Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.519.2026.1.IK

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie uznania, że odszkodowanie za garaż będący własnością Spółdzielni będzie podlegało opodatkowaniu VAT i wywłaszczenie tego garażu korzysta ze zwolnienia od podatku jest prawidłowe

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej m.in. w zakresie podatku od towarów i usług. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 4 maja 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Spółdzielnia Mieszkaniowa (…) (dalej również „Wnioskodawca”) jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Spółdzielnia w zakresie gospodarowania zasobami mieszkaniowymi korzysta ze zwolnienia podmiotowego art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: „ustawa o CIT”).

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Od 1974 roku Spółdzielnia jest wieczystym użytkownikiem gruntów będących mieniem przeznaczonym do wspólnego korzystania. W zasobach Spółdzielni znajdują się działki o numerach :

- 1 – plac zabaw dla psów, zieleń, chodnik – prawo do 11.12.2073 r.,

- 2 - tereny zielone - prawo do 11.12.2073 r.,

- 3 – droga dojazdowa do garaży – prawo do 25.01.2073 r.

- 4 – tereny zielone- prawo do 11.12.2073 r.,

- 5 – dwa ciągi garaży z drogą pośrodku – prawo do 25.01.2073 r.,

- 6 – dwa ciągi garaży z drogą pośrodku – prawo do 14.03.2073 r.

Przedmiotowe działki znajdują się w obrębie osiedla zabudowanego budynkami wielorodzinnymi, garażami, pawilonami handlowymi i stanowią zespół nieruchomości gruntowych należących do Spółdzielni. Działki te stanowią teren Spółdzielni zabudowany budynkami garażowymi wraz z ciągami pieszymi, placem zabaw dla psów oraz terenami zielonymi. Grunt ten był przeznaczony do wspólnego korzystania przez mieszkańców.

W dniu (…) 2026 roku Wojewoda (…) podpisał decyzję (…) na budowę odcinka drogi (…). W otrzymanym przez Spółdzielnię zawiadomieniu zawarte zostały wymienione działki jako te z których częściowo decyzją wojewody Spółdzielnia zostaje wywłaszczona. Na podstawie decyzji Wojewody działki zostaną podzielone, wyodrębnione i z mocy prawa staną się własnością Skarbu Państwa. Decyzja określi również termin wydania nieruchomości przez Spółdzielnię i przez właścicieli garaży. W dalszej kolejności Spółdzielnia otrzyma decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za grunt, budynki i budowle.

W związku z wygaszeniem prawa użytkowania wieczystego (wywłaszczenie na podstawie decyzji Wojewody (…)) Spółdzielnia otrzyma odszkodowanie za wygaszone prawo użytkowania wieczystego oraz za budynki garażowe (w liczbie 194) znajdujące się na nieruchomości składającej się z działek nr 5 i 6. Garaże zostały wybudowane na przełomie lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku i wtedy zostały zasiedlone. Garaże znajdujące się w obrębie wywłaszczenia w liczbie 193 mają swoich prywatnych właścicieli, którzy posiadają spółdzielcze własnościowe prawa do tych lokali. W księgach Spółdzielni zaewidencjonowane są wkłady budowlane wniesione na ich budowę. Wszyscy właściciele są członkami Spółdzielni, natomiast część z nich nie zamieszkuje w jej zasobach mieszkaniowych. 1 garaż należy do Spółdzielni i jest wynajmowany komercyjnie dla firmy zewnętrznej. Od czasu wybudowania na przedmiotowych działkach nie ponoszono nakładów na remonty infrastruktury, tj. dróg i chodników.

W księgach wieczystych właściciele garaży nie są ujawnieni, co powoduje że stroną dla organu wypłacającego odszkodowanie (…) za grunt i budynki garażowe będzie Spółdzielnia. Po otrzymaniu odszkodowań, które wypłacone zostaną na podstawie operatów szacunkowych, Spółdzielnia dokona ostatecznej wypłaty środków na rzecz właścicieli garaży.

W uzupełnieniu do wniosku wskazano, ze:

Ad 1) Spółdzielnia prowadzi rejestr właścicieli garaży na podstawie posiadanych oraz na bieżąco otrzymywanych dokumentów. Dokumentem potwierdzającym własność jest przydział spółdzielczego prawa do garażu lup akt notarialny kupna - sprzedaży. Spółdzielcze prawa do lokali garażowych były przedmiotem obrotu przez cały okres funkcjonowania garaży, aż do dnia przekazania ich do (…). Zmiana właścicieli spółdzielczego prawa do garaży występowała również w okresie dwóch lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego. Spółdzielnia nie jest w stanie określić czy różnice pomiędzy ceną nabycia a spodziewaną wysokością odszkodowania będzie niższa o co najmniej 50%, gdyż biegli rzeczoznawcy majątkowi powołani przez Wojewodę dokonali oględzin budynków i trwa proces opracowania operatów szacunkowych.

Ad 2) Tylko garaż Spółdzielni był wykorzystywany przez Spółdzielnię w prowadzonej działalności gospodarczej (wynajem komercyjny). Co do pozostałych 193 garaży Spółdzielnia nie posiada informacji o ich wykorzystywaniu przez właścicieli do celów prowadzenia działalności gospodarczej.

Ad 3) Spółdzielnia nie określiła w statucie ani w regulaminie zasad rozliczania się z członkami w przypadku wygaśnięcia spółdzielczego prawa do garażu. Takie zasady określone zostały w przypadku wygaśnięcia praw dla lokali z lokatorskim prawem. Spółdzielnia wystosowała pismo do Wojewody określając swoje stanowisko w sprawie wypłaty odszkodowań. Spółdzielnia zaznaczyła, że zgodnie z art. 172 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych: „Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest prawem zbywalnym, przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji. Jest ono ograniczonym prawem rzeczowym”. Powyższe potwierdza dodatkowo art. 244 § 1 kodeksu cywilnego: Ograniczonymi prawami rzeczowymi są: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka.

Zgodnie z art. 12 ust. 4c specustawy drogowej:

„Jeżeli na nieruchomości lub prawie użytkowania wieczystego tej nieruchomości zostały ustanowione ograniczone prawa rzeczowe z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, prawa te wygasają”.

Zgodnie z art. 18 ust. 1d specustawy drogowej:

„Kwotę odszkodowania z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych ustaloną na dzień, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się osobom, którym te prawa przysługiwały. Jak wskazuje M. Wolanin (w: Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz, wyd. 3, 2021):

„Właściciel i użytkownik wieczysty nieruchomości uprawnieni są do otrzymania odszkodowania umniejszonego o kwotę odszkodowania należnego podmiotom ograniczonych praw rzeczowych, które istniały w dniu wydania pierwszoinstancyjnej decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Odszkodowanie z tytułu wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych wypłacane jest bowiem bezpośrednio podmiotom tych praw”. W związku z powyższym Spółdzielnia oczekuje, że Wojewoda uzna właścicieli garaży jako stronę postępowania i wypłaci odszkodowania bezpośrednio na ich rachunki bankowe.

Ad 4) Spółdzielnia prowadzi rejestr właścicieli garaży i dane właścicieli wraz z danymi technicznymi przekazano rzeczoznawcom majątkowym powołanym przez Wojewodę . Rzeczoznawcy mają zlecone wykonanie 194 operatów szacunkowych dla każdego garażu osobno. Spółdzielnia nie będzie ustalała kwot odszkodowania.

Ad 5) W przypadku nieuwzględnienia stanowiska Spółdzielni byłaby ona wyłącznie pośrednikiem w wypłacie odszkodowań. Spółdzielnia nie będzie realizowała poprzez ewentualne wypłaty żadnego zobowiązania bądź świadczenia wobec członków.

Ad 6) Spółdzielnia postąpiła jak opisano w pkt 3 i oczekuje na odpowiedź od Wojewody. Jeśli odpowiedź będzie wskazywała Spółdzielnię jako jedyną stronę postępowania i uprawnioną do wypłaty odszkodowania to Spółdzielnia będzie wypłacała otrzymane odszkodowania ustalone w decyzji właścicielom na podstawie specustawy drogowej.

Ad 7) W przypadku nieuwzględnienia stanowiska Spółdzielni wypłata środków na rzecz właścicieli garaży odpowiadałaby dokładnie kwocie odszkodowania (określonej w operatach szacunkowych).

Ad 8) Otrzymane odszkodowanie za wygaszone prawo użytkowania wieczystego gruntu Spółdzielnia planuje przeznaczyć na utrzymanie zasobów mieszkaniowych (zasilenie funduszu remontowego budynków mieszkalnych).

Ad 9) Działki, które przeznaczone są do wywłaszczenia służyły użytkownikom garaży oraz stanowiły tereny zielone i tereny rekreacji (plac zabaw dla psów), tj. służyły zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych.

Ad 10) Spółdzielnia postąpiła jak opisano w pkt. 3, a właściciele garaży również wnieśli pisma do Wojewody w sprawie uznania ich za stronę postępowania. Wojewoda nie zawiadomił właścicieli garaży o procesie wywłaszczenia (tym samym nie uznał ich za stronę) opierając swoje stanowisko o brak zapisów o własności garaży w KW. Stanowisko Wojewody zostało wyrażone ustnie na spotkaniach w przedmiotowej sprawie. Rozstrzygnięcie jest w toku.

Ad 11) Na dzień wywłaszczenia wyłączne prawo do rozporządzania 193 garażami mają ich właściciele.

Ad12) Przed dniem wywłaszczenia nie doszło do rozliczenia nakładów pomiędzy Spółdzielnią a właścicielami garaży.

Ad13) Spółdzielnia nie otrzyma nic w zamian za odszkodowanie od właścicieli garaży.

Ad14) Wszystkie 194 garaże były murowane, w księgach wieczystych określone zostały jako budynki garażowe i tak były deklarowane na potrzeby rozliczenia z tytułu podatku od nieruchomości.

Ad 15) Garaż Spółdzielni posadowiony jest na działce nr 5.

Ad 16) Droga posadowiona na działkach 5 i 6 stanowi budowlę trwale związaną z gruntem.

Ad17) Na dzień wywłaszczenia prawo do rozporządzania drogami miała wyłącznie Spółdzielnia.

AD 18)

a) Do pierwszego zajęcia wszystkich garaży, w tym garażu Spółdzielni i dróg dojazdowych do garaży doszło w dn. 02.05.1978 oraz 30.06.1978 r,

b) Od pierwszego zasiedlenia/używania minął okres dłuższy niż dwa lata,

c) Spółdzielnia nie ponosiła wydatków na ulepszenie opisywanych składników majątku i nie korzystała z prawa obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

d) Jak w pkt c,

e) Jak w pkt c,

f) Jak w pkt c,

g) Przy nabyciu (wytworzeniu ) opisywanych składników majątku nie przysługiwało Spółdzielni prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

h) Garaż Spółdzielni był wykorzystywany wyłącznie do czynności opodatkowanych.

Pytania w zakresie podatku od towarów i usług oznaczone jak we wniosku (pytanie nr 2 przeformułowano w piśmie z 4 maja 2026 r.)

2. Czy odszkodowanie za nakłady na garaże (ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu) wypłacone na rachunek bankowy Spółdzielni będzie neutralne podatkowo w zakresie podatku VAT, a jedynie odszkodowanie za garaż będący własnością Spółdzielni będzie podlegało opodatkowaniu VAT?

4. Czy otrzymane przez Spółdzielnię odszkodowanie z tytułu utraty prawa użytkowania wieczystego w związku z przeniesieniem części nieruchomości gruntowej z nakazu organu władzy publicznej podlega zwolnieniu z podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko (stanowisko do pytania nr 2 sformułowano ostatecznie w piśmie z 4 maja 2026 r.)

Ad. 2) Po nieuznaniu przez Wojewodę właścicieli garaży jako stronę postępowania i wypłacie odszkodowań na rachunek bankowy Spółdzielni spełni ona wyłącznie rolę pośrednika w wypłacie odszkodowań dla właścicieli garaży. Otrzymane od organu władzy państwowej środki dotyczące odszkodowań za garaże ze spółdzielczym prawem w pełnej wysokości wypłaci dla właścicieli garaży zgodnie z operatami szacunkowymi. Odszkodowania te nie są wynagrodzeniem za świadczoną usługę ani za zbycie jej majątku. Spółdzielnia nie potraktuje operacji otrzymania i wypłaty odszkodowań dla właścicieli garaży jako zdarzeń opodatkowanych podatkiem VAT. Stanowisko Spółdzielni w sprawie zwolnienia z VAT odszkodowania za garaż spółdzielni opisane zostało w Ad.4 wniosku.

Ad. 4) Otrzymane przez Spółdzielnię odszkodowanie z tytułu utraty prawa użytkowania wieczystego w związku z przeniesieniem części nieruchomości gruntowej z nakazu organu władzy publicznej podlega zwolnieniu z podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy kluczowe jest ustalenie, czy odszkodowanie za utratę prawa użytkowania wieczystego w związku z przeniesieniem nieruchomości gruntowej stanowi dostawę towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Zgodnie z przywołanym przepisem przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu, a także przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie. Decyzja o przyznaniu odszkodowania wprost wskazuje, że nieruchomość została „przejęta z mocy prawa”. W połączeniu z zapisami decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która określi termin wydania nieruchomości, wskazuje to jednoznacznie na przeniesienie prawa własności, co jest zgodne z definicją dostawy towarów.

Dodatkowo, w myśl art. 235 Kodeksu cywilnego, budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego przez użytkownika wieczystego stanowią jego własność, co oznacza, że w momencie przeniesienia prawa własności gruntu dochodzi także do przeniesienia własności budynków i budowli.

W praktyce przyjmuje się bowiem szerokie rozumienie pojęcia „urządzenia” z art. 235 KC.

Sądy oraz doktryna wskazują, że urządzenia mogą obejmować również budowle, ponieważ są to obiekty infrastrukturalne służące użytkownikowi wieczystemu. Orzecznictwo potwierdza, że użytkownik wieczysty może posiadać na własność również budowle. Przykład: wyrok Sądu Najwyższego z 2007 r. (II CSK 428/07) – SN uznał, że własność użytkownika wieczystego obejmuje budowle, budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie.

W opinii Wnioskodawcy takie rozumienie zapisów Kodeksu cywilnego oznacza, że w przedmiotowej sprawie w wyniku decyzji organu władzy publicznej najpierw nastąpi przeniesienie prawa własności gruntu, budynków i budowli z nim związanych, czyli prawa do rozporządzania towarem (gruntem, budynkami i budowlami) jak właściciel, a dopiero w wyniku tego wygaśnie prawo wieczystego użytkowania jako bezprzedmiotowe. Zatem przejęcie nieruchomości prowadzi do przeniesienia prawa własności gruntu, budynków i budowli, tj. do dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Wyrok TSUE w sprawie C-451/06 (Walderdorff) potwierdza takie rozumowanie wskazując, że przejęcie nieruchomości przez państwo z mocy prawa, któremu towarzyszy rekompensata finansowa, może być traktowane jako dostawa towarów w rozumieniu art. 14 dyrektywy VAT. W interpretacji indywidualnej z dnia 16 stycznia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-3.4012.615.2024.2.MR wskazał, że z przepisu art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a więc także wówczas, gdy nie jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa).

Dyrektor KIS podkreślił, że w takiej sytuacji uznać należy, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za odszkodowanie, natomiast odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną – objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. W konsekwencji należy stwierdzić, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (w tym nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Ponadto Dyrektor KIS zaznaczył, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania. Wynagrodzenie musi mieć zatem konkretny wymiar, a więc być konkretną wielkością wyrażalną w pieniądzu. Dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie, dopiero gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru. Oznacza to, że przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie przyznania odszkodowania i ustalenia jego wysokości. Oznacza to zdaniem Wnioskodawcy, że na ten moment należy rozważać, czy dostawa towaru podlega zwolnieniu z podatku VAT. W konsekwencji powyższych argumentów oraz przytoczonej interpretacji i wyroku TSUE, w opinii Wnioskodawcy, odszkodowanie otrzymane w związku z przejęciem nieruchomości gruntowej powinno być traktowane jako wynagrodzenie za dostawę towaru. Zdaniem Wnioskodawcy w przedmiotowym stanie faktycznym dostawa ta podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ponieważ przeniesienie nieruchomości gruntowej wraz z budynkami i budowlami spełnia warunki do zastosowania zwolnienia:

1. Budowle są trwale związane z gruntem.

2. Dostawa nie nastąpiła w ramach pierwszego zasiedlenia ani w ciągu 2 lat po nim, lecz później.

3. Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, grunt dzieli los podatkowy budynków i budowli na nim posadowionych, co oznacza, że całość odszkodowania podlega zwolnieniu.

4. Nie ma zastosowania art. 29a ust. 9, który wskazuje że przepisu ust. 8 nie stosuje się do czynności oddania w użytkowanie wieczyste gruntu, dokonywanego z równoczesną dostawą budowli trwale z gruntem związanych albo ich części, gdyż przepis ten odnosi się do pierwotnego "oddania w użytkowanie wieczyste gruntu" i nie dotyczy przedmiotowej sytuacji (Wnioskodawca nie „oddaje w użytkowanie wieczyste”).

Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie swojego stanowiska i uznanie, że otrzymane odszkodowanie za przejęcie prawa użytkowania wieczystego dotyczącego gruntu i związanej z nim budynków i budowli w związku z decyzją organu władzy publicznej podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

Wnioskodawca pragnie podkreślić, że jego pytanie dotyczy zwolnienia z podatku VAT przewidzianego w art. 43 ust.1 pkt 10, a nie w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, które brzmią następująco:

Art. 43.

1. Zwalnia się od podatku:

10) dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata;

10a) dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

W ocenie Wnioskodawcy zwolnienie przysługuje Spółdzielni na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, ponieważ dostawa budowli nie została dokonana ani przed, ani w ramach, ani w ciągu dwóch lat od pierwszego zasiedlenia. Zasiedlenie miało miejsce w latach 70- tych i 80-tych ubiegłego, a więc kilkadziesiąt lat przed dostawą, zatem Spółdzielnia dokonała dostawy w okresie powyżej dwóch lat od pierwszego zasiedlenia i spełnia warunki zwolnienia wynikające z tego przepisu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług, w kwestii uznania, że odszkodowanie za garaż będący własnością Spółdzielni będzie podlegało opodatkowaniu VAT i wywłaszczenie tego garażu korzysta ze zwolnienia od podatku jest prawidłowe

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumienie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 , rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;

2) wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;

3) wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;

4) wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;

5) ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;

6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;

7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Co do zasady dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika wprost z powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Z przywołanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że czynność polegająca na przeniesieniu z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie stanowi dostawę towarów. W tej sytuacji bez znaczenia jest fakt, że dostawa nie jest de facto następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa. Odszkodowanie w tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.

W konsekwencji należy stwierdzić, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (w tym np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Wynagrodzenie musi mieć zatem konkretny wymiar, a więc być konkretną wielkością wyrażalną w pieniądzu. Dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie, dopiero gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru. Aby doszło do odpłatnej dostawy towarów z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy muszą wystąpić wszystkie elementy składające się na tę czynność, tj. przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel oraz otrzymanie zapłaty odszkodowania z tego tytułu. Oznacza to, że przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie otrzymania przez stronę wywłaszczoną zapłaty odszkodowania z tego tytułu.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Z art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zasady nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie dróg publicznych, a także organy właściwe w tych sprawach, reguluje ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311.).

Należy wskazać, że na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.

Przepis art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wskazuje, że:

Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Według regulacji art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6 , stają się z mocy prawa:

1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,

2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych,

- z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Analiza przywołanych regulacji prowadzi do wniosku, że w przypadku realizacji inwestycji drogowych w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zastępuje decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zgodnie z art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Na mocy art. 12 ust. 4f ww. ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

W myśl art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.

Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

Zgodnie z art. 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 399):

Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

Z kolei w myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

Wskazać należy, że art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy w swojej treści odwołuje się bezpośrednio do regulacji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, który definiuje przedmiot opodatkowania podatkiem VAT wskazując, iż opodatkowaniu tym podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług.

Z powołanych przepisów wynika zatem, że istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. Z tak określonych zapisów ustawowych wynika jasno, że podmiotem podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.

Zatem, biorąc pod uwagę szczególny rodzaj dostawy towarów jakim jest przeniesienie prawa własności towarów z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa należy uznać, że ma miejsce dostawa towarów w zamian za odszkodowanie, natomiast odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną – objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Ponadto zaznaczyć należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. Wyjaśnić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów – przeniesienie własności garażu w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Z opisu sprawy wynika m.in., że rozporządzają Państwo jak właściciel jednym garażem (budynkiem). Garaż posadowiony jest na działce 5. Na działce posadowiona jest również droga, która stanowi budowlę trwale z gruntem związaną.

Zatem w wyniku sprzedaży (wywłaszczenia), dojdzie do dostawy jednego garażu, dróg oraz prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Zauważenia wymaga, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana albo zwolniona od tego podatku.

Przy czym zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności lub zwolnienia od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dla dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy stanowi, że:

Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

Z powyższego przepisu należy wywieść, że opodatkowane są te dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku gruntów niezabudowanych, tylko te, które stanowią tereny budowlane lub przeznaczone pod zabudowę. Z kolei dostawy gruntów niezabudowanych, będących na przykład gruntami rolnymi, czy leśnymi, które nie są przeznaczone pod zabudowę, są zwolnione od podatku od towarów i usług.

Na podstawie art. 2 pkt 33 ustawy:

Przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W tym miejscu warto wyjaśnić, że stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę”.

Z powyższego wynika, że przeznaczenie określonego gruntu należy oceniać wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy nieruchomości.

Natomiast na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim;

b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:

Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a) wybudowaniu lub

b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z przepisu tego wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. Pierwsze zasiedlenie budynku/budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku/budowli lub ich części oddano je w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku/budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika – bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku/budowli.

W przypadku nieruchomości zabudowanych niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Według art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Powyższy przepis wskazuje, jakie muszą zostać spełnione warunki, aby sprzedaż budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Z przepisu tego wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Analiza powołanych wyżej przepisów prowadzi do stwierdzenia, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.

Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9, 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostawy budynków, budowli lub ich części, prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie danego obiektu. Bowiem stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga natomiast art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:

W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki/budowle na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu oraz prawa użytkowania wieczystego korzysta ze zwolnienia od podatku.

Należy zauważyć, że przepisy ustawy nie definiują pojęcia „budynku”, „budowli” będących przykładowymi obiektami, które nadają działce status gruntu zabudowanego. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 ze zm.) .

I tak, w myśl art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

W myśl art. 3 pkt 3 ww. ustawy: należy rozumieć:

Pod pojęciem budowli, należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową – art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.

Jak wskazano wyżej, w wyniku dokonanej przez Państwa dostawy (wywłaszczenia), dojdzie do dostawy jednego garażu, dróg oraz prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Pierwsze zasiedlenie garażu i dróg nastąpiło w 1978 roku. Nie ponosili Państwo wydatków na ulepszenie, opisanych składników.

Analiza przedstawionych okoliczności oraz treści powołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że dostawa garażu należącego do Państwa oraz dróg nie będzie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia ani przed nim. Jednocześnie pomiędzy pierwszym zasiedleniem ww. budynku i budowli a dostawą upłynie okres dłuższy niż 2 lata.

Zatem w rozpatrywanej sprawie zostaną spełnione przesłanki wymagane dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w stosunku do budynku garażu i budowli w postaci drogi.

W związku z tym, że planowana dostawa ww. garażu należącego do Państwa oraz drogi będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, dalsza analiza zwolnień ww. dostawy – wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a lub pkt 2 ustawy – jest bezzasadna.

Mając na uwadze powyższe, dostawa gruntu (prawo użytkowania wieczystego działki nr 303/4, w części odpowiadającej garażowi należącemu do Państwa – przy uwzględnieniu treści art. 29a ust. 8 ustawy – również będzie korzystała ze zwolnienia.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie uznania, że odszkodowanie za garaż będący własnością Spółdzielni będzie podlegało opodatkowaniu VAT i wywłaszczenie tego garażu korzysta ze zwolnienia od podatku jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ocena prawna Państwa stanowiska w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz w zakresie podatku VAT w kwestii uznania, że odszkodowanie za nakłady za garaże będzie neutralne podatkowo zostanie zawarta w odrębnych rozstrzygnięciach.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego, ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.