Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.421.2025.1.MG

Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług, w części wniosku, która dotyczy nieodpłatnych działań informacyjnych oraz doradztwa w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatnej (...) z udziałem (...) oraz przedsięwzięcia proekologicznego polegającego na dostawie i montażu (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii), w kwestii dotyczącej ustalenia:

- czy czynności wykonywane przez Gminę na rzecz Mieszkańców w ramach Inwestycji będą stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT,

- czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie na realizację Projektu będzie podlegać opodatkowaniu VAT,

- czy Pozostałe czynności wykonywane przez Gminę w ramach Projektu będą stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT,

- czy Gminie przysługuje/będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w ramach Projektu,

jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 marca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 17 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług, w kwestii ustalenia:

- czy czynności wykonywane przez Państwa na rzecz Mieszkańców w ramach Inwestycji będą stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT (kwestia objęta pytaniem oznaczonym we wniosku nr 1),

- czy będą Państwo zobowiązani do opodatkowania VAT wpłat otrzymywanych od Mieszkańców (kwestia objęta pytaniem oznaczonym we wniosku nr 2),

- czy otrzymane przez Państwa dofinansowanie na realizację Projektu będzie podlegać opodatkowaniu VAT (kwestia objęta pytaniem oznaczonym we wniosku nr 3),

- czy Pozostałe czynności wykonywane przez Państwa w ramach Projektu będą stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT (kwestia objęta pytaniem oznaczonym we wniosku nr 4),

- czy przysługuje/będzie Państwu przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w ramach Projektu (kwestia objęta pytaniem oznaczonym we wniosku nr 5).

Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 30 kwietnia 2025 r. (wpływ 5 maja 2025 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Wnioskodawca w latach (...) realizuje inwestycję w zakresie odnawialnych źródeł energii pn. „(...)” (dalej: „Inwestycja” lub „Projekt”).

Realizacja Projektu polegać ma przede wszystkim na wyposażeniu mieszkańców Gminy w magazyny energii elektrycznej (dalej: „Magazyny energii”), umożliwiające gromadzenie energii wytworzonej z istniejących instalacji fotowoltaicznych (dalej: „Instalacje OZE”) i wykorzystywanie jej podczas niedoboru. Dodatkowo, w ramach Projektu prowadzone będą także nieodpłatne działania informacyjne oraz doradztwo w zakresie odnawialnych źródeł energii (dalej: „OZE”) dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatna (...) z udziałem (...). Ponadto, w ramach Projektu realizowane będą przedsięwzięcia proekologiczne - dostawa i montaż (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców Gminy, objętych Projektem, z tytułu czego Gmina nie będzie pobierać wynagrodzenia od mieszkańców. Opisane powyżej działania informacyjne, doradcze oraz przedsięwzięcia proekologiczne (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii) będę nazywane dalej jako: „Pozostałe czynności”.

Głównym celem Projektu jest rozwój energetyki rozproszonej w oparciu o OZE w wyniku rozbudowy już istniejących instalacji OZE o Magazyny energii na potrzeby budynków mieszkalnych na terenie Gminy.

Do zadań własnych Gminy należą m.in. sprawy z zakresu ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, ze zm.; dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”).

Gmina zwraca uwagę, że Magazyny energii powstaną przy instalacjach OZE wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby budynków mieszkalnych tj. socjalnobytowych gospodarstw domowych mieszkańców Gminy (dalej: „Mieszkańcy”). Magazyny energii nie powstaną w ramach budynków użyteczności publicznej lub jakichkolwiek innych budynków należących do Gminy (lub jej jednostek organizacyjnych objętych centralizacją rozliczeń VAT).

Dofinansowanie

W związku z realizacją Projektu Gmina otrzyma dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Funduszy Europejskich dla (...).

Gmina podkreśla, że otrzymane dofinansowanie będzie pokrywać jedynie faktycznie poniesione wydatki i nie będzie stanowić wynagrodzenia dla Gminy.

Umowy z mieszkańcami

Mieszkańcy biorący udział w Projekcie zostaną wyłonieni w ramach przeprowadzanych naborów. Następnie, Gmina będzie zawierała z biorącymi udział w Projekcie Mieszkańcami umowy uczestnictwa w Projekcie (dalej: „Umowa” lub „Umowy”), w których określa m.in. wzajemne zobowiązania między Gminą a Mieszkańcem w związku z zakupem i montażem Magazynu energii na nieruchomości Mieszkańca oraz zasady przekazania mu Magazynu energii do korzystania, a następnie na własność.

Mieszkańcy, aby partycypować w zadaniu są zobowiązani do wniesienia wkładu własnego stanowiącego minimum (...)% kosztów kwalifikowalnych Projektu. Ponadto Mieszkaniec jest zobowiązany do pokrycia w pełnym zakresie wszelkich wydatków niekwalifikowalnych w ramach realizacji Inwestycji.

Na mocy umowy, Gmina zobowiązuje się do wyłonienia w ramach procedury zamówień publicznych, wykonawcy Inwestycji oraz zawarcia z nim umowy na wykonanie prac dotyczących Magazynów energii, zapewnienie nadzoru inwestorskiego, odbioru Inwestycji oraz promocji Projektu, pokrycia wydatków związanych z realizacją Inwestycji z otrzymanego dofinansowania w wysokości do (…)% kosztów kwalifikowanych, rozliczenia przedsięwzięcia i dofinansowania, a także bezpłatnego użyczenia Mieszkańcowi Magazynów energii do korzystania zgodnie z jego przeznaczeniem, aż do zakończenia okresu trwania Umowy, tj. okresu trwałości Projektu.

Zgodnie z postanowieniami ww. Umowy, Magazyn energii będzie stanowić własność Gminy przez okres pięciu lat licząc od dnia wpłaty płatności końcowej w ramach dofinansowania. Po upływie tego okresu Magazyn energii stanie się własnością Mieszkańca.

Gmina podkreśla, że poza zapłatą określonych w Umowie kwot, Gmina nie przewiduje pobierania jakichkolwiek innych opłat od Mieszkańców z tytułu realizacji Projektu. Należy w szczególności zaznaczyć, że korzystanie przez Mieszkańców z Magazynu energii w okresie obowiązywania Umów - realizowane będzie przez Gminę bez pobierania z tego tytułu żadnych dodatkowych opłat. Co więcej, Wnioskodawca wskazuje, że realizacja Inwestycji nie ma na celu osiągania przez Gminę stałego dochodu czy zysku z tego tytułu.

Uzupełnienie

1. Na kogo będą wystawiane faktury dokumentujące wydatki poniesione w związku z realizacją projektu pn. „(...)”?

Odpowiedź Gminy: Gmina wskazuje, że faktury dokumentujące wydatki poniesione w związku z realizacją projektu pn. „(...)” będą wystawiane na Gminę.

2. Czy realizacja ww. projektu należy do Państwa zadań własnych wynikających z przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2024 r. 1465 ze zm.)? Jeśli tak, to na podstawie których przepisów określonych w ustawie o samorządzie gminnym (należy podać artykuły, ustępy i punkty), zadanie objęte projektem należy do Państwa zadań własnych?

Odpowiedź Gminy: Gmina wskazuje, że Projekt realizuje w ramach zadań własnych, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym do zadań własnych Gminy należą m.in. sprawy z zakresu ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej.

3. Czy magazyny energii elektrycznej powstaną przy instalacjach OZE wykorzystywanych wyłącznie do celów związanych z prowadzeniem gospodarstw domowych mieszkańców Gminy?

Odpowiedź Gminy: Gmina wskazuje, że Magazyny energii elektrycznej powstaną przy Instalacjach OZE, które zgodnie z Umowami zawartymi z Mieszkańcami, mają być wykorzystywane wyłącznie do celów związanych z prowadzeniem gospodarstw domowych mieszkańców Gminy (...).

4. Do wykonywania jakich czynności są/będą wykorzystywane towary i usługi nabywane w związku z realizacją ww. projektu, tj. czy do czynności:

a) opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać jakie to czynności),

b) zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać jakie to czynności),

c) niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (proszę wskazać jakie to czynności)?

Odpowiedź Gminy: Jak Gmina wskazała we Wniosku o interpretację, celem Projektu jest rozwój energetyki rozproszonej w oparciu o OZE w wyniku rozbudowy już istniejących Instalacji OZE o Magazyny energii na potrzeby budynków mieszkalnych na terenie Gminy. Gmina wskazuje, że poza zapłatą określonych w Umowie kwot, Gmina nie przewiduje pobierania jakichkolwiek opłat od Mieszkańców z tytułu realizacji Projektu, a jego realizacja nie ma na celu osiągania przez Gminę stałego dochodu lub jakichkolwiek zysków z tego tytułu.

Jak Gmina wskazała w odpowiedzi na pytanie 3, przedmiotowy projekt realizuje w ramach zadań własnych, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Z uwagi na powyższy sposób wykorzystania, w ocenie Gminy, towary i usługi nabywane w związku z realizacją Projektu są/będą wykorzystywane do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Niemniej, Gmina podkreśla, że kwestia, czy towary i usługi, jakie są/będą nabywane w ramach realizacji Projektu, będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT, stanowić powinna przedmiot analizy przez Organ. Wnioskodawca może jedynie podkreślić w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, że w ocenie Wnioskodawcy efekty Projektu (tj. wyposażenie Mieszkańców w Magazyny energii oraz Pozostałe czynności) nie będą wykorzystywane w żaden sposób mający związek z działalnością gospodarczą Gminy opodatkowaną VAT.

Pytania

1. Czy czynności wykonywane przez Gminę na rzecz Mieszkańców w ramach Inwestycji będą stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT?

2. Czy Gmina będzie zobowiązana do opodatkowania VAT wpłat otrzymywanych od Mieszkańców?

3. Czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie na realizację Projektu będzie podlegać opodatkowaniu VAT?

4. Czy Pozostałe czynności wykonywane przez Gminę w ramach Projektu będą stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT?

5. Czy Gminie przysługuje/będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w ramach Projektu?

Państwa stanowisko w sprawie

1. Czynności wykonywane przez Gminę na rzecz Mieszkańców w ramach Inwestycji nie będą stanowić działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT.

2. Gmina nie będzie zobowiązana do opodatkowania VAT wpłat otrzymywanych od Mieszkańców.

3. Dofinansowanie otrzymane przez Gminę na realizację Projektu nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT.

4. Pozostałe czynności wykonywane przez Gminę w ramach Projektu nie będą stanowić działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT.

5. Gminie nie przysługuje/nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w ramach Projektu.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad. 1,2,3

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uznaje się za podatników organów władzy publicznej w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Jeżeli zatem dana czynność ma miejsce w ramach wykonywania zadań nałożonych na gminę odrębnymi przepisami prawa i nie ma formy umowy cywilnoprawnej - nie podlega VAT z uwagi na brak statusu podatnika VAT po stronie gminy.

Jednocześnie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT stanowi lex specialis w odniesieniu do art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Oznacza to, że w przypadku czynności wykonywanych przez gminę na podstawie umów cywilnoprawnych gmina może być uznana za podatnika, o ile spełnia kryteria określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, a więc jeśli bez względu na cel czy rezultat wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą rozumianą jako wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, obejmującą w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W tym miejscu Gmina pragnie zwrócić szczególną uwagę na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE") z dnia 30 marca 2023 r. wydane w sprawie C-612/21 (gmina O przeciwko Dyrektorowi Krajowej Informacji Skarbowej, dalej: „Wyrok TSUE”), w którym Trybunał analizując charakter działań podejmowanych przez gminę, w związku z organizacją rozwoju wykorzystania odnawialnych źródeł energii na swoim terytorium na rzecz swoich mieszkańców uznał, że gmina nie wykonuje w tym zakresie działalności gospodarczej, a tym samym, że podejmowane przez nią czynności nie stanowią świadczeń podlegających opodatkowaniu VAT.

Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia TSUE, wskazuje na następujące okoliczności:

„(...) po pierwsze należy zauważyć, że podczas gdy przedsiębiorca dąży do stałego osiągania dochodu (zob. podobnie wyrok z dnia 20 stycznia 2021 r., AJFP Sibiu i DGRFP Braäov, C -655/19, EU:C:2021:40, pkt 27-29 i przytoczone tam orzecznictwo), gmina O. wskazała we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej, jak wynika z postanowienia odsyłającego, że nie zamierza świadczyć regularnie usług instalacji systemów OZE i nie zatrudnia ani nie zamierza zatrudniać pracowników w tym celu, co odróżnia niniejszą sprawę od spraw, w których świadczenia gminne miały charakter trwały.

Po drugie, z informacji przedstawionych przez sąd odsyłający wynika, że gmina O. wydaje się ograniczać do zaproponowania swoim mieszkańcom będącym właścicielami nieruchomości, którzy mogą być zainteresowani systemami OZE, w ramach programu regionalnego mającego na celu umożliwienie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, dostarczenia i zainstalowania u nich tych systemów OZE za pośrednictwem przedsiębiorstwa wybranego w wyniku przetargu, w zamian za ich udział nieprzekraczający 25 % kosztów podlegających dofinansowaniu związanych z tą dostawą i z tą instalacją, podczas gdy owa gmina płaci danemu przedsiębiorstwu wynagrodzenie za te same dostawę i instalację po cenie rynkowej. (...)

W konsekwencji nawet biorąc pod uwagę płatności przyznane gminie O. przez dane województwo, które wynoszą 75% kosztów podlegających dofinansowaniu, suma kwot otrzymanych od zainteresowanych właścicieli z jednej strony i od owego województwa z drugiej strony pozostaje strukturalnie niższa od łącznych kosztów faktycznie poniesionych przez tę gminę, jak wskazano w pkt 31 niniejszego wyroku, co nie odpowiada podejściu, jakie przyjąłby w danym wypadku instalator systemów OZE, który przy ustalaniu swoich cen starałby się zawrzeć w nich swoje koszty i osiągnąć marżę zysku. Natomiast wspomniana gmina ponosi jedynie ryzyko strat, nie mając perspektywy zysku.

Po trzecie, nie wydaje się ekonomicznie opłacalne, aby taki instalator systemów OZE obciążał odbiorców swoich dostaw towarów i świadczenia usług jedynie najwyżej jedną czwartą poniesionych przez siebie kosztów, oczekując jednocześnie rekompensaty w postaci dofinansowania za zasadniczą część pozostałych trzech czwartych tych kosztów. Taki mechanizm nie tylko stawiałby jego przepływy pieniężne w sytuacji strukturalnie deficytowej, ale ponadto stwarzałby nietypowy stopień niepewności dla podatnika, ponieważ kwestia, czy i w jakim zakresie osoba trzecia zwróci tak istotną część poniesionych kosztów, pozostaje faktycznie otwarta do czasu podjęcia przez tę osobę trzecią decyzji, co następuje po tym, jak sporne transakcje zostaną dokonane. (...)

W świetle powyższych rozważań na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że art. 2 ust. 1, art. 9 ust. 1 i art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112 należy interpretować w ten sposób, że dostawy towarów i świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT nie stanowi dostarczenie i zainstalowanie przez gminę, za pośrednictwem przedsiębiorstwa, systemów OZE na rzecz jej mieszkańców będących właścicielami nieruchomości, którzy wyrazili wolę wyposażenia tych nieruchomości w takie systemy, jeżeli taka działalność nie ma na celu osiągania stałego dochodu i skutkuje jedynie zapłatą przez tych mieszkańców kwot pokrywających najwyżej jedną czwartą poniesionych kosztów, a pozostała część jest finansowana ze środków publicznych. ’’.

W przedmiotowej sprawie podstawę współpracy pomiędzy Gminę a Mieszkańcami są umowy o charakterze cywilnoprawnym. Jak wynika ze wskazanej na wstępie relacji art. 15 ust. 6 do art. 15 ust. 1 i 2, w przypadku, w którym na mocy art. 15 ust. 6 ustawy o VAT Gminy nie można wyłączyć z grona podatników VAT, należy powrócić do zasad ogólnych i zweryfikować, czy działania podejmowane przez Gminę w określonej sytuacji stanowią przejaw wykonywania działalności gospodarczej czy też władztwa publicznego.

Tym samym, w ocenie Gminy niezbędnym dla uznania Gminy za podatnika VAT jest rozstrzygnięcie, czy podejmowane przez Gminę działania w ramach Projektu będę stanowiły przejaw wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu cytowanego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

W ocenie Gminy, działania, które Gmina będzie realizowała w ramach Projektu - w kontekście Wyroku TSUE - nie należy uznać za wykonywanie działalności gospodarczej. Zgodzić się należy co prawda, iż rozbudowa Instalacji OZE o Magazyny energii na rzecz Mieszkańców stanowiła będzie przejaw realizacji zadań własnych Gminy, których wykonywanie odbywało się będzie na podstawie zawartych z Mieszkańcami umów cywilnoprawnych. Jednakże, Gmina realizując Projekt będzie dążyła wyłącznie do osiągnięcia ściśle określonego celu w postaci rozwoju energetyki rozproszonej, z wykonaniem czego nie będzie wiązało się osiągnięcie przez Gminę jakichkolwiek zysków z tego tytułu.

W konsekwencji, w świetle Wyroku TSUE, realizowany przez Gminę Projekt należy porównać do innych czynności realizowanych przez nią w ramach wykonywania zadań własnych, np. prace porządkowe, remonty dróg, itp. Działania te realizowane są na rzecz lokalnej społeczności nieodpłatnie, a jednocześnie można w wielu przypadkach zidentyfikować konkretnych beneficjentów zrealizowanych czynności (np. mieszkańców ulicy, która była przedmiotem remontu).

Stanowisko Gminy znajduje w jej ocenie potwierdzenie m.in. w interpretacji przepisów prawa podatkowego Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS”) z dnia 9 lutego 2024 r. o sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.775.2023.2.KAK, w której DKIS stwierdził, że: „Opis przedmiotowej sprawy wskazuje, że Gmina nie wykonuje działań będących przedmiotem wniosku na zasadach i w tych samych warunkach, które dotyczą podmiotów gospodarczych: jej rola sprowadza się do zorganizowania skutecznego finansowania i wykonania nowych systemów produkujących energię odnawialną na terenie gminy. (...) Z wniosku wynika, że celem Gminy nie jest stałe i zorganizowane wykonywanie takiej działalności w celach zarobkowych, na warunkach w jakich wykonują je podmioty gospodarcze trudniące się montażem takich instalacji, lecz celem Państwa działania jest interes społeczny. Nie jest to zatem sposób działania występujący w przypadku zwykłej działalności gospodarczej. W wyniku Państwa działań nie wystąpią znaczące zakłócenia konkurencji, które prowadzić by mogły do wyłączenia z dostaw dla ostatecznego konsumenta innych podmiotów (w tym przypadku prywatnych firm działających w zakresie instalacji odnawialnych źródeł energii). Gmina działa bowiem jako świadczeniobiorca dokonujący zakupu od podmiotów prywatnych, a podmiot będący wykonawcą zostaje wyłoniony w drodze postępowania prowadzonego w trybie zamówień publicznych. W konsekwencji, działania Gminy w związku z realizacją projektu pn. "..." nie stanowią dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT i Gmina realizując ww. projekt nie wykonuje działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Zatem, w związku z realizacją projektu pn. "..." Gmina nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług. ”.

Wobec powyższego, czynności wykonywane przez Gminę na rzecz Mieszkańców w ramach Inwestycji nie będą stanowić działalności gospodarczej oraz nie będą podlegać opodatkowaniu VAT. W konsekwencji, Gmina nie będzie zobowiązana do opodatkowania VAT otrzymywanych od Mieszkańców wpłat, jak również dofinansowania na realizację Inwestycji.

Ad. 4

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Przez towary należy natomiast rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy o VAT).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy.

Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, że na gruncie przepisów ustawy o VAT opodatkowaniu podlega dostawa towarów lub świadczenie usług wyłącznie wówczas, gdy mają one charakter odpłatny.

Opodatkowaniu VAT podlegają również czynności zrównane z odpłatnymi świadczeniami.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych, oraz

2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Jednocześnie, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

W ocenie Gminy, przywołany powyżej przepis art. 8 ust. 2 ustawy o VAT oraz art. 7 ust. 2, odnosi się do czynności wykonywanych przez podatnika. Gmina wykonując opisane w zdarzeniu przyszłym Pozostałe czynności, nie wystąpi w charakterze podatnika VAT, lecz jako organ władzy publicznej realizujący nieodpłatnie zadania własne. W konsekwencji, przedmiotowy obszar działalności Gminy, tj. wykonywanie zadań własnych w oparciu o reżim publicznoprawny, w ocenie Gminy nie może być podstawą do zastosowania wobec Gminy art. 8 ust. 2 pkt 1, art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT ani art. 7 ust. 2 ustawy o VAT. Gmina będzie wykonywać nieodpłatne czynności w ramach zadań własnych, w szczególności związanych ze ochroną środowiska i przyrody oraz gospodarkę wodną (art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym). Tym samym, Pozostałe czynności wykonywane przez Gminę nie będą stanowić odpłatnej dostawy towarów czy odpłatnego świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT.

Ad. 5

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Z treści tej regulacji wynika, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikom podatku VAT, w sytuacji, gdy towary i usługi, przy nabyciu których został naliczony podatek, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Mając na uwadze powyższe rozważania, należy uznać, że Gmina realizując Projekt nie robi tego w ramach działalności gospodarczej opodatkowanej VAT (patrz uzasadnienie do pozostałych pytań).

Tożsame stanowisko zostało również potwierdzone w m.in. interpretacji indywidualnej DKIS z dnia 20 listopada 2023 r. o sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.557.2023.2.KAK, w której DKIS stwierdził, że: „Mając zatem na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że nie mają/nie będą Państwo mieli prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków ponoszonych na realizację zadania pn. "..." dotyczącego zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznych, pomp ciepła oraz kolektorów słonecznych. Powyższe wynika z faktu, że w analizowanym przypadku nie są/nie zostaną spełnione - wskazane wart. 86 ust. 1 ustawy o VAT - przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, tj. ponoszone wydatki na realizację zadania dotyczącego zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznych, pomp ciepła oraz kolektorów słonecznych nie są/nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.",

Analogicznie w interpretacji indywidualnej z dnia 25 września 2023 r. o sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.432.2023.2.KAK DKIS wskazał, że: „(...) należy stwierdzić, że rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny. Jak już wcześniej wskazano realizacja przedmiotowego zadania polegającego na zakupie i montażu instalacji fotowoltaicznych oraz gruntowej pompy ciepła nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów! usług, nie dokonują Państwo dostawy towarów, ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Wobec powyższego, w niniejszej sprawie nie występuje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonywanymi zakupami a czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. Mając zatem na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że nie mają Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków ponoszonych na realizację zadania pn. „...” dotyczącego zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznych oraz gruntowej pompy ciepła na rzecz mieszkańców. ”.

Wobec powyższego, nabywane przez Gminę w ramach Inwestycji towary i usługi nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, a w konsekwencji - Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturach zakupowych dokumentujących wydatki związane z realizacją Inwestycji.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, że:

- czynności wykonywane przez Gminę na rzecz Mieszkańców w ramach Inwestycji nie będą stanowić działalności gospodarczej oraz nie będą podlegać opodatkowaniu VAT,

- dofinansowanie otrzymane przez Gminę na realizację Projektu nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT,

- Gminie nie przysługuje/nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w ramach Projektu,

- Pozostałe czynności wykonywane przez Gminę w ramach Projektu nie będą stanowić działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT

w części wniosku, która dotyczy nieodpłatnych działań informacyjnych oraz doradztwa w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatnej (...) z udziałem (...) oraz przedsięwzięcia proekologicznego polegającego na dostawie i montażu (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii), jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:

Art. 2 pkt 22 ustawy, stanowi że:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:

Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że:

Jak stanowi art. 8 ust. 2a ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Ponadto opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia, który odniesie z niego choćby potencjalną korzyść. Jeśli nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, to świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jedynie wtedy, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Zatem pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Ponadto stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:

W świetle art. 15 ust. 6 ustawy:

Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:

- podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

- podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) - tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.):

Natomiast stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Z wniosku wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynny podatnikiem VAT. W latach (...) realizują Państwo inwestycję w zakresie odnawialnych źródeł energii pn. „(...)”. W ramach Projektu prowadzone będą nieodpłatne działania informacyjne oraz doradztwo w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatna (...) z udziałem (...) oraz realizowane będą przedsięwzięcia proekologiczne - dostawa i montaż (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców Gminy, objętych Projektem, z tytułu czego nie będą Państwo pobierać wynagrodzenia od mieszkańców. W związku z realizacją Projektu otrzymają Państwo dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Funduszy Europejskich dla (...). Otrzymane dofinansowanie będzie pokrywać jedynie faktycznie poniesione wydatki i nie będzie stanowić wynagrodzenia dla Państwa. Realizują Państwo ww. Projekt w ramach zadań własnych, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym. Towary i usługi nabywane w związku z realizacją Projektu są/będą wykorzystywane do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT. Efekty Projektu (tj. wyposażenie Mieszkańców w Magazyny energii oraz Pozostałe czynności) nie będą wykorzystywane w żaden sposób mający związek z Państwa działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT.

Państwa wątpliwości w analizowanej sprawie, w części wniosku dotyczącej nieodpłatnych działań informacyjnych oraz doradztwa w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatnej (...) z udziałem (...) oraz przedsięwzięcia proekologicznego polegającego na dostawie i montażu (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii), dotyczą ustalenia:

- czy czynności wykonywane przez Gminę na rzecz Mieszkańców w ramach Inwestycji będą stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT,

- czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie na realizację Projektu będzie podlegać opodatkowaniu VAT,

- czy Pozostałe czynności wykonywane przez Gminę w ramach Projektu będą stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT,

- czy Gminie przysługuje/będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w ramach Projektu.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości związanych z kwestią czy czynności wykonywane przez Gminę na rzecz Mieszkańców w ramach Inwestycji będą stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT oraz czy Pozostałe czynności wykonywane przez Gminę w ramach Projektu będą stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT, w części wniosku dotyczącej nieodpłatnych działań informacyjnych oraz doradztwa w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatnej (...) z udziałem (...) oraz przedsięwzięcia proekologicznego polegającego na dostawie i montażu (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii), wyjaśniam co następuje.

W przypadku nieodpłatnych działań informacyjnych oraz doradztwa w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatnej (...) z udziałem (...) oraz przedsięwzięcia proekologicznego polegającego na dostawie i montażu (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii), nie będą Państwo wykorzystywać nabytych towarów i usług do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i tym samym w powyższym zakresie nie będą Państwo działać jako podatnik, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

We wniosku wskazali Państwo, że realizują ww. Projekt w ramach zadań własnych, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym. Towary i usługi nabywane w związku z realizacją Projektu są/będą wykorzystywane do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT, a efekty Projektu nie będą wykorzystywane w żaden sposób mający związek z Państwa działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT.

Zatem, czynności wykonywane przez Państwa na rzecz Mieszkańców w ramach Inwestycji oraz Pozostałe czynności wykonywane przez Państwa w ramach Projektu, w części wniosku dotyczącej nieodpłatnych działań informacyjnych oraz doradztwa w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatnej (...) z udziałem (...) oraz przedsięwzięcia proekologicznego polegającego na dostawie i montażu (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii), nie będą stanowić odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:

Oznacza to, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.

Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania. Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części lub całości ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zatem podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne - na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy nie wynika, aby w odniesieniu do dofinansowania otrzymanego przez Państwa w związku z realizacją Projektu pn. „(...)”, w części wniosku dotyczącej nieodpłatnych działań informacyjnych oraz doradztwa w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatnej (...) z udziałem (...) oraz przedsięwzięcia proekologicznego polegającego na dostawie i montażu (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii), został spełniony warunek „bezpośredniego wpływu” dofinansowania na cenę dostawy towarów lub świadczenia usług. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi sytuacja, w której wystąpią skonkretyzowane świadczenia w zamian za określone wynagrodzenie. We wniosku wskazali Państwo, że otrzymane dofinansowanie nie będzie stanowić wynagrodzenia dla Państwa. Realizują Państwo ww. Projekt w ramach zadań własnych, na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym. Efekty Projektu nie będą wykorzystywane w żaden sposób mający związek z Państwa działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT.

Zatem, otrzymane przez Państwa dofinansowanie na realizację Projektu, w części wniosku, która dotyczy nieodpłatnych działań informacyjnych oraz doradztwa w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatnej (...) z udziałem (...) oraz przedsięwzięcia proekologicznego polegającego na dostawie i montażu (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii), nie stanowi podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Podstawowe zasady dotyczące odliczenia podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ustawy o VAT.

W myśl ust. 1 tego przepisu:

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.

W omawianej sprawie warunki uprawniające do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie będą spełnione, ponieważ towary i usługi nabywane w związku z realizacją Projektu, w części wniosku dotyczącej nieodpłatnych działań informacyjnych oraz doradztwa w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatnej (...) z udziałem (...) oraz przedsięwzięcia proekologicznego polegającego na dostawie i montażu (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii) nie będą służyć Państwa czynnościom opodatkowanym – jak bowiem Państwo wskazali w treści wniosku - są/będą wykorzystywane do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT, a efekty Projektu nie będą wykorzystywane w żaden sposób mający związek z działalnością gospodarczą Gminy opodatkowaną VAT. Ponadto, co również wynika z wniosku, realizując Projekt ww. zakresie, nie działają Państwo w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, lecz jako organ władzy publicznej, wykonując zadania własne nałożone przepisami ustawy o samorządzie gminnym.

W związku z powyższym, ze względu na niespełnienie podstawowej pozytywnej przesłanki, warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług, nie przysługuje/nie będzie przysługiwać Państwu - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy - prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w ramach Projektu, w części wniosku dotyczącej nieodpłatnych działań informacyjnych oraz doradztwa w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatnej (...) z udziałem (...) oraz przedsięwzięcia proekologicznego polegającego na dostawie i montażu (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii).

W konsekwencji Państwa stanowisko, zgodnie z którym:

- czynności wykonywane przez Gminę na rzecz Mieszkańców w ramach Inwestycji nie będą stanowić działalności gospodarczej oraz nie będą podlegać opodatkowaniu VAT,

- dofinansowanie otrzymane przez Gminę na realizację Projektu nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT,

- Pozostałe czynności wykonywane przez Gminę w ramach Projektu nie będą stanowić działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT,

- Gminie nie przysługuje/nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w ramach Projektu,

w części wniosku, która dotyczy nieodpłatnych działań informacyjnych oraz doradztwa w zakresie odnawialnych źródeł energii dla wszystkich podmiotów zewnętrznych w Gminie, a także nieodpłatnej (...) z udziałem (...) oraz przedsięwzięcia proekologicznego polegającego na dostawie i montażu (...) oraz (...), na wybranych nieruchomościach mieszkańców (tj. działania niezwiązane z dostawą i montażem Magazynów energii), jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,

- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Informuję, że zagadnienia dotyczące kwestii:

- czy czynności wykonywane przez Gminę na rzecz Mieszkańców w ramach Inwestycji będą stanowić działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT,

- czy Gmina będzie zobowiązana do opodatkowania VAT wpłat otrzymywanych od Mieszkańców,

- czy otrzymane przez Gminę dofinansowanie na realizację Projektu będzie podlegać opodatkowaniu VAT,

- czy Gminie przysługuje/będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w ramach Projektu,

w części wniosku, która dotyczy wyposażenia mieszkańców Gminy w magazyny energii elektrycznej, umożliwiające gromadzenie energii wytworzonej z istniejących instalacji fotowoltaicznych,

są przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.