Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.43.2026.2.IK

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 26 lutego 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Fundacja Rodzinna (…) jest właścicielem lokalu użytkowego ujętego w ewidencji środków trwałych. Lokal ten jest wynajmowany innemu podmiotowi gospodarczemu na podstawie umowy najmu o charakterze prowizyjnym. Najemca wykorzystuje lokal w celu jego dalszego podnajmu w ramach najmu krótkoterminowego. Zgodnie z postanowieniami umowy, wynagrodzenie należne Fundacji z tytułu najmu uzależnione jest od wysokości przychodu wygenerowanego przez najemcę z tytułu podnajmu lokalu w danym okresie rozliczeniowym.

Ostateczna wysokość wynagrodzenia należnego Fundacji znana jest dopiero po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego, po ustaleniu przychodów osiągniętych przez najemcę. Po ustaleniu tej kwoty Fundacja wystawia fakturę VAT dokumentującą usługę najmu.

W uzupełnieniu do wniosku wskazano, że:

1.   Termin płatności za usługę najmu. W przypadku gdy Fundacja jest podatnikiem VAT, czynsz płatny jest w terminie 7 dni od dnia otrzymania prawidłowo wystawionej faktury VAT.

2.   Okres obowiązywania umowy Umowa została zawarta na czas nieokreślony.

3.   Termin płatności wskazywany na fakturze Na wystawianej przez Fundację fakturze VAT wskazywany jest termin płatności 7 dni.

4.   Zasady wystawiania faktury i płatności Faktura wystawiana jest po zakończeniu miesiąca, po dokonaniu rozliczenia przychodów osiągniętych w danym miesiącu.

Podstawą ustalenia wynagrodzenia są dane z systemu rozliczeniowego. Płatność następuje w terminie 7 dni od dnia otrzymania faktury.

5.   Charakter usługi Usługa najmu ma charakter ciągły i rozliczana jest w następujących po sobie miesięcznych okresach rozliczeniowych. Strony przyjęły miesięczny okres rozliczeniowy.

6.   Powód zastosowania modelu prowizyjnego Przyjęty model rozliczeń wynika ze specyfiki przychodów generowanych z wykorzystania lokalu oraz ich zmiennego charakteru.

7.   Charakter wynagrodzenia Wynagrodzenie Fundacji stanowi określony procent przychodu netto osiągniętego w danym miesiącu, pomniejszonego o prowizje związane z pośrednictwem sprzedaży.

8.   Okres rozliczeniowy Okresem rozliczeniowym jest miesiąc kalendarzowy.

9.   Możliwość braku przychodu Umowa przewiduje możliwość, że w danym miesiącu nie zostanie osiągnięty przychód.

10.  Wynagrodzenie w przypadku braku przychodu W przypadku braku przychodu w danym okresie rozliczeniowym wynagrodzenie Fundacji wynosi 0 zł.

Pytanie:

Czy w opisanym stanie faktycznym obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług po stronie Fundacji Rodzinnej(…) powstaje w dacie wystawienia faktury VAT, czy z upływem okresu rozliczeniowego, którego dotyczy ustalenie prowizyjnego wynagrodzenia (tj. w dacie wykonania usługi)?

Państwa stanowisko

Zdaniem Fundacji Rodzinnej (…), w przedstawionym stanie faktycznym zastosowanie mają przepisy art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług, dotyczące usług najmu rozliczanych w okresach rozliczeniowych.

Z uwagi na prowizyjny charakter wynagrodzenia oraz brak możliwości określenia jego wysokości przed zakończeniem danego okresu rozliczeniowego, obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje z upływem okresu rozliczeniowego, którego dotyczy usługa najmu.

Wystawienie faktury po zakończeniu okresu rozliczeniowego dokumentuje już powstały obowiązek podatkowy i nie wpływa na moment jego powstania.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Generalna zasada wynikająca z brzmienia powołanego powyżej art. 19a ust. 1 ustawy wskazuje, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Zgodnie z tą regulacją, podatek stanie się wymagalny w miesiącu dokonania dostawy towaru lub wykonania usługi i co do zasady zostanie rozliczony za ten okres rozliczeniowy.

Stosownie do art. 19a ust. 2 ustawy:

W odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę.

W myśl art. 19a ust. 3 ustawy:

Usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Według art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu:

a) dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego,

b) świadczenia usług:

- telekomunikacyjnych,

- wymienionych w poz. 24-37, 50 i 51 załącznika nr 3 do ustawy,

- najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze,

- ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia,

- stałej obsługi prawnej i biurowej,

- dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego

- z wyjątkiem usług, do których stosuje się art. 28b, stanowiących import usług.

Stosownie do art. 19a ust. 7 ustawy:

W przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.

Zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy:

Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:

1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;

2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.

Ustawodawca uzależnia moment powstania obowiązku podatkowego albo od chwili wystawienia faktury, albo od chwili upływu terminu płatności za najem.

Na podstawie przepisu art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

Zgodnie z art. 106i ust. 1 ustawy:

Fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-9.

Jak stanowi art. 106i ust. 3 ustawy:

Fakturę wystawia się nie później niż:

1) 30. dnia od dnia wykonania usług - w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a;

2) 60. dnia od dnia wydania towarów - w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. b, z zastrzeżeniem ust. 4;

3) 90. dnia od dnia wykonania czynności - w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. c;

4) z upływem terminu płatności - w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4.

Na mocy art. 106i ust. 7 ustawy:

Faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 60. dnia przed:

1) dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi;

2) otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty.

Zgodnie z art. 106i ust. 8 ustawy:

Przepis ust. 7 pkt 1 nie dotyczy wystawiania faktur w zakresie dostawy i świadczenia usług, o których mowa w art. 19a ust. 3, 4 i ust. 5 pkt 4, jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo (Fundacja) właścicielem lokalu użytkowego ujętego w ewidencji środków trwałych. Lokal ten jest wynajmowany innemu podmiotowi gospodarczemu na podstawie umowy najmu o charakterze prowizyjnym. Umowa ta została zawarta na czas nieokreślony. Najemca wykorzystuje lokal w celu jego dalszego podnajmu w ramach najmu krótkoterminowego. Zgodnie z postanowieniami umowy, wynagrodzenie należne Fundacji z tytułu najmu uzależnione jest od wysokości przychodu wygenerowanego przez najemcę z tytułu podnajmu lokalu w danym okresie rozliczeniowym.

Ostateczna wysokość wynagrodzenia należnego Fundacji znana jest dopiero po zakończeniu danego okresu rozliczeniowego, po ustaleniu przychodów osiągniętych przez najemcę. Po ustaleniu tej kwoty wystawiają Państwo fakturę VAT dokumentującą usługę najmu.

Na wystawianej przez Fundację fakturze VAT wskazywany jest termin płatności 7 dni. Faktura wystawiana jest po zakończeniu miesiąca, po dokonaniu rozliczenia przychodów osiągniętych w danym miesiącu.

Podstawą ustalenia wynagrodzenia są dane z systemu rozliczeniowego. Płatność następuje w terminie 7 dni od dnia otrzymania faktury.

Usługa najmu ma charakter ciągły i rozliczana jest w następujących po sobie miesięcznych okresach rozliczeniowych. Strony przyjęły miesięczny okres rozliczeniowy. Przyjęty model rozliczeń wynika ze specyfiki przychodów generowanych z wykorzystania lokalu oraz ich zmiennego charakteru.

Okresem rozliczeniowym jest miesiąc kalendarzowy.

Umowa przewiduje możliwość, że w danym miesiącu nie zostanie osiągnięty przychód. W przypadku braku przychodu w danym okresie rozliczeniowym wynagrodzenie Fundacji wynosi 0 zł.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia kiedy powstaje obowiązek podatkowy dla potrzeb podatku od towarów i usług.

W tym miejscu należy wskazać, że umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony określone przepisami obowiązki.

Jak wynika z art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.),

Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Tak więc najem jest umową dwustronnie obowiązującą i wzajemną; odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu.

Zaznaczyć należy, że moment powstania obowiązku podatkowego wymaga od wykonawcy danej usługi prawidłowego określenia momentu jej wykonania. Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje tego momentu, ani w żaden sposób nie precyzuje jakimi kryteriami należy posługiwać się dla jego określenia. Wskazać jednak należy, że o faktycznym wykonaniu usługi decyduje jej charakter. Z kolei o charakterze i o dacie wykonania tej usługi decydują strony umowy cywilnoprawnej, chyba że moment ten jest określany przez obowiązujący przepis prawa regulujący zasady wykonywania danego rodzaju usług.

Stosownie do art. 353¹ Kodeksu cywilnego,

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

W świetle powyższego, w przypadku sytuacji opisanej we wniosku, tj. gdy w umowie uregulowali Państwo termin wystawienia faktury (Faktura wystawiona jest po zakończeniu miesiąca, po dokonaniu rozliczenia przychodów osiągniętych w danym miesiącu, natomiast termin płatności – 7 dni od dnia otrzymania faktury), obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury.

Tym samym Państwa stanowisko, że obowiązek podatkowy powstaje z upływem okresu rozliczeniowego, którego dotyczy usługa najmu jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Pełna weryfikacja przedstawionych we wniosku okoliczności możliwa jest jedynie w toku postępowania podatkowego lub kontrolnego, prowadzonego przez uprawnione do tego organy, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej. Postępowanie w sprawie dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym, mającym charakter uproszczony, odrębny od postępowania podatkowego, uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Wydając bowiem interpretację indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przedstawia jedynie swój pogląd dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego (którego elementy przyjmuje, jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.