Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.347.2026.2.IK

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej m.in. w zakresie podatku od towarów i usług. Uzupełnili go Państwo pismem z 29 kwietnia 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

I. Opis zdarzenia przyszłego

1. Wnioskodawca i jego działalność gospodarcza

A. S.A. jest spółką prawa handlowego prowadzącą działalność gospodarczą w szczególności w zakresie wydobycia węgla (...) oraz działalności pomocniczej związanej z jego transportem i logistyką. Wnioskodawca jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

W ramach prowadzonej działalności Spółka wykorzystuje środki trwałe przeznaczone do obsługi przewozów kolejowych węgla, w tym w szczególności tabor kolejowy (lokomotywy, wagony) oraz inne składniki majątkowe technicznie i funkcjonalnie związane z realizacją przewozów (w tym budynek i urządzenia do czyszczenia wagonów). Dalej składniki te określane są łącznie jako „Środki Trwałe”.

Środki Trwałe stanowią własność Spółki, zostały ujęte w jej ewidencji środków trwałych oraz są wykorzystywane w działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Część Środków Trwałych została już w pełni zamortyzowana, natomiast pozostała część podlega nadal amortyzacji podatkowej zgodnie z obowiązującymi przepisami.

2. Planowana zmiana modelu operacyjnego

W związku ze zmianami organizacyjnymi polegającymi na zmniejszeniu liczby pracowników wykonujących czynności związane z obsługą przewozów kolejowych, Spółka rozważa zmianę modelu realizacji tych przewozów. Planowane jest powierzenie wykonywania usług przewozu kolejowego na rzecz A. podmiotowi trzeciemu (dalej: „Przewoźnik”), niepowiązanemu kapitałowo ani osobowo ze Spółką. Przewoźnik będzie prowadził działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług transportu kolejowego.

Usługi przewozu kolejowego świadczone przez Przewoźnika będą niezbędne do prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem dochodowym od osób prawnych, w tym w szczególności do realizacji procesu wydobycia i dostawy węgla (...) odbiorcom końcowym. Bez zapewnienia transportu kolejowego węgla niemożliwe jest prowadzenie przez Spółkę kluczowej działalności operacyjnej.

3. Udostępnienie Środków Trwałych — istota modelu toolingowego

W ramach planowanego modelu współpracy A. zamierza udostępnić Przewoźnikowi określone Środki Trwałe będące obecnie w jej posiadaniu i wykorzystywane dotychczas w działalności przewozowej. Udostępnienie nastąpi na zasadach zbliżonych do tzw. toolingu, tj.:

1. Środki Trwałe pozostaną własnością A. — nie dojdzie do ich sprzedaży ani przeniesienia prawa własności;

2. Przewoźnik będzie uprawniony do używania Środków Trwałych wyłącznie w celu wykonywania usług przewozu kolejowego na rzecz Spółki — aktywa te mają umożliwić i ułatwić Przewoźnikowi świadczenie usługi przewozowej zamawianej przez Spółkę;

3. udostępnienie będzie miało charakter czasowy i będzie następowało na podstawie umowy cywilnoprawnej regulującej zasady korzystania z aktywów, odpowiedzialność za ich utrzymanie, eksploatację oraz zwroty po zakończeniu współpracy;

4. udostępnienie będzie następowało na czas wykonywania przez Przewoźnika usług przewozu kolejowego na rzecz Spółki i będzie mieć na celu umożliwienie realizacji tych usług; po wykonaniu usług przewozu kolejowego na rzecz Spółki (w szczególności po zakończeniu umowy) Przewoźnik zwróci Spółce udostępnione Środki Trwałe;

5. udostępnienie Środków Trwałych jest niezbędne do wykonania przez Przewoźnika usługi przewozowej — bez dostępu do taboru i infrastruktury pomocniczej, które stanowią specjalistyczne aktywa dedykowane obsłudze przewozów węgla z kopalni, Przewoźnik nie byłby w stanie wykonać usługi w wymaganym zakresie, terminach i jakości, a w każdym razie musiałby nabyć lub wyleasingować analogiczne zasoby, co istotnie zwiększałoby koszt usługi przewozowej obciążający Spółkę.

4. Zasady odpłatności i mechanizm ekonomiczny

Spółka nie będzie pobierała od Przewoźnika wynagrodzenia za udostępnienie Środków Trwałych w zakresie, w jakim aktywa te będą wykorzystywane do świadczenia przez Przewoźnika usług przewozu kolejowego na rzecz Spółki.

Jednocześnie cena usług przewozu kolejowego należna Przewoźnikowi od Spółki będzie ceną rynkową, ustalaną w warunkach konkurencji, bez jakiegokolwiek umownego powiązania z wartością udostępnionych Środków Trwałych. Umowa z Przewoźnikiem nie będzie przewidywała mechanizmu kompensaty, potrącenia wartości udostępnionych aktywów z ceną usługi przewozowej, ani żadnej innej klauzuli wiążącej wysokość wynagrodzenia przewoźnika z faktem udostępnienia Środków Trwałych.

Ekonomiczną konsekwencją udostępnienia Środków Trwałych jest to, że Przewoźnik nie musi nabywać, leasingować lub w inny sposób pozyskiwać analogicznych zasobów do wykonania usługi, a tym samym nie kalkuluje w cenie swoich usług kosztu pozyskania taboru i infrastruktury pomocniczej wraz z marżą. Wynikiem tego jest niższa rynkowa cena usługi przewozowej oferowanej Spółce — korzyść ta ma charakter pośredni i ekonomiczny, nie zaś charakter umownego ekwiwalentu za udostępnienie aktywów.

5. Odpowiedzialność, kontrola i koszty eksploatacji

Odpowiedzialność za Środki Trwałe. W okresie korzystania z udostępnionych Środków Trwałych Przewoźnik będzie ponosił odpowiedzialność za ich bieżące używanie, w tym za szkody, uszkodzenia lub utratę powstałe z przyczyn leżących po jego stronie. Spółka — jako właściciel — będzie ponosiła ryzyko związane z normalnym zużyciem wynikającym z prawidłowej eksploatacji.

Prawo kontroli. Spółka zachowa prawo do kontroli i weryfikacji stanu udostępnionych Środków Trwałych, w szczególności poprzez inspekcje i audyty techniczne.

Koszty eksploatacji. Koszty bieżącej eksploatacji udostępnionych Środków Trwałych — w tym koszty bieżącego serwisu, paliwa oraz pozostałych nakładów operacyjnych związanych z używaniem aktywów do świadczenia usług przewozowych — będzie ponosił Przewoźnik. Spółka będzie ponosiła koszty remontów kapitalnych (nadzwyczajnych) oraz innych nakładów o charakterze właścicielskim, z wyłączeniem przypadków, w których konieczność serwisu lub remontów będzie wynikała z winy Przewoźnika.

6. Wykorzystanie Środków Trwałych do świadczenia usług na rzecz innych podmiotów

Zasadniczym i podstawowym celem udostępnienia Środków Trwałych jest ich wykorzystanie przez Przewoźnika wyłącznie do świadczenia usług przewozu kolejowego na rzecz Spółki. Umowa z Przewoźnikiem może jednak przewidywać możliwość, że w okresach niewykorzystania pełnej zdolności operacyjnej taboru na potrzeby przewozów dla Spółki, Przewoźnik wykorzysta udostępnione Środki Trwałe do świadczenia usług na rzecz innych kontrahentów.

W takim przypadku — tj. w zakresie wykorzystania Środków Trwałych do świadczenia przez Przewoźnika usług na rzecz podmiotów innych niż Spółka — Spółka będzie pobierała od Przewoźnika wynagrodzenie za korzystanie z udostępnionych aktywów, dokumentowane fakturą VAT, na podstawie odrębnego uzgodnienia zawartego w umowie z Przewoźnikiem. Wynagrodzenie to będzie kalkulowane proporcjonalnie do zakresu wykorzystania Środków Trwałych do świadczenia usług na rzecz podmiotów trzecich (np. jako stawka godzinowa lub procent od przychodów Przewoźnika z tytułu usług świadczonych na rzecz podmiotów trzecich).

Dla uniknięcia wątpliwości Wnioskodawca wskazuje, że przedmiotem niniejszego wniosku o interpretację indywidualną — zarówno w zakresie pytania nr 1, jak i pytania nr 2 — jest wyłącznie udostępnienie Środków Trwałych wykorzystywanych przez Przewoźnika do świadczenia usług przewozu kolejowego na rzecz Spółki. Kwestia odpłatnego udostępnienia Środków Trwałych dla świadczenia usług na rzecz podmiotów trzecich (obciążanie Przewoźnika fakturą VAT) nie budzi wątpliwości Wnioskodawcy co do kwalifikacji jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i nie jest przedmiotem niniejszego wniosku.

7. Status ewidencyjny Środków Trwałych i ich związek z działalnością gospodarczą Spółki

Udostępnione Środki Trwałe będą nadal pozostawały w ewidencji środków trwałych Spółki i będą nadal przeznaczone do realizacji działalności gospodarczej A., polegającej na zapewnieniu transportu węgla w ramach procesu wydobywczo-dostawczego, przy czym czynności transportowe będą wykonywane przez Przewoźnika jako zewnętrznego usługodawcę. Spółka nie planuje wycofania Środków Trwałych z ewidencji ani zmiany ich przeznaczenia na cele prywatne lub niezwiązane z działalnością gospodarczą.

Na dzień złożenia niniejszego wniosku Spółka rozważa powyższe rozwiązanie jako zdarzenie przyszłe i nie zawarła jeszcze umowy z Przewoźnikiem. Zakłada się, że udostępnienie Środków Trwałych oraz świadczenie usług przewozowych będzie miało charakter ciągły i będzie elementem stałego modelu współpracy gospodarczej.

Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone we wniosku jako nr 1)

Czy udostępnienie przez Spółkę Przewoźnikowi Środków Trwałych na zasadach opisanych w pkt I — tj. bez pobierania od Przewoźnika wynagrodzenia, przy zachowaniu własności tych aktywów po stronie Spółki oraz ich wykorzystaniu przez Przewoźnika do świadczenia usług przewozu kolejowego na rzecz Spółki — stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług po stronie Spółki, w szczególności jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT albo jako nieodpłatne świadczenie usług zrównane z odpłatnym świadczeniem usług na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług

Zdaniem Wnioskodawcy, udostępnienie Środków Trwałych Przewoźnikowi na zasadach opisanych w pkt I wniosku nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług — tj. nie stanowi ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, ani nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.

1.1. Ramy prawne — przesłanki opodatkowania świadczenia usług

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Stosownie do art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (m.in. wyrok z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 Tolsma; wyrok z dnia 29 października 2009 r. w sprawie C-246/08 Komisja p. Finlandii) oraz orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że dla uznania czynności za odpłatne świadczenie usług konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek:

1. istnienie stosunku prawnego między świadczącym a odbiorcą, w ramach którego dochodzi do świadczenia wzajemnego;

2. istnienie bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy świadczeniem a wynagrodzeniem, tak że wynagrodzenie stanowi rzeczywisty ekwiwalent świadczenia;

3. istnienie wyodrębnionego beneficjenta świadczenia, który odnosi konkretną korzyść.

1.2. Brak odpłatnego świadczenia usług (art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT)

W opisanym zdarzeniu przyszłym brak jest — w zakresie udostępnienia Środków Trwałych na potrzeby świadczenia usług na rzecz Spółki — bezpośredniego związku pomiędzy udostępnieniem a jakimkolwiek wynagrodzeniem otrzymywanym przez Spółkę od Przewoźnika. Wnioskodawca nie pobiera od Przewoźnika żadnej opłaty, czynszu, ani innego świadczenia pieniężnego lub niepieniężnego w zamian za udostępnienie aktywów.

Co istotne, cena usług przewozu kolejowego należna Przewoźnikowi od Spółki nie stanowi ekwiwalentu za udostępnienie Środków Trwałych w rozumieniu orzecznictwa TSUE. Cena ta jest ustalana na warunkach rynkowych za konkretne świadczenie Przewoźnika — usługę przewozową — i nie zawiera umownie określonej korelacji z udostępnieniem aktywów. Sam fakt, że dzięki udostępnieniu Środków Trwałych Przewoźnik może zaoferować niższą cenę (bo nie musi nabywać analogicznych aktywów we własnym zakresie), stanowi jedynie ekonomiczną konsekwencję modelu współpracy, nie zaś świadczenie wzajemne w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Taka ekonomiczna korelacja nie czyni z udostępnienia czynności odpłatnej.

Nie ma również miejsca dostawa towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, ponieważ nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania Środkami Trwałymi jak właściciel. Środki Trwałe pozostają własnością Spółki, a Przewoźnik korzysta z nich wyłącznie w zakresie i w sposób określony umową, na czas wykonywania usług na rzecz Spółki, z obowiązkiem zwrotu po zakończeniu użytkowania.

1.3. Brak nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym (art. 8 ust. 2 ustawy o VAT)

Nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT wyłącznie wtedy, gdy jest świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika. W analizowanym zdarzeniu przyszłym udostępnienie Środków Trwałych Przewoźnikowi następuje w sposób bezpośredni i ścisły związany z działalnością gospodarczą Spółki, ponieważ:

4. umożliwia realizację usług przewozu kolejowego niezbędnych do prowadzenia działalności wydobywczej i dostawczej Spółki, która jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług;

5. prowadzi do obniżenia kosztów nabywanych przez Spółkę usług przewozu kolejowego — Przewoźnik, nie musząc nabywać ani leasingować analogicznych zasobów, oferuje usługę po niższej cenie rynkowej, co przekłada się na mniejsze obciążenie kosztowe po stronie Spółki;

6. zapewnia ciągłość i stabilność łańcucha logistycznego Spółki poprzez związanie Przewoźnika z infrastrukturą dedykowaną przewozom węgla z kopalni A.;

7. jest elementem racjonalnej restrukturyzacji modelu operacyjnego polegającej na outsourcingu działalności przewozowej, przy jednoczesnym zachowaniu kontroli nad kluczowymi aktywami.

W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że udostępnienie Środków Trwałych jest dokonywane do celów działalności gospodarczej Spółki, a zatem nie spełnia przesłanki z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT.

Stanowisko to jest zgodne z utrwaloną linią interpretacyjną organów podatkowych. Przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 26 sierpnia 2025 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.487.2025.5.EW, organ potwierdził, że udostępnienie środków trwałych kontrahentowi bez pobierania wynagrodzenia, przy ich wykorzystaniu wyłącznie do realizacji usług na rzecz udostępniającego, nie stanowi odpłatnego świadczenia usług, ponieważ nie występuje bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem a wynagrodzeniem, a jeżeli czynność wpisuje się w cel prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, nie spełnia przesłanek z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Analogiczne stanowisko zajął Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 19 października 2022 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.418.2022.2.JKU, wskazując, że udostępnienie składników majątku o charakterze pomocniczym wobec świadczenia głównego, nieobjęte odrębnym wynagrodzeniem, nie stanowi odpłatnego świadczenia usług podlegającego VAT.

Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. I FSK 557/22, podkreślił, że dla uznania danej czynności za świadczenie usług opodatkowane VAT konieczne jest istnienie wyodrębnionego beneficjenta odnoszącego korzyść majątkową w zamian za określone wynagrodzenie oraz istnienie jasno określonego ekwiwalentu w ramach stosunku zobowiązaniowego. W analizowanym zdarzeniu przyszłym taki ekwiwalent nie występuje.

1.4. Konkluzja w zakresie pytania nr 1

W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, udostępnienie Środków Trwałych Przewoźnikowi na zasadach opisanych w pkt I wniosku — bez pobierania wynagrodzenia, z przeznaczeniem wyłącznym na świadczenie usług przewozu kolejowego na rzecz Spółki — nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług po stronie Spółki.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;

2) wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;

3) wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;

4) wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;

5) ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;

6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;

7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.

Z treści art. 8 ust. 1 ustawy, wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu, które nie stanowi dostawy towarów. Słownik języka polskiego definiuje czasownik „świadczyć” jako „wykonywać coś na czyjąś rzecz”, a „świadczenie” - to obowiązek wykonywania, przekazania czegoś na czyjąś rzecz.

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Spod pojęcia usługi będzie natomiast wyłączone takie świadczenie, którego treścią jest przeniesienie na inny podmiot prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stanowi ono bowiem dostawę towarów. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do usług każde świadczenie niebędące dostawą towarów. Jeśli tylko mamy do czynienia ze świadczeniem, to na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług stanowi ono albo usługę, albo dostawę towarów.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.

Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte w przypadku dostawy towarów w art. 7 ust. 2 ustawy, a w przypadku świadczenia usług - w art. 8 ust. 2 ustawy.

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Jak wynika z powyższego przepisu, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, w tym także wszelkie inne darowizny, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia, w całości lub części, kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.

Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie tych towarów pozostaje poza zakresem opodatkowania (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania), bez względu na cel, na który zostały one przekazane (darowane).

Natomiast w myśl art. 8 ust. 2 ustawy:

Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;

2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Zgodnie z unormowaniami zawartymi w ww. przepisach w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatna dostawa towarów i nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę i odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi zostaje wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Wypłacający wynagrodzenie otrzymuje w zamian świadczenie przynoszące mu korzyść.

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie niebędące dostawą towarów.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Zatem dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.

W ramach działalności wykorzystują Państwo środki trwałe przeznaczone do obsługi przewozów kolejowych węgla. Środki Trwałe stanowią Państwa własność, zostały ujęte w ewidencji środków trwałych oraz są wykorzystywane w działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.

Planują Państwo powierzenie usług przewozu kolejowego Przewoźnikowi (podmiot Trzeci).

W ramach planowanego modelu współpracy zamierzają Państwo udostępnić Przewoźnikowi określone Środki Trwałe będące obecnie w Państwa posiadaniu i wykorzystywane dotychczas w działalności przewozowej. Środki Trwałe pozostaną Państwa własnością — nie dojdzie do ich sprzedaży ani przeniesienia prawa własności. Przewoźnik będzie uprawniony do używania Środków Trwałych wyłącznie w celu wykonywania usług przewozu kolejowego na Państwa rzecz. Udostępnienie będzie miało charakter czasowy i będzie następowało na podstawie umowy cywilnoprawnej regulującej zasady korzystania z aktywów, odpowiedzialność za ich utrzymanie, eksploatację oraz zwroty po zakończeniu współpracy. Udostępnienie będzie następowało na czas wykonywania przez Przewoźnika usług przewozu kolejowego na Państwa rzecz i będzie mieć na celu umożliwienie realizacji tych usług; po wykonaniu usług przewozu kolejowego na Państwa rzecz (w szczególności po zakończeniu umowy) Przewoźnik zwróci Państwu udostępnione Środki Trwałe.

Udostępnienie Środków Trwałych jest niezbędne do wykonania przez Przewoźnika usługi przewozowej — bez dostępu do taboru i infrastruktury pomocniczej, które stanowią specjalistyczne aktywa dedykowane obsłudze przewozów węgla z kopalni, Przewoźnik nie byłby w stanie wykonać usługi w wymaganym zakresie, terminach i jakości, a w każdym razie musiałby nabyć lub wyleasingować analogiczne zasoby, co istotnie zwiększałoby koszt usługi przewozowej obciążający Państwa.

Nie będą Państwo pobierać od Przewoźnika wynagrodzenia za udostępnienie Środków Trwałych w zakresie, w jakim aktywa te będą wykorzystywane do świadczenia przez Przewoźnika usług przewozu kolejowego na Państwa rzecz. Jednocześnie cena usług przewozu kolejowego należna Przewoźnikowi od Państwa będzie ceną rynkową, ustalaną w warunkach konkurencji, bez jakiegokolwiek umownego powiązania z wartością udostępnionych Środków Trwałych. Umowa z Przewoźnikiem nie będzie przewidywała mechanizmu kompensaty, potrącenia wartości udostępnionych aktywów z ceną usługi przewozowej, ani żadnej innej klauzuli wiążącej wysokość wynagrodzenia przewoźnika z faktem udostępnienia Środków Trwałych.

Ekonomiczną konsekwencją udostępnienia Środków Trwałych jest to, że Przewoźnik nie musi nabywać, leasingować lub w inny sposób pozyskiwać analogicznych zasobów do wykonania usługi, a tym samym nie kalkuluje w cenie swoich usług kosztu pozyskania taboru i infrastruktury pomocniczej wraz z marżą. Wynikiem tego jest niższa rynkowa cena usługi przewozowej oferowanej Spółce — korzyść ta ma charakter pośredni i ekonomiczny, nie zaś charakter umownego ekwiwalentu za udostępnienie aktywów.

W okresie korzystania z udostępnionych Środków Trwałych Przewoźnik będzie ponosił odpowiedzialność za ich bieżące używanie, w tym za szkody, uszkodzenia lub utratę powstałe z przyczyn leżących po jego stronie. Państwo — jako właściciel — będą ponosili ryzyko związane z normalnym zużyciem wynikającym z prawidłowej eksploatacji.

Koszty bieżącej eksploatacji udostępnionych Środków Trwałych — w tym koszty bieżącego serwisu, paliwa oraz pozostałych nakładów operacyjnych związanych z używaniem aktywów do świadczenia usług przewozowych — będzie ponosił Przewoźnik. Państwo będą ponosili koszty remontów kapitalnych (nadzwyczajnych) oraz innych nakładów o charakterze właścicielskim, z wyłączeniem przypadków, w których konieczność serwisu lub remontów będzie wynikała z winy Przewoźnika.

Udostępnione Środki Trwałe będą nadal pozostawały w Państwa ewidencji środków trwałych i będą nadal przeznaczone do realizacji działalności gospodarczej Przewoźnika, polegającej na zapewnieniu transportu węgla w ramach procesu wydobywczo-dostawczego, przy czym czynności transportowe będą wykonywane przez Przewoźnika jako zewnętrznego usługodawcę.

Państwa wątpliwości w analizowanej sprawie dotyczą wskazania, czy udostępnienie Środków Trwałych przez Państwa na rzecz Przewoźnika będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Kluczową rolę w rozstrzygnięciu niniejszej sprawy odgrywa właściwe rozumienie sformułowania jakim posłużył się ustawodawca w treści art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, wskazując na „przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel”, co w istocie determinuje uznanie danej czynności za dostawę towarów. W związku z faktem, że z treści cytowanego przepisu nie wynika jednoznacznie, czy odpłatna dostawa towarów podlegająca opodatkowaniu VAT ma miejsce jedynie w przypadku, gdy sprzedawca przenosi na nabywcę własność rzeczy w sensie cywilistycznym, czy też wystarczającą przesłanką do uznania, że doszło do dostawy towarów jest przekazanie nabywcy przedmiotu dostawy do swobodnej dyspozycji, powyższa kwestia została poddana ocenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Odnosząc się do powyższego zagadnienia TSUE, w orzeczeniu C-320/88 (Staatssecretaris van Financiën v. Shipping & Forwarding Enterprise Safe BV), stanął na stanowisku, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów nie ma znaczenia okoliczność, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje możliwość korzystania z rzeczy jak właściciel, nawet jeśli nie wiązało się ono z cywilnoprawnym przeniesieniem własności. W przytoczonym orzeczeniu Trybunał posłużył się terminem „przeniesienia własności w sensie ekonomicznym” (praktyczna kontrola nad rzeczą; możliwość swobodnego dysponowania), uniezależniając jednoznacznie opodatkowanie podatkiem VAT od przeniesienia własności rzeczy w sensie cywilnym.

W związku z powyższym, pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nią jak właściciel. Należy przy tym uznać, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”. Idąc dalej należy wskazać, że czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do zbycia prawa własności rzeczy. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że oderwanie pojęcia „dostawa towarów” od skutków konwencjonalnych powstających na gruncie prawa prywatnego od ekonomicznych aspektów transakcji pozwala także na uznanie danej czynności za dostawę towarów nawet mimo pewnych nałożonych na nabywcę ograniczeń we władaniu towarem.

Zatem, aby można było mówić o dostawie towarów, musi nastąpić przeniesienie ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby druga strona mogła nią dysponować w sposób właściwy dla właściciela.

W przedmiotowym przypadku wskazali Państwo, że Środki trwałe są Państwa własnością.

Należy wskazać, że nieodpłatne udostępnienie towarów stanowi dostawę tylko wtedy, gdy powoduje przeniesienie prawa do rozporządzania wydanymi towarami jak właściciel.

W analizowanej sprawie nie można mówić o przeniesieniu prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, a tym samym o dostawie towarów. W konsekwencji, czynność udostępnienia składników majątkowych przez Państwa na rzecz Przewoźnika nie będzie stanowić dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Przedmiotowe udostępnienie środków trwałych nie stanowi również świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

W przedstawionych okolicznościach czynności udostępniania środków trwałych nie można uznać za odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Udostępnienie środków trwałych Przewoźnikowi jest niezbędne celem wykonywania przewozów kolejowych węgla na Państwa rzecz.

Udostępnienie Środków Trwałych Przewoźnikowi celem wykonywania usługi przewozu kolejowego na Państwa rzecz, nie będzie stanowiło również świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy.

Czynność nieodpłatnego udostępniania Przewoźnikowi Środków Trwałych, służyć będzie wyłącznie do świadczenia usług przewozu kolejowego na rzecz Państwa. Udostępnienie to będzie mieć na celu wykonanie usług przewozu realizowanych na potrzeby Państwa działalności gospodarczej.

Tym samym, nieodpłatne udostępnienie Środków Trwałych związane będzie z prowadzoną przez Państwo działalnością gospodarczą, dlatego nie mają tutaj zastosowania przepisy art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Zatem czynność ta nie jest świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji, w analizowanej sprawie udostępnienie Środków Trwałych Przewoźnikowi, nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ocena prawna Państwa stanowiska w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie zawarta w odrębnym rozstrzygnięciu.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego, ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, w szczególności gdyby udostępnienie Przewoźnikowi środków trwałych wpływało na cenę usługi przewozu realizowanych przez Przewoźnika, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-    Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.