Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.93.2026.5.KO

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług (pytania oznaczone we wniosku nr 3 i nr 4) jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 23 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo, w odpowiedzi na wezwanie, pismem z 5 marca 2026 r. (wpływ 11 marca 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

I. Informacje podstawowe dot. Wnioskodawcy („Spółka” lub „Spółka Dzielona”)

Wnioskodawca - A („Spółka”) jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością działającą w szczególności na rynku deweloperskim. Ze względu na specyfikę działalności deweloperskiej, w szczególności obowiązki i obciążenia wynikające z dokumentów finansowania inwestycji przez podmioty zewnętrzne (banki/instytucje finansowe) inwestycje realizowane są przez spółki celowe (SPV), w których Spółka posiada udziały. Ponadto Spółka posiada udziały również w podmiotach osiągających przychody z tytułu najmu.

Spółka jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych (dalej „CIT”), którego rok podatkowy trwa od 1 stycznia do 31 grudnia. Spółka jest także czynnym podatnikiem VAT w rozumieniu ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775) („ustawa o VAT”). Spółka nie podlega opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek w rozumieniu ustawy z 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278) („ustawa o CIT”).

Spółka powstała w 1997 roku. Spółka jest jednostką dominującą w rozumieniu ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 120) wobec podmiotów tworzących grupę kapitałową zgodnie z ww. przepisami.

Kapitał zakładowy Spółki wynosi (…) zł (…) i składa się na niego (…) udziałów o wartości nominalnej (…) zł każdy. (…) udziałów zostało objętych w wyniku połączenia poprzez przeniesienie całego majątku spółki Przedsiębiorstwo Deweloperskie A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na A spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie uchwały z 14 czerwca 2016 r. (repertorium A nr ...).

Do 25 września 2025 roku wspólnikami Spółki byli: B A (… udziałów), C A (… udziałów) oraz D A (… udziałów). 25 września 2025 roku udziały w Spółce zostały darowane przez dotychczasowych wspólników Fundacji Rodzinnej A w organizacji (więcej w pkt. II).

II. Fundacja Rodzinna A w organizacji (również „Fundacja”)

Spółka ma charakter firmy rodzinnej. Ze względu na chęć zabezpieczenia majątku rodziny A przed tzw. nagłą sukcesją, a także wolą zapewnienia dalszej sukcesji na dzieci i dalszych zstępnych C i B A w sposób zapewniający stabilność operacyjną podmiotów z Grupy A, na podstawie przepisów ustawy z 26 stycznia 2023 roku o fundacji rodzinnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 326) („ustawa o FR”) została założona Fundacja Rodzinna A (16 lipca 2025 roku, …), której Fundatorem jest D A (ojciec C A i B A). Wniosek o rejestrację Fundacji Rodzinnej został złożony w sierpniu 2025 roku, przy czym dotychczas nie został rozpatrzony, a zatem Fundacja ma obecnie status „w organizacji”, a co za tym idzie zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy o FR może zarządzać we własnym imieniu posiadanym majątkiem i zapewniać jego ochronę, w szczególności nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną.

Statut Fundacji przewiduje szczegółowe postanowienia w zakresie zasad jej funkcjonowania oraz ustalania kręgu beneficjentów. Obecnie Beneficjentami Fundacji są C A oraz B A, zaś Beneficjentami szczególnymi D A (Fundator) oraz E A (żona Fundatora). W przypadku śmierci bądź zrzeczenia się uprawnień przez któregokolwiek z Beneficjentów (z wyłączeniem Beneficjentów szczególnych) status beneficjentów przysługiwać będzie co do zasady dzieciom Beneficjentów, ich dalszym zstępnym lub określonym osobom bliskim.

Wśród szczegółowych celów Fundacji (§7 Statutu) wskazano między innymi:

1) ochronę majątku rodziny Fundatora wniesionego do Fundacji przed jego rozdrobnieniem i podziałem, zarówno za życia Fundatora jak i po jego śmierci, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony wszelkich aktywów, w tym praw udziałowych w grupie spółek handlowych, na czele której, na moment zawiązania Fundacji, stoi spółka pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - KRS: (…) (dalej jako: „Spółka Matka”), to jest we wszelkich spółkach handlowych, w których Spółka Matka lub inna spółka (powstała w następstwie przeprowadzenia w stosunku do Spółki Matki jakichkolwiek procesów restrukturyzacyjnych, w tym połączenia, podziału lub przekształcenia, bądź która nabyła od Spółki Matki ww. prawa udziałowe pozostając jednocześnie pod kontrolą pośrednią lub bezpośrednią Fundatora bądź któregokolwiek z Beneficjentów) posiada bezpośrednio lub pośrednio jakiekolwiek udziały, akcje, prawa i obowiązki wspólnika spółki osobowej lub inne jednostki uczestnictwa (dalej jako: „Grupa Spółek” lub odpowiednio „Działalność Rodzinna”) (§7 pkt 1 Statutu);

2) zabezpieczenie Działalności Rodzinnej przed przejęciem jej bezpośrednio lub pośrednio, a także w całości lub jakiejkolwiek części przez podmioty trzecie, tj. inne niż Fundacja, Fundator oraz beneficjenci Fundacji, poprzez odpowiednie zarządzanie za pośrednictwem Fundacji, prawami udziałowymi w Spółce Matce lub prawami udziałowymi w innych spółkach z Grupy Spółek (§7 pkt 3 Statutu);

3) zapewnienie kontynuacji Działalności Rodzinnej prowadzonej z wykorzystaniem Grupy Spółek, poprzez odpowiednie zarządzanie, za pośrednictwem Fundacji, prawami udziałowymi w Spółce Matce lub prawami udziałowymi w innych spółkach z Grupy Spółek, które to prawa udziałowe zostaną wniesione do majątku Fundacji oraz odpowiednie wykonywanie prawa głosu lub innych uprawnień wynikających z tych praw udziałowych na wszelkich zgromadzeniach wspólników tych spółek (§7 pkt 8 Statutu); czy

4) zapewnienie ochrony interesów wszelkich obecnych lub przyszłych zstępnych Fundatora oraz pozostałych beneficjentów Fundacji w zakresie prowadzenia Działalności Rodzinnej, poprzez umożliwienie im wywierania, za pomocą organów Fundacji, wpływu na Grupę Spółek oraz na zakres i kierunek dalszej Działalności Rodzinnej, z uwzględnieniem zasad proporcjonalności wywierania tego wpływu w zakresie synów Fundatora, będących Beneficjentami I Rzędu oraz ich rodzin (§7 pkt 9 Statutu).

Do majątku Fundacji Fundator i jego bliscy mają zamiar wnieść szereg składników majątkowych, przy czym pierwszym wniesionym (oprócz funduszu założycielskiego w wysokości (…) zł wniesionego gotówką) istotnym składnikiem były udziały w Spółce przekazane na majątek Fundacji umowami darowizny przez Fundatora i Beneficjentów Fundacji 25 września 2025 roku.

Kolejnym etapem reorganizacji w ramach planowanej sukcesji jest dokonanie podziału Wnioskodawcy w trybie art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z 15 września 2000 roku Kodeks Spółek Handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18) („KSH”) poprzez wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa na nowo zawiązaną spółkę („Podział”). W wyniku Podziału 100% wspólnikiem spółki wydzielonej stanie się Fundacja.

Fundacja, zgodnie z wskazanymi w jej Statucie celami, nie zamierza dokonywać zbycia udziałów w Spółce lub w spółce wydzielonej.

III. Cel reorganizacji

Reorganizacja pozwoli uporządkować strukturę kapitałową poprzez wydzielenie ze Spółki zorganizowanej części przedsiębiorstwa stanowiącej „Część Majątkową” oraz pozostawienie w Spółce „Części Operacyjnej" (szczegółowy opis zorganizowanych części przedsiębiorstwa w punkcie IV). Planowana reorganizacja jako element planu sukcesyjnego służyć ma przede wszystkim zabezpieczeniu majątku oraz utrzymaniu potencjału inwestycyjnego. Dokonanie podziału umożliwi chociażby w przyszłości dywersyfikację zarządu spółek, poprzez powierzenie zarządu Części Operacyjnej tzw. Zarządowi profesjonalnemu, przy jednoczesnym sprawowaniu zarządu nad Częścią Majątkową przez beneficjentów Fundacji (Fundator i Beneficjenci identyfikują tę możliwość jako szansę, a nie pewne zdarzenie). Obecnie Zarząd w Spółce, a także wszelkich podmiotach powiązanych sprawują Fundator lub Beneficjenci Fundacji, przy czym istnieje funkcjonalne wyodrębnienie podległości określonych działów względem członków Zarządu. W momencie podziału do Zarządu spółki wydzielonej powołany zostanie tożsamy skład Zarządu.

Wnioskodawcy dostrzegają następujące korzyści z planowanej reorganizacji:

1) zwiększenie i poprawa efektywności organizacyjnej i funkcjonalnej zarówno w ramach Części Majątkowej jak i Części Operacyjnej;

2) rozłożenie ryzyka gospodarczego związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na dwa odrębne podmioty; brak bezpośredniego wpływu ryzyka segmentu biznesowego na działalność związaną z zarządzaniem kluczowymi aktywami Spółki (w przypadku pozostawienia obu części w ramach jednej spółki kapitałowej, wszelkie zobowiązania zaciągane przez Spółkę (np. poręczenia majątkowe, gwarancje, o ile wymagane przez warunki finansowania zewnętrznego) zabezpieczane są całym majątkiem Spółki (tj. zarówno tym składającym się na Część Operacyjną jak i tym składającym się na Część Majątkową);

3) Przejrzystość struktury właścicielskiej spółek oraz struktury biznesowej opierającej się na wyraźnym rozdzieleniu przedmiotów działalności Spółki A (Część Operacyjna) oraz spółki nowo zawiązanej (Część Majątkowa).

Wnioskodawcy nie identyfikują korzyści o charakterze optymalizacji podatkowych w związku z dokonanym podziałem dla spółki dzielonej i spółki wydzielonej w przyszłości.

IV. Majątek Wnioskodawcy

W skład majątku Wnioskodawcy na dzień sporządzania niniejszego wniosku wchodzą w szczególności udziały/akcje w spółkach handlowych zwanych dalej łącznie „Grupą Spółek”, tj.:

(…)

Spośród wymienionych wyżej spółek handlowych, w których Spółka posiada udziały pod kątem funkcjonalnym występuje podział na dwa rodzaje:

1) Spółki operacyjne - prowadzące działalność operacyjną polegającą na realizacji przedsięwzięć deweloperskich (prawa udziałowe w tych spółkach przydzielone są do Części Operacyjnej), wśród których można wyróżnić:

Spółki celowe - realizujące poszczególne przedsięwzięcia deweloperskie,

Spółki serwisowe - świadczące usługi na rzecz spółek celowych w związku z realizowanymi przez nie przedsięwzięciami deweloperskimi, w szczególności usługi administracyjne, zarządcze, księgowe, marketingowe itd.,

Spółki inwestycyjne - zadaniem których jest gromadzenie kapitału potrzebnego na realizację poszczególnych inwestycji / udzielanie niezbędnego finasowania spółkom celowym, oraz

2) Spółki majątkowe - skupiające najistotniejsze składniki majątkowe, takie jak m.in. nieruchomość znajdującą się (…), a także zajmujące się administrowaniem i zarządzeniem nieruchomościami (prawa udziałowe w tych spółkach przydzielone są do Części Majątkowej).

Spółka jest również właścicielem nieruchomości zabudowanej halą magazynową oraz sprzętu budowlanego (koparka, przyczepy, agregat, wozidło, kosiarki itp.) oraz nieruchomości o niskim potencjalne inwestycyjnym (część nieruchomości pozostała w majątku spółki w związku ze zrealizowaną inwestycją, która uprzednio nie mogła zostać włączona w obszar inwestycyjny z przyczyn administracyjnych), która jest przeznaczona do sprzedaży w związku z brakiem planów kontynuacji działalności inwestycyjnej na terenie (…).

Ponadto na majątek składają się samochody, sprzęty biurowe (komputery, telefony, drukarki, meble itp.).

Spółka zatrudnia pracowników, w tym dział prawny, dział nieruchomości (odpowiedzialny za badanie i pozyskiwanie gruntów inwestycyjnych), dział HR, dział administracji oraz menagerów odpowiedzialnych za prowadzenie działalności inwestycyjnej. Wszyscy pracownicy zaangażowani są wyłącznie w funkcjonowanie Części Operacyjnej, zaś wszelkie czynności związane z Częścią Majątkową w ramach struktury Spółki realizowane są przez Zarząd Spółki, w tym w szczególności wykonywanie praw udziałowych, udział w zgromadzeniach itp. Część spółek operacyjnych i majątkowych również zatrudnia pracowników, w tym w szczególności F sp. z o.o., która zatrudnia kadrę specjalistów administracyjno-finansowych. Bieżące zarządzanie aktywami A (…) sp. z o.o. realizowane jest przez inny podmiot.

Na kapitale zapasowym spółki na dzień 31 grudnia 2025 r. zgromadzone jest (…) zł, który został utworzony w przeważającej części z zysku, w pozostałym zakresie w wyniku procesów konsolidacyjnych w ramach grupy (połączenie przez przejęcie spółki Przedsiębiorstwo Deweloperskie A, 2016 rok).

V. Zorganizowana część przedsiębiorstwa

W ramach Spółki wyodrębnić należy dwa segmenty działalności: Część Majątkową oraz Część Operacyjną. Każda z tych części w ocenie Spółki spełnia kryterium uznania jej za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

W skład Części Majątkowej wchodzi:

1) 100% udziałów w A (…) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która to Spółka jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem usługowym z powierzchniami przeznaczonymi pod wynajem;

2) 100% udziałów w F spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. spółce posiadającej (…) lokale mieszkalne w ramach systemu budownictwa społecznego oraz świadczącej usługi administrowania i zarządzania nieruchomościami;

3) 50% udziałów w G (...) U A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest właścicielem lokali usługowych przeznaczonych pod wynajem długoterminowy;

4) kapitały własne, w tym część kapitału zapasowego;

5) składniki niematerialne związane z elementami wymienionymi w pkt. 1-3 powyżej tj. w tym wierzytelności (w tym z weksli) i zobowiązania;

Ze względu na odrębność wyżej wskazanych składników majątkowych od pozostałej struktury Grupy Spółek, objawiającej się w szczególności w postaci innego przeznaczenia tych składników - nie służą one bowiem realizacji przedsięwzięć deweloperskich, które stanowią trzon działalności Grupy Spółek (odrębność funkcjonalna). Wszelkie czynności związane z zarządzaniem i koordynowaniem Części Majątkowej realizowane są przez Zarząd Spółki, bez konieczności angażowania wydelegowanych pracowników (odrębność organizacyjna). Prowadzenie ksiąg rachunkowych Spółki realizowane jest przez podmiot zależny z Grupy A (Outsourcing wewnętrzny).

Formalne wyodrębnienie Części Majątkowej oraz Części Operacyjnej w ramach Spółki zostało dokonane Uchwałą Zarządu z 28 października 2025 roku, w której ustalono m.in.:

1) zakres składników majątkowych i niemajątkowych tworzących Część Majątkową,

2) zakres składników majątkowych i niemajątkowych tworzących Część Operacyjną,

3) Część Majątkowa i Część Operacyjna są wyodrębnione organizacyjnie w ramach istniejącej struktury organizacyjnej,

4) wszelkie czynności związane z Częścią Majątkową realizowane są przez Zarząd Spółki w ramach czynności Zarządu bez zaangażowania pracowników Spółki,

5) ustalono wytyczne w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych w sposób pozwalający na przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do wydzielonych części Spółki stanowiących zorganizowane części przedsiębiorstwa.

Należy jednocześnie podkreślić, że wymienione wyżej ustalenia objęte uchwałą z 28 października 2025 roku stanowią jedynie potwierdzenie dotychczas obowiązującego zwyczajowo podziału organizacyjno-finansowego, a uchwała została podjęta celem sformalizowania istniejących odrębności.

Spółka wskazuje, że w odniesieniu do wyodrębnionych w ramach Spółki części (odrębność finansowa):

1) prowadzona jest ewidencja zdarzeń gospodarczych, która pozwala na przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań (nie są to oddzielne wykazy i zestawienia, ale prowadzona księgowość pozwala na ich wyodrębnienie i przypisanie Części Majątkowej);

2) prowadzony jest rejestr środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, który pozwala wyodrębnić aktywa przyporządkowane do Części Majątkowej;

3) obowiązują procedury, na podstawie których dochodzi do podziału kosztów ogólnych na Spółkę i istniejące w jej ramach ZCP, jak również podziału zysku i pokrycia straty;

4) Spółka jest w stanie przygotować dane niezbędne do sporządzenia uproszczonego sprawozdania finansowego z działalności określonych ZCP.

W skład Części Operacyjnej wchodzą wszystkie pozostałe składniki majątkowe wymienione w opisie stanu faktycznego w tym w szczególności udziały w spółkach operacyjnych oraz pracownicy realizujący czynności w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością przyporządkowaną do Części Operacyjnej, w tym wynikające z roli jaką Spółka pełni jako spółka matka podmiotów zakwalifikowanych do Części Operacyjnej.

W związku planowaną reorganizacją nie będzie wiązało się przejście żadnych pracowników. Część Majątkowa jest w stanie funkcjonować bez bieżącej obsługi pracowników, zwłaszcza, że prowadzenie ksiąg rachunkowych realizowane jest przez wyspecjalizowany podmiot.

Spółka Wydzielona może być zobowiązana do podjęcia jedynie incydentalnych działań technicznych, formalnych, które nie wpływają na jej ogólną zdolność do prowadzenia działalności gospodarczej od momentu podziału. Działania te nie mają charakteru przesądzającego o samodzielności i kompletności wyodrębnionych składników majątkowych, lecz stanowią standardowe czynności towarzyszące każdej reorganizacji.

Sporządzenie Planu Podziału zostanie poprzedzone pozyskaniem operatów szacunkowych celem ustalenia wartości rynkowej majątku podlegającego wydzieleniu, a co za tym idzie wartości emisyjnej udziałów.

Pismem z 5 marca 2026 r. uzupełnili Państwo opis sprawy następująco.

1. W jakim dokładnie zakresie prowadzicie Państwo działalność gospodarczą? Proszę dokładnie opisać na czym polegają wskazane we wniosku dwa segmenty Państwa działalności, tj. Część Majątkowa i Część Operacyjna oraz czym dokładnie każdy z tych segmentów się zajmuje.

Część operacyjna obejmuje udziały w (i) spółkach operacyjnych, tj. spółkach celowych realizujących poszczególne przedsięwzięcia deweloperskie (w …), (ii) spółkach serwisowych (świadczących usługi na rzecz spółek celowych w związku z realizowanymi przez nie przedsięwzięciami deweloperskimi, w szczególności usługi budowlane, administracyjne, zarządcze, księgowe, marketingowe itd.) oraz (iii) spółkach inwestycyjnych, zadaniem których jest gromadzenie kapitału potrzebnego na realizację poszczególnych inwestycji oraz udzielanie niezbędnego finasowania spółkom celowym). Ponadto Część operacyjna skupia pracowników zaangażowanych w procesy nabywania nieruchomości przez spółki celowe oraz zarządzania realizowanymi przez te spółki inwestycjami. Pozostali pracownicy Części operacyjnej uczestniczą również w procesach administracyjnych i nadzorczych funkcjonowania spółek operacyjnych. Do części operacyjnej przyporządkowana jest również nieruchomość zabudowana halą magazynową stanowiąca zaplecze dla części budowlanej prowadzonej działalności oraz sprzęt budowlany wykorzystywany m.in. w ramach realizacji usług budowlanych przez jedną ze spółek serwisowych. Działalność sektora operacyjnego koncentruje się zatem na realizacji inwestycji budowlanych (pełnienie funkcji dewelopera/inwestora), budowie inwestycji kubaturowych (pełnienie funkcji generalnego wykonawcy) oraz zapewnieniu temu sektorowi usług wspomagających (tj. administracyjnych, zarządczych, prawnych, księgowych, sprzedażowych, marketingowych itd.).

Część majątkowa obejmuje (i) 100% udziałów w A (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością będącej właścicielem budynku usługowego (biurowego), w którym spółka ta wynajmuje powierzchnie; (ii) 100% udziałów w F spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. spółce posiadającej (…) lokale mieszkalne w ramach systemu budownictwa społecznego i wynajmującej je na zasadach określonych ustawą z 26 października 1995 roku o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1273; dalej: „Ustawa TBS”) oraz świadczącej usługi administrowania i zarządzania nieruchomościami; (iii) 50% udziałów w G (...) U A spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest właścicielem kilku lokali usługowych przeznaczonych pod wynajem długoterminowy, (iv) a ponadto kapitały własne, w tym część kapitału zapasowego oraz składniki niematerialne związane z elementami wymienionymi powyżej. Działalność tego sektora koncentruje się więc na akumulacji środków trwałych z przeznaczeniem ich na najem długoterminowy oraz zapewnieniu obsługi tej części działalności w postaci zarządzania/administrowania nieruchomościami. Należy w tym miejscu zauważyć, że Spółka nie uzyskuje dochodów kapitałowych z tytułu udziałów posiadanych w F sp. z o.o. ze względu na charakter spółki (art. 24 ust. 2 Ustawy TBS).

Spółka nie wyklucza, że w po Podziale Spółka Przejmująca lub Spółka Dzielona mogą zmodyfikować/rozszerzyć segment działalności w perspektywie długoletniej.

Po Podziale Spółka Przejmująca będzie mogła nabywać ewentualne aktywa o charakterze spójnym z profilem działalności Części Majątkowej na swój majątek (nie tylko poprzez Spółki majątkowe, w których posiada udziały).

2. Czy w skład majątku ww. Części Operacyjnej i Części Majątkowej wchodzą tylko udziały we wskazanych we wniosku spółkach, czy również inne składniki majątku? Proszę dokładnie opisać i wskazać jakie są to składniki majątku.

W skład części Operacyjnej wchodzą udziały w spółkach wymienionych we wniosku, a także:

- nieruchomość gruntowa zabudowana halą magazynową położona w miejscowości H, gmina J;

- sprzęt ogólnobudowlany (wozidło technologiczne, koparka, przyczepy, quad, traktor, podkaszarki, rozdrabniarka, piły, dmuchawa, myjki, betoniarka, agregat prądotwórczy itp.);

- nieruchomość gruntowa w K - przeznaczona do sprzedaży (nieruchomość o niskim potencjalne inwestycyjnym tj. część nieruchomości pozostała w majątku spółki w związku ze zrealizowaną inwestycją, która uprzednio nie mogła zostać włączona w obszar inwestycyjny z przyczyn administracyjnych);

- udział w zrealizowanej w 2002 roku inwestycji deweloperskiej - wyodrębniona stacja TRAFO;

- komputery, monitory, telefony wykorzystywane przez pracowników;

- wyposażenie biura (biurka, szafy, krzesła, sprzęt audio, telewizory, rzutniki itp.);

- serwer i osprzęt informatyczny;

- samochody (jeden samochód ciężarowy oraz samochody osobowe oddane do używania pracownikom);

- pracownicy zajmujący się nabywaniem nieruchomości przez spółki celowe, zarządzaniem realizowanymi przez spółki celowe inwestycjami oraz uczestniczący w procesach administracyjnych i nadzorczych funkcjonowania spółek operacyjnych;

- wierzytelności.

W skład Części Majątkowej wchodzi:

- 100% udziałów w A (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która to spółka jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem usługowym z powierzchniami przeznaczonymi pod wynajem;

- 100% udziałów w F spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. spółce posiadającej (…) lokale mieszkalne w ramach systemu budownictwa społecznego oraz świadczącej usługi administrowania i zarządzania nieruchomościami;

- 50% udziałów w G (...) U A spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest właścicielem lokali usługowych przeznaczonych pod wynajem długoterminowy;

- kapitały własne, w tym część kapitału zapasowego;

- wierzytelności (w tym z weksli).

3. Jakie przychody generuje Część Operacyjna a jakie Część Majątkowa w Państwa Spółce?

Część Operacyjna generuje przychody zarówno operacyjne (z tytułu świadczonych usług np. zarządzanie projektem), jak i o charakterze kapitałowym (z tytułu dywidend uzyskiwanych od spółek operacyjnych, tj. spółek celowych realizujących poszczególne przedsięwzięcia deweloperskie, spółek serwisowych (świadczących usługi na rzecz spółek celowych w związku z realizowanymi przez nie przedsięwzięciami deweloperskimi, w szczególności usługi budowlane, administracyjne, zarządcze, księgowe, marketingowe itd.) oraz spółek inwestycyjnych, zadaniem których jest gromadzenie kapitału potrzebnego na realizację poszczególnych inwestycji / udzielanie niezbędnego finasowania spółkom celowym).

Część Majątkowa generuje przychody wyłącznie o charakterze kapitałowym, tj. z dywidend uzyskiwanych ze Spółek o charakterze majątkowym oraz przychody wekslowe.

4. Jakie dokładnie składniki majątkowe (materialne i niematerialne, w tym zobowiązania) składają się na poszczególne Części oraz jakie składniki majątkowe zostaną przeniesione na Spółkę Przejmującą w ramach planowanego podziału, a jakie pozostaną w Państwa Spółce?

W skład części Operacyjnej wchodzą udziały w spółkach wymienionych we wniosku, a także:

- nieruchomość gruntowa zabudowana halą magazynową położona w miejscowości H, gmina J;

- sprzęt ogólnobudowlany (wozidło technologiczne, koparka, przyczepy, quad, traktor, podkaszarki, rozdrabniarka, piły, dmuchawa, myjki, betoniarka, agregat prądotwórczy itp.);

- nieruchomość gruntowa w K - przeznaczona do sprzedaży (nieruchomość o niskim potencjalne inwestycyjnym tj. część nieruchomości pozostała w majątku spółki w związku ze zrealizowaną inwestycją, która uprzednio nie mogła zostać włączona w obszar inwestycyjny z przyczyn administracyjnych);

- udział w zrealizowanej w 2002 roku inwestycji deweloperskiej - wyodrębniona stacja TRAFO;

- komputery, monitory, telefony wykorzystywane przez pracowników;

- wyposażenie biura (biurka, szafy, krzesła, sprzęt audio, telewizory, rzutniki itp.);

- serwer i osprzęt informatyczny;

- samochody (jeden samochód ciężarowy oraz samochody osobowe oddane do używania pracownikom);

- pracownicy zajmujący się nabywaniem nieruchomości przez spółki celowe, zarządzaniem realizowanymi przez spółki celowe inwestycjami oraz uczestniczący w procesach administracyjnych i nadzorczych funkcjonowania spółek operacyjnych;

- wierzytelności.

Ww. składniki majątkowe pozostaną w Spółce dzielonej.

W skład Części Majątkowej wchodzi:

- 100% udziałów w A (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która to Spółka jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem usługowym z powierzchniami przeznaczonymi pod wynajem;

- 100% udziałów w F spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. spółce posiadającej (…) lokale mieszkalne w ramach systemu budownictwa społecznego oraz świadczącej usługi administrowania i zarządzania nieruchomościami;

- 50% udziałów w G (...) U A spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest właścicielem lokali usługowych przeznaczonych pod wynajem długoterminowy;

- kapitały własne, w tym część kapitału zapasowego;

- wierzytelności (w tym z weksli).

Ww. składniki majątkowe Spółka planuje przenieść na Spółkę Przejmującą.

Zobowiązania Spółki (niedotyczące pracowników i niezwiązane bezpośrednio z działalnością Części Operacyjnej), zgodnie z przyjętymi w Spółce zasadami są przyporządkowywane do poszczególnych części przy zastosowaniu klucza alokacji.

5. Jakiego rodzaju spółką będzie spółka nowo zawiązana (dalej: „Spółka Przejmująca”) i czy będzie polskim rezydentem podatkowym?

Spółka nowo zawiązana będzie spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka będzie polskim rezydentem podatkowym. Spółka nie będzie podlegać opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek w rozumieniu ustawy z 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278) („ustawa o CIT”).

6. Czy Spółka Przejmująca będzie kontynuowała działalność prowadzoną obecnie przez Spółkę Dzieloną w zakresie Części Majątkowej wyłącznie w oparciu o wniesione do niej składniki majątkowe, czy będzie musiała podjąć/wykonać działania faktyczne lub prawne (np. zawarcie umów, zapewnienie innych składników majątku poza nabytymi, itp.), aby taką działalność prowadzić?

Wszyscy pracownicy Spółki zaangażowani są wyłącznie w funkcjonowanie Części Operacyjnej, zaś wszelkie czynności związane z Częścią Majątkową w ramach struktury Spółki realizowane są przez Zarząd Spółki, w tym w szczególności wykonywanie praw udziałowych, udział w zgromadzeniach itp. Pierwszy Zarząd Spółki Przejmującej będzie tożsamy z zarządem Spółki Dzielonej, tym samym funkcjonowanie Części Majątkowej jako odrębnego przedsiębiorstwa w tym zakresie pozostanie bez zmian.

Przeniesione zostaną wszystkie kluczowe elementy umożliwiające samodzielne funkcjonowanie, tj. udziały, środki pieniężne itp. Spółka dostrzega konieczność podjęcia jedynie dodatkowych, incydentalnych działań organizacyjnych takich jak zawarcie odrębnej umowy o świadczenie usług księgowych oraz umowy podnajmu.

7. Czy składniki majątkowe będące przedmiotem wydzielenia z Państwa Spółki do Spółki Przejmującej, jak i pozostające w Państwa Spółce będą na dzień wydzielenia wyodrębnione na płaszczyźnie:

a) organizacyjnej, tj. czy będą stanowiły wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo realizujące te zadania? Należy dokładnie wskazać, w jaki sposób to wyodrębnienie (organizacyjne) będzie się przejawiało, w tym w szczególności czy przedmiot wydzielenia będzie stanowił dział, oddział, wydział w strukturze organizacyjnej Spółki Dzielonej? Proszę dokładnie opisać.

Aktualnie w Spółce obowiązuje formalne wyodrębnienie Części Majątkowej oraz Części Operacyjnej na podstawie Uchwały Zarządu z 28 października 2025 roku, w której ustalono m.in.:

1) zakres składników majątkowych i niemajątkowych tworzących Część Majątkową (szczegółowo opisane w odpowiedzi na pytanie 2 i 4),

2) zakres składników majątkowych i niemajątkowych tworzących Część Operacyjną (szczegółowo opisane w odpowiedzi na pytanie 2 i 4),

3) że wszelkie czynności związane z Częścią Majątkową realizowane są przez Zarząd Spółki w ramach czynności Zarządu bez zaangażowania pracowników Spółki,

4) wytyczne w zakresie prowadzenia ksiąg rachunkowych w sposób pozwalający na przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do wydzielonych części Spółki stanowiących zorganizowane części przedsiębiorstwa. Część majątkowa została wyłączona ze struktury organizacyjnej, tj. zakres obowiązków i czynności merytorycznych związanych z Częścią majątkową został przypisany wyłącznie Zarządowi w sferze organizacyjnej, zaś w ramach Części Operacyjnej funkcjonują działy funkcyjne.

b) finansowej, tj. czy poszczególne działy będą posiadały samodzielność finansową, pozwalającą na autonomiczne funkcjonowanie w obrocie gospodarczym oraz czy na podstawie prowadzonej ewidencji księgowej możliwe jest/będzie przyporządkowanie nie tylko przychodów i kosztów, ale również należności i zobowiązań do wyodrębnionych działalności, przez co możliwe jest/będzie określenie wyniku finansowego? Proszę dokładnie opisać.

Uchwałą Zarządu z 28 października 2025 roku zostały ustalone zasady prowadzenia ksiąg Spółki w taki sposób, aby możliwe było przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do wydzielonych części Spółki. Spółka wypełniając ustawowe obowiązki w zakresie sprawozdań przedstawia dane skumulowane, jednak dla potrzeb zarządczych możliwe jest wygenerowanie uproszczonych sprawozdań dla każdej z części działalności uwidaczniających należności i zobowiązania przyporządkowane do poszczególnych części, przez co możliwe będzie określenie wyniku finansowego każdej z nich. Koszty, są przyporządkowywane odrębnie dla Części Operacyjnej i Części Majątkowej, zaś koszty, które dotyczą obydwu tych części są przyporządkowywane na podstawie przyjętego klucza alokacji.

c) funkcjonalnej, tj. czy poszczególne działy będą stanowiły niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze? W jaki sposób to wyodrębnienie będzie się przejawiało? Proszę dokładnie opisać.

Odrębność funkcjonalna przejawia się przede wszystkim w zróżnicowaniu rodzaju i celu prowadzonych przez odpowiednie części działalności. Istnieje rozgraniczenie pomiędzy działalnością Części Operacyjnej, w którą zaangażowani są pracownicy Spółki w ramach funkcjonującej struktury organizacyjnej oraz Części Majątkowej, która ze względu na specyfikę wymaga wyłącznie zaangażowania Zarządu. Tak samo Część Operacyjna, jak i Część Majątkowa do funkcjonowania wymagają oczywiście outsourcingu określonych czynności, w tym usług prowadzenia ksiąg rachunkowych, zgodnie z przyjętą w ramach grupy kapitałowej praktyką. Każda z części posiada niezależne od siebie składniki majątkowe generujące powstawanie przychodu.

8. Czy opisany we wniosku podział przez wydzielenie Spółki zostanie przeprowadzony z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, a jego głównym bądź jednym z głównych celów nie będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania?

Tak jak wskazano we wniosku, Spółka nie identyfikuje potencjalnych korzyści o charakterze optymalizacji podatkowych z tytułu dokonania podziału. Celem podziału nie jest uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, a głównym jego celem jest uporządkowanie struktury kapitałowej w toku procesu sukcesyjnego poprzez jej uproszczenie oraz ograniczenie bezpośredniego wpływu ryzyka segmentu biznesowego (działalność deweloperska) na segment majątkowy. Podkreślić należy, że jedynym wspólnikiem zarówno Spółki jak i spółko nowo powstałej będzie Fundacja.

Planowana reorganizacja jako element planu sukcesyjnego służyć ma przede wszystkim zabezpieczeniu majątku oraz utrzymaniu potencjału inwestycyjnego. Dokonanie podziału umożliwi chociażby w przyszłości dywersyfikację zarządu spółek, poprzez powierzenie zarządu Części Operacyjnej tzw. zarządowi profesjonalnemu, przy jednoczesnym sprawowaniu zarządu nad Częścią Majątkową przez beneficjentów Fundacji (Fundator i Beneficjenci identyfikują tę możliwość jako szansę, a nie pewne zdarzenie). Obecnie Zarząd w Spółce, a także wszelkich podmiotach powiązanych sprawują Fundator lub Beneficjenci Fundacji, przy czym istnieje funkcjonalne wyodrębnienie podległości określonych działów względem członków Zarządu. W momencie podziału do Zarządu spółki wydzielonej powołany zostanie tożsamy skład Zarządu.

Wnioskodawca dostrzega następujące korzyści z planowanej reorganizacji:

1) zwiększenie i poprawa efektywności organizacyjnej i funkcjonalnej zarówno w ramach Części Majątkowej jak i Części Operacyjnej;

2) rozłożenie ryzyka gospodarczego związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej na dwa odrębne podmioty; brak bezpośredniego wpływu ryzyka segmentu biznesowego na działalność związaną z zarządzaniem kluczowymi aktywami Spółki (w przypadku pozostawienia obu części w ramach jednej spółki kapitałowej, wszelkie zobowiązania zaciągane przez Spółkę (np. poręczenia majątkowe, gwarancje, o ile wymagane przez warunki finansowania zewnętrznego) zabezpieczane są całym majątkiem Spółki (tj. zarówno tym składającym się na Część Operacyjną jak i tym składającym się na Część Majątkową);

3) Przejrzystość struktury właścicielskiej spółek oraz struktury biznesowej opierającej się na wyraźnym rozdzieleniu przedmiotów działalności Spółki A (Część Operacyjna) oraz spółki nowo zawiązanej (Część Majątkowa).

Pytania w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone jak we wniosku)

3) Czy Część Majątkowa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa (ZCP) w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT?

4) Czy podział poprzez wydzielenie Części Majątkowej stanowiącej zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone jak we wniosku)

Ad. 1)-3)

Zgodnie z definicją ustawową (art. 4a pkt 4 ustawy o CIT oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT), ZCP to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. Należy w tym miejscu podkreślić, że definicje na gruncie ustawy o CIT oraz ustawy o VAT są tożsame. Pomimo tego, że każda z tych definicji jest formalnie odrębna, ich zakres przedmiotowy oraz sposób interpretacji i stosowania jest taki sam. W rezultacie uzasadniona jest łączna analiza tych regulacji. W konsekwencji zorganizowana część przedsiębiorstwa jest:

1) zespołem składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych,

2) istniejącym w ramach danego przedsiębiorstwa,

3) mogącym stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania gospodarcze, które realizuje w ramach przedsiębiorstwa (wyodrębnienie funkcjonalne),

4) wyodrębnionym organizacyjnie - co oznacza konieczność zachowania „sformalizowanego” charakteru tego majątku,

5) wyodrębnionym finansowo - o czym może świadczyć prowadzenie rachunkowości umożliwiającej ewidencjonowanie procesów gospodarczych oraz prezentowanie sytuacji majątkowej i finansowej związanej z daną zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa.

Pierwszą przesłanką warunkującą uznanie składników za zorganizowaną część przedsiębiorstwa na gruncie ustawy o CIT/VAT jest istnienie zespołu składników materialnych, jak i niematerialnych, w tym zobowiązań. Jakkolwiek ustawodawca nie sprecyzował, jak należy rozumieć sformułowanie „zespołu składników”, wielokrotnie w temacie tym wypowiadały się zarówno sądy administracyjne i organy podatkowe.

Zgodnie z powszechnie przyjętą wykładnią, składniki majątkowe mające zostać uznane za „zespół składników”, nie mogą stanowić przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Jak wskazuje Dyrektor Administracji Skarbowej m.in. w interpretacji indywidualnej z 11 kwietnia 2025 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.43.2025.3.SG „Oznacza to, że zespół taki nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj gospodarcza rola, jaką odgrywają one w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa.”

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w wyroku z 12.2.2014 r., sygn. II FSK 607/12, że: „z definicji ZCP wynika jedynie, że zespół składników materialnych i niematerialnych musi być na tyle zorganizowany i kompletny, aby mógł funkcjonować jako samodzielne przedsiębiorstwo, prowadzące określony rodzaj działalności gospodarczej.”

W ocenie wnioskodawcy zarówno Część Majątkowa jak i Część Operacyjną stanowią odrębne zespoły składników materialnych i niematerialnych, co szczegółowo opisane zostało powyżej. Należy również podkreślić odmienną rolę gospodarczą, jaką Część Operacyjna i Część Majątkowa odgrywają w Spółce. Jak wspomniano wyżej zasadniczą funkcją Części Operacyjnej jest prowadzenie działalności deweloperskiej, zaś Część Majątkowa służy długoterminowemu gromadzeniu majątku, zarządzaniu nim i czerpaniu zysków zarówno z samego majątku (najem długoterminowy), jak i usług zarządzania tym majątkiem.

Kolejną przesłanką jest istnienie zorganizowanych części przedsiębiorstwa w przedsiębiorstwie. Oznacza to, że opisany wyżej zespół składników musi być wyodrębniony w sposób organizacyjny, finansowy oraz funkcjonalny w strukturze Spółki dzielonej, co w ocenie Spółki niewątpliwie jest spełnione w zaprezentowanym stanie faktycznym.

Wyodrębnienie funkcjonalne z kolei oznacza możliwość przeznaczenia określonego majątku do realizacji konkretnych zadań gospodarczych. Zorganizowana Część Przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, do których służy w strukturze danego przedsiębiorstwa, a tym samym - według obiektywnej oceny - musi posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne, wchodzące w skład Zorganizowanej Części Przedsiębiorstwa, muszą umożliwić podmiotowi wydzielonemu podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Należy jednak wskazać, że odrębność funkcjonalna, nie oznacza, że konieczność zawarcia ewentualnych umów na świadczenie standardowych usług zarządczych, których przejęcie nie jest możliwe ze względu na fakt, że dotyczą one całości organizacji (np. umowa o świadczenie usług księgowych, umowa podnajmu) nie wyklucza uznania takiej części przedsiębiorstwa za niezdolną do samodzielnego funkcjonowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4.11.2014 r., sygn. akt II FSK 2297/12 podzielił też pogląd, iż „nie jest niezbędne, aby jednym z elementów zespołu składników (...) były zobowiązania związane z funkcjonowaniem tego zespołu składników w przedsiębiorstwie głównym, podobnie jak nie jest konieczne, aby ten zespół składników zapewniał realizację usług o charakterze pomocniczym (na przykład usługi w zakresie kadr, informatyczne, finansowe), jak również, aby zapewnione było samodzielne finansowanie całości zadań gospodarczych, które ten zespół składników ma realizować”.

Spółka Wydzielona będzie miała w momencie podziału faktyczną możliwość kontynuowania działalności gospodarczej w dotychczasowym zakresie w oparciu o składniki majątkowe oraz organizacyjne przypisane jej w planie podziału. Przeniesione zostaną wszystkie kluczowe elementy umożliwiające samodzielne funkcjonowanie (elementy majątkowe, w tym udziały, środki pieniężne, a Zarząd spółki kontynuować będzie dotychczas podejmowane w ramach Spółki Dzielonej czynności). Ewentualna konieczność podjęcia dodatkowych, incydentalnych działań organizacyjnych (np. zawarcie nowej umowy o świadczenie usług księgowych lub aktualizacja danych rejestrowych) nie wpływa na ogólną zdolność Spółki Wydzielonej do natychmiastowego prowadzenia działalności operacyjnej. Są to czynności o charakterze technicznym, które nie stanowią przeszkody dla ciągłości działalności gospodarczej.

Wnioskodawca wskazuje także, że fakt, że część usług wsparcia może być po Podziale świadczona przez inne spółki powiązane nie powinien mieć wpływu na potwierdzenie wyodrębnienia funkcjonalnego, a zarazem organizacyjnego Części Majątkowej. Fakt, że część funkcji wsparcia będzie świadczona po Podziale na rzecz Spółki Wydzielonej na podstawie zawartej umowy o świadczenie usług jest standardowym modelem działania w ramach grup kapitałowych, gdzie istotna część tych funkcji jest realizowana centralnie. W tym zakresie zdaniem Wnioskodawcy ww. okoliczność pozostaje bez wpływu na fakt, że zarówno Część Majątkowa jak i Część Operacyjna będą w stanie kontynuować swoją działalność gospodarczą po Podziale w oparciu o przypisany do nich zespół składników majątkowych i niemajątkowych. Taki pogląd jest zgodny ze stanowiskami sądów administracyjnych i organów podatkowych, zgodnie z którym do uznania zespołu składników za zorganizowane wystarczające jest przeniesienie na nabywcę minimum środków pozwalających na kontynuowanie realizowanej działalności gospodarczej (Por. wyrok WSA w Lublinie z 7 czerwca 2024 r., sygn. I SA/Lu 164/24, wyrok NSA z 27 września 2011 r., sygn. I FSK 1383/10, interpretacja indywidualna z 17 stycznia 2025 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.637.2024.3.MR1).

Działalność Części Majątkowej i Operacyjnej jest odrębna operacyjnie, co powoduje, że możliwa jest kontynuacja każdej z tych części w strukturze odrębnej spółki, bez konieczności dalszego współdziałania z pozostałymi segmentami działalności prowadzonymi przez Spółkę dzieloną. W ocenie Wnioskodawcy wyodrębnienie to znajduje odzwierciedlenie zarówno w organizacji wewnętrznej, jak i w praktyce operacyjnej, co świadczy o tym, że zarówno składniki przekazywane do Spółki Wydzielonej jak i te pozostające w Spółce mają cechy pozwalające na ich traktowanie jako potencjalnie niezależnego przedsiębiorstwa, zdolnego do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Przesłanka wyodrębnienia organizacyjnego jest spełniona jeżeli określony zespół składników tworzących zorganizowaną część przedsiębiorstwa posiada cechę zorganizowania, występującą w istniejącym przedsiębiorstwie, w ramach już prowadzonej działalności. W konsekwencji, o wyodrębnieniu organizacyjnym możemy mówić w szczególności wtedy, gdy w strukturze danego podmiotu zbywane elementy majątkowe mają formę organizacyjną działu, wydziału, oddziału, departamentu itd. lub inną formę przy czym nie musi ono mieć każdorazowo sformalizowanego charakteru) - tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 14 stycznia 2011 r. (III SA/Wa 1624/10) oraz podtrzymujący to stanowisko NSA w wyroku z dnia 20 marca 2012 r. (I FSK 815/11).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 10 marca 2016 roku, III SA/Wa 455/15 wskazał, że „Wyodrębnienie organizacyjne oznacza zazwyczaj wyodrębnienie części majątku przedsiębiorstwa (wraz ze składnikami niematerialnymi) w strukturze organizacyjnej całego podmiotu. Takie wyodrębnienie może przybrać formę np. oddziału, biura, zakładu, wydziału, departamentu, działu. Jednocześnie należy uznać, że nawet w przypadku, gdy fakt wyodrębnienia składników nie wynika z żadnych zapisów zawartych w dokumentach konstytuujących dany podmiot lub też regulujących jego funkcjonowanie, a takie wyodrębnienie w praktyce jest dostrzegalne i ono, chociaż nie ma oparcia w dokumentach podatnika, faktycznie istnieje - możemy mieć do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa”.

Zespoły składników majątkowych stanowiących Część Majątkową oraz Operacyjną są wyodrębnione organizacyjnie w ramach istniejącego przedsiębiorstwa, co zostało również potwierdzone formalnie uchwałą zarządu, a istniejące odrębności nie budzą wątpliwości chociażby wśród pracowników Spółki ze względu na wyraźne rozgraniczenie kompetencji, a zatem również przesłanka wyodrębnienia organizacyjnego jest spełniona w odniesieniu do Części Majątkowej i Części Operacyjnej.

Zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna być również wyodrębniona finansowo, o czym może świadczyć prowadzenie rachunkowości umożliwiającej ewidencjonowanie procesów gospodarczych oraz prezentowanie sytuacji majątkowej i finansowej związanej z daną zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa. Dla wyodrębnienia finansowego zorganizowanej części przedsiębiorstwa wystarczy zatem, aby rachunkowość prowadzono w takim układzie, by można było ustalić sytuację majątkową (aktywa i pasywa) oraz zyskowność danej części przedsiębiorstwa (koszty i przychody). Jednocześnie jednak wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej. Z takim wyodrębnieniem będziemy mieli do czynienia również, gdy poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe powinno zatem wynikać z ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych w sposób umożliwiający przypisanie określonego zdarzenia do wyodrębnionego ZCP (tak m.in. pismo z dnia 10 lutego 2022 r. wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Znak: 0111-KDIB-1.4010.537.2021.3.SG).

Spółka wskazuje, że:

1) prowadzona jest ewidencja zdarzeń gospodarczych, która pozwala na przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań (nie są to oddzielne wykazy i zestawienia, ale prowadzona księgowość pozwala na ich wyodrębnienie i przypisanie do Części Majątkowej lub Operacyjnej);

2) prowadzony jest rejestr środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, który pozwala wyodrębnić aktywa przyporządkowane do Części Majątkowej lub Operacyjnej;

3) obowiązują procedury, na podstawie których dochodzi do podziału kosztów ogólnych na Spółkę i istniejące w jej ramach ZCP, jak również podziału zysku i pokrycia straty;

4) Spółka jest w stanie przygotować dane niezbędne do sporządzenia uproszczonego sprawozdania finansowego z działalności określonych ZCP.

Mając zatem powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż przesłanka zorganizowane części przedsiębiorstwa funkcjonujące w Spółce spełniają przesłankę odrębności finansowej.

Ad. 4)

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski. W myśl przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, rozumie się co do zasady przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Jednakże zgodnie z przepisem art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów ustawy o VAT nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa została uregulowana w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zgodnie z którym ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Przyjmuje się, że przez zbycie, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, należy rozumieć jako każdą transakcję, na mocy której dochodzi do przeniesienia prawa do dysponowania daną rzeczą, jak właściciel. Pojęcie obejmuje np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, wniesienie wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki prawa handlowego, jak również przeniesienie majątku spółki dzielonej do spółki nowo zawiązanej w ramach transakcji podziału przez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH. W ocenie Wnioskodawcy, Część Majątkowa oraz Część Operacyjna, spełniają definicję Zorganizowanej Części Przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT (o czym szerzej w Stanowisku Wnioskodawcy w odniesieniu do pytań 1-3). W konsekwencji podział Spółki przez wydzielenie nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług dotyczące pytania nr 3 i nr 4 jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

Sprzedaż to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Z opisu sprawy wynika m.in., że Spółka zamierza dokonać podziału na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 KSH (podział przez wydzielenie), tj. podziału przez przeniesienie części majątku Spółki Dzielonej na nowo zawiązaną spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, za udziały spółki nowo zawiązanej, które obejmie jedyny wspólnik Spółki Dzielonej, tj. Fundacja Rodzinna A w organizacji – Wspólnik Spółki. Obie spółki będą miały siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i na tym terytorium będą prowadziły działalność gospodarczą.

Przedmiotem wydzielenia do nowo zawiązanej spółki będzie część majątku Spółki obejmująca Część Majątkową, natomiast w Spółce Dzielonej pozostanie część majątku obejmująca Część Operacyjną Spółki.

Spółka nowo zawiązana będzie funkcjonować w tej samej formie prawnej w jakiej aktualnie Spółka prowadzi działalność gospodarczą, tj. w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.).

Państwa wątpliwości w zakresie pytania nr 3 i 4 budzi kwestia ustalenia, czy Część Majątkowa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa (ZCP) w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT i czy podział poprzez wydzielenie Części Majątkowej nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Podział spółek handlowych regulowany jest przez ustawę z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: „KSH”).

Stosownie do postanowień art. 528 § 1 KSH:

Spółkę kapitałową i spółkę komandytowo-akcyjną można podzielić na dwie albo więcej spółek kapitałowych lub spółek komandytowo-akcyjnych. Nie jest dopuszczalny podział spółki akcyjnej i spółki komandytowo-akcyjnej, jeżeli kapitał zakładowy nie został pokryty w całości.

Natomiast zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 KSH:

Podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących, nowo zawiązanych lub spółki dzielonej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez wydzielenie).

Jest to jedyny podział, który nie skutkuje rozwiązaniem spółki dzielonej (art. 530 § 1 i § 2 KSH).

Celem podziału przez wydzielenie jest to, że spółka dzielona nie przestaje istnieć, a następuje jedynie przeniesienie części jej majątku na inny podmiot.

Art. 6 ustawy o VAT wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.

Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”, zatem dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

Zgodnie z tym przepisem:

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W myśl art. 55² Kodeksu cywilnego:

Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla badanej kwestii jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Przedsiębiorstwo, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno więc łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze, a nie tylko stanowić zgromadzone niematerialne i materialne składniki stanowiące sobą przedsiębiorstwo w przedstawionym znaczeniu przedmiotowym. Organizacyjna i funkcjonalna istota przedsiębiorstwa kreuje powstanie samodzielnego podmiotu gospodarczego, zdolnego do funkcjonowania w obrocie na niezmienionych zasadach, pomimo jego zbycia. Ponadto, przepis art. 55¹ Kodeksu cywilnego wskazuje, że przedsiębiorstwo jest „zespołem składników”. Pojęcie zespół (a nie zbiór) zakłada istnienie pewnego poziomu powiązań organizacyjnych pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa.

Natomiast w myśl art. 2 pkt 27e ustawy:

Przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

2) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

3) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy uwzględnić należy następujące okoliczności:

-        zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz

-        faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.

Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

W wskazany wyżej przepis art. 2 pkt 27e ustawy powinien być interpretowany z uwzględnieniem wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie C-497/01.

W wyroku C-497/01 w sprawie Zita Modes Sàrl przeciwko Administration de l’enregistrement et des domaines Trybunał zwracając uwagę, że niezgodne z przepisami Dyrektywy jest wprowadzanie przez państwo członkowskie jakichkolwiek ograniczeń – innych niż te, o których mowa w Dyrektywie podkreślił, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, włącznie z jego rzeczowymi składnikami oraz – w zależności od konkretnego przypadku – składnikami niematerialnymi, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Ponadto TSUE stwierdził, iż fakt, że VI Dyrektywa nie zawiera definicji pojęcia przedsiębiorstwa lub jego części, nie oznacza, że państwa członkowskie mają swobodę jego interpretacji. Pojęcia w niej używane powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny od innych przepisów, z wyjątkiem sytuacji, gdy sama Dyrektywa daje państwom członkowskim jasną dyspozycję do zdefiniowania pojęcia w krajowej legislacji. TSUE wskazał też, iż nabywca musi jednak posiadać zamiar kontynuowania działalności gospodarczej przejmowanego przedsiębiorstwa lub jego części, nie zaś jedynie natychmiast likwidować daną działalność i sprzedać przejęte mienie.

Na przydatność zespołu składników do prowadzenia (kontynuowania) działalności przez nabywcę, zwrócił uwagę TSUE w wyroku C-408/98 (Abbey National Plc), podzielając opinię Rzecznika Generalnego z dnia 13 kwietnia 2000 r., który stwierdził, iż „rozwiązanie przyjęte w Zjednoczonym Królestwie wydaje się rozsądne: gdy aktywa stanowiące część przedsiębiorstwa zdolną do odrębnego funkcjonowania są zbywane w taki sposób, że sprzedana część kontynuuje swoją działalność, ma zastosowanie opcja, z której Zjednoczone Królestwo skorzystało na mocy art. 5(8) VI Dyrektywy i uznaje się, że nie nastąpiła dostawa towarów”.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE”) w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Schriever wskazał, że „przekazanie całości lub części aktywów” należy interpretować w taki sposób, że obejmuje ono przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą. Zgodnie natomiast z orzecznictwem TSUE (wyrok TSUE z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Christel Schriever, pkt 26) ocena, jakie dobra – ruchome lub nieruchome – są niezbędne do utworzenia przedsiębiorstwa lub ZCP, musi być dokonywana „(…) z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej”.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy, nie można jednak stwierdzić, że mająca być przedmiotem wydzielenia Część Majątkowa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT.

Ze złożonego wniosku oraz jego uzupełnienia wynika w szczególności, że:

W skład części Operacyjnej wchodzą udziały w spółkach wymienionych we wniosku, a także:

- nieruchomość gruntowa zabudowana halą magazynową położona w miejscowości H, gmina J;

- sprzęt ogólnobudowlany (wozidło technologiczne, koparka, przyczepy, quad, traktor, podkaszarki, rozdrabniarka, piły, dmuchawa, myjki, betoniarka, agregat prądotwórczy itp.);

- nieruchomość gruntowa w K - przeznaczona do sprzedaży (nieruchomość o niskim potencjalne inwestycyjnym tj. część nieruchomości pozostała w majątku spółki w związku ze zrealizowaną inwestycją, która uprzednio nie mogła zostać włączona w obszar inwestycyjny z przyczyn administracyjnych);

- udział w zrealizowanej w 2002 roku inwestycji deweloperskiej - wyodrębniona stacja TRAFO;

- komputery, monitory, telefony wykorzystywane przez pracowników;

- wyposażenie biura (biurka, szafy, krzesła, sprzęt audio, telewizory, rzutniki itp.);

- serwer i osprzęt informatyczny;

- samochody (jeden samochód ciężarowy oraz samochody osobowe oddane do używania pracownikom);

- pracownicy zajmujący się nabywaniem nieruchomości przez spółki celowe, zarządzaniem realizowanymi przez spółki celowe inwestycjami oraz uczestniczący w procesach administracyjnych i nadzorczych funkcjonowania spółek operacyjnych;

- wierzytelności.

Ww. składniki majątkowe pozostaną w Spółce Dzielonej.

W skład Części Majątkowej wchodzi:

- 100% udziałów w A (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która to Spółka jest właścicielem nieruchomości zabudowanej budynkiem usługowym z powierzchniami przeznaczonymi pod wynajem;

- 100% udziałów w F spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, tj. spółce posiadającej (…) lokale mieszkalne w ramach systemu budownictwa społecznego oraz świadczącej usługi administrowania i zarządzania nieruchomościami;

- 50% udziałów w G (...) U A spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest właścicielem lokali usługowych przeznaczonych pod wynajem długoterminowy;

- kapitały własne, w tym część kapitału zapasowego;

- wierzytelności (w tym z weksli).

Ww. składniki majątkowe Spółka planuje przenieść na Spółkę Przejmującą.

W opisie sprawy wskazali Państwo również, że zarówno Część Majątkowa jak i Część Operacyjna stanowią odrębne zespoły składników materialnych i niematerialnych, które są wyodrębnione pod względem organizacyjnym, finansowym oraz funkcjonalnym w strukturze Spółki Dzielonej.

Jednakże nie można zgodzić się z Państwem, że na moment Podziału Część Majątkowa przenoszona do nowo zawiązanej spółki będzie spełniać przesłankę wyodrębnienia organizacyjnego i funkcjonalnego, tj. że będzie mogła samodzielnie funkcjonować jako odrębny podmiot samodzielnie realizujący określone zadania gospodarcze, bowiem w niniejszej sprawie Część Majątkowa opiera się w głównej mierze o posiadanie większościowych udziałów w spółkach i generowania przychodów wyłącznie o charakterze kapitałowym (pasywnym), tj. m.in. z dywidend.

Na działalność operacyjną składają się również w głównej mierze udziały w spółkach, ale także inne składniki majątkowe i niemajątkowe, w tym nieruchomość. Działalność ta również generuje przychody o charakterze kapitałowym z tyt. dywidend, ale także przychody operacyjne z tyt. świadczonych usług. Zatem, obie te Części posiadają w głównej mierze te same składniki majątku w postaci udziałów w spółkach i generują te same dochody – dochody kapitałowe/pasywne z dywidend. Powyższe świadczy o tym, że nie można tym Częściom przypisać charakteru wyodrębnienia funkcjonalnego ponieważ obie Części w głównym zakresie pełnią te same funkcje i realizują ten sam cel (generują przychody z dywidend) oraz to że spółki w których posiadają Państwo udziały mają inne zakresy działalności nie świadczy o tym, że to Państwa Spółka prowadzi tego rodzaju działalność.

Składniki majątkowe i niemajątkowe, które będą przedmiotem podziału, nie będą spełniać przede wszystkim kryterium funkcjonalnego wyodrębnienia.

Trudno w takich okolicznościach również stwierdzić, że składniki Części Majątkowej cechują się wyodrębnieniem organizacyjnym. Aby ta cecha funkcjonowała wobec wydzielonych składników majątku nie wystarczy tylko formalne wyodrębnienie tych Części na podstawie uchwały Zarządu Spółki, oprócz formalnego wyodrębnienia musi istnieć faktyczne wyodrębnienie Części, która w strukturze organizacyjnej Spółki służy odrębnym celom niż pozostała działalność prowadzona w Spółce. Samo nazwanie jednostki wewnętrznej określonym mianem nie zapewnia wyodrębnienia organizacyjnego, jeżeli nie podąża za tym autonomia decyzyjna, wyposażenie majątkowe i zarządzanie zespołem pracowniczym. Ważne jest przypisanie jednostce uprawnień skutkujących samodzielnym prowadzeniem działalności „widocznym z zewnątrz”.

W konsekwencji składniki majątku jakie Spółka planuje wydzielić w ramach prowadzonej przez siebie działalności nie jest zorganizowanym zespołem składników majątku lecz jedynie zbiorem poszczególnych składników, tj. kapitały własne, w tym część kapitału zapasowego, wierzytelności (w tym z weksli) oraz udziałów w spółkach zależnych, którego to zbioru nie sposób zdefiniować jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy o VAT.

Jak już wskazano powyżej, zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników. Aby zespół tych składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa (zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 27e ustawy o VAT), musi odznaczać się pełną odrębnością organizacyjną i finansową, z możliwością samodzielnego funkcjonowania w razie zaistnienia takiej potrzeby w obrocie gospodarczym, za który nie można uznać składników wchodzących w skład przedsiębiorstwa Spółki, a wydzielanych w ramach podziału.

Należy zauważyć, że działalność Części Majątkowej jest w głównej mierze tożsama z działalnością Części Operacyjnej. Obie Części realizują te same funkcje i opierają swoją działalność głównie na posiadanych udziałach w spółkach i czerpaniu dochodów z tego tytułu w postaci dywidendy a ich wyodrębnienie nie ma rzeczywistego charakteru funkcjonalnego.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że opisany we wniosku zespół składników materialnych i niematerialnych tj. Część Majątkowa, na dzień podziału, nie będzie wypełniać wszystkich podstawowych przesłanek do uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, bowiem nie będzie się cechował wystarczającym stopniem wyodrębnienia funkcjonalnego i organizacyjnego.

Należy zauważyć, że wyodrębnienie funkcjonalne i organizacyjne są warunkami koniecznymi dla stwierdzenia, że mamy do czynienia z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa.

Nie można więc zgodzić się z Państwa twierdzeniem, że Część Majątkowa na moment Podziału przez wydzielenie Spółki Dzielonej będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa (ZCP) w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT i nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

W związku z powyższym Część Majątkowa na moment Podziału przez wydzielenie Spółki Dzielonej nie będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa (ZCP) w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Tym samym wydzielenie Części Majątkowej będzie podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie art. 5 ust. 1pkt 1 ustawy. Artykuł 6 pkt 1 ustawy nie będzie miał zastosowania.

Zatem, Państwa Stanowisko w zakresie pytania nr 1 i nr 2 uznaję za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług.

W pozostałym zakresie objętym wnioskiem, tj. w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1, nr 2, nr 5, nr 6 i nr 7 wydane zostały/zostaną odrębne rozstrzygnięcia.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie wskazać należy, że ustalenie czy podział Spółki, o którym mowa we wniosku, zostanie przeprowadzony z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, a jego głównym bądź jednym z głównych celów nie będzie uniknięcie lub uchylenie się od opodatkowania, nie może podlegać ocenie organu w trybie i na zasadach przewidzianych dla instytucji interpretacji indywidualnej. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie czy przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie zgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Informacja w tym zakresie została przyjęta jako niepodlegający ocenie element zdarzenia przyszłego.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Państwo do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.