Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.433.2026.3.AB

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od towarów i usług usług w zakresie uznania, że darowizna majątku do Fundacji rodzinnej w postaci przedsiębiorstwa stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Uzupełnił go Pan pismem z 14 lipca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca nie pozostaje w związku małżeńskim, w którym obowiązuje ustrój ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (dalej również jako: „JDG”) od 2017 r. oraz jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług od dnia 1 czerwca 2017 r.

Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z). Dodatkowo Wnioskodawca prowadzi JDG w następującym zakresie – zgodnie z wpisem w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej:

-  zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie (PKD 68.32.Z),

-  pośrednictwo w obrocie nieruchomościami (PKD 68.31.Z),

-  kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek (PKD 68.10.Z).

Faktycznie prowadzona działalność gospodarcza ma charakter pasywny i koncentruje się przede wszystkim na długoterminowym wynajmie nieruchomości oraz na czynnościach administracyjnych związanych z ich bieżącą obsługą. Wnioskodawca nie prowadzi w ramach JDG: działalności deweloperskiej, działalności polegającej na profesjonalnym obrocie nieruchomościami, działalności w zakresie najmu krótkoterminowego, w zakresie usług hotelowych lub usług o podobnym charakterze.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca wynajmuje kilkanaście nieruchomości, obejmujących zarówno lokale użytkowe, lokale mieszkalne, jak i miejsca postojowe, położone na terenie województwa (...) i (...). Najem realizowany jest na podstawie umów o charakterze długoterminowym, zawieranych zarówno na czas oznaczony, jak i nieoznaczony.

Niezależnie od działalności gospodarczej Wnioskodawca uzyskuje również przychody z najmu kilku innych nieruchomości w ramach tzw. najmu prywatnego. Nieruchomości te nie stanowią składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w ramach JDG, nie zostały ujęte w ewidencji środków trwałych oraz nie są funkcjonalnie związane z prowadzonym przedsiębiorstwem w ramach JDG.

Dodatkowo Wnioskodawca jest wspólnikiem spółki jawnej posiadającej nieruchomości, prowadzącej działalność w zakresie ich wynajmu, w zakresie kupna i sprzedaży nieruchomości, a także w zakresie realizacji projektów budowlanych.

Wnioskodawca planuje utworzenie fundacji rodzinnej (dalej jako: „Fundacja Rodzinna” lub „FR”). Fundatorem Fundacji Rodzinnej będzie Wnioskodawca, natomiast beneficjentami Fundacji Rodzinnej będą Wnioskodawca, jego małżonka, dzieci, rodzice oraz brat.

Fundacja Rodzinna zostanie utworzona w celu realizacji zadań określonych w Ustawie o FR, tj. w szczególności w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów, spełniania świadczeń na ich rzecz, a także zapewnienia sukcesji międzypokoleniowej oraz ochrony majątku rodzinnego.

Na etapie organizacji Fundacji Rodzinnej zostanie wniesiony fundusz założycielski w wysokości 100.000 zł. Środki pieniężne zostaną przekazane na rachunek bankowy otwarty dla Fundacji Rodzinnej.

Kolejny etap wyposażania Fundacji Rodzinnej w mienie nastąpi po dopełnieniu formalności niezbędnych do rozpoczęcia działalności, w szczególności po uzyskaniu numerów REGON i NIP oraz po dokonaniu rejestracji dla celów podatku od towarów i usług. Z uwagi na przewidywany czas oczekiwania na wpis do rejestru fundacji rodzinnych czynności te mogą zostać dokonane jeszcze w okresie funkcjonowania Fundacji Rodzinnej jako fundacji rodzinnej w organizacji.

Fundacja Rodzinna w organizacji zostanie zgłoszona do rejestru fundacji rodzinnych w terminie sześciu miesięcy od dnia jej utworzenia.

Wnioskodawca planuje wniesienie prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa w ramach JDG w formie darowizny do Fundacji Rodzinnej. Na potrzeby niniejszego wniosku należy przyjąć, że przedsiębiorstwo prowadzone w ramach JDG stanowi zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmujący w szczególności składniki wskazane w art. 55(1) Kodeksu cywilnego.

Przedsiębiorstwo to obejmuje w szczególności:

-  nieruchomości wykorzystywane dla potrzeb działalności najmu,

-  prawa i obowiązki wynikające z zawartych umów najmu,

-  prawa i obowiązki wynikające z umów związanych z dostawą mediów,

-  wyposażenie wykorzystywane w działalności,

-  środki trwałe,

-  środki pieniężne związane z działalnością,

-  należności związane z prowadzonym przedsiębiorstwem,

-  dokumentację związaną z prowadzoną działalnością,

-  prawa i obowiązki związane z bieżącym funkcjonowaniem przedsiębiorstwa.

W ramach JDG Wnioskodawca ponosi opłaty związane z miesięcznym serwisem wind, opłaty na rzecz (...), koszty użytkowania wieczystego, podatku od nieruchomości, opłaty z tyt. ustawowego przekształcenia własności gruntów, odrolnienia, wydatki z tytułu dzierżawy gruntu, koszty ubezpieczenie, opłaty do wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych, itd.

Przedsiębiorstwo prowadzone jest osobiście przez Wnioskodawcę, przy wykorzystaniu wsparcia podwykonawców prowadzących jednoosobowe działalności gospodarcze, w szczególności administratora nieruchomości oraz podmiotów świadczących usługi remontowe i techniczne. Wnioskodawca nie zatrudnia pracowników na podstawie umów o pracę. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca wykorzystuje składniki majątkowe typowe dla działalności gospodarczej. W ewidencji środków trwałych prowadzonej działalności gospodarczej ujęte są grunty, lokale przeznaczone na wynajem, budynki oraz miejsca postojowe.

Wynagrodzenie z tytułu najmu w ramach JDG wpływa na rachunek bankowy wykorzystywany dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Na ten sam rachunek wpływają również należności od najemców z tytułu refakturowania mediów. Należy podkreślić, że na ten sam rachunek bankowy nie wpływają należności z tytułu najmu prywatnego.

Przed dokonaniem darowizny przedsiębiorstwa na rzecz Fundacji Rodzinnej Wnioskodawca nie planuje rozwiązania obowiązujących umów najmu, umów dotyczących dostawy mediów oraz innych związanych z przedmiotem prowadzonej działalności. W konsekwencji Fundacja Rodzinna wstąpi w prawa i obowiązki wynikające z tych umów.

Planowana darowizna obejmie całokształt składników majątkowych tworzących funkcjonalnie zorganizowany zespół umożliwiający samodzielne kontynuowanie działalności gospodarczej w zakresie najmu i zarządzania nieruchomościami. Na moment dokonania darowizny przedsiębiorstwo będzie zdolne do samodzielnego prowadzenia działalności bez konieczności angażowania dodatkowych istotnych składników majątkowych lub organizacyjnych.

Celem wniesienia przedsiębiorstwa do Fundacji Rodzinnej będzie zapewnienie ciągłości prowadzonej działalności, ochrona majątku rodzinnego oraz jego dalsze pomnażanie w interesie beneficjentów.

Po dokonaniu darowizny:

a) Fundacja Rodzinna przejmie prawa i obowiązki wynikające z zawartych przez Wnioskodawcę umów najmu, umów związanych z dostawą mediów oraz innych związanych z przedmiotem prowadzonej działalności,

b) Fundacja Rodzinna będzie prowadzić działalność w zakresie długoterminowego najmu nieruchomości, realizowanego na podstawie umów zawieranych na okres co najmniej sześciu miesięcy,

c) czynsze najmu będą ustalane według wartości rynkowych,

d) Fundacja Rodzinna będzie kontynuowała działalność prowadzoną dotychczas przez Wnioskodawcę przy wykorzystaniu przejmowanych składników majątkowych oraz dotychczasowego modelu funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Po wniesieniu przedsiębiorstwa do Fundacji Rodzinnej Wnioskodawca nie będzie kontynuował prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej i złoży wniosek o wykreślenie wpisu z CEIDG. Jednocześnie pozostanie zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT z uwagi na dalsze wykonywanie czynności związanych z najmem prywatnym – do czasu, kiedy tego rodzaju sytuacja będzie wymagana przez przepisy ustawy o VAT.

Działalność Fundacji Rodzinnej w zakresie najmu nieruchomościami będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W związku z tym Fundacja Rodzinna dokona zgłoszenia rejestracyjnego dla potrzeb VAT jako podatnik VAT czynny.

Kontynuowanie działalności w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami po wniesieniu przedsiębiorstwa do Fundacji Rodzinnej będzie możliwe bez konieczności angażowania dodatkowych istotnych zasobów materialnych lub organizacyjnych.

Dla pełnej jasności Wnioskodawca wskazuje, że nieruchomości wchodzące w skład przedsiębiorstwa nie będą wykorzystywane przez fundatora, beneficjentów ani podmioty powiązane z Fundacją Rodzinną, fundatorem lub beneficjentami.

Wnioskodawca występuje z niniejszym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w celu prawidłowego i bezpiecznego przeprowadzenia planowanej reorganizacji majątkowej obejmującej wniesienie przedsiębiorstwa do Fundacji Rodzinnej oraz ograniczenia ryzyka powstania sporów z organami podatkowymi w przyszłości.

Intencją Wnioskodawcy jest dokonanie darowizny przedsiębiorstwa na rzecz Fundacji Rodzinnej niezwłocznie po uzyskaniu interpretacji indywidualnej, tak aby możliwe było uwzględnienie stanowiska przedstawionego przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej przy realizacji planowanych działań.

Zasadne jest również wystąpienie z niniejszym wnioskiem o interpretację indywidualną, której treść będzie również pełniła funkcję ochronną w odniesieniu do sytuacji prawnopodatkowej fundacji rodzinnej powołanej przez Wnioskodawcę (Zgodnie z art. 14n Ordynacji podatkowej, przepisy art. 14k i art. 14m stosuje się odpowiednio w przypadku zastosowania się przez fundację rodzinną do interpretacji indywidualnej wydanej przed powstaniem fundacji rodzinnej, na wniosek fundatora planującego utworzenie tej fundacji, w zakresie działalności tej fundacji).

Pismem z 14 lipca 2026 r. uzupełnił Pan opis sprawy następująco:

Celem jednoznacznego doprecyzowania Wnioskodawca wskazuje, że zespół wszystkich składników materialnych i niematerialnych mających być przedmiotem darowizny będzie na moment wniesienia do fundacji rodzinnej stanowił przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego

Przedmiotem darowizny będzie bowiem istniejący i funkcjonujący w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie najmu nieruchomości, obejmujący w szczególności nieruchomości wykorzystywane w działalności, prawa i obowiązki z umów najmu, prawa i obowiązki z umów dotyczących mediów, środki trwałe, wyposażenie, środki pieniężne, należności oraz dokumentację związaną z prowadzoną działalnością.

Przedsiębiorstwo to nie stanowi wyłącznie zbioru składników majątkowych generujących bierne przychody, lecz jest wykorzystywane przez Wnioskodawcę do prowadzenia zorganizowanej działalności gospodarczej, z którą wiąże się ponoszenie bieżącego ryzyka gospodarczego. W ramach tej działalności Wnioskodawca zawiera i wykonuje umowy najmu, ponosi koszty eksploatacyjne i administracyjne związane z utrzymaniem nieruchomości, rozlicza media, współpracuje z podwykonawcami świadczącymi usługi administracyjne, remontowe i techniczne, zarządza należnościami i rozliczeniami z najemcami oraz ponosi ryzyko gospodarcze związane w szczególności z okresowym brakiem wynajmu lokali, opóźnieniami w płatnościach, koniecznością utrzymania standardu najmu oraz zapewnienia ciągłości funkcjonowania składników majątkowych służących tej działalności.

Składniki te pozostają ze sobą w związku organizacyjnym i funkcjonalnym oraz umożliwiają kontynuowanie działalności gospodarczej przez fundację rodzinną bez konieczności angażowania dodatkowych istotnych składników majątkowych lub organizacyjnych.

Jednocześnie przedmiotem darowizny nie będą składniki majątku prywatnego Wnioskodawcy, w szczególności nieruchomości wynajmowane poza jednoosobową działalnością gospodarczą, które nie wchodzą w skład tego przedsiębiorstwa.

Podsumowując, jeśli na moment wniesienia do fundacji rodzinnej przedmiot darowizny będzie stanowił przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, a tym samym, wobec udzielenia jednoznacznej odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1 wezwania, brak jest konieczności odnoszenia się do pytania nr 2, które zostało sformułowane wyłącznie na wypadek udzielenia odpowiedzi przeczącej na pytanie nr 1.

Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług:

1. Czy wniesienie przez Wnioskodawcę darowizny w postaci przedsiębiorstwa do Fundacji Rodzinnej będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Pana stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług

Ad.1.

W ocenie Wnioskodawcy wniesienie do Fundacji Rodzinnej darowizny w postaci przedsiębiorstwa nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Przedmiotem darowizny będzie bowiem przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, a tym samym zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie znajdą zastosowania do przedmiotowej czynności.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

W opinii Wnioskodawcy pojęcie „zbycie” użyte w ustawie ma charakter szeroki i obejmuje każde rozporządzenie majątkiem, którego skutkiem jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym sprzedaż, zamianę, aport czy darowiznę. Tym samym także darowizna przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części mieści się w zakresie pojęcia „zbycia” w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Wyłączenie stosowania ustawy VAT dotyczy wszystkich czynności rozporządzających, których przedmiotem jest przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Celem tego unormowania jest zachowanie neutralności podatkowej czynności polegającej na przeniesieniu całości aktywów służących prowadzeniu działalności gospodarczej, tak by nie obciążać stron VAT-em, który i tak mógłby zostać odliczony po stronie nabywcy.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęcia „przedsiębiorstwo”, należy więc odwołać się odpowiednio do przepisów ustawy Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 55(1) Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo stanowi zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, który obejmuje w szczególności:

-  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

-  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

-  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

-  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

-  koncesje, licencje i zezwolenia;

-  patenty i inne prawa własności przemysłowej;

-  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

-  tajemnice przedsiębiorstwa.

Powyższe wyliczenie ma charakter przykładowy. Istotne jest, aby przekazywany zespół składników był funkcjonalnie powiązany i mógł samodzielnie realizować zadania gospodarcze. Wystarczające jest przeniesienie minimalnego zespołu elementów umożliwiających kontynuowanie działalności – nie jest konieczne, aby obejmował on wszystkie składniki majątku danego podmiotu.

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) w zakresie usług najmu. W ramach tej działalności posiada środki trwałe, wyposażenie, umowy, wierzytelności i inne prawa tworzące zespół składników majątkowych pozwalających na prowadzenie działalności gospodarczej – tj. przedsiębiorstwo w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Jednocześnie część majątku Wnioskodawcy, w szczególności niektóre nieruchomości, wynajmowana jest poza JDG, w ramach tzw. najmu prywatnego. Te składniki majątkowe nie tworzą funkcjonalnej całości z działalnością gospodarczą i nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa, prowadzonego w ramach JDG.

Dla potrzeb podatku od towarów i usług osoba fizyczna prowadząca JDG i wynajmująca prywatne nieruchomości jest jednym podatnikiem VAT. Nie oznacza to jednak, że całość jej majątku stanowi jedno przedsiębiorstwo. O tym, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, przesądza funkcjonalne powiązanie składników z działalnością gospodarczą. Przedmiotem darowizny będzie wyłącznie przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym – zespół składników służących prowadzeniu działalności JDG, wyodrębniony od majątku prywatnego.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 grudnia 2020 r., I SA/Lu 150/20, podkreślono, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zachowanie neutralności podatkowej tej czynności. Wyłączenie z opodatkowania ma zastosowanie, gdy nabywca zamierza kontynuować działalność gospodarczą przy użyciu nabytych składników. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT nie wymaga, aby kontynuacja dotyczyła działalności w identycznym zakresie – wystarczy, że zachowane zostanie przeznaczenie nabywanego zespołu składników majątkowych.

Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2022 r., III FSK 1346/21, wskazał, że dla uznania, iż określona masa majątkowa stanowi przedsiębiorstwo, kluczowy jest element organizacji oraz funkcjonalne powiązanie składników umożliwiające ich traktowanie jako zorganizowanej całości. Przedsiębiorstwo różni się od zwykłego majątku właśnie tym, że jego składniki są powiązane w sposób pozwalający na prowadzenie niezależnej działalności gospodarczej.

Z kolei w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2021 r., I FSK 1453/19, podkreślono, że dla uznania czynności zbycia przedsiębiorstwa wystarczające jest przeniesienie na nabywcę zespołu elementów pozwalających na kontynuowanie działalności gospodarczej. Braki w niektórych składnikach majątku, które nie mają istotnego znaczenia dla funkcjonowania przedsiębiorstwa, nie pozbawiają czynności charakteru zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

W kontekście wskazanych orzeczeń należy stwierdzić, że nieprzekazanie przez Wnioskodawcę części majątku prywatnego (tj. nieruchomości niewchodzących w skład JDG) nie przekreśla uznania, iż przedmiotem darowizny jest przedsiębiorstwo. Przekazywany zespół składników pozostaje organizacyjnie i funkcjonalnie powiązany i pozwala na prowadzenie dotychczasowej działalności gospodarczej. Fundacja rodzinna jako obdarowany będzie mogła kontynuować działalność gospodarczą w oparciu o przekazane składniki.

Zbycie przedsiębiorstwa w drodze darowizny do fundacji rodzinnej mieści się tym samym w zakresie wyłączenia z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT – przepisów ustawy nie stosuje się do takich czynności.

Podsumowanie - stanowisko Wnioskodawcy:

1. Darowizna przedsiębiorstwa do fundacji rodzinnej stanowi „zbycie” w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

2. Przedmiotem darowizny jest przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego – zorganizowany, funkcjonalnie powiązany zespół składników majątkowych służących prowadzeniu działalności JDG.

3. Przekazanie nie obejmuje majątku prywatnego Wnioskodawcy, który nie wchodzi w skład przedsiębiorstwa.

4. Wyłączenie z opodatkowania VAT dotyczy każdej formy zbycia przedsiębiorstwa, w tym darowizny.

5. Neutralność podatkowa transakcji jest zachowana, gdy nabywca, tj. fundacja rodzinna, może kontynuować działalność gospodarczą przy użyciu przejętych składników.

W świetle powyższego należy uznać, że darowizna przedsiębiorstwa dokonana przez Wnioskodawcę na rzecz Fundacji Rodzinnej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy,

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jednocześnie na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zatem, w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”, zatem dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 795), zgodnie z którym:

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5. koncesje, licencje i zezwolenia;

6. patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8. tajemnice przedsiębiorstwa;

9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Sformułowanie zawarte w zacytowanym art. 55¹ Kodeksu cywilnego „obejmuje ono w szczególności”, pozwala uznać, że definicja wymienia tylko przykładowe elementy przedsiębiorstwa. W rezultacie przedsiębiorstwo może obejmować także inne, niewymienione w tym przepisie składniki, jak również może składać się z niektórych tylko elementów wyliczenia zawartego w art. 55¹ Kodeksu cywilnego.

Kluczowym dla uznania, że przedmiot transakcji stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego (a co za tym idzie, ustawy o VAT) jest więc to, że stanowi on „zespół” składników materialnych i niematerialnych o cechach „zorganizowania” oraz „przeznaczenia do prowadzenia działalności gospodarczej”.

Potwierdza to art. 55² Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:

Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Przedsiębiorstwo jest nie tylko sumą składników materialnych i niematerialnych, lecz ich zorganizowanym zespołem, tzn. składniki te powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie tylko o zbiorze pewnych elementów. „Czynnikiem konstytuującym przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym jest występowanie elementu organizacji oraz funkcjonalnego powiązania różnorodnych jego składników, umożliwiających traktowanie przedsiębiorstwa jako pewnej całości” - wyrok NSA z 27 marca 2008 r. (sygn. II FSK 1896/11).

Przy ocenie, czy składniki majątku powinny być uznane za przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy uwzględnić ponadto należy następujące okoliczności:

1. zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz

2. faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.

Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności. Aby zatem ocenić czy w danej, konkretnej sytuacji mamy do czynienia ze zbyciem przedsiębiorstwa, należy dokładnie przeanalizować zarówno to, jakie składniki majątku będą przedmiotem transakcji, ale także czy istniejące między nimi funkcjonalne zależności pozwolą na kontynuowanie działalności zbywanego przedsiębiorstwa. Przy dokonaniu tej analizy pomocne, a czasami nawet niezbędne mogą okazać się orzeczenia TSUE.

W zakresie braku obowiązku opodatkowania czynności zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl, w którym stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.

W wyroku z 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, TSUE wywiódł, że regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje natomiast samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. W wyroku tym Trybunał wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy.

Uwagę na przepisy dotyczące działalności fundacji rodzinnej, która uregulowana została w ustawie z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 326 ze zm.), zwanej dalej ustawą o fundacji rodzinnej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej.

Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.

W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221) tylko w zakresie:

1) zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;

2) najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;

3) przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;

4) nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;

5) udzielania pożyczek:

a) spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,

b) spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,

c) beneficjentom;

6) obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;

7) produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;

8) gospodarki leśnej.

Stosownie do art. 17 ww. ustawy:

Fundator wnosi do fundacji rodzinnej mienie na pokrycie funduszu założycielskiego o wartości określonej w statucie, nie niższej niż 100 000 zł.

Z opisu sprawy wynika, że planuje Pan utworzenie fundacji rodzinnej. Prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą (JDG) od 2017 r. oraz jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług od dnia 1 czerwca 2017 r. Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Dodatkowo prowadzi Pan JDG w następującym zakresie – zgodnie z wpisem w Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej: zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. Zespół wszystkich składników materialnych i niematerialnych mających być przedmiotem darowizny będzie na moment wniesienia do fundacji rodzinnej stanowił przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego. Przedmiotem darowizny będzie bowiem istniejący i funkcjonujący w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie najmu nieruchomości, obejmujący w szczególności nieruchomości wykorzystywane w działalności, prawa i obowiązki z umów najmu, prawa i obowiązki z umów dotyczących mediów, środki trwałe, wyposażenie, środki pieniężne, należności oraz dokumentację związaną z prowadzoną działalnością. Przedsiębiorstwo to nie stanowi wyłącznie zbioru składników majątkowych generujących bierne przychody, lecz jest wykorzystywane przez Pana do prowadzenia zorganizowanej działalności gospodarczej, z którą wiąże się ponoszenie bieżącego ryzyka gospodarczego. W ramach tej działalności zawiera i wykonuje Pan umowy najmu, ponosi koszty eksploatacyjne i administracyjne związane z utrzymaniem nieruchomości, rozlicza media, współpracuje z podwykonawcami świadczącymi usługi administracyjne, remontowe i techniczne, zarządza należnościami i rozliczeniami z najemcami oraz ponosi ryzyko gospodarcze związane w szczególności z okresowym brakiem wynajmu lokali, opóźnieniami w płatnościach, koniecznością utrzymania standardu najmu oraz zapewnienia ciągłości funkcjonowania składników majątkowych służących tej działalności. Składniki te pozostają ze sobą w związku organizacyjnym i funkcjonalnym oraz umożliwiają kontynuowanie działalności gospodarczej przez fundację rodzinną bez konieczności angażowania dodatkowych istotnych składników majątkowych lub organizacyjnych. Jednocześnie przedmiotem darowizny nie będą składniki majątku prywatnego, w szczególności nieruchomości wynajmowane poza jednoosobową działalnością gospodarczą, które nie wchodzą w skład tego przedsiębiorstwa. Po wniesieniu przedsiębiorstwa do Fundacji Rodzinnej nie będzie Pan kontynuował prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej i złoży wniosek o wykreślenie wpisu z CEIDG.

Przy tak przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego, Pana wątpliwości w zakresie podatku od towarów i usług dotyczą uznania czy wniesienie przez Pana darowizny w postaci przedsiębiorstwa do Fundacji Rodzinnej będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Co do zasady – zbycie przedsiębiorstwa ma miejsce wówczas, gdy cały majątek przedsiębiorstwa przechodzi na własność jednego nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy. O tym, czy doszło do wyodrębnienia przedsiębiorstwa decyduje pełen zakres zbywanego majątku, praw i zobowiązań, wyodrębnienie to musi dotyczyć przedsiębiorstwa jako całości. Nie może ono obejmować dowolnej części danego przedsiębiorstwa, żeby można było uznać, że doszło do powstania zespołu składników, które mogłyby stanowić niezależne przedsiębiorstwo.

W przedmiotowej sprawie wskazał Pan jednoznacznie, że planowana transakcja ma polegać na przekazaniu całego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego. Ponadto jak wskazał Pan w opisie zdarzenia przyszłego, Fundacja Rodzinna będzie kontynuowała działalność prowadzoną dotychczas przez Pana (Wnioskodawcę) przy wykorzystaniu przejmowanych składników majątkowych oraz dotychczasowego modelu funkcjonowania przedsiębiorstwa. Planowana darowizna obejmie całokształt składników majątkowych tworzących funkcjonalnie zorganizowany zespół umożliwiający samodzielne kontynuowanie działalności gospodarczej w zakresie najmu i zarządzania nieruchomościami. Na moment dokonania darowizny przedsiębiorstwo będzie zdolne do samodzielnego prowadzenia działalności bez konieczności angażowania dodatkowych istotnych składników majątkowych lub organizacyjnych. Po wniesieniu przedsiębiorstwa do Fundacji Rodzinnej nie będzie Pan kontynuował prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej i złoży wniosek o wykreślenie wpisu z CEIDG

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz treści przywołanych przepisów prawa należy stwierdzić, że wniesienie przedsiębiorstwa przez Pana do fundacji rodzinnej będzie stanowiło transakcję zbycia przedsiębiorstwa i w konsekwencji transakcja ta będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Zauważam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ponadto ze względu na autonomiczność prawa podatkowego i odrębność uregulowań prawnych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych i podatku od towarów i usług, rozstrzygnięcie przyjęte w wydanej interpretacji dotyczące uznania, że darowizna majątku do Fundacji rodzinnej w postaci przedsiębiorstwa stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przyjęte w tym zakresie na gruncie przepisów podatku dochodowego od osób prawnych.

Odnośnie powołanych przez Pana interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Natomiast odnośnie przywołanych przez Pana wyroków sądów należy zauważyć, że wyroki sądów to rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie, osadzonej w określonym stanie faktycznym. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) w swoim rozdziale III określa zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Nie przewiduje on takiej mocy dla orzecznictwa sądowego, w tym orzecznictwa sądów administracyjnych (w Polsce nie obowiązuje system precedensów sądowych). W związku z powyższym, nie negując orzecznictwa, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego, należy zauważyć, że moc obowiązująca wyroku zamyka się w obrębie sprawy, w której została wydana.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.