Interpretacja 0111-KDIB3-1.4012.992.2025.1.MG

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

-        w zakresie objętym pytaniem nr 1 - jest nieprawidłowe.

-        w zakresie objętym pytaniem nr 2 - jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wnioskodawca jest czynnym i zarejestrowanym podatnikiem VAT w Polsce i należy do międzynarodowej grupy kapitałowej specjalizującej się w działalności z obszaru odnawialnych źródeł energii.

Spółka prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu i sprzedaży energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych.

Wnioskodawca jest właścicielem instalacji odnawialnych źródeł energii („OZE”), tj. (…) produkujących energię elektryczną („jednostki wytwórcze”), która następnie wprowadzana jest do systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego danego operatora, z którym Wnioskodawcę łączy umowa o dystrybucję energii elektrycznej.

(X) wydają polecenia wyłączenia albo zmniejszenia mocy (…) lub (…) przyłączonych do krajowego systemu elektroenergetycznego, czego konsekwencją jest zaniżanie wytwarzania energii elektrycznej w tych (…) (dalej: „Polecenia”). Polecenia są wydawane na podstawie art. 9c ust. 7a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (dalej „Prawo energetyczne”), z uwzględnieniem art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw.

W konsekwencji, Spółka jako wytwórca energii elektrycznej musi ograniczać produkcję energii. Spółka nie ma możliwości odmowy wykonania Polecenia.

Z tego tytułu Spółce, jako właścicielowi jednostek wytwórczych, zgodnie z art. 9c ust. 7a Prawa energetycznego przysługuje prawo do otrzymania rekompensaty finansowej („Rekompensata”), o której mowa w art. 13 ust. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 roku w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej.

Rekompensata jest należna Spółce z tytułu niewyprodukowania energii elektrycznej w ilości, w jakiej zostałaby ona wyprodukowana i dostarczona w przypadku niewydania Polecenia przez (X). Spółka nie dostarczając pełnej ilości do odbiorcy nie otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenia. Dlatego też Rekompensata ma zrekompensować Spółce utracone zyski ze sprzedaży energii elektrycznej. Rekompensatę oblicza się na podstawie szacowanej niewyprodukowanej energii elektrycznej w danym okresie i cen obowiązujących w tym okresie na rynku bilansującym.

W celu uzyskania Rekompensaty właściciel jednostki wytwórczej zobowiązany jest do złożenia wniosku o jej wypłatę do (X) będącym podmiotem właściwym do realizacji tego obowiązku. Wzór wniosku udostępniony jest na oficjalnej stronie internetowej (X). Zgodnie z informacjami publikowanymi przez (X), wniosek powinien zawierać komplet danych niezbędnych do ustalenia oraz wypłaty Rekompensaty, w tym w szczególności: dane identyfikacyjne właściciela instalacji, parametry techniczne jednostki wytwórczej oraz informacje umożliwiające określenie ilości i wartości energii elektrycznej niewytworzonej w danej instalacji.

Na dzień złożenia wniosku Spółka nie posiada wiedzy co do wysokości ewentualnej Rekompensaty ani pewności, czy wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie. Spółka nie dokonuje samodzielnych kalkulacji kwoty Rekompensaty, gdyż nie dysponuje danymi wymaganymi do jej obliczenia. Informacja o przyznaniu Rekompensaty oraz jej wysokość przekazywana jest Spółce od (X) w formie rozliczenia („Informacja Rozliczeniowa”), co następuje zazwyczaj po upływie co najmniej kilku miesięcy od wykonania Polecenia oraz złożenia wniosku o wypłatę Rekompensaty.

Informacja Rozliczeniowa zawiera również wytyczne wskazujące na kolejne kroki, które należy wykonać, aby otrzymać Rekompensatę w wysokości wskazanej w Informacji Rozliczeniowej.

Zgodnie z powyższymi warunkami w celu otrzymania Rekompensaty Spółka powinna złożyć do (X) prawidłowo wystawiony dokument księgowy (rozliczeniowy) oraz oświadczenie o akceptacji wysokości Rekompensaty („Oświadczenie”), w którym potwierdza, że akceptuje wysokość (kwotę) rekompensaty finansowej wskazanej w Informacji Rozliczeniowej oraz oświadcza, że zapłata tej kwoty rekompensaty wyczerpuje roszczenia Wnioskodawcy z tytułu redysponowania.

Zgodnie z informacjami przedstawionymi w Informacji Rozliczeniowej złożenie Oświadczenia jest traktowane jako zawarcie umowy (w drodze wymiany zgodnych oświadczeń).

Spółka składa Oświadczenie w formie dokumentowej za pośrednictwem portalu do składania wniosków o rekompensaty (WOZE) .

Jednocześnie Spółce przysługuje prawo do złożenia reklamacji w terminie 21 dni od daty otrzymania Informacji Rozliczeniowej.

Wnioskodawca wskazuje, że sytuacje związane z wykonaniem Poleceń, a co za tym idzie otrzymywaniem Rekompensat występowały już dotychczas (zaistniały stan faktyczny) oraz będą występowały w przyszłości (zdarzenie przyszłe).

Pytania

1.     Czy obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstały w związku z przyznaną Spółce Rekompensatą należy rozpoznać w dacie złożenia Oświadczenia?

2.     W przypadku uznania, że obowiązek podatkowy nie powstaje w dacie złożenia Oświadczenia, czy zatem obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w związku z przyznaną Spółce Rekompensatą należy rozpoznać w dacie otrzymania Informacji Rozliczeniowej?

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko Spółki

Ad. 1 Zdaniem Wnioskodawcy obowiązek podatkowy w podatku VAT w związku z przyznaną Spółce Rekompensatą należy rozpoznać w dacie złożenia Oświadczenia.

Ad. 2 W przypadku uznania, że stanowisko Spółki przedstawione w pkt. 1 powyżej jest nieprawidłowe, w ocenie Wnioskodawcy należy uznać, że obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje w dacie otrzymania Informacji Rozliczeniowej.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad. 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez świadczenie usług z kolei należy rozumieć m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji (art. 8 ust. 1 pkt 2 Ustawy VAT).

W ocenie Spółki w wyniku Polecenia, po stronie Spółki dochodzi do świadczenia usługi polegającej na ograniczeniu lub zatrzymaniu produkcji energii elektrycznej. Za zaniżenie wytwarzania energii elektrycznej Spółka otrzymuje Rekompensatę, która stanowi odpłatność za wykonane świadczenie. W rezultacie wykonanie świadczenia polegającego na zaniżeniu wytwarzania energii elektrycznej należy uznać za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu VAT.

W myśl art. 19a ust. 1 Ustawy VAT obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Należy zaznaczyć, że Ustawa VAT przewiduje szereg wyjątków od zasady ogólnej dotyczącej momentu powstania obowiązku podatkowego. W szczególności obowiązek podatkowy może powstawać także w dacie upływu okresu rozliczeniowego, w momencie otrzymania płatności czy w dacie wystawienia faktury.

W ocenie Spółki w/w wyjątki nie znajdą zastosowania w niniejszej sprawie. Ustawodawca nie wprowadził szczególnej reguły dla momentu powstania obowiązku podatkowego VAT dla świadczenia związanego z ograniczeniem lub zatrzymaniem produkcji energii elektrycznej. Konsekwentnie należy uznać, że w tym przypadku zastosowanie znajdzie zasada ogólna określona w art. 19a ust. 1 ustawy o VAT. Zatem obowiązek podatkowy powstanie w momencie wykonania usługi.

Co istotne, Ustawa VAT nie definiuje czym jest moment wykonania usługi oraz nie podaje wskazówek kiedy podatnik może przyjąć, że dana usługa została wykonana, szczególnie w bardzo nietypowej sytuacji, gdy usługa polega na zobowiązaniu się do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji, zaś ustalenie kwoty wynagrodzenia za nią zależne jest od wyniku procedury obowiązującej u podmiotu, wobec którego powstrzymywanie się od dokonywania czynności następuje (tj. podmiotu, dla którego ta usługa jest świadczona).

W ocenie Spółki w celu ustalenia momentu wykonania usługi, który determinuje powstanie obowiązku podatkowego należy posiłkować się przepisami określającymi pojęcie obowiązku podatkowego.

Zgodnie z art. 4 Ordynacji podatkowej obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.

Z kolei zgodnie z art. 5 Ordynacji podatkowej zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego.

Konkretyzacją w/w przepisów Ordynacji są przepisy Ustawy VAT, które stanowią, że opodatkowaniu podlega m.in. odpłatne świadczenie usług (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). W ocenie Wnioskodawcy odpłatność, o której mowa w tym przepisie, to nic innego, jak wynagrodzenie, zapłata, obowiązek świadczenia zwrotnego za wyświadczoną usługę. Wynagrodzenie to jest ustalane kwotowo w pieniądzu.

Konieczność precyzyjnego wyrażenia w sposób wymierny zapłaty jest konieczne z tego powodu, że - jak stanowi art. 29a ust. 1 ustawy VAT - podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy.

Samo tylko wykonanie czynności, które wynikają ze stosunku zobowiązaniowego na linii usługodawca - usługobiorca nie mogą być, w ocenie Spółki traktowane jako moment wykonania usługi, w przypadku braku możliwości określenia wartości przysługującego usługodawcy wynagrodzenia, które jednocześnie stanowi podstawę opodatkowania podatkiem VAT. Brakuje bowiem podstawowego elementu konstrukcyjnego podatku.

Jak zostało to wskazane w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego Spółka w momencie ograniczenia produkcji energii elektrycznej oraz w momencie składania wniosku o Rekompensatę nie zna wysokości ewentualnej Rekompensaty. Ponadto Spółka wskazuje, że nie ma pewności czy wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie. Spółka nie oblicza kwot Rekompensaty i nie może tych kwot z dokładnością obliczyć z uwagi na fakt, że nie posiada wszystkich niezbędnych danych.

W związku z tym, Spółka o przyznaniu Rekompensaty przez (X) i o wysokości Rekompensaty dowiaduje się dopiero poprzez otrzymanie Informacji Rozliczeniowej. Ponadto po otrzymaniu Informacji Rozliczeniowej Spółka w celu otrzymania przyznanej Rekompensaty musi złożyć Oświadczenie, w którym potwierdza, że akceptuje wysokość (kwotę) rekompensaty finansowej wskazanej w Informacji Rozliczeniowej oraz oświadcza, że zapłata tej kwoty rekompensaty wyczerpuje roszenia Wnioskodawcy z tytułu redysponowania. Zgodnie z informacjami przedstawionymi w Informacji Rozliczeniowej złożenie Oświadczenia jest traktowane jako zawarcie umowy (w drodze wymiany zgodnych oświadczeń). Jednocześnie Spółce przysługuje prawo do złożenia reklamacji w terminie 21 dni od daty otrzymania Informacji Rozliczeniowej.

Wobec powyższego dopóki Spółka nie otrzyma Informacji Rozliczeniowej o rozliczeniu i po jej weryfikacji nie złoży Oświadczenia nie jest znana kwota odpłatności za usługę.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Spółki momentem faktycznego wykonania usługi, a więc i momentem powstania obowiązku podatkowego, jest dzień złożenia Oświadczenia, które jest traktowane jako zawarcie umowy w drodze wymiany zgodnych oświadczeń woli, dopiero w tym momencie znana jest podstawa opodatkowania podatkiem VAT, a wzajemne świadczenie staje się skonkretyzowane, co przesądza o wykonaniu usługi w rozumieniu art. 19a ust. 1 ustawy o VAT.

Powyższa argumentacja została także uwzględniona w:

1.      Interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 grudnia 2022 r., znak: 0111-KDIB3-1.4012.404.2022.3.IK, dotyczącej tzw. „zielonych certyfikatów”, w której organ uznał, że momentem powstania obowiązku podatkowego jest dzień poinformowania o przysługującym wynagrodzeniu i dopiero wtedy można uznać usługę za wykonaną.

2.      Interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 29 listopada 2023 r., znak: 0111-KDIB3-1.4012.654.2023.1.IK, w której uznano, że dla wynagrodzenia z tytułu utrzymywania bloków energetycznych w gotowości obowiązek podatkowy powstaje dopiero w momencie akceptacji złożonego wniosku potwierdzonej wpisem do odpowiedniego rejestru.

Ad. 2

W przypadku uznania, że stanowisko Spółki przedstawione w pkt. 1 powyżej jest nieprawidłowe, Spółka przedstawia uzasadnienie swojego stanowiska przedstawionego w odpowiedzi na pytanie nr 2.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez świadczenie usług z kolei należy rozumieć m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji (art. 8 ust. 1 pkt 2 Ustawy VAT).

W ocenie Spółki w wyniku Polecenia, po stronie Spółki dochodzi do świadczenia usługi polegającej na ograniczeniu lub zatrzymaniu produkcji energii elektrycznej. Za zaniżenie wytwarzania energii elektrycznej Spółka otrzymuje Rekompensatę, która stanowi odpłatność za wykonane świadczenie. W rezultacie wykonanie świadczenia polegającego na zaniżeniu wytwarzania energii elektrycznej należy uznać za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu VAT.

W myśl art. 19a ust. 1 Ustawy VAT obowiązek podatkowy powstaje co do zasady z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Należy zaznaczyć, że Ustawa VAT przewiduje szereg wyjątków od zasady ogólnej dotyczącej momentu powstania obowiązku podatkowego. W szczególności obowiązek podatkowy może powstawać także w dacie upływu okresu rozliczeniowego, w momencie otrzymania płatności czy w dacie wystawienia faktury.

W ocenie Spółki w/w wyjątki nie znają zastosowania w niniejszej sprawie. Ustawodawca nie wprowadził szczególnej reguły dla momentu powstania obowiązku podatkowego VAT dla świadczenia związanego z ograniczeniem lub zatrzymaniem produkcji energii elektrycznej. Konsekwentnie należy uznać, że w tym przypadku zastosowanie znajdzie zasada ogólna określona w art. 19a ust. 1 ustawy o VAT. Zatem obowiązek podatkowy powstanie w momencie wykonania usługi.

Co istotne, Ustawa VAT nie definiuje czym jest moment wykonania usługi oraz nie podaje wskazówek, kiedy podatnik może przyjąć, że dana usługa została wykonana, szczególnie w bardzo nietypowej sytuacji, gdy usługa polega na zobowiązaniu się do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji, zaś ustalenie kwoty wynagrodzenia za nią zależne jest od wyniku procedury obowiązującej u innego podmiotu. (tj. podmiotu, dla którego ta usługa jest świadczona).

W ocenie Spółki w celu ustalenia momentu wykonania usługi, który determinuje powstanie obowiązku podatkowego należy posiłkować się przepisami określającymi pojęcie obowiązku podatkowego.

Zgodnie z art. 4 Ordynacji podatkowej obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach.

Z kolei zgodnie z art. 5 Ordynacji podatkowej, zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz w miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego.

Konkretyzacją w/w przepisów Ordynacji są przepisy Ustawy VAT, które stanowią, że opodatkowaniu podlega m.in. odpłatne świadczenie usług (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). W ocenie Wnioskodawcy odpłatność, o której mowa w tym przepisie, to nic innego, jak wynagrodzenie, zapłata, obowiązek świadczenia zwrotnego za wyświadczoną usługę. Wynagrodzenie to jest ustalane kwotowo w pieniądzu.

Konieczność precyzyjnego wyrażenia w sposób wymierny zapłaty jest konieczne z tego powodu, że - jak stanowi art. 29a ust. 1 ustawy VAT - podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy.

Samo tylko wykonanie czynności, które wynikają ze stosunku zobowiązaniowego na linii usługodawca - usługobiorca nie mogą być, w ocenie Spółki traktowane jako moment wykonania usługi, w przypadku braku możliwości określenia wartości przysługującego usługodawcy wynagrodzenia, które jednocześnie stanowi podstawę opodatkowania podatkiem VAT. Brakuje bowiem podstawowego elementu konstrukcyjnego podatku.

Jak zostało to wskazane w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego Spółka w momencie ograniczenia produkcji energii elektrycznej oraz w momencie składania wniosku o Rekompensatę nie zna wysokości ewentualnej Rekompensaty. Ponadto Spółka wskazuje, że nie ma pewności czy wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie. Spółka nie oblicza kwot Rekompensaty i nie może tych kwot z dokładnością obliczyć z uwagi na fakt, że nie posiada wszystkich niezbędnych danych.

W związku z tym, Spółka o przyznaniu Rekompensaty przez (X) i o wysokości Rekompensaty dowiaduje się dopiero poprzez otrzymanie Informacji Rozliczeniowej.

Wobec powyższego, dopóki Spółka nie otrzyma Informacji Rozliczeniowej nie jest znana kwota odpłatności za usługę, tym samym Spółka do tego momentu nie zna podstawy opodatkowania VAT, która jest podstawowym elementem konstrukcyjnym podatku.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Spółki momentem faktycznego wykonania usługi, a więc i momentem powstania obowiązku podatkowego VAT jest dzień otrzymania Informacji Rozliczeniowej. Dopiero w tym dniu bowiem jest znana podstawa opodatkowania podatkiem VAT.

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w interpretacjach indywidualnych:

Przykładowo w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia z 15 października 2024 r. (znak: 0111-KDIB3-1.4012.414.2024.1.IK) gdzie organ podatkowy stwierdził: „Podsumowując, w momencie ograniczenia produkcji energii nie znają Państwo wysokości przyznanej Rekompensaty i nie są Państwo w stanie tych kwot dokładnie obliczyć. Ponadto, w niektórych sytuacjach nie mają Państwo pewności czy Rekompensata w ogóle zostanie przyznana. Mając powyższe na uwadze, momentem faktycznego wykonania, a więc i momentem powstania obowiązku podatkowego, jest dzień, w którym Y. poinformuje Państwa o przysługującej Państwu Rekompensacie, a więc dzień otrzymania Informacji Rozliczeniowej. Wskazać również należy, że taki jak wynika z opisu sprawy, sposób świadczenia usługi i mechanizmy wynagradzania za nią wynikają z umów cywilnoprawnych. Sposób postępowania w przypadku ograniczenia produkcji energii jest sprecyzowany przez przepisy prawa. Skoro dopiero w momencie pozyskania informacji od Y. o wysokości Rekompensaty mogą Państwo ustalić podstawę opodatkowania, to momentem powstania obowiązku podatkowego będzie ta data.”

Powyższe stanowisko potwierdza również organ podatkowy w interpretacji indywidualnej z dnia 4 lipca 2025 (znak: 0111-KDIB3-1.4012.376.2025.2.ICZ).

W świetle przywołanych argumentów Wnioskodawca zwraca się z prośbą o potwierdzenie, że przedstawione stanowiska i rozumienie treści przepisów prawa podatkowego są prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku:

-        w zakresie objętym pytaniem nr 1 jest nieprawidłowe,

-        w zakresie objętym pytaniem nr 2 jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:

Unormowanie zawarte w cyt. art. 19a ust. 1 ustawy pozostaje w zgodzie z art. 63 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r., zgodnie z którym zdarzenie powodujące powstanie obowiązku podatkowego ma miejsce, a VAT staje się wymagalny w momencie dostarczenia towarów lub wykonania usług.

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego.

Wykonanie usługi (w całości lub części) oznacza faktyczne jej zrealizowanie. Ustawa nie definiuje tego momentu ani w żaden sposób nie precyzuje, jakimi kryteriami należy posługiwać się dla jego określenia. O faktycznym wykonaniu usługi decyduje jej charakter.

W myśl art. 29a ust. 1 ustawy:

W myśl natomiast art. 106e ust. 1 faktura powinna zawierać (m.in.):

Zgodnie z art. 9c ust. 7a ustawy o Prawie energetycznym z dnia 10 kwietnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 2026, poz. 43):

Zgodnie z art. 9c ust. 7b Prawa energetycznego:

Zgodnie z art. 9c ust. 7c Prawa energetycznego:

Natomiast zgodnie z art. 9c ust.7j Prawa energetycznego:

Z powyższych przepisów wynika, że w celu równoważenia dostaw energii elektrycznej z zapotrzebowaniem na tę energię lub zapewnienia bezpieczeństwa pracy sieci elektroenergetycznej operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego może, w określonych przypadkach, wydać polecenie wyłączenia jednostki wytwórczej wykorzystującej energię wiatru lub słońca, przyłączonej do sieci dystrybucyjnej, lub zmniejszenia mocy wytwarzanej przez tę jednostkę wytwórczą, lub wyłączenia magazynu energii elektrycznej lub zmiany mocy pobieranej lub wprowadzanej przez ten magazyn. Polecenie to podlega rekompensacie.

Z opisu sprawy wynika, że prowadzą Państwo działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu i sprzedaży energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. Są Państwo właścicielem instalacji odnawialnych źródeł energii, tj. (…) produkujących energię elektryczną, która następnie wprowadzana jest do systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego danego operatora, z którym łączy Państwa umowa o dystrybucję energii elektrycznej. (X) wydają polecenia wyłączenia albo zmniejszenia mocy (…) lub (…) przyłączonych do krajowego systemu elektroenergetycznego, czego konsekwencją jest zaniżanie wytwarzania energii elektrycznej w tych (…). Z tego tytułu Państwu jako właścicielowi jednostki wytwórczej, zgodnie z art. 9c ust. 7a Prawa energetycznego, przysługuje prawo do otrzymania rekompensaty finansowej. Rekompensata jest należna Państwu z tytułu niewyprodukowania energii elektrycznej w ilości, w jakiej zostałaby wyprodukowana i dostarczona w przypadku niewydania polecenia przez (X).

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii określenia momentu powstania obowiązku podatkowego w związku z przyznaną Państwu Rekompensatą.

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz stan prawny należy wyjaśnić, iż cytowany wyżej przepis art. 19a ust. 1 ustawy formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.

Ustawa o VAT przewiduje szereg wyjątków od zasady ogólnej dotyczącej momentu powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek podatkowy może powstawać także w dacie upływu okresu rozliczeniowego, w momencie otrzymania płatności czy w dacie wystawienia faktury.

Zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT:

Zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a i b ustawy o VAT:

W niniejszej sprawie nie znajdują jednak zastosowania przepisy art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a i b ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż otrzymana Rekompensata stanowi wynagrodzenie za świadczenie usługi podlegającej opodatkowaniu VAT - w analizowanym przypadku nie dochodzi do dostawy lub dystrybucji energii elektrycznej, lecz do ograniczenia jej produkcji. Nie stanowi też dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Tym samym przepis art. 19a ust. 5 pkt 2 ustawy również nie ma zastosowania, gdyż Rekompensata stanowi wynagrodzenie za świadczenie usługi polegającej na ograniczeniu lub zatrzymaniu produkcji energii elektrycznej. Za zaniżenie wytwarzania energii elektrycznej otrzymują Państwo rekompensatę, która stanowi odpłatność za wykonane usługi.

W konsekwencji dla świadczenia ww. usług ustawa o VAT nie przewiduje żadnego szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego. Wobec powyższego należy przyjąć, że dla opisywanych czynności obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych, tj. z momentem wykonania usługi.

Zwrócić jednak należy uwagę na fakt, że ustawa VAT nie definiuje czym jest moment wykonania usługi oraz nie podaje wskazówek kiedy podatnik może przyjąć, że dana usługa została wykonana, szczególnie w bardzo nietypowej sytuacji, gdy usługa polega na zobowiązaniu się do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji, zaś ustalenie kwoty wynagrodzenia za nią zależne jest od wyniku procedury obowiązującej u podmiotu, wobec którego powstrzymywanie się od dokonywania czynności następuje. Bezsprzecznym jednak jest to, że o momencie wykonania usługi każdorazowo decydować będzie charakter wykonywanych czynności, warunki i otoczenie biznesowe i prawne towarzyszące świadczonej usłudze.

Nie bez znaczenia jest również fakt, że skoro moment wykonania usługi jest momentem powstania obowiązku podatkowego, moment wykonania usługi nie powinien być określany w oderwaniu od przepisów prawa podatkowego regulującego pojęcie obowiązku podatkowego.

Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.):

Z kolei zgodnie z art. 5 Ordynacji podatkowej:

Na gruncie podatku od towarów i usług odzwierciedleniem tych dwóch pojęć jest faktura, która określa tytułem czego jest obowiązek podatkowy (nazwa towaru bądź usługi), datę jego powstania (data sprzedaży) oraz konkretyzuje zobowiązanie podatkowe (wskazując kwotę i stawkę podatku). Konkretyzacją ww. norm są przepisy ustawy o VAT, które stanowią, że opodatkowaniu podlega m.in. odpłatne świadczenie usług (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT).

Odpłatność, o której mowa w tym przepisie, to nic innego, jak wynagrodzenie, zapłata, obowiązek świadczenia zwrotnego za wyświadczoną usługę. Wynagrodzenie to jest ustalane kwotowo w pieniądzu.

Konieczność precyzyjnego wyrażenia w sposób wymierny zapłaty jest konieczne z tego powodu, że - jak stanowi art. 29a ust. 1 ustawy VAT - podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy.

Uzupełnieniem powyższego są przepisy w zakresie wystawiania faktur, w treści których obligatoryjnie muszą znaleźć się takie elementy jak cena jednostkowa wartość dostarczanych towarów lub wykonanych usług, wartość sprzedaży netto, kwotę podatku czy kwotę należności ogółem (art. 106e ust. 1 ustawy o VAT).

Aby mówić o prawidłowym rozpoznaniu obowiązku podatkowego, wszystkie powyższe czynniki, określone w ustawie o VAT i Ordynacji podatkowej, muszą zajść kumulatywnie.

Samo tylko wykonanie czynności, które wynikają ze stosunku zobowiązaniowego na linii usługodawca - usługobiorca nie mogą być traktowane jako moment wykonania usługi, gdy brak narzędzi do tego, by określić wartość przysługującego usługodawcy wynagrodzenia, które jednocześnie stanowi podstawę opodatkowania.

Jak Państwo wyjaśnili czynnikami powodującymi wypłatę rekompensaty są następujące czynności:

-        polecenia wyłączenia albo zmniejszenia mocy (…) lub (…) są wydawane przez (X) na podstawie art. 9c ust. 7a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, z uwzględnieniem art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw,

-        Państwo jako wytwórca energii elektrycznej są zobowiązani ograniczać produkcję energii,

-        nie mają Państwo możliwości odmowy wykonania Polecenia,

-        z tego tytułu Państwu, jako właścicielowi jednostek wytwórczych, zgodnie z art. 9c ust. 7a Prawa energetycznego, przysługuje prawo do otrzymania rekompensaty finansowej, o której mowa w art. 13 ust. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 roku w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej,

-        Rekompensata jest Państwu należna z tytułu niewyprodukowania energii elektrycznej w ilości, w jakiej zostałaby ona wyprodukowana i dostarczona w przypadku niewydania Polecenia przez (X),

-        w celu uzyskania Rekompensaty, Państwo jako właściciel jednostki wytwórczej zobowiązani są do złożenia wniosku o jej wypłatę do (X) będącym podmiotem właściwym do realizacji tego obowiązku,

-        na dzień złożenia wniosku nie posiadają Państwo wiedzy co do wysokości ewentualnej Rekompensaty ani pewności czy wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie,

-        nie dokonują Państwo samodzielnych kalkulacji kwoty Rekompensaty, gdyż nie dysponują Państwo danymi wymaganymi do jej obliczenia,

-        Informacja o przyznaniu Rekompensaty oraz jej wysokość przekazywana jest Państwu od (X) w formie rozliczenia tzw. „Informacja Rozliczeniowa”, co następuje zazwyczaj po upływie co najmniej kilku miesięcy od wykonania Polecenia oraz złożenia wniosku o wypłatę Rekompensaty,

-        Informacja Rozliczeniowa zawiera również wytyczne wskazujące na kolejne kroki, które należy wykonać, aby otrzymać Rekompensatę w wysokości wskazanej w Informacji Rozliczeniowej.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w rozpatrywanym przypadku, w kontekście określenia momentu wykonania usługi, elementem charakterystycznym dla przedmiotowego świadczenia, jest powyższa sekwencja czynności opisana we wniosku a wynikająca z przepisów Prawa energetycznego. Sposób postępowania w przypadku ograniczenia produkcji energii jest sprecyzowany przez przepisy prawa.

Z powyższego wynika, że dopóki (X) nie wskażą Państwu kwoty Rekompensaty za ograniczenie produkcji energii, Państwo nie znają swojego wynagrodzenia. Państwo w momencie ograniczenia produkcji energii nie znają wartości Rekompensaty i nie są w stanie tych kwot dokładnie obliczyć. Ponadto, w niektórych sytuacjach Państwo mogą nie mieć pewności czy Rekompensata w ogóle zostanie przyznana.

W świetle powyższego usługa wykonana przez Państwa nabiera cech odpłatnego świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu VAT z chwilą otrzymania Informacji Rozliczeniowej.

Momentem faktycznego wykonania, a więc i momentem powstania obowiązku podatkowego, jest dzień, w którym (X) poinformują Państwa o przysługującej Państwu Rekompensacie, a więc dzień otrzymania Informacji Rozliczeniowej.

Zatem otrzymanie Informacji Rozliczeniowej jest:

-        po pierwsze elementem świadczenia usługi polegającej w tym przypadku na powstrzymywaniu się od działania (przejście tego etapu jest niezbędne, by doprowadzić do faktycznego otrzymania Rekompensaty, a więc odpłatności),

-        po drugie niezbędne dla określenia podstawy opodatkowania, a więc zaistnienia elementu konstrukcyjnego podatku,

-        w tym momencie powstają okoliczności pozwalające ustalić wynagrodzenie za wykonaną usługę, które to wynagrodzenie w konsekwencji stanowi podstawę opodatkowania.

W momencie pozyskania informacji od (X) o wysokości Rekompensaty mogą Państwo ustalić podstawę opodatkowania, zatem jest to moment powstania obowiązku podatkowego i data uzyskania Informacji Rozliczeniowej będzie datą wyznaczającą jego powstanie.

W konsekwencji otrzymanie Informacji Rozliczeniowej jest zdarzeniem, którego zaistnienie, z perspektywy podatku od towarów i usług, stanowi moment wykonania usługi ograniczenia produkcji energii elektrycznej, ponieważ następuje po przejściu procedury obowiązującej w (…) i otrzymaniu Informacji Rozliczeniowej, będącej elementem pozwalającym na otrzymanie Rekompensaty. Rekompensata nie jest wypłacana po samym zastosowaniu się do Polecenia, ale dopiero po złożeniu wniosku o Rekompensatę i przejściu dalszych ww. etapów.

Podsumowując, momentem faktycznego wykonania, a więc i momentem powstania obowiązku podatkowego, jest dzień, w którym (X) poinformują Państwa o przysługującej Państwu Rekompensacie, a więc będzie to dzień otrzymania Informacji Rozliczeniowej.

W zakresie oceny pytania nr 1 wskazują Państwo, że po otrzymaniu Informacji Rozliczeniowej Spółka w celu otrzymania przyznanej Rekompensaty musi złożyć Oświadczenie, w którym potwierdza, że akceptuje wysokość (kwotę) rekompensaty finansowej wskazanej w Informacji Rozliczeniowej oraz oświadcza, że zapłata tej kwoty rekompensaty wyczerpuje Państwa roszenia z tytułu redysponowania. Wskazują Państwo, że zgodnie z informacjami przedstawionymi w Informacji Rozliczeniowej złożenie Oświadczenia jest traktowane jako zawarcie umowy (w drodze wymiany zgodnych oświadczeń). Jednocześnie Spółce przysługuje prawo do złożenia reklamacji w terminie 21 dni od daty otrzymania Informacji Rozliczeniowej.

Odnosząc się do powyższych informacji, podkreślić należy, że ustalenie zakresu świadczonej usługi i w konsekwencji momentu jej wykonania powinno następować w sposób obiektywny. Oznacza to, że postanowienia umowne w tej kwestii niewątpliwie są istotne, niemniej jednak należy zwrócić uwagę na charakter i specyfikę danego świadczenia, aby zapobiec możliwości manipulowania przez strony umowy momentem wykonania danej usługi, a w konsekwencji nieuzasadnionego przesuwania momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług.

Złożenie Oświadczenia o akceptacji wysokości (kwoty) rekompensaty finansowej wskazanej w Informacji Rozliczeniowej w terminie późniejszym pozostaje bez znaczenia dla określenia momentu powstania obowiązku w podatku od towarów i usług w myśl art. 19a ust. 1 ustawy o VAT.

Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy, dla celów powstania obowiązku podatkowego dokonanie czynności następuje z chwilą faktycznego jej dokonania, za wyjątkiem przypadków, w których przepisy ustawy o podatku od towarów i usług określają wprost ten moment, a niemającymi w analizowanej sprawie zastosowania.

Z brzmienia przepisu art. 19a ustawy o podatku od towarów i usług nie wynika, by dla usługi będącej przedmiotem wniosku, tj. świadczenia polegającego na konieczności ograniczenia lub zatrzymania produkcji energii, można było zastosować inny niż wykonanie usługi, szczególny moment powstania obowiązku podatkowego.

Zatem dla przedmiotowej usługi moment powstania obowiązku podatkowego określony zostanie zgodnie z zasadą ogólną sformułowaną w art. 19a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, czyli obowiązek podatkowy powstanie z chwilą wykonania usługi. Oznacza to, że w tym przypadku podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym wykonano usługę (tj. w dniu otrzymania Informacji Rozliczeniowej) i powinien być rozliczony za ten okres.

W konsekwencji, nie jest prawidłowe Państwa stanowisko do pytania nr 1, że momentem faktycznego wykonania usługi, a więc i momentem powstania obowiązku, jest dzień złożenia Oświadczenia, które jest traktowane jako zawarcie umowy w drodze wymiany zgodnych oświadczeń woli, dopiero w tym momencie znana jest podstawa opodatkowania podatkiem VAT, a wzajemne świadczenie staje się skonkretyzowane, co przesądza o wykonaniu usługi w rozumieniu art. 19a ust. 1 ustawy o VAT.

Odpowiadając zatem na Państwa pytanie nr 2 - obowiązek podatkowy dla czynności otrzymania Rekompensaty z tytułu wydania polecenia przez (X) wyłączenia albo zmniejszenia mocy (…) lub (…) przyłączonych do krajowego systemu elektroenergetycznego, czego konsekwencją jest zaniżanie wytwarzania energii elektrycznej w tych (…) powstaje w dniu otrzymania Informacji Rozliczeniowej, tj. zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT.

Wobec powyższego Państwa stanowisko, zgodnie z którym:

-        obowiązek podatkowy w podatku VAT w związku z przyznaną Spółce Rekompensatą należy rozpoznać w dacie złożenia Oświadczenia (stanowisko do pytania nr 1) – jest nieprawidłowe,

-        obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje w dacie otrzymania Informacji Rozliczeniowej (stanowisko do pytania nr 2) – jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

·         stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,

·         zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Odnosząc się do interpretacji indywidualnych:

-        znak: 0111- KDIB3-1.4012.404.2022.3.IK

-        znak: 0111- KDIB3-1.4012.654.2023.1.IK

przywołanych przez Państwa na potwierdzenie własnego stanowiska, w kwestii objętej pytaniem nr 1, należy wyjaśnić, iż opis sprawy oraz rozstrzygnięcia dokonane ww. interpretacjach opierają się o regulacje wynikające z ustawy z 8 grudnia 2017 r. o rynku mocy oraz o stosowne zapisy zawarte w Regulaminie Rynku Mocy, tym samym opis stanu faktycznego wynikający z tych interpretacji różni się od stanu faktycznego jaki Państwo przedstawili w ww. wniosku.

We wskazanych interpretacjach dokonano oceny stanowiska wnioskodawców w kwestii obowiązku podatkowego dla usługi wykonania obowiązku mocowego przejętego na rynku wtórnym.

Nie mniej jednak należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia podjęte w ww. interpretacjach w żaden sposób nie potwierdzają Państwa stanowiska jakoby obowiązek podatkowy w podatku VAT w związku z przyznaną Spółce Rekompensatą należy rozpoznać w dacie złożenia Oświadczenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·           w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·           w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.