Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.416.2026.2.IK

Interpretacja indywidualna
- stanowisko nieprawidłowe

 

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

 

20 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - o brakująca opłatę 1 lipca 2026 r.

 

Treść wniosku jest następująca:

Opis zaistniałego stanu faktycznego

Wnioskodawcą jest Województwo (…). Województwo stanowi jednostkę samorządu terytorialnego działającą na podstawie ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa - dalej także jako: u.s.w. (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 581 z późn. zm.). Województwo jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, ma osobowość prawną (vide: art. 6 ust. 2 u.s.w.). Zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy do zakresu działania samorządu województwa należy wykonywanie zadań publicznych o charakterze wojewódzkim, niezastrzeżonych ustawami na rzecz organów administracji rządowej. Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tejże ustawy, samorząd województwa wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, dysponuje mieniem wojewódzkim; prowadzi samodzielnie gospodarkę finansową na podstawie budżetu. Ustanowienie użytkowania górniczego następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy Skarbem Państwa, a przedsiębiorcą, który uzyskał koncesję (m.in. na poszukiwanie lub rozpoznawanie złóż kopalin, wydobywanie kopalin ze złóż). W imieniu Skarbu Państwa działa minister właściwy do spraw środowiska lub marszałek województwa. Województwo zawiera - na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1-3, 5, art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 10 ust. 4-5, art. 13 ust.1, 1a, 3, art. 206 ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2026 r. poz. 69) umowy dotyczące ustanowienia użytkowania górniczego przestrzeni górotworu obejmującej wyrobiska górnicze, wyrobiska górnicze zlikwidowanych zakładów górniczych niezbędne dla utrzymania systemów ich odwadniania, złoża wód leczniczych. Aktualnie obowiązuje 20 (dwadzieścia) umów. Umowy dotyczące użytkowania górniczego są zawierane na okres nie dłuższy niż 50 lat, w umowach tych określa się wynagrodzenie z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego, które powiększa się o podatek od towarów i usług oraz sposób jego zapłaty. Zgodnie z postanowieniami 19 obowiązujących umów, faktury za ustalone wynagrodzenie, są wystawiane nie później niż do końca marca roku następnego, 1 umowa stanowi, że faktura za użytkowanie górnicze jest wystawiona w listopadzie roku, którego dotyczy. Część umów przewiduje naliczanie opłat „z dołu”, tj. za rok poprzedni, a część „z góry”, tj. za rok bieżący. W zależności od zapisów w umowach sposób obliczenia opłaty za użytkowanie górnicze składa się z opłaty stałej oraz zmiennej, a także liczby zwiedzających, objętości oddawanej w użytkowanie przestrzeni górotworu, ilości odpompowanej wody, na podstawie informacji przekazanej przez Użytkownika Górniczego. Niektóre umowy przewidują waloryzację wynagrodzenia o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych.

Z kolei, instytucja rozporządzenia prawem do korzystania z informacji geologicznej została uregulowana w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 361, z późn. zm.), przy czym zdecydowana większość regulacji dotyczy rozporządzania prawem do korzystania z informacji geologicznej przysługującej Skarbowi Państwa. Zgodnie z art. 100 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2026 r. poz. 69) zadania Skarbu Państwa wykonuje minister właściwy do spraw środowiska lub marszałek województwa. Umowy dotyczące korzystania z informacji geologicznej za wynagrodzeniem są zawierane na podstawie art. 100 ust. 2 i 8 ustawy . Umowa określa wynagrodzenie za udostępnienie informacji geologicznej. Kwota wynagrodzenia zawiera podatek od towarów i usług. Zapłata wynagrodzenia następuje 14 dni od dnia zawarcia umowy za korzystanie z informacji geologicznej. Następnie, po dokonaniu przelewu wynagrodzenia za informację geologiczną jest wystawiana faktura VAT.

Ze względu na to, że użytkowanie górnicze oraz korzystanie z informacji geologicznej są zadaniami z zakresu administracji rządowej realizowanymi przez jednostkę samorządu terytorialnego, Województwu przysługuje prawo do 5% wynagrodzenia wynikającego z zawartych umów. Po potrąceniu 5% dochodów pozostałą kwotę Urząd Marszałkowski Województwa przekazuje na rachunek Wojewody na podstawie art. 255 ust.1 ustawy o finansach publicznych z dnia 26 września 2009 r. (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy z 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572 ze zm.), źródłem dochodów własnych województwa (jako jednostki samorządu terytorialnego) jest 5% dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami.

 

Pytania

 

Czy ustanowienie użytkowania górniczego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT)?

Czy rozporządzanie prawem do korzystania z informacji geologicznej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT)?

Państwa stanowisko

W świetle ustawy o podatku od towarów i usług, umowa ustanowienia użytkowania górniczego oraz korzystanie z informacji geologicznej i udostępnianie jej w drodze umowy nie podlega VAT, co poniżej zostanie systemowo i szczegółowo wyjaśnione.

Kluczowe jest to, że organ, zawierając umowę ustanowienia użytkowania górniczego , nie czyni tego w ramach działalności gospodarczej, lecz w ramach właściwości rzeczowej (zadanie ustawowe).

Każdorazowo zawarcie takiej umowy stanowi następstwo złożenia wniosku przez przedsiębiorcę, co więcej użytkowanie górnicze nigdy nie funkcjonuje bez udzielonej koncesji. Warto w tym miejscu odwołać się do istoty podatku od towarów i usług (VAT). Jest to pośredni, powszechny podatek obrotowy o charakterze wielofazowym, tj. obciąża przyrost wartości w każdej fazie obrotu gospodarczego, dlatego powszechnie zwany jest podatkiem od wartości dodanej (ang. value-added tax - VAT). Jest to bardzo ważny podatek z punktu widzenia wymiany towarów i usług w ramach Unii Europejskiej, regulowany Dyrektywą Rady nr 2006/12/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. WE.L. Nr 347 str. 1), w skrócie Dyrektywa VAT.

Zgodnie z art. 9 Dyrektywy VAT podatnikiem jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. Jednocześnie art. 13 ust. 1 Dyrektywy VAT stanowi, że krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami związane. W związku z tym, że dostrzeżono ryzyko zakłócenia konkurencji, wpisujące się w czwarty motyw Dyrektywy VAT, w zdaniu drugim art. 13 ust. 1 Dyrektywy VAT, znalazło się zastrzeżenie, że organy władzy powinny być uznane za podatników w stosunku do tych działań lub transakcji, w stosunku do których wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Gdyby zastosować unijne regulacje wprost, nie byłoby wątpliwości, że zarówno minister (krajowy organ władzy), jak i marszałek województwa (regionalny organ władzy) nie powinni być uznani za podatników, pomimo że pobierają wynagrodzenie za ustanowienie użytkowania górniczego, ponieważ nie zachodzi ryzyko zakłócenia konkurencji. Własność górnicza przysługuje Skarbowi Państwa i żaden inny podmiot nie może ustanowić prawa użytkowania górniczego, prawo to jest ściśle powiązane z koncesją. Dyrektywy unijne podlegają implementacji do ustawodawstw krajowych, co w Polsce nastąpiło na mocy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm.)., zwanej dalej ustawą VAT. Zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności, tj. wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje też czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Regulacja ta jest spójna z art. 9 Dyrektywy VAT. Problematyczne jest natomiast brzmienie art. 15 ust. 6 ustawy VAT, zgodnie z którym nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Z analizy orzecznictwa TSUE wynika jednoznacznie, że warunkiem uznania czynności dokonywanej przez organ władzy publicznej za podlegającą VAT jest wykonywanie jej w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT.

TSUE kładł szczególny nacisk na element konkurencyjności działań organu władzy publicznej, w jego ocenie działalność ta powinna zostać opodatkowana wtedy, gdy ewentualny brak opodatkowania mógłby w sposób istotny wpływać na działania podmiotów prywatnoprawnych (vide wyroki w sprawach C - 4/89 i C-288/07). Reasumując, Dyrektywa VAT zakłada wcześniejsze stwierdzenie gospodarczego charakteru działalności, brak tej przesłanki powoduje, że nie ma nawet konieczności rozpatrywania pozostałych przesłanek. W wyroku TSUE z 4 października 1995 r. (sygn. C-291/92, Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), podkreślono, że fakt bycia zarejestrowanym podatnikiem VAT nie skutkuje uznaniem, że wszelkie czynności podejmowane przez dany podmiot stanowią czynności podejmowane jako podatnika VAT.

W ocenie Wnioskodawcy, niesłuszne jest twierdzenie, że posiadanie statusu czynnego podatnika VAT oraz zawieranie umów cywilnoprawnych jest wystarczające do uznania organów administracji geologicznej za podatnika VAT, pomimo że nie wykonują one tych czynności w ramach działalności gospodarczej. Art. 15 ust. 6 ustawy o VAT można zastosować tylko dla czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej podmiotu publicznego. Według Wnioskodawcy, bez działalności gospodarczej nie ma VAT, dlatego organ nie może być uznany za podatnika VAT, nawet jeżeli zawiera umowy cywilnoprawne. Literalna wykładnia art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, w oderwaniu od systemu prawa podatkowego, prowadzi do absurdalnych wniosków. Wystawienie faktury VAT stanowi de facto potwierdzenie, że podmiot, który ją wystawił osiągnął dochód w wysokości wykazanej w niej kwoty netto. Tymczasem wynagrodzenie za ustanowienie użytkowania górniczego nie stanowi dochodu Ministerstwa ani Urzędu Marszałkowskiego Województwa. Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 361, z późn. zm.), wynagrodzenie to stanowi dochód budżetu państwa. Dlatego powinien w całości być przekazany do budżetu państwa. Zdaniem Wnioskodawcy, tu nie ma miejsca na podatek obrotowy, naliczany od obrotu (kwoty brutto na fakturze), przede wszystkim dlatego że nie jest to ani dochód Skarbu Państwa, ani dochód województwa. Zawieranie przedmiotowych umów stanowi zadanie z zakresu administracji rządowej (w wielu interpretacjach podatkowych błędnie kwalifikowane jako zadania własne). Dlatego w przypadku województwa będącego jednostką samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ma ono prawo do 5% wartości wynagrodzenia pobieranego przy realizacji tego zadania. Mamy zatem sytuację, że wynagrodzenie wynikające z ustanowienia użytkowania górniczego stanowi dochód budżetu państwa, a województwo ma roszczenie o zapłatę 5% wartości wynagrodzenia, ale jest to roszczenie wobec budżetu państwa, a nie użytkownika górniczego, który jest stroną umowy. Zatem tylko te 5% stanowi dochód województwa i nie ma żadnej podstawy prawnej, aby Urząd Marszałkowski obsługujący Województwo wystawił użytkownikowi górniczemu fakturę VAT na 100% wartości wynagrodzenia, podlegającego wpłacie do budżetu państwa. Województwu nie przysługuje od użytkownika górniczego żadne wynagrodzenie (występuje w charakterze podmiotu pobierającego świadczenie do budżetu państwa, niemające związku z majątkiem województwa). Na marginesie należy zauważyć, że jeden z dyrektorów izby skarbowej, uznając województwo za czynnego podatnika VAT w stosunku do czynności ustanowienia użytkowania górniczego, powołał się na konstrukcję prawną dotyczącą Skarbu Państwa, do którego odnosi się zasada specjalnej zdolności prawnej sui generis, której konsekwencją jest to, że zadania Skarbu Państwa są realizowane przez państwowe jednostki organizacyjne. Tymczasem województwo nie jest państwową jednostką organizacyjną, lecz - po pierwsze samorządową, po drugie jest osobą prawną - zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa. Nie jest to zatem także argument, który może się obronić w tej sytuacji. W związku z powyższym należy uznać, że ustanowienie użytkowania górniczego nie podlega VAT.

Linia orzecznicza Trybunału Sprawiedliwości UE oraz polskich sądów administracyjnych wskazuje na to, że warunkiem opodatkowania VAT czynności wykonywanych przez organy władzy krajowej, regionalnej lub lokalnej jest zawieranie ich w warunkach działalności gospodarczej. Tymczasem ani umowy ustanowienia użytkowania górniczego, ani umowy o korzystanie z informacji geologicznej zawierane przez organy administracji geologicznej z działalnością gospodarczą nie mają nic wspólnego. Przede wszystkim każdorazowo zawarcie umowy stanowi konsekwencje złożonego do organu wniosku, organ nie podejmuje żadnych czynności mających na celu osiągnięcie zysku.

Ponadto organ nie ma możliwości odmówić zawarcia takiej umowy, jak również nie może w sposób dowolny ustalić wysokości wynagrodzenia. Mając to na względzie, dochód z rozporządzania informacją geologiczną stanowi dochód budżetu państwa, przy czym - ze względu na to, że jest to zadanie z zakresu administracji rządowej realizowanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, województwu przysługuje prawo do 5% wartości wynagrodzenia wynikającego z zawartej umowy (tj. 100% dochodu budżetu państwa oraz roszczenie województwa o zwrot kosztów realizacji zadania rządowego w ryczałtowej wysokości 5% z budżetu państwa), wysokość wynagrodzenia ustalana jest na podstawie wyceny sporządzonej przez wnioskodawcę, uwzględniającej koszty projektowania, wykonania i dokumentowania prac geologicznych, która to wycena podlega weryfikacji. Należy jednak wskazać, że nie stanowi ona wynagrodzenia rynkowego, a wnioskodawca, sporządzając wycenę informacji geologicznej, różnymi metodami, ma prawo do wskazania tej kwoty wynagrodzenia, która jest najniższa, uwzględniając wszelkie przewidziane rozporządzeniem zniżki. Szczegółowe zasady rozporządzania prawem do informacji geologicznej, w tym sporządzania jej wyceny reguluje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie korzystania z informacji geologicznej za wynagrodzeniem (Dz.U. nr 292, poz. 1724). Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy, prawo do informacji geologicznej przysługuje Skarbowi Państwa, oznacza to, że żaden inny podmiot, w szczególności podmiot, który sfinansuje prace geologiczne i doprowadzi do powstania informacji geologicznej nie nabędzie obecnie tego prawa, lecz jedynie prawo do korzystania z informacji geologicznej (nieodpłatne - art. 99 ust. 2 P.g.g. lub wyłączne - art. 99 ust. 3 P.g.g.). Podmiot finansujący nabędzie również prawo do rozporządzania przysługującym mu uprawnieniem, które jednak nigdy nie będzie tożsame z prawem Skarbu Państwa, a rozporządzenie następuje każdorazowo w granicach posiadanego prawa, przy czym podmiot ten posiada pełną swobodę w kształtowaniu treści stosunku prawnego, w szczególności decydowania o tym, czy w ogóle rozporządzi swoim prawem, trwale czy czasowo, za jaką kwotę, nie występuje też do organu koncesyjnego o opinię. Reasumując, finansujący działa w ramach działalności gospodarczej, podczas gdy organy administracji geologicznej realizują swoje zadania z uwzględnieniem norm bezwzględnie obowiązujących, nie inicjują zawarcia umowy, działając wyłącznie na wniosek, który co do zasady powinny uwzględnić.

W wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. w sprawie o sygn. akt VI ACa 1367/15, Sąd uznał, że Minister Środowiska, działający w imieniu Skarbu Państwa, nie miał swobody w podjęciu decyzji o tym, czy uwzględni wniosek o zawarcie umowy o korzystanie z informacji geologicznej, ponieważ działał w charakterze organu władzy publicznej i nie mógł odmówić zawarcia umowy. Byłoby to możliwe wyłącznie w przypadkach wyraźnie wskazanych w przepisach prawa. Warto dodać, że odmowa zawarcia umowy przez Skarb Państwa wynikała z okoliczności zgłoszenia roszczeń do informacji geologicznej oraz prowadzone było postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia statusu prawnego informacji geologicznej tj. czy przysługuje ona Skarbowi Państwa oraz czy może zostać udostępniona wnioskodawcy. Ten wyrok potwierdza szczególny status organu zawierającego umowy o korzystanie z informacji geologicznej, wskazujący na to, że nie jest to działanie w ramach działalności gospodarczej, lecz działanie organu władzy - na podstawie oraz w granicach narzuconych przez bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa. Należy jednak podkreślić, że powyższe rozważania dotyczą organów administracji geologicznej, a nie przedsiębiorców finansujących powstanie informacji geologicznej, którzy zawsze działają w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a nie w charakterze organu, realizującego zadania powierzone ustawą. W związku z powyższym należy uznać, że rozporządzenie prawem do korzystania z informacji geologicznej nie podlega VAT.

 

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

 

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT:

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

Na mocy art. 15 ust. 6 ustawy:

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to więc wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko bowiem w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - (Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym:

Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.

Na mocy art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 720 ze zm.):

Przepis art. 14 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa stanowi, że:

Zgodnie z art. 15 ustawy o samorządzie województwa:

Na mocy z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie województwa:

   1. Zarząd województwa jest organem wykonawczym województwa.

   2. W skład zarządu województwa, liczącego 5 osób, wchodzi marszałek województwa jako jego przewodniczący, wicemarszałek lub 2 wicemarszałków i pozostali członkowie.

Jak stanowi art. 43 ust. 1 ww. ustawy o samorządzie województwa:

Przepis art. 45 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa stanowi, że:

Tym samym Województwo, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działa w charakterze podatnika podatku VAT.

Z opisu sprawy wynika, ustanowienie użytkowania górniczego następuje na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej pomiędzy Skarbem Państwa, a przedsiębiorcą, który uzyskał koncesję. Umowy dotyczące użytkowania górniczego są zawierane na okres nie dłuższy niż 50 lat, w umowach tych określa się wynagrodzenie z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego.

Natomiast umowy dotyczące korzystania z informacji geologicznej są zawierane na podstawie art. 100 ust. 2 i ust. 8 ustawy Prawo geologiczne i górnicze Umowa określa wynagrodzenie za udostępnienie informacji geologicznej.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U z 2026 r., poz. 795):

W myśl art. 34 ww. ustawy Kodeks cywilny:

Wyjaśnić należy, iż Skarb Państwa stanowi osobę prawną „sui generis” (uważany jest). Do niego odnosi się zasada specjalnej zdolności prawnej (Kodeks cywilny. Księga Pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2003, Komentarz do art. 34). W obrocie Skarb Państwa (fiskus) bierze udział przez tzw. stationes fisci, będące określonymi jednostkami organizacyjnymi. W konsekwencji, w każdej sprawie przeciwko Skarbowi Państwa zachodzi potrzeba ustalenia właściwego statio fisci. Ponadto, Skarb Państwa w stosunkach cywilnoprawnych jest podmiotem praw i obowiązków, które dotyczą mienia państwowego nie należącego do innych osób prawnych, zatem każda czynność cywilnoprawna państwowej jednostki organizacyjnej jest de iure civili czynnością Skarbu Państwa. Jednostki te działają na rachunek Skarbu Państwa, a przysporzenie majątkowe może nastąpić tylko na rzecz Skarbu Państwa. Jednostka organizacyjna Skarbu Państwa ma jedynie zdolność cząstkową, jej funkcją jest reprezentowanie interesów Skarbu Państwa i podejmowanie za niego czynności.

W tym miejscu wskazać należy, iż podatnikiem podatku od towarów i usług nie może być Skarb Państwa, z tej przede wszystkim przyczyny, że nie jest on podmiotem samodzielnie prowadzącym działalność gospodarczą. Nigdy Skarb Państwa nie działa na własny rachunek i na własną odpowiedzialność, już chociażby z tego powodu, że nie jest - ze względu na brak wyodrębnienia - jednostką organizacyjną.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy wynagrodzenie z tytułu użytkowania górniczego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz czy wynagrodzenie za korzystanie i udostępnianie informacji geologicznej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Kwestia własności górniczej, użytkowania górniczego oraz innych uprawnień górniczych uregulowana jest w Dziale II ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 69).

 

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze:

Przepisy ustawy, z wyjątkiem działu III, stosuje się odpowiednio do:

  1) budowy, rozbudowy oraz utrzymywania systemów odwadniania zlikwidowanych zakładów górniczych;

                1a) utrzymywania i niezwiązanego z wydobywaniem kopaliny ze złoża wykorzystywania podziemnej części likwidowanych zakładów górniczych niezbędnej do prowadzenia ruchu innych zakładów górniczych;

                 2) robót prowadzonych w wyrobiskach zlikwidowanych podziemnych zakładów górniczych w celach innych niż określone ustawą, w szczególności turystycznych, leczniczych i rekreacyjnych;

   3) robót podziemnych prowadzonych w celach naukowych, badawczych, doświadczalnych i szkoleniowych na potrzeby geologii i górnictwa;

   4) drążenia tuneli;

   5) likwidacji obiektów, urządzeń oraz instalacji, o których mowa w pkt 1-4.

Według art. 10 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego:

W myśl art. 10 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego:

Jak stanowi art. 10 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego:

Zgodnie z art. 12 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego:

Stosownie do art. 12 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego:

Zgodnie z art. 22 ust. 4 Prawa geologicznego i górniczego:

Tym samym marszałek województwa jest jednym z organów mogących ustanawiać użytkowanie górnicze, jako organ koncesyjny w zakresie złóż wód leczniczych, wód termalnych i solanek.

W myśl art. 13 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego:

Jak stanowi art. 13 ust. 1a Prawa geologicznego i górniczego:

Zgodnie z art. 13 ust. 3 Prawa geologicznego i górniczego:

Stosownie do art. 13 ust. 4 Prawa geologicznego i górniczego:

Ponadto z treści art. 17 Prawa geologicznego i górniczego wynika, że

W myśl art. 156 ust. 3 Prawa geologicznego i górniczego:

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że ustanowienie użytkowania górniczego dokonywane jest na podstawie zawartej na piśmie umowy cywilnoprawnej i w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo geologiczne i górnicze mają do niego odpowiednio zastosowanie przepisy ustawy Kodeks cywilny, dotyczące dzierżawy.

Dodatkowo wskazuję, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 Prawa geologicznego i górniczego:

Na mocy art. 98 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego:

Zgodnie z art. 99 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego:

W myśl art. 100 ust. 1 Prawa geologicznego i górniczego:

Natomiast, zgodnie z art. 100 ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego:

Zgodnie z art. 99 ust. 5 Prawa geologicznego i górniczego:

Na podstawie art. 100 ust. 8 Prawa geologicznego i górniczego:

Według art. 99 ust. 9 Prawa geologicznego i górniczego:

Stosowanie do art. 100 ust. 4 Prawa geologicznego i górniczego:

Zatem, biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz obowiązujący w tym zakresie stan prawny należy stwierdzić, że ustanowienie użytkowania górniczego dokonywane przez Województwo oraz udostępnienie informacji geologicznej przez Województwo, należy do kategorii spraw cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy.

Należy jednak zaznaczyć, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego są Państwo uznani za podatnika podatku VAT, gdyż wykonują Państwo działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT i nie ma do niego zastosowanie wyłączenie z grona podatników określone w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

Z powołanych przepisów prawa geologicznego i górniczego wynika, że ustanowienie użytkowania górniczego dokonywane jest na podstawie zawartej na piśmie umowy cywilnoprawnej i w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo geologiczne i górnicze mają do niego odpowiednio zastosowanie przepisy ustawy Kodeks cywilny dotyczące dzierżawy. Ponadto w ww. umowie określa się wynagrodzenie z tytułu ustanowienia użytkowania górniczego oraz sposób jego zapłaty.

Ustanowienie przez Województwo prawa użytkowania górniczego na rzecz podmiotu, który ubiega się o ustanowienie tego użytkowania górniczego, za które zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w umowie określa się wynagrodzenie i sposób jego zapłaty, stanowi świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Odnosząc się do wynagrodzenia za korzystanie z informacji geologicznej, należy jeszcze raz zauważyć, że zgodnie z art. 100 ust. 2 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, korzystanie z informacji geologicznej w celu wykonywania działalności w zakresie w jakim wymagane jest pozwolenie wodnoprawne, następuje za wynagrodzeniem. Jednocześnie, podstawę określenia wynagrodzenia za korzystanie z informacji geologicznej stanowi wycena, określająca koszty projektowania, wykonywania i dokumentowania prac geologicznych, sfinansowana przez podmiot ubiegający się o korzystanie z tej informacji, przy czym przed zawarciem umowy Skarb Państwa dokonuje weryfikacji tej wyceny (art. 100 ust. 4 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze).

Województwo wykonuje zadania Skarbu Państwa w zakresie udzielania informacji geologicznej w jakim wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, a zatem w drodze umowy za wynagrodzeniem. Udzielenie informacji za wynagrodzeniem odbywa się na podstawie złożonego wniosku oraz umowy zawartej między Państwem a marszałkiem województwa, w imieniu którego działa geolog wojewódzki.

Tym samym, w zakresie tych czynności Województwo również działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Skoro zatem udostępnienie informacji geologicznej następuje za wynagrodzeniem na podstawie umowy cywilnoprawnej, to wpisuje się w zakres czynności opodatkowanych podatkiem VAT, jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Wobec powyższego, ustanowienie prawa użytkowania górniczego oraz udostępnienie informacji geologicznej w zakresie, o którym mowa we wniosku, dokonane na podstawie umowy cywilnoprawnej, przez czynnego podatnika VAT, za które zgodnie z art. 13 ust. 3 oraz z art. 100 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, przysługuje wynagrodzenie, jako świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zatem Państwa stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.

Niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w  tym zakresie skutków prawnych.

 

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

 

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

 

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.