Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.882.2025.3.KO

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części nieprawidłowe, w części prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

- nieprawidłowe – w zakresie uznania, że udzielenie przez Państwa jednorazowej oraz planowanej oprocentowanej pożyczki osobie fizycznej nie podlega opodatkowaniu VAT (pytanie nr 1 i nr 2)

- prawidłowe – w zakresie uznania, że udzielenie pożyczki korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy (pytanie nr 1 i nr 2)

- prawidłowe – w zakresie uznania, że w przypadku ustanowienia przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości nie powstanie obowiązek podatkowy w VAT po stronie Państwa, (pytanie nr 3)

- prawidłowe – w zakresie uznania, że w przypadku przejęcia nieruchomości w razie braku spłaty pożyczki nie powstanie obowiązek podatkowy w VAT po stronie Państwa (pytanie nr 4).

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie m.in. podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia:

- czy udzielenie przez Spółkę jednorazowej pożyczki oprocentowanej osobie fizycznej niepowiązanej stanowi czynność podlegającą VAT,

- czy planowane udzielenie pożyczki oprocentowanej zabezpieczonej przewłaszczeniem na zabezpieczenie podlega VAT,

- czy ustanowienie przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości rodzi obowiązek w VAT po stronie Spółki,

- czy definitywne przejęcie nieruchomości w razie braku spłaty pożyczki rodzi obowiązek naliczenia VAT po stronie Spółki.

Wniosek uzupełnili Państwo pismem z 23 grudnia 2025 r. będącym odpowiedzią na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

Stan faktyczny I - udzielona pożyczka.

Spółka A sp. z o.o. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie (…).

Spółka A sp. z o.o. objęta jest estońskim CIT - czyli ryczałtem od przychodów spółek. Udzielanie pożyczek nie stanowi przedmiotu działalności Spółki - czynność ta nie jest ujęta w umowie Spółki ani nie stanowi działalności wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły. W dniu (…) 2025 r. Spółka udzieliła pożyczki pieniężnej osobie fizycznej na określony czas, z ustalonym oprocentowaniem. Pożyczkobiorca nie jest podmiotem powiązanym w rozumieniu art. 11a ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 278) ani podmiotem wymienionym w art. 28m ust. 3 i 4 tej ustawy.

Środki finansowe pochodziły z bieżących zasobów pieniężnych Spółki. Udzielenie pożyczki miało charakter incydentalny i nie było elementem stałej polityki finansowej ani działalności inwestycyjnej Spółki.

Stan faktyczny II - planowana pożyczka zabezpieczona przewłaszczeniem.

A sp. z o.o. zamierza udzielić kolejnej pożyczki tej samej osobie fizycznej, która otrzymała już pożyczkę opisaną w stanie faktycznym I.

Pożyczka ta będzie zabezpieczona przewłaszczeniem na zabezpieczenie, tj. przeniesieniem własności nieruchomości na Spółkę do czasu spłaty pożyczki.

Na podstawie umowy:

- własność rzeczy zostanie warunkowo przeniesiona na spółkę (Wnioskodawcę) wyłącznie w celu zabezpieczenia wierzytelności z tytułu pożyczki,

- w przypadku terminowej spłaty pożyczki - własność zostanie zwrotnie przeniesiona na Pożyczkobiorcę,

- w przypadku braku spłaty - spółka będzie mogła definitywnie zatrzymać przedmiot przewłaszczenia w celu zaspokojenia swojej wierzytelności.

Pismem z 20 listopada 2025 r. uzupełnili Państwo opis sprawy następująco.

I. Wyjaśnienie oznaczenia spółki.

A sp. z o.o. oraz „A” sp. z o.o. to ten sam podmiot, posługujący się nazwą skróconą „A sp. z o.o.”. Spółka posiada jedną osobowość prawną, jeden NIP i jeden KRS.

II. Uzupełnienie opisu stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego

1. Uzasadnienie ekonomiczne udzielania pożyczek.

Zawarcie umów pożyczek było i jest uzasadnione ekonomicznie oraz opłacalne biznesowo dla Spółki, ponieważ:

- pożyczki są oprocentowane,

- generują dodatni przychód finansowy (odsetki),

- pozwalają na efektywne wykorzystanie nadwyżek środków pieniężnych,

- ryzyko zostało zabezpieczone majątkowo (hipoteka oraz przewłaszczenie na zabezpieczenie).

Pożyczki nie mają charakteru świadczeń o charakterze nieodpłatnym ani pozagospodarczym.

2. Korzyści osiągane przez Spółkę.

Spółka osiąga i będzie osiągać z tytułu udzielonych pożyczek wymierne korzyści ekonomiczne, w szczególności:

- przychód finansowy w postaci odsetek naliczanych na warunkach rynkowych, ujmowany w wyniku finansowym netto Spółki,

- efektywne zagospodarowanie nadwyżek środków pieniężnych, które nie były w danym okresie angażowane w podstawową działalność operacyjną,

- zabezpieczenie wierzytelności w postaci hipoteki oraz przewłaszczenia na zabezpieczenie, co ogranicza ryzyko ekonomiczne transakcji,

- potencjalne zwiększenie aktywów Spółki w przypadku realizacji zabezpieczenia, przy czym ewentualnie przejęta nieruchomość będzie wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej.

Udzielenie pożyczek miało i ma charakter działania gospodarczego podejmowanego w celu osiągnięcia przychodu, a nie świadczenia o charakterze nieodpłatnym, prywatnym lub pozagospodarczym.

3. Cel udzielenia pożyczek.

Pożyczki (obie) zostały i zostaną udzielone osobie fizycznej niepowiązanej ze Spółką, na cele prywatne tej osoby, niezwiązane z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.

Środki z pożyczek zostały i zostaną przeznaczone w szczególności na:

- regulowanie zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym - spłatę wierzytelności (…),

- poprawę sytuacji finansowej pożyczkobiorcy.

Dla Spółki istotne znaczenie ma fakt, że cel pożyczki po stronie pożyczkobiorcy nie wpływa na gospodarczy charakter czynności po stronie Spółki, która działa jako pożyczkodawca w celu osiągnięcia przychodu z odsetek, przy jednoczesnym zabezpieczeniu wierzytelności majątkiem pożyczkobiorcy.

Pożyczki nie stanowią świadczeń na rzecz wspólników ani podmiotów powiązanych i nie są związane z prawem do udziału w zysku Spółki.

Udzielenie pożyczki nie miało i nie będzie miało charakteru świadczenia o charakterze osobistym ani socjalnym.

4. Oprocentowanie pożyczek.

- pierwsza pożyczka była oprocentowana,

- druga (planowana) pożyczka również będzie oprocentowana,

- warunki oprocentowania nie zmieniały się i nie będą się zmieniać w trakcie trwania umów.

5. Charakter przewłaszczenia i jego wykonanie.

- osoba fizyczna przeniesie prawo własności nieruchomości na Spółkę w ramach przewłaszczenia na zabezpieczenie,

- Spółka będzie miała realną możliwość dysponowania nieruchomością,

- wykonanie umowy przewłaszczenia nastąpi wyłącznie w przypadku braku spłaty pożyczki,

- w takim przypadku wykonanie nastąpi w dniu (...) 2025 r.

6. Wykorzystanie nieruchomości po przejęciu.

W przypadku definitywnego przejęcia nieruchomości:

- nieruchomość będzie wykorzystywana na potrzeby działalności gospodarczej Spółki.

7. Relacje z pożyczkobiorcą.

W okresie zawierania umów pożyczek Spółka:

- wynajmowała nieruchomość od pożyczkobiorcy,

- relacja ta miała charakter rynkowy i gospodarczy,

- pożyczkobiorca nie jest wspólnikiem ani podmiotem powiązanym.

Trzeba przy tym podkreślić, że relacja najmu nieruchomości miała charakter wyłącznie rynkowy, była niezależna od umów pożyczek i nie pozostawała w związku z prawem do udziału w zysku Spółki.

Pytania w zakresie podatku od towarów i usług (ostatecznie sformułowane w piśmie z 23 grudnia 2025 r., oznaczenie pytania jak we wniosku)

1. Czy udzielenie przez Spółkę jednorazowej pożyczki oprocentowanej osobie fizycznej niepowiązanej stanowi czynność podlegającą VAT?

2. Czy planowane udzielenie pożyczki oprocentowanej zabezpieczonej przewłaszczeniem na zabezpieczenie podlega VAT?

3. Czy ustanowienie przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości rodzi obowiązek w VAT po stronie Spółki?

4. Czy definitywne przejęcie nieruchomości w razie braku spłaty pożyczki rodzi obowiązek naliczenia VAT po stronie Spółki?

Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług (ostatecznie sformułowane w piśmie z 23 grudnia 2025 r., oznaczenie pytania jak we wniosku)

- pożyczka - poza VAT albo zwolnienie art. 43 ust. 1 pkt 38,

- przewłaszczenie - brak VAT,

- przejęcie - brak VAT po stronie Spółki.

Ad. pytania 1-4 (VAT)

Udzielenie pożyczek a VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, udzielenie przez Spółkę jednorazowej oraz planowanej oprocentowanej pożyczki osobie fizycznej niepowiązanej:

- nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, albowiem nie jest wykonywane w sposób zorganizowany i ciągły,

- ma charakter incydentalny, związany z czasowym zagospodarowaniem wolnych środków pieniężnych.

W konsekwencji czynność ta nie podlega opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Niezależnie od powyższego, nawet w przypadku uznania, że Spółka działa jako podatnik VAT, czynność udzielenia pożyczki korzysta ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT (usługi udzielania pożyczek pieniężnych).

2. Przewłaszczenie na zabezpieczenie a VAT.

Ustanowienie przewłaszczenia na zabezpieczenie:

- nie stanowi odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT,

- nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT

- ma charakter warunkowy i zabezpieczający, bez definitywnego przeniesienia władztwa ekonomicznego.

W związku z powyższym nie podlega opodatkowaniu VAT.

Stanowisko to jest zgodne z orzecznictwem NSA (m.in. wyrok z 12.06.2018 r., I FSK 682/17).

3. Definitywne przejęcie nieruchomości a VAT.

W przypadku braku spłaty pożyczki i definitywnego przejęcia nieruchomości przez Spółkę:

- Spółka nie dokonuje dostawy towarów ani świadczenia usług,

- ewentualna dostawa w sensie ekonomicznym występuje po stronie dłużnika (pożyczkobiorcy), w zamian za zwolnienie z długu.

Po stronie Spółki nie powstaje obowiązek podatkowy w VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, oraz każdą inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu).

Co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” określił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/88. W orzeczeniu tym stwierdza się, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje de facto możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu, odnosząc się do dostawy towarów, Trybunał posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym elementem jest przeniesienie, w istocie rzeczy, praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.

Innymi słowy, pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”. Należy wskazać, że czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do prawa własności rzeczy. Jednocześnie należy podkreślić, że dla celów powstania obowiązku podatkowego dokonanie czynności następuje z chwilą jej faktycznego dokonania, za wyjątkiem przypadków, w których przepisy ustawy określają wprost ten moment. W konsekwencji postanowienia umów cywilnoprawnych o uznaniu dostawy towarów za dokonaną pozostają bez znaczenia dla celów powstania obowiązku podatkowego, mogą pełnić jedynie funkcję pomocniczą w przypadku zaistnienia wątpliwości.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Należy zauważyć, iż pojęcie usługi zostało zdefiniowane bardzo szeroko. Taka konstrukcja definicji usług pozwala na objęcie zakresem przedmiotowym podatku VAT wszelkich transakcji wykonywanych w ramach działalności gospodarczej.

Zatem każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

1) w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

2) świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według ust. 2 powołanego artykułu:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane będą przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy towarów lub świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że w dniu (...) 2025 r. udzielili Państwo pożyczki pieniężnej osobie fizycznej na określony czas, z ustalonym oprocentowaniem. Zamierzają Państwo udzielić kolejnej oprocentowanej pożyczki tej samej osobie fizycznej. Pożyczka ta będzie zabezpieczona przewłaszczeniem na zabezpieczenie, tj. przeniesieniem własności nieruchomości na Spółkę do czasu spłaty pożyczki. Na podstawie umowy:

- własność rzeczy zostanie warunkowo przeniesiona na Spółkę Państwa wyłącznie w celu zabezpieczenia wierzytelności z tytułu pożyczki,

- w przypadku terminowej spłaty pożyczki - własność zostanie zwrotnie przeniesiona na Pożyczkobiorcę,

- w przypadku braku spłaty - Spółka Państwa będzie mogła definitywnie zatrzymać przedmiot przewłaszczenia w celu zaspokojenia swojej wierzytelności.

Osoba fizyczna przeniesie prawo własności nieruchomości na Spółkę Państwa w ramach przewłaszczenia na zabezpieczenie. Państwo będą mieli realną możliwość dysponowania nieruchomością. Wykonanie umowy przewłaszczenia nastąpi wyłącznie w przypadku braku spłaty pożyczki, w takim przypadku wykonanie nastąpi w dniu (...) 2025 r.

Udzielenie pożyczek miało i ma charakter działania gospodarczego podejmowanego w celu osiągnięcia przychodu, a nie świadczenia o charakterze nieodpłatnym, prywatnym lub pozagospodarczym.

Wątpliwości Państwa dotyczą kwestii czy udzielenie przez Państwa jednorazowej pożyczki oprocentowanej osobie fizycznej i planowane udzielenie pożyczki oprocentowanej zabezpieczonej przewłaszczeniem na zabezpieczenie podlega VAT.

Istota umowy pożyczki została zawarta w art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.).

Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.

Czynność polegająca na udzieleniu pożyczki pieniężnej podlegającej oprocentowaniu stanowi odpłatne świadczenie usług i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Udzielenie pożyczki przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tej czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu jej udzielenia, czy statusu nabywcy. Udzielenie bowiem pożyczki przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, nawet gdy ta czynność nie znajduje się w jej zakresie przedmiotowym.

Charakter i cechy usługi udzielenia pożyczki wskazują, że czynność ta mieści się w definicji pojęcia „działalność gospodarcza”. W świetle art. 15 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, działalność gospodarcza „obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”. Niewątpliwie przekazanie środków pieniężnych (a zatem wartości o charakterze niematerialnym) na rzecz pożyczkobiorcy, na określony okres czasu, za ustalonym wynagrodzeniem (oprocentowaniem), uzyskiwanym w ustalonych okresach rozliczeniowych, stanowi wykorzystywanie tych środków w sposób ciągły i w celach zarobkowych. Usługa tego rodzaju mieści się zatem w pojęciu „działalność gospodarcza” zdefiniowanym w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Ponadto należy zauważyć, że wpis przedmiotu działalności gospodarczej (wg klasyfikacji PKD) do rejestru KRS nie ma decydującego znaczenia dla określenia zakresu wykonywanej faktycznie działalności, a w konsekwencji do określenia czy podmiot prawa podatkowego z tytułu wykonywanych czynności staje się podatnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Podawany bowiem przy rejestracji podmiotów gospodarczych zakres działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności ma charakter orientacyjny. Ponadto, ewentualny brak danego kodu czynności wg klasyfikacji PKD w umowie spółki i wykonanie jej nie oznacza, że przedsiębiorca wykonuje czynność niezgodną z prawem.

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz wskazane wyżej przepisy należy stwierdzić, że wskazana we wniosku czynność udzielenia pożyczki oprocentowanej osobie fizycznej, jak i również planowane udzielenie pożyczki spełnia przesłanki uznania tej czynności za podlegającą opodatkowaniu. Udzielenie bowiem pożyczki przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzące obowiązki w podatku od towarów i usług, zaś Pożyczkodawcę - Państwa uznać za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

W konsekwencji wskazana we wniosku czynność udzielenia przez Państwa (Pożyczkodawcę) odpłatnej pożyczki pieniężnej na rzecz osoby fizycznej, jak również planowane udzielenie pożyczki oprocentowanej zabezpieczonej przewłaszczeniem na zabezpieczenie, jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, podlega/będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Bez znaczenia pozostaje, ze pożyczka będzie zabezpieczona przewłaszczeniem na zabezpieczenie.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i nr 2, że czynność udzielenia pożyczki nie podlega opodatkowaniu VAT, jest nieprawidłowe.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że ustawodawca zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy:

Zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Stosownie do art. 43 ust. 22 ustawy:

Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, świadczonych na rzecz podatników, i wybrać ich opodatkowanie, pod warunkiem że:

1) jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny;

2) złoży naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne zawiadomienie o wyborze opodatkowania tych usług przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego rezygnuje ze zwolnienia.

W myśl art. 43 ust. 23 ustawy:

Podatnik, o którym mowa w ust. 22, może, nie wcześniej niż po upływie 2 lat, licząc od początku okresu rozliczeniowego, od którego wybrał opodatkowanie usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, ponownie skorzystać ze zwolnienia od podatku tych usług, pod warunkiem złożenia naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego zawiadomienia o rezygnacji z opodatkowania, przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego ponownie będzie korzystał ze zwolnienia.

Powyższe zmiany przepisów umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku – w tym m.in. właśnie usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usług pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzania kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i 23 ustawy.

W odniesieniu do przedstawionego we wniosku opisu sprawy, należy wskazać, że czynność udzielenia przez Państwa (pożyczkodawcę) odpłatnej pożyczki pieniężnej na rzecz osoby fizycznej, stanowi/będzie stanowić czynność mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Z uwagi na to, że usługi te mieszczą się w zakresie czynności, o których mowa w cyt. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy jako wymienione wprost w tym przepisie, usługa udzielenia przez Państwa (pożyczkodawcę) odpłatnej pożyczki pieniężnej na rzecz osoby fizycznej (pożyczkobiorcy) korzysta/będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu.

Powyższe zwolnienie ma zastosowanie pod warunkiem, że pożyczkodawca nie wybierze opcji opodatkowania zgodnie i na warunkach zawartych w art. 43 ust. 22 ustawy.

W związku z powyższym stanowisko Państwa, że udzielenie pożyczki korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, jest prawidłowe.

Wątpliwości Państwa dotyczą także kwestii czy ustanowienie przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości i przejęcie nieruchomości w razie braku spłaty pożyczki rodzi obowiązek w VAT po stronie Państwa.

Odnosząc się do opisu sprawy i obowiązujących w tym zakresie przepisów należy wskazać, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie należy do umów nienazwanych i jest zawierana na podstawie przepisów art. 155, art. 156 oraz art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.). Przewłaszczenie na zabezpieczenie polega na zabezpieczeniu wierzytelności przez przeniesienie na wierzyciela własności oznaczonej rzeczy (oznaczonych rzeczy) z równoczesnym zobowiązaniem wierzyciela do korzystania z rzeczy w sposób oznaczony w umowie i do powrotnego przeniesienia własności rzeczy na dłużnika po zaspokojeniu zabezpieczonej wierzytelności. Przeniesienie własności następuje causa cavendi (w celu zabezpieczenia), a między zbywcą (dłużnikiem) i nabywcą (wierzycielem) rzeczy nawiązuje się szczególny stosunek powiernictwa. W przypadku niespełnienia świadczenia przez dłużnika wierzyciel może zaspokoić się z rzeczy – według wcześniejszego umownego uzgodnienia – przez definitywne zachowanie własności rzeczy, jej sprzedaż, wynajęcie itp.

Przedmiotowo istotnym elementem takiej umowy, cechą ją identyfikującą, jest zamieszczenie w jej treści zastrzeżenia o zwrotnym przeniesieniu własności po spełnieniu świadczenia. Zatem przeniesienie prawa własności następuje w takim przypadku warunkowo (celem nie jest wyzbycie się własności rzeczy) i ma charakter nieodpłatny.

Ponadto, w okresie przewłaszczenia nabywca może rozporządzać rzeczą tylko w zakresie uzgodnionym w umowie. Pomimo przeniesienia prawa własności rzeczy na wierzyciela, nie może on swobodnie rozporządzać tymi rzeczami (np. dokonać ich zbycia). Wcześniejsze umowne uzgodnienie pozwala wierzycielowi zaspokoić się z rzeczy jedynie w przypadku niespełnienia świadczeń przez dłużnika.

Analiza opisu sprawy oraz przywołanych przepisów prawa, przy uwzględnieniu wcześniejszych wyjaśnień, prowadzi do stwierdzenia, że samo zawarcie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości nie będzie czynnością skutkującą powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług.

Jednakże w przypadku niewywiązania się z zawartej umowy (np. braku spłaty pożyczki), warunek zwrotnego przeniesienia własności wygaśnie, wobec czego od tego momentu Pożyczkodawca będzie mógł swobodnie dysponować przewłaszczoną rzeczą (Nieruchomością), a dokonana dostawa nabierze odpłatnego charakteru. Tym samym moment wygaśnięcia warunku zwrotnego przeniesienia własności, w związku z zawartą umową, bez względu na faktyczne wydanie nieruchomości, przesądzi o uznaniu tej czynności po stronie Pożyczkobiorcy za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem.

Reasumując ustanowienie przewłaszczenia na zabezpieczenie nieruchomości i przejęcie nieruchomości w razie braku spłaty pożyczki nie powoduje u Państwa (Pożyczkodawcy) powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT.

Stanowisko Państwa w zakresie pytania nr 3 i 4 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług.

Ocena prawna stanowiska Państwa w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie zawarta w odrębnych rozstrzygnięciach.

Interpretacja dotyczy

- zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia,

- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Pełna weryfikacja przedstawionych we wniosku okoliczności możliwa jest jedynie w toku postępowania podatkowego lub kontrolnego, prowadzonego przez uprawnione do tego organy, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej. Postępowanie w sprawie dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym, mającym charakter uproszczony, odrębny od postępowania podatkowego, uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Wydając bowiem interpretację indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przedstawia jedynie swój pogląd dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego (którego elementy przyjmuje, jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-  w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-  w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.