Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.382.2026.3.ICZ

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.

Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 8 czerwca 2026 r.

Opis stanu faktycznego

W 2020 r. wystawił Pan fakturę za usługi (…) na rzecz kontrahenta X Sp. z o.o. Należność nie została uregulowana, a sprawa stała się przedmiotem sporu sądowego dotyczącego istnienia wierzytelności. Dnia 17 grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy wydał wyrok zasądzający należność, który uprawomocnił się 25 grudnia 2021 r. Dopiero od daty uprawomocnienia się wyroku wierzytelność stała się bezsporna i mogłem podjąć skuteczne kroki egzekucyjne.

W międzyczasie dłużnik dokonał częściowej wpłaty w wysokości (…) zł. W rozliczeniu za luty 2026 r. skorzystałem z ulgi na złe długi (zgodnie z art. 89a ustawy o VAT) w odniesieniu do pozostałej, niezapłaconej części wierzytelności (kwota VAT ...zł). Organ podatkowy (Urząd Skarbowy …..) kwestionuje to prawo, podnosząc upływ 3 lat od końca roku, w którym wystawiono fakturę pierwotną (2020). Organ całkowicie ignoruje fakt, że przez znaczną część tego okresu wierzytelność była przedmiotem sporu sądowego, co w świetle unijnej zasady neutralności VAT powinno zawieszać bieg terminu do skorzystania z ulgi, aż do momentu rozstrzygnięcia sporu przez sąd.;

Pismem z 8 czerwca 23026 r. uzupełnił Pan opis sprawy w następujący sposób:

Ad. 1. Pomiędzy Panem a kontrahentem (X sp. z o.o.) został uzgodniony termin zapłaty należności wynikający z faktury nr (…). Termin ten został wskazany bezpośrednio na fakturze, wynosił 14 dni i upływał w dniu 16 stycznia 2020 roku.

Ad. 2. Kontrahent nie uregulował w całości należności wynikającej z ww. faktury. Łączna wartość brutto faktury wynosiła (…) PLN. Kontrahent dokonał jedynie częściowej wpłaty w kwocie (…) PLN, wpisując w tytule przelewu: „...”. Pozostała, nieuregulowana przez dłużnika część należności wynosi (…) PLN. Kwota ta była następnie przedmiotem sporu w sprawie sądowej i została w całości zasądzona na moją rzecz prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego (…). To tej nieuregulowanej kwoty (… PLN) dotyczy opisany we wniosku stan faktyczny i procedura ulgi na złe długi.

Ad. 3. (Oświadczenie w trybie art. 14b § 5 Ordynacji podatkowej):

Oświadczam, że na dzień sporządzenia i złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej (tj. na dzień 7 maja 2026 r.):

a) Stan faktyczny objęty wnioskiem NIE był i NIE jest przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego ani kontroli podatkowej.

b) NIE zostało wszczęte postępowanie podatkowe w tym zakresie (oficjalne postępowanie podatkowe zostało wszczęte z urzędu przez Naczelnika Urzędu Skarbowego dopiero postanowieniem (…)., a więc po dniu złożenia wniosku o interpretację).

c) Sprawa w tym zakresie NIE została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego.

d) NIE zostało złożone odwołanie od decyzji lub postanowienia.

Pytanie

Czy w opisanym stanie faktycznym, uwzględniając unijną zasadę neutralności podatku VAT oraz fakt, że wierzytelność była przedmiotem sporu sądowego dotyczącego jej istnienia (zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia …r.), termin 3 lat na skorzystanie z ulgi na złe długi, o którym mowa w art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT, należy liczyć od końca roku, w którym wierzytelność przestała mieć charakter sporny i stała się bezsporna (tj. od końca 2021 r.), co w konsekwencji pozwala na skuteczne dokonanie korekty w rozliczeniu za luty 2026 r.

Pana stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług

W Pana ocenie prawo do skorzystania z ulgi na złe długi w opisanym stanie faktycznym przysługuje. Zgodnie z art. 89a ust. 1 ustawy o VAT, podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług, w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Według art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy, korekta może nastąpić, o ile od daty wystawienia faktury nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona. Należy jednak podkreślić, że wierzytelność do dnia 25 grudnia 2021 r. miała charakter sporny, co zostało rozstrzygnięte dopiero prawomocnym wyrokiem sądu.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok w sprawie C-335/19), zasada neutralności podatku VAT sprzeciwia się przepisom krajowym, które uniemożliwiają podatnikowi odzyskanie zapłaconego podatku w sytuacjach, gdy brak zapłaty jest obiektywnie potwierdzony, a podatnik nie miał wcześniej realnej możliwości dochodzenia swoich praw.

Skoro wierzytelność była sporna do końca 2021 roku, termin 3-letni nie mógł biec w okresie trwania procesu sądowego, gdyż w tym czasie nieściągalność nie mogła zostać skutecznie „uprawdopodobniona” w rozumieniu przepisów o uldze na złe długi. Liczenie terminu od daty wystawienia faktury (rok 2020), w sytuacji, gdy wyrok zapadł dopiero pod koniec 2021 roku, skraca realny czas na skorzystanie z ulgi do okresu naruszającego zasadę proporcjonalności i neutralności VAT.

W związku z powyższym, termin 3 lat powinien być liczony od końca roku, w którym wierzytelność stała się bezsporna na mocy wyroku sądu (tj. od końca 2021 r.), co czyni korektę dokonaną w lutym 2026 r. skuteczną i zgodną z prawem.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które Pan przedstawił we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zasady rozliczenia podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności zostały określone w przepisach art. 89a i art. 89b ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”.

Z art. 89a ust. 1 ustawy wynika, że:

Podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Korekta dotyczy również podstawy opodatkowania i kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności, której nieściągalność została uprawdopodobniona.

Art. 89a ust. 1a ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2021 r. stanowi, że:

Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną, w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.

Na mocy art. 89a ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2021 r. :

Przepis ust. 1 stosuje się w przypadku gdy spełnione są następujące warunki:

1) dostawa towaru lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2020 r. poz. 814 i 1298), postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;

2) (uchylony);

3) na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty, o której mowa w ust. 1:

a) wierzyciel i dłużnik są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni,

b) dłużnik nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;

4) (uchylony);

5) od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona;

6) (uchylony).

Z art. 89a ust. 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2021 r. wynika, że:

Przepis ust. 1 stosuje się w przypadku, gdy spełnione są następujące warunki:

1) (uchylony)

2) (uchylony)

3) na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty, o której mowa w ust. 1:

a) wierzyciel jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny,

b) (uchylona);

4) (uchylony)

5) od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona.

6) (uchylony)

W art. 89a ust. 2a ustawy o VAT wskazano, że:

W przypadku dostawy towaru lub świadczenia usług dokonanych na rzecz podmiotu innego niż podatnik, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, korekta, o której mowa w ust. 1, może zostać dokonana, jeżeli:

1) wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego lub

2) wierzytelność została wpisana do rejestru długów prowadzonego na poziomie krajowym lub

3) wobec dłużnika ogłoszono upadłość konsumencką na podstawie odrębnych przepisów.

Art. 89a ust. 3 ustawy stanowi, że:

Korekta, o której mowa w ust. 1, może nastąpić w rozliczeniu za okres, w którym nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną, pod warunkiem, że do dnia złożenia przez wierzyciela deklaracji podatkowej za ten okres wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie.

Art. 89a ust. 4 ustawy stanowi, że:

W przypadku gdy po złożeniu deklaracji podatkowej, w której dokonano korekty, o której mowa w ust. 1, należność została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie, wierzyciel obowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbyta. W przypadku częściowego uregulowania należności, podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego zwiększa się w odniesieniu do tej części.

Przywołane wyżej przepisy art. 89a ustawy dopuszczają możliwość dokonania przez podatnika korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego, który powstał w związku z dostawą towarów lub świadczeniem usług na terytorium kraju, w sytuacji gdy nabywca towaru bądź usługi nie dokonał zapłaty na rzecz dostawcy. Należy jednak zauważyć, że tylko łączne spełnienie wszystkich warunków wymienionych w art. 89a ust. 1a i ust. 2 ustawy, daje prawo do skorygowania podatku należnego.

Prawo do skorzystania przez wierzyciela z odliczenia nieściągalnej wierzytelności (czy to „na bieżąco”, czy też poprzez złożenie deklaracji korygującej) – w stanie prawnym obowiązującym do 30 września 2021 r. - wygasa po dwóch latach, licząc od końca roku, w którym została wystawiona faktura dokumentująca nieuregulowaną wierzytelność, a warunki, że wierzyciel i dłużnik są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni oraz dłużnik nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub w trakcie likwidacji, muszą być spełnione zarówno na dzień poprzedzający dzień złożenia rozliczenia za okres, w którym nieściągalność wierzytelności została uprawdopodobniona, w którym podatnik dokonuje korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego, jak również na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji korygującej.

Zgodnie z obecnie obowiązującym przepisem art. 89a ust. 2 ustawy, prawo do skorzystania przez wierzyciela z odliczenia nieściągalnej wierzytelności (czy to „na bieżąco”, czy też poprzez złożenie deklaracji korygującej) wygasa po trzech latach, licząc od końca roku, w którym została wystawiona faktura dokumentująca nieuregulowaną wierzytelność, a warunek, że wierzyciel jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny musi być spełniony na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty, o której mowa w ust. 1.

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy Prawo bankowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1626 ze zm.), w której ustawodawca zawarł wprowadzone od 1 października 2021 r. zmiany przepisów dotyczących „ulgi na złe długi” tj. art. 89a oraz art. 89b ustawy o VAT, nie zawiera przepisów przejściowych dotyczących znowelizowanego art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Jeżeli brak jest przepisu przejściowego, to do oceny skutków danej czynności zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące w czasie, gdy czynność ta miała miejsce.

Przepis art. 89a ustawy przewiduje możliwość korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną (tj. wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze). Zatem w celu realizacji „ulgi na złe długi” zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące w momencie, w którym nieściągalność wierzytelności została uprawdopodobniona.

Jeśli nieściągalność wierzytelności została uprawdopodobniona przed 1 października 2021 r., do realizacji ulgi na złe długi zastosowanie znajdą odpowiednie przepisy obowiązujące przed tym dniem. Brak jest podstaw do korygowania podstawy opodatkowania i podatku należnego w oparciu o przepisy obowiązujące od 1 października 2021 r. dotyczące wierzytelności, które powstały i których nieściągalność została uprawdopodobniona do 30 września 2021 r., nawet gdy realizacja ulgi, poprzez stosowną korektę deklaracji, następuje już w okresie obowiązywania nowych przepisów, tj. po 30 września 2021 r.

Skorzystanie przez wierzyciela z możliwości dokonania korekty w trybie art. 89a ust. 1 ustawy, wiąże się z łącznym spełnieniem warunków określonych w art. 89a ust. 2 pkt 3 oraz pkt 5 ustawy. Korekta winna być dokonana w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 90. dzień od dnia upływu terminu płatności. Termin 90-dniowy należy każdorazowo liczyć od dnia, w którym upływa termin płatności określony w fakturze lub umowie.

Jeżeli wierzyciel nie skorzystał z przysługującego mu prawa do dokonania korekty w ww. terminie, może dokonać stosownej korekty w terminie późniejszym, jednak musi „wrócić” do deklaracji za okres, w którym upłynął 90. dzień od umownego terminu płatności, przy czym składając korektę tej deklaracji musi spełnić wszystkie warunki uprawniające go do dokonania takiej korekty:

1) na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty, o której mowa w art. 89a ust. 1 ustawy, wierzyciel musi być zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT;

2) od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona;

3) wierzytelności nie zostały uregulowane lub zbyte w jakiejkolwiek formie.

Na podstawie art. 81 ust. 2 ustawy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):

Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji.

Zgodnie z przepisem art. 89a ust. 2 ustawy, prawo do skorzystania przez wierzyciela z odliczenia nieściągalnej wierzytelności (czy to „na bieżąco”, czy też poprzez złożenie deklaracji korygującej) wygasa po dwóch latach, licząc od końca roku, w którym została wystawiona faktura dokumentująca nieuregulowaną wierzytelność, a warunek, że wierzyciel jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny musi być spełniony na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty, o której mowa w ust. 1.

Odpowiednikiem przepisów krajowych jest art. 90 (1) i (2) Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, (Dz. U. UE. L 2006 Nr 347 str. 1, dalej nazwana Dyrektywą 112) zgodnie z którym:

W przypadku anulowania, wypowiedzenia, rozwiązania, całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności lub też w przypadku obniżenia ceny po dokonaniu dostawy, podstawa opodatkowania jest stosownie obniżana na warunkach określonych przez państwa członkowskie.

W przypadku całkowitego lub częściowego niewywiązywania się z płatności, państwa członkowskie mogą odstąpić od zastosowania ust. 1.

Państwa członkowskie uzyskały możliwość określenia warunków obniżenia podstawy opodatkowania w przypadku anulowania, wypowiedzenia, rozwiązania, całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności lub obniżenia ceny po dokonaniu dostawy. Prawodawca unijny wskazuje, iż przesłanki te ustalą same państwa członkowskie.

Przepis art. 90 Dyrektywy 112 daje bowiem prawo do obniżania podstawy opodatkowania na warunkach określonych przez poszczególne państwa członkowskie.

Z opisu sprawy wynika, że w 2020 r. wystawił Pan fakturę za usługi na rzecz kontrahenta. Pomiędzy Panem a kontrahentem został uzgodniony termin zapłaty należności wynikający z faktury. Termin ten został wskazany bezpośrednio na fakturze, wynosił 14 dni i upływał w dniu 16 stycznia 2020 roku. Należność nie została uregulowana, a sprawa stała się przedmiotem sporu sądowego dotyczącego istnienia wierzytelności.

Dnia 17 grudnia 2021 r. Sąd Rejonowy wydał wyrok zasądzający należność, który uprawomocnił się 25 grudnia 2021 r. W międzyczasie dłużnik dokonał częściowej wpłaty. Kontrahent nie uregulował w całości należności wynikającej z ww. faktury. W rozliczeniu za luty 2026 r. skorzystał Pan z ulgi na złe długi (zgodnie z art. 89a ustawy o VAT) w odniesieniu do pozostałej, niezapłaconej części wierzytelności (kwota VAT ……zł).

Pana wątpliwości dotyczą kwestii czy w opisanym stanie faktycznym, uwzględniając unijną zasadę neutralności podatku VAT oraz fakt, że wierzytelność była przedmiotem sporu sądowego dotyczącego jej istnienia (zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 17.12.2021 r.), termin 3 lat na skorzystanie z ulgi na złe długi, o którym mowa w art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT, należy liczyć od końca roku, w którym wierzytelność przestała mieć charakter sporny i stała się bezsporna (tj. od końca 2021 r.), co w konsekwencji pozwala na skuteczne dokonanie korekty w rozliczeniu za luty 2026 r.

Odnosząc się do Pana wątpliwości wyjaśniam w jaki sposób należy rozumieć obowiązujące na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług normy prawne.

Kierując się ww. przepisami ustawy należy stwierdzić, że w okolicznościach przedstawionych w opisie sprawy, Pan jako wierzyciel nie jest uprawniony do dokonania korekty podatku należnego w rozliczeniu za luty 2026 r., na podstawie art. 89a ust. 1 ustawy z tytułu nieuregulowanej przez kontrahenta wierzytelności, której nieściągalność została uznana za uprawdopodobnioną.

Jak już wyżej wskazano, wierzyciel może dokonać korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego wyłącznie w rozliczeniu za okres, w którym nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną, tj. w deklaracji za okres, w którym upłynął 90. dzień od terminu płatności wierzytelności określonego w umowie lub na fakturze.

Natomiast w przypadku, gdy wierzyciel nie skorzysta z przysługującego mu prawa do dokonania korekty w ww. terminie, może dokonać stosownej korekty w terminie późniejszym, jednak musi tego dokonać w deklaracji za okres, w którym upłynął 90. dzień od umownego terminu płatności. Przy czym zarówno składając deklarację, jak i składając korektę tej deklaracji podatnik musi spełnić wszystkie warunki uprawniające go do dokonania takiej korekty, w tym warunek niezbędny, tj. musi być czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT.

W sytuacji, którą Pan przedstawił we wniosku, uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności, udokumentowanej fakturą VAT nastąpiło w terminie 90 dni od dnia 16 stycznia 2020 r., tj. 16 kwietnia 2020 r. Zatem do sytuacji tej zastosowanie znajdują przepisy dot. ulgi na złe długi, w tym art. 89a ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2021 r.

W analizowanej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy.

Powołany wyżej przepis art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy, wprowadza ograniczenie czasowe na dokonanie ww. korekty. Jak wynika z tego przepisu, podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, jednakże prawo to przysługuje m.in. w przypadku, gdy od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona.

Z przedstawionego przez Pana stanu faktycznego wynika, że w 2020 r. wystawił Pan fakturę za wykonane usługi na rzecz kontrahenta. Pomiędzy Panem a kontrahentem został uzgodniony termin zapłaty należności wskazany bezpośrednio na fakturze, wynosił 14 dni i upływał w dniu 16 stycznia 2020 roku. Zatem okres 2 lat upłynął 31 grudnia 2022 r.

Tym samym, w sytuacji, gdy od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona, nie może Pan skorygować podatku należnego z tytułu dostawy towaru lub świadczenia usługi na rzecz kontrahenta, bowiem nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2020 r.

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz cytowany stan prawny, uznaję, że w okolicznościach przedstawionych w opisie sprawy nie jest Pan uprawniony do korekty podatku należnego na podstawie art. 89a ust. 1 ustawy o VAT z tytułu nieuregulowanej przez kontrahenta wierzytelności, której nieściągalność została uznana za uprawdopodobnioną. Nie zostały bowiem łącznie spełnione przesłanki wynikające z art. 89a ust. 2 ustawy o VAT, tj. nie został zrealizowany dla ww. faktury warunek, o którym mowa w art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT, wprowadzający ograniczenie czasowe dla skorzystania z „ulgi na złe długi”. Jak już wcześnie wyjaśniono zastosowanie „ulgi za złe długi” jest uzależnione od spełnienia łącznie wymienionych przesłanek, tj. korekta podatku należnego w odniesieniu do nieściągalnych ww. wierzytelności powinna zostać dokonana z uwzględnieniem treści obowiązującego przepisu art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT, tj. od końca roku, w którym została wystawiona faktura dokumentująca wierzytelność upłynął okres dłuższy niż 2 lata.

Wobec tego miał Pan uprawnienie do dokonania korekty podatku z fakty VAT w rozliczeniu za okres w którym upłynął 90. dzień od umownego terminu płatności, do 31 grudnia 2022r.

We własnym stanowisku w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego powołał się Pan na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości, tj. na wyrok TSUE z 15 października 2020 r. w sprawie C-335/19 oraz na zasadę neutralności podatku VAT.

Zatem wyjaśniam co następuje - Trybunał Sprawiedliwości w ww. wyroku C-335/19 uznał za niezgodne z przepisami wspólnotowymi polskie przepisy krajowe, które uzależniają obniżenie podstawy opodatkowania VAT od warunku, by w dniu dostawy towaru lub świadczenia usług, a także w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej mającej na celu skorzystanie z tego obniżenia, dłużnik był zarejestrowany jako podatnik VAT i nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, zaś wierzyciel był w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej nadal zarejestrowany jako podatnik VAT.

Z uwagi na to, że Trybunał w wyroku C-335/19 orzekł o niezgodności przepisu art. 89a ust. 2 pkt 1 i pkt 3 polskiej ustawy o VAT z przepisami prawa unijnego (tj. z art. 90 Dyrektywy 2006/112/WE), to do czasu zmiany ww. przepisów krajowych podatnicy mogli zastosować obowiązujące w tym zakresie normy prawa krajowego albo bezpośrednio zastosować przepisy Dyrektywy (tym bardziej, że Trybunał w wyroku potwierdził, że przepis art. 90 Dyrektywy charakteryzuje się bezpośrednią skutecznością).

Zatem podatnik - wierzyciel ma możliwość dokonania wyboru, które z przepisów (unijne czy krajowe) zastosuje w odniesieniu do możliwości skorzystania z „ulgi na złe długi”, natomiast organy podatkowe są zobowiązane respektować rozstrzygnięcie Trybunału zawarte w wyroku w sprawie C-335/19 (natomiast same nie mogą powoływać się bezpośrednio na przepisy Dyrektywy 2006/112/WE wobec podatnika w tym zakresie).

Analizując powyższe orzeczenie zauważyć należy, iż skorzystanie z prawa do korekty podatku w trybie przewidzianym w art. 89a ust. 1 ustawy nie może być uzależnione od spełnienia przez podatnika warunków określonych w art. 89a ust. 2 pkt 3 lit. a i b ustawy.

Należy zatem zauważyć, że Trybunał w wyżej wymienionym wyroku orzekł o niezgodności przepisu art. 89a ust. 2 pkt 1 i pkt 3 polskiej ustawy o VAT, czyli uznał przepis art. 89a ustawy o VAT za niezgodny z przepisami prawa wspólnotowego w zakresie, w jakim dotyczy warunków związanych z cechami podmiotowymi dotyczącymi dłużnika, natomiast termin (2-lat) 3-lat, określony w art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT nie był przedmiotem orzeczenia TSUE.

TSUE w orzeczeniu z 15 października 2020 r. w sprawie nr C-335/19 nie wypowiedział się wprost o ww. terminie, jak również nie przekreślił jego „rozsądnego charakteru”, o tyle możliwość pominięcia ww. terminu należy potraktować jako pochodną niezgodności innych przesłanek determinujących skorzystanie z prawa do „ulgi na złe długi” z Dyrektywą VAT, gdyż niezgodność ta oddziaływała na podatników w taki sposób, że wywołała u nich przeświadczenie o niemożności skorzystania ze swojego prawa do skorygowania podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego z tytułu nieściągalnych wierzytelności.

Należy zauważyć, że sytuacja, o której mowa w ww. wyroku C-335/19 nie dotyczy Pana. Co prawda, w momencie, w którym powinien Pan skorzystać z ulgi na złe długi obowiązywały sprzeczne z art. 90 ust. 1 Dyrektywy VAT warunki wynikające z art. 89a ust. 2 pkt 3 ustawy, jednak spełniał Pan wszystkie warunki, aby w obowiązującym termie skorzystać z ulgi na złe długi, tj. do końca 31 grudnia 2023r.

Zatem nie był Pan w sytuacji, w której skorzystanie z ulgi nie było możliwe, ze względu na obowiązujące przepisy. Dokonanie przez Pana korekty podstawy opodatkowania oraz podatku należnego, o której mowa w art. 89a ustawy, było możliwe, ale nie zdecydował się Pan na skorzystanie z tej możliwości w wyznaczonym 2-letnim terminie. Brak dokonania przez Pana korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego w terminie nie wynikało z ograniczeń spowodowanych brzmieniem art. 89a ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy. Spełniał Pan warunki do skorzystania z ulgi na złe długi w wynikającym z przepisów w dwuletnim terminie. Natomiast nie podjął Pan decyzji o skorzystaniu z tej możliwości, nawet w sytuacji, gdy 25 grudnia 2021 uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego.

Zatem brak jest podstaw, dla których w opisanym przez Pana przypadku wynikający z art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy termin 2-ch lat od końca roku, w którym została wystawiona faktura za świadczenie usługi dokumentujące wierzytelności mógłby zostać pominięty.

Na poparcie powyższej tezy – należy przywołać orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 633/21 (które zachowuje swoją aktualność również w tej sprawie), w którym sąd orzekł cyt.:

„(…), kluczowy z punktu widzenia sporu jaki powstał w rozpoznawanej sprawie, art. 89a ust. 2 u.p.t.u. stanowił, że przepis ust. 1 stosuje się w przypadku, gdy spełnione są następujące warunki:

- dostawa towaru lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;

- na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty, o której mowa w ust. 1:

a) wierzyciel i dłużnik są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni,

b) dłużnik nie jest w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;

- od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona.

W takim kształcie przepisy art. 89a uVAT były przedmiotem oceny TSUE w postępowaniu zainicjowanym pytaniem prejudycjalnym zadanym przez NSA – wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 października 2020 r. w sprawie C-335/19. Trybunał skupił się przy tym na zbadaniu, czy ograniczenie w ramach warunków przewidzianych w art. 89a ust. 2 pkt 1) i pkt 3) lit. a) i lit. b) u.p.t.u. jest uzasadnione koniecznością uwzględnienia niepewności co do ostatecznego charakteru niewywiązania się z płatności (pkt 32 uzasadnienia wyroku). Ocena TSUE była dokonywana przez pryzmat zgodności regulacji krajowych z art. 90 Dyrektywy 112, który stanowi, że w przypadku anulowania, wypowiedzenia, rozwiązania, całkowitego lub częściowego niewywiązania się z płatności lub też w przypadku obniżenia ceny po dokonaniu dostawy, podstawa opodatkowania jest stosownie obniżana na warunkach określonych przez państwa członkowskie (art. 90 ust. 2). W przypadku całkowitego lub częściowego niewywiązywania się z płatności państwa członkowskie mogą odstąpić od zastosowania ust. 1 (art. 90 ust. 2).

TSUE w powoływanym wyroku orzekł, że art. 90 Dyrektywy 112 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym, które uzależniają obniżenie podstawy opodatkowania podatkiem od wartości dodanej (VAT) od warunku, by w dniu dostawy towaru lub świadczenia usług, a także w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej mającej na celu skorzystanie z tego obniżenia dłużnik był zarejestrowany jako podatnik VAT i nie był w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji, zaś wierzyciel był w dniu poprzedzającym dzień złożenia korekty deklaracji podatkowej nadal zarejestrowany jako podatnik VAT.

Nadto TSUE stwierdził, że art. 90 ust. 1 Dyrektywy 112 spełnia przesłanki konieczne do tego, by mógł być stosowany bezpośrednio, a podatnik może powoływać się na jego treść przed sądami krajowymi, które zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa Unii, jako organ państwa członkowskiego zobowiązane są do pominięcia tych niezgodnych z Dyrektywą 112 warunków (pkt 52 uzasadnienia wyroku). Istotnie zatem orzeczenie TSUE nie odnosiło się do przesłanki terminu przewidzianego na skorzystania z tzw. ulgi na złe długi, nie była ona bowiem objęta pytaniem prejudycjalnym zadanym przez NSA.

Co więcej, Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie dostrzega, że zgodnie z dominującą linią orzeczniczą, przewidziany art. 89a ust. 2 pkt 5) u.p.t.u. dwu- (obecnie trzy-) letni termin na skorzystania z instytucji ulgi na złe długi, oceniany jest jako rozsądny i równoważny i uznawany jest za zgodny z przepisami Dyrektywy 112 (zob. m.in. WSA we Wrocławiu z 5 kwietnia 2022 r., I SA/Wr 884/21 i I SA/Wr 885/21; WSA we Wrocławiu z 11 maja 2022 r., I SA/Wr 730/21; WSA we Wrocławiu z 26 maja 2022 r., I SA/Wr 933/21, wyroki WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 835/16, z dnia 1 października 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 4299/17, z dnia 20 lutego 2019 r., III SA/Wa 1312/18, z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 581/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. akt I SA/Gd 478/15, z dnia 18 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 185/21, wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 844/17, czy WSA w Opolu z dnia 14 grudnia 2016 r., I SA/Op 355/16-CBOSA). Zapatrywanie to podziela też NSA czemu dał wyraz w zadawanym pytaniu prejudycjalnym, gdzie stwierdził, że przepis ustanawiający termin dwuletni nie narusza prawa unijnego, w związku z czym nie ma potrzeby kierowania do TSUE pytania w tym zakresie.

(…) termin wskazany w art. 89a ust. 2 pkt 5 u.p.t.u. jest, co do zasady, terminem rozsądnym i równoważnym umożliwiającym, z jednej strony, skorzystanie przez podatnika z jego uprawnień bez większych trudności i wystarczającym do tego, żeby staranny podatnik skorzystał z omawianej ulgi, a z drugiej strony umożliwiającym również organowi podatkowemu skontrolowanie prawidłowości dokonanej korekty przed upływem pięcioletniego terminu przedawnienia.

Dlatego też, zdaniem Sądu, nie można zgodzić się z argumentacją Skarżącej, że wyrok TSUE z dnia 15 października 2020 r. w sprawie C-335/19 negatywnie ocenia nie tylko uzależnienie przez polskiego ustawodawcę prawa do korekty podatku od statusu dłużnika i wierzyciela, ale również negatywnie ocenia sam termin na skorzystanie z ulgi na złe długi jako naruszający zasadę neutralności i proporcjonalności. Przenosząc dalej powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że termin dwuletni, liczony od końca roku, w którym była wystawiona przedmiotowa faktura, obiektywnie rzecz biorąc upłynął. Teoretycznie więc należałoby uznać, że przewidziany w art. 89a ust. 2 pkt 5) u.p.t.u. warunek, aby od daty wystawienia faktur dokumentujących wierzytelność nie upłynęły dwa lata, nie został przez Skarżącą spełniony”.

Mając zatem na uwadze cytowane przepisy oraz przedstawiony opis sprawy stwierdzam, że zastosowanie „ulgi za złe długi” jest uzależnione od spełnienia łącznie wymienionych przesłanek, tj. korekta podatku należnego w odniesieniu do nieściągalnych ww. wierzytelności powinna zostać dokonana z uwzględnieniem treści obowiązującego przepisu art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT.

Reasumując – nie jest Pan uprawniony do skorzystania z „ulgi za złe długi” w przypadku wierzytelności uznanej za nieściągalną wynikajacą z faktury VAT wystawionej w 2020 r. (termin płatności 16 stycznia 2020r.) na rzecz kontrahenta za wykonane usługi, gdyż nie jest spełniony warunek określony w art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy, tj. od końca roku, w którym została wystawiona faktura dokumentująca wierzytelność upłynął okres dłuższy niż 2 lata.

Tym samym uznaję Pana stanowisko za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Ponadto należy zauważyć, iż załączone do przedmiotowego wniosku kserokopie dokumentów obrazujących przedstawiony we wniosku stan faktyczny nie mogą być przedmiotem oceny przez Dyrektora KIS przy wydawaniu indywidualnej interpretacji. Dyrektor KIS, nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany ani uprawniony do oceny tych materiałów: jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez Pana i Pana stanowiskiem, co wynika wprost z przepisu art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.