Wnioskodawca, spółka kapitałowa będąca czynnym podatnikiem VAT, wraz z innymi inwestorami planuje realizację inwestycji budowlanej. Warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę jest zapewnienie odpowiedniej infrastruktury drogowej. Wnioskodawca zawarł z gminą umowę o współfinansowanie inwestycji drogowej, zobowiązując się do nieodpłatnego przekazania…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 28 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 6 marca 2026 r. (wpływ 10 marca 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego
A. (dalej: „Wnioskodawca”) jest polską spółką kapitałową, będącą polskim rezydentem podatkowym podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Wnioskodawca jest również czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”).
Wnioskodawca, wraz z dwoma inwestorami, tj. Inwestorem 1 i Inwestorem 2 (zwani łącznie: „Inwestorami”) zawarli umowę mającą na celu realizacji wspólnego celu gospodarczego (dalej: „Umowa”) polegającego na realizacji inwestycji budowlanej polegającej na wybudowaniu budynku usługowo-handlowego z częścią magazynową oraz pylonem reklamowym (dalej: „Inwestycja”). Inwestorzy są podmiotami trzecimi, niebędącymi podmiotami powiązanymi z Wnioskodawcą.
Umowa ustala zasady współpracy Inwestorów, w tym uprawnień i obowiązków Inwestorów celu realizacji Inwestycji, w szczególności:
1) uzyskania projektu budowlanego oraz pozostałej dokumentacji projektowej niezbędnej dla realizacji Inwestycji;
2) przeprowadzenia robót budowlanych, zakończonych Odbiorem Końcowym;
3) uzyskaniu niezbędnych decyzji administracyjnych lub innego rezultatu działania organu administracji publicznej w celu użytkowania budynku składającego się na Inwestycję;
4) komercjalizację Inwestycji;
5) dalszego rozporządzenia Inwestycją w postaci zbycia prawa własności Inwestycji zrealizowanych na Nieruchomościach.
Inwestorzy są właścicielami działek gruntu, na których ma zostać zrealizowana Inwestycja, bądź działek gruntu, które będą wykorzystywane w celu realizacji Inwestycji i na mocy postanowień Umowy zobowiązali się do udostępnienia całości nieruchomości gruntowych w celu ubiegania się przez Inwestorów o pozyskanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oraz wszelkich innych wymaganych przepisami prawa decyzji administracyjnych niezbędnych do zrealizowania Inwestycji.
Jednym z czynników warunkujących uzyskanie pozwolenia na budowę jest zapewnienie Inwestycji odpowiednich warunków komunikacyjnych. Inwestorzy, jako prywatne podmioty nie mają uprawnień do realizacji inwestycji drogowych na drogach publicznych, bowiem zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych („u.d.p.”) zarządcą dróg gminnych jest wójt, burmistrz, bądź prezydenta miasta. Z tego względu wymagane jest współdziałanie Inwestorów oraz przedstawiciela zarządcy drogi gminnej, która ma zapewniać komunikację Inwestycji oraz stanowić jej dostęp do drogi publicznej. Ponadto zgodnie z art. 16 ust. 1-2 u.d.p. budowa lub przebudowa dróg publicznych spowodowana inwestycją niedrogową należy do inwestora tego przedsięwzięcia, zaś szczegółowe warunki budowy lub przebudowy dróg określa umowa między zarządcą drogi a inwestorem inwestycji niedrogowej.
Zarządcą dróg jest wójt, burmistrz, bądź prezydenta miasta, zatem wymagane jest współdziałanie Inwestorów oraz przedstawiciela zarządcy drogi. W celu usprawnienia procedur pozwalających na rozpoczęcie Inwestycji, Wnioskodawca wraz z Inwestorem 2 zawarli umowę z Gminą (…) (dalej: „Umowa z Gminą”), która jest zarządcą dróg, ustalającą zasady współpracy w celu wykonania dokumentacji projektowej i realizacji inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie skrzyżowania ul. (…) z drogami (…) wraz z budową odcinka publicznej drogi (…) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi (dalej: „Inwestycja Drogowa”) w zakresie:
1. Budowy ronda turbinowego na skrzyżowaniu ul. (…) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanym, w tym budową/przebudową oświetlenia, odwodnienia, i przebudową kolidujących sieci uzbrojenia terenu wraz z przebudową/rozbudową ul(…) w niezbędnym zakresie.
2. Budowy odcinka publicznej drogi (…) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanym, w tym budową/przebudową oświetlenia, odwodnienia, i przebudową kolidujących sieci uzbrojenia terenu.
Strony Umowy z Gminą zobowiązały się do współfinansowania Inwestycji Drogowej. Partycypacja kosztowa Inwestorów polega na:
1. Wykonaniu na własny koszt kompletnej i poprawnej dokumentacji projektowej Inwestycji Drogowej. Koszt przygotowania tej dokumentacji, zgodnie z Umową, obciąża Wnioskodawcę. Po przygotowaniu dokumentacji projektowej Wnioskodawca przekaże ją nieodpłatnie Gminie wraz z autorskimi prawami majątkowymi.
2. Przekazanie na rzecz Gminy środków pieniężnych w łącznej kwocie (…), z czego kwota (…) obciąża bezpośrednio Wnioskodawcę.
Wnioskodawca nie ma prawa do domagania od Gminy się zwrotu wpłaconych kwot, zatem wpłacenie środków stanowiących koszt partycypacji w realizacji Inwestycji Drogowej jest definitywny.
Środki pieniężne przekazane Gminie stanowią wartość odszkodowań, które Gmina zobowiązana jest wypłacić na rzecz właścicieli działek, które zostaną przejęte w celu realizacji Inwestycji Drogowej.
Ponadto, na podstawie Umowy, Inwestorzy postanowili, że wszelkie umowy, zamówienia, zlecenie oraz inne zobowiązania zawierane i zaciągane w ramach Inwestycji, będą zawierane lub zaciągane przez wszystkich Inwestorów jednocześnie (działających przez swoich reprezentantów lub należycie umocowanych pełnomocników), którzy w ramach danego stosunku prawnego będą mieli status wierzycieli solidarnych lub dłużników solidarnych.
Wnioskodawca, jako inwestor sfinansuje w całości z własnych środków:
1) Kosztów dokumentacji projektowej – w pełnej wysokości ustalonej w umowie pomiędzy Inwestorami a projektantem, obejmującej zakres prac niezbędnych do uzyskania prawomocnego pozwolenia na budowę (...);
2) Wynagrodzenia Pośrednika – którego zadaniem jest skomercjalizowanie obiektu - w pełnej wysokości ustalonej w umowie pomiędzy Inwestorami a Pośrednikiem;
3) Kosztów komercjalizacji Inwestycji – do łącznej kwoty (…).
W zakresie, o którym mowa powyżej, Inwestor 1 i Inwestor 2 będą zwolnieni z zobowiązania, a jeżeli ponieśliby w tym zakresie jakieś koszty lub wydatki, to Wnioskodawca zwróci im pełną kwotę poniesionych kosztów lub wydatków.
W sytuacji ukończenia Inwestycji koszty pokryte przez Wnioskodawcę stanowić będą jego bezzwrotną partycypację finansową i nie będą podlegały rozliczeniu przy podziale zysku uzyskanego z ukończonej Inwestycji.
Celem realizacji Inwestycji jest uzyskanie przychodu ze sprzedaży budynku posadowionego w ramach realizowanej Inwestycji. Czynność ta wypełnia zakres przedmiotowy uznania świadczenia za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przychód podlega podziałowi pomiędzy Inwestorów w ten sposób, że każdy z Inwestorów otrzyma określoną kwotę pieniężną tytułem przeznaczenia zasobów niezbędnych do realizacji inwestycji w postaci nieruchomości, przy czym Inwestorzy zgodnie oświadczają, że wartość działek stanowiących własność/współwłasność Inwestora 1 oraz Inwestora 2 ustalona zostaje na kwotę łączną (…) natomiast wartość działek stanowiących własność Wnioskodawcy na kwotę łączną (…). Pozostała kwota przychodu pozostała po odliczeniu wypłaty Inwestorom wartości nieruchomości o której mowa powyżej oraz innych uzasadnionych kosztów związanych z realizacją Inwestycji, zostanie podzielona pomiędzy Inwestorów w następujących proporcjach:
a) Inwestor 1 - (...) %,
b) Inwestor 2 - (...) %,
c) Wnioskodawca - (...) %.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:
Przedmiotem działalności Spółki jest realizacja inwestycji/projektów budowlanych związanych z wnoszeniem budynków niemieszkalnych w celu ich sprzedaży. Spółka zajmuje się również świadczeniem kompleksowych usług wspomagania prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie utrzymania porządku wewnątrz i na zewnątrz budynków oraz wykonywania niezbędnych napraw i konserwacji budynków i wyposażenia oraz w zakresie wynajmu pracowników.
Zobowiązanie Wnioskodawcy do przekazania środków pieniężnych na współfinansowanie budowy przedmiotowej Inwestycji Drogowej wynika z zawartej przez Wnioskodawcę umowy z Gminą (…) (dalej: „Umowa z Gminą”), która jest zarządcą dróg, ustalającą zasady współpracy w celu wykonania dokumentacji projektowej i realizacji Inwestycji Drogowej. Środki te stanowią koszt partycypacji Wnioskodawcy w realizacji przez Gminę Inwestycji Drogowej, które to środki zostaną przez Gminę przekazane jako odszkodowania, które Gmina zobowiązana jest wypłacić na rzecz właścicieli działek, które zostaną przejęte w celu realizacji Inwestycji Drogowej.
Przekazanie środków pieniężnych ma oparcie w przepisach: art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych („u.d.p.”), zgodnie z którymi budowa lub przebudowa dróg publicznych spowodowana inwestycją niedrogową należy do inwestora tego przedsięwzięcia, zaś szczegółowe warunki budowy lub przebudowy dróg, określa umowa między zarządcą drogi a inwestorem inwestycji niedrogowej, a także art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny („k.c.”), zgodnie z którym strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
W świetle tych regulacji przekazanie środków nie stanowi darowizny na rzecz Gminy, w rozumieniu art. 888 § 1 k.c. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.
W przedmiotowej sprawie, Gmina, w ramach zawartej z Wnioskodawcą umowy zobowiązała się do wzajemnej współpracy z Wnioskodawcą w zakresie realizacji Inwestycji Drogowej poprzez:
1. Budowę ronda (...) ul. (…) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanym, w tym budową/przebudową oświetlenia, odwodnienia, i przebudową kolidujących sieci uzbrojenia terenu wraz z przebudową/rozbudową ul. (…) w niezbędnym zakresie.
2. Budowę odcinka publicznej drogi (…) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanym, w tym budową/przebudową oświetlenia, odwodnienia, i przebudową kolidujących sieci uzbrojenia terenu.
Powyższe Gmina realizuje, gdy Wnioskodawca:
1. Wykonana na własny koszt kompletnej i poprawnej dokumentacji projektowej Inwestycji Drogowej. Koszt przygotowania tej dokumentacji, zgodnie z Umową, obciąża Wnioskodawcę. Po przygotowaniu dokumentacji projektowej Wnioskodawca przekaże ją nieodpłatnie Gminie wraz z autorskimi prawami majątkowymi.
2. Przekaże na rzecz Gminy środków pieniężnych w łącznej kwocie (…), z czego kwota (…) obciąża bezpośrednio Wnioskodawcę.
Zasady współpracy Wnioskodawcy i Gminy, w tym tytuł prawny przekazania na rzecz Gminy środków pieniężnych wynika z przywołanej wyżej regulacji art. 16 ust. 1 i 2 u.d.p. dotyczącej budowy lub przebudowy dróg publicznych, spowodowanej inwestycją niedrogową oraz swobody umów uregulowanej w art. 353¹ k.c., która pozwala na ułożenie stosunku prawnego według uznania stron, o ile jego treść lub cel nie sprzeciwiają się właściwości stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Środki wpłacone na rzecz Gminy przez Wnioskodawcę zostaną udokumentowane poprzez polecenie przelewu środków z rachunku bankowego Wnioskodawcy na rachunek bankowy Gminy. Dokumentem potwierdzającym wpłatę środków na rzecz Gminy będzie wygenerowane z rachunku bankowego Wnioskodawcy potwierdzenie przelewu.
Z kolei wydatki poniesione na opracowanie dokumentacji projektowej dla tej inwestycji są udokumentowane fakturami oraz poleceniami przelewów środków z rachunku bankowego Wnioskodawcy zrealizowanymi w ramach zapłaty należności wynikających z tych faktur.
Spółka wybrała rodzaj opodatkowania w formie ryczałtu od dochodów spółek od 1 stycznia 2026 r. W tym celu w ustawowym terminie złożyła do organu podatkowego zawiadomienie na formularzu ZAW-RD.
Towary i usług zakupione w związku z opracowaniem dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej zostaną udokumentowane fakturami, na których Wnioskodawca widnieć będzie jako nabywca.
Nieodpłatne przekazanie Gminie dokumentacji projektowej dla opisanej we wniosku Inwestycji Drogowej będzie następowało wyłącznie do celów prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej.
Wydatki ponoszone w związku z wykonaniem dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej będą związane wyłącznie z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością opodatkowaną podatkiem VAT.
Dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku pomiędzy dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną generującą podatek należny.
Przepisy ustawy o VAT nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni bądź pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Wydatki ponoszone przez Wnioskodawcę w związku z wykonaniem dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej mają bezpośredni związek z prowadzoną przez Wnioskodawcę opodatkowaną podatkiem VAT działalnością gospodarczą. Celem poniesienia tych kosztów jest realizacja inwestycji budowlanej polegającej na wybudowaniu budynku usługowo handlowego z częścią magazynową oraz pylonem reklamowym (dalej: „Inwestycja”), w celu jego sprzedaży, tj. dokonania odpłatnej dostawy towarów, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, która to dostawa podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Realizacja Inwestycji jest uzależniona bezpośrednio od realizacji Inwestycji Drogowej, a ta jest uzależniona od poniesienia przez Wnioskodawcę wydatków na wykonanie dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej.
Wobec powyższego, istnieje bezpośredni i jasny związek wydatków z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością opodatkowaną podatkiem VAT.
Pytania w zakresie podatku od towarów i usług
1. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym nieodpłatne przekazanie dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej na rzecz Gminy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT? (oznaczone we wniosku numerem 4)
2. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym ma on prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z wydatkami poniesionymi na opracowanie dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej? (oznaczone we wniosku numerem 5)
Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług
Ad. 1 (oznaczone we wniosku numerem 4)
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nieodpłatne przekazanie dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej na rzecz Gminy nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Ad. 2 (oznaczone we wniosku numerem 5)
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że ma on prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z wydatkami poniesionymi na opracowanie dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej.
Uzasadnienie
Ad. 1 (oznaczone we wniosku numerem 4)
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775 ze zm., dalej: „Ustawa o VAT”), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 2 pkt 6 ustawy o VAT:, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, przez sprzedaż należy rozumieć odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT: przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Natomiast, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Przepis art. 8 ust. 2 ustawy o VAT stanowi, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Mając na uwadze powyższe regulacje należy wskazać, że co do zasady, opodatkowaniu podlega odpłatne świadczenie usług, w tym przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej. Ponadto, usługa o charakterze nieodpłatnym, tj. w ramach której odbiorca świadczenia nie jest obowiązany do żadnego świadczenia ekwiwalentnego na rzecz świadczącego usługę, może podlegać opodatkowaniu, jeżeli świadczenie usługi nastąpi dla celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Zobowiązanie do opracowania dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej ma swoje źródło w Umowie z Gminą, a ta została zawarta w związku z zawartą z Inwestorami Umową w celu realizacji Inwestycji, której efektem będzie posadowienie budynku, który następnie będzie wykorzystywany do działalności o gospodarczej. Brak dokumentacji projektowej spowoduje uniemożliwienie realizacji Inwestycji.
Zatem, w analizowanym przypadku związek nieodpłatnego świadczenia usług z potrzebami prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej jest spełniony.
W konsekwencji, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nieodpłatne przekazanie dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej na rzecz Gminy nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem, ponieważ nie są spełnione warunki, o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.
Ad. 2 (oznaczone we wniosku numerem 5)
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT stanowi, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje gdy: towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatek odlicza zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług.
Art. 15 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje pod warunkiem, że:
- spełnione zostały przesłanki pozytywne, wynikające z art. 86 ust. 1 ustawy oraz
- nie zaistniały przesłanki negatywne, określone w art. 88 ustawy - pozbawiają one podatnika - prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wydatki poniesione na opracowanie dokumentacji projektowej mają związek z działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem od towarów i usług. Dokumentacja projektowa dla Inwestycji Drogowej umożliwi Wnioskodawcy wykonywanie czynności opodatkowanych, tj. uzyskanie pozwolenia na budowę Inwestycji w celu sprzedaży budynku posadowionego w związku z realizacją tej Inwestycji, czyli w celu wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Podobne wnioski płyną z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia z dnia 27 października 2023 r., znak: 0111-KDIB3-1.4012.612.2023.3.IO:
„Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem VAT i prowadzą działalność budowlaną dotyczącą wznoszenia obiektów mieszkaniowych, usługowych oraz przemysłowych, realizują Państwo również inwestycje jako Deweloper. Wydatki jakie Państwo zamierzają zaliczyć do kosztów podatkowych to wydatki dotyczące zakupu materiałów i koszty usług firm podwykonawczych związanych z wykonaniem w/w inwestycji. Wydatki poniesione przez Państwa dotyczące inwestycji drogowej nie zostaną w żaden sposób zwrócone. Nieodpłatne przekazanie Gminie infrastruktury drogowej będzie następować tylko do celów prowadzonej przez firmę działalności gospodarczej. Towary i usługi zakupione w związku z realizacją inwestycji drogowej będą związane z prowadzoną przez Państwa działalnością opodatkowaną podatkiem VAT, bowiem mają wpływ na późniejszą sprzedaż jak i wynajem, które stanowić będą czynność opodatkowaną podatkiem VAT.
W konsekwencji powyższego wskazać należy, że bez poniesionych wydatków na budowę infrastruktury drogowej nie moglibyście Państwo prowadzić działalności gospodarczej w zakresie budowy, sprzedaży lub najmu przynoszącej Państwu zyski.
Zatem, wydatki związane z budową infrastruktury drogowej są związane z wykonywaną przez Państwa opodatkowaną działalnością gospodarczą, tj. sprzedażą wybudowanych lokali mieszkalnych oraz usługowych lub wynajmem lokali usługowych. W konsekwencji, przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o wartość podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na budowę infrastruktury drogowej przekazanej następnie na rzecz Gminy.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie prawa do odliczenia w związku z wydatkami poniesionymi podczas budowy infrastruktury drogowej jest prawidłowe.”
W związku z tym Wnioskodawca stoi na stanowisku, że ma on prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z wydatkami poniesionymi na opracowanie dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Według art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (...).
Natomiast, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.
Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte – w przypadku dostawy towarów w art. 7 ust. 2 ustawy oraz – w przypadku świadczenia usług w art. 8 ust. 2 ww. ustawy.
Na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2) wszelkie inne darowizny
- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy:
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Interpretując ww. art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy, stwierdzić należy, że opodatkowaniu podlegać powinno, jako odpłatne świadczenie usług, użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza (w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników), jeżeli przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, w całości lub w części, przy nabyciu tych towarów, ich imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.
Tylko łączne zaistnienie ww. przesłanek umożliwia objęcie zakresem opodatkowania VAT usług świadczonych nieodpłatnie. Jeśli jeden z tych warunków nie jest spełniony, to wówczas takie świadczenie usług będzie nieopodatkowane podatkiem od towarów i usług.
Analizując natomiast treść powołanego art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, należy zauważyć, że dla ustalenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy cytowanego wyżej przepisu istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności, jakie w danej sprawie występują.
Zatem, aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, tj. za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością.
Przez świadczenie usług niezwiązanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy rozumieć takie świadczenie usług, które odbywa się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności.
Natomiast przez usługi związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, należy rozumieć te usługi, które są wykonywane nieodpłatnie w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa. W tym więc aspekcie winny być rozpatrywane działania podejmowane przez dany podmiot.
W świetle powyższego, oceniając, czy dana usługa służy działalności przedsiębiorstwa podatnika, należy zbadać, czy jest ona dla tego celu niezbędna, jak również zważyć, czyja korzyść jest dominująca.
Za usługi dokonane do celów działalności gospodarczej należy uznać takie, które mają związek z potrzebami tej działalności. Związek z działalnością gospodarczą mają natomiast takie czynności, których wykonanie jest celowe dla osiągnięcia bądź poprawienia efektów tej działalności. Ta celowość istnieć może również wtedy, gdy taka usługa nieodpłatna nie jest niezbędna do osiągnięcia efektu działalności gospodarczej, ale obiektywnie może na te efekty wpływać.
Zatem należy stwierdzić, że opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wraz z dwoma inwestorami, tj. Inwestorem 1 i Inwestorem 2 zawarli Państwo umowę mającą na celu realizacji wspólnego celu gospodarczego polegającego na realizacji inwestycji budowlanej - wybudowanie budynku usługowo-handlowego z częścią magazynową oraz pylonem reklamowym. Umowa ustala zasady współpracy Inwestorów, w tym uprawnień i obowiązków Inwestorów celu realizacji Inwestycji, w szczególności:
1) uzyskania projektu budowlanego oraz pozostałej dokumentacji projektowej niezbędnej dla realizacji Inwestycji;
2) przeprowadzenia robót budowlanych, zakończonych Odbiorem Końcowym;
3) uzyskaniu niezbędnych decyzji administracyjnych lub innego rezultatu działania organu administracji publicznej w celu użytkowania budynku składającego się na Inwestycję;
4) komercjalizację Inwestycji;
5) dalszego rozporządzenia Inwestycją w postaci zbycia prawa własności Inwestycji zrealizowanych na Nieruchomościach.
Inwestorzy są właścicielami działek gruntu, na których ma zostać zrealizowana Inwestycja, bądź działek gruntu, które będą wykorzystywane w celu realizacji Inwestycji i na mocy postanowień Umowy zobowiązali się do udostępnienia całości nieruchomości gruntowych w celu ubiegania się przez Inwestorów o pozyskanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę oraz wszelkich innych wymaganych przepisami prawa decyzji administracyjnych niezbędnych do zrealizowania Inwestycji.
Jednym z czynników warunkujących uzyskanie pozwolenia na budowę jest zapewnienie Inwestycji odpowiednich warunków komunikacyjnych. Inwestorzy, jako prywatne podmioty nie mają uprawnień do realizacji inwestycji drogowych na drogach publicznych, bowiem zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, zarządcą dróg gminnych jest wójt, burmistrz, bądź prezydenta miasta. Z tego względu wymagane jest współdziałanie Inwestorów oraz przedstawiciela zarządcy drogi gminnej, która ma zapewniać komunikację Inwestycji oraz stanowić jej dostęp do drogi publicznej. Ponadto zgodnie z art. 16 ust. 1-2 ustawy o drogach publicznych budowa lub przebudowa dróg publicznych spowodowana inwestycją niedrogową należy do inwestora tego przedsięwzięcia, zaś szczegółowe warunki budowy lub przebudowy dróg określa umowa między zarządcą drogi a inwestorem inwestycji niedrogowej.
Zarządcą dróg jest wójt, burmistrz, bądź prezydenta miasta, zatem wymagane jest współdziałanie Inwestorów oraz przedstawiciela zarządcy drogi. W celu usprawnienia procedur pozwalających na rozpoczęcie Inwestycji, wraz z Inwestorem 2 zawarli Państwo umowę z Gminą (…), która jest zarządcą dróg, ustalającą zasady współpracy w celu wykonania dokumentacji projektowej i realizacji inwestycji drogowej polegającej na rozbudowie skrzyżowania ul. (…) wraz z budową odcinka publicznej drogi (…) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi (dalej: „Inwestycja Drogowa”) w zakresie:
1. Budowy ronda (...) ul. (…) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanym, w tym budową/przebudową oświetlenia, odwodnienia, i przebudową kolidujących sieci uzbrojenia terenu wraz z przebudową/rozbudową ul. (…) w niezbędnym zakresie.
2. Budowy odcinka publicznej drogi (…) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanym, w tym budową/przebudową oświetlenia, odwodnienia, i przebudową kolidujących sieci uzbrojenia terenu.
Strony Umowy z Gminą zobowiązały się do współfinansowania Inwestycji Drogowej. Partycypacja kosztowa Inwestorów polega m.in. na wykonaniu na własny koszt kompletnej i poprawnej dokumentacji projektowej Inwestycji Drogowej. Koszt przygotowania tej dokumentacji, zgodnie z Umową, obciąża Państwa. Po przygotowaniu dokumentacji projektowej przekażą ją Państwo nieodpłatnie Gminie wraz z autorskimi prawami majątkowymi.
Jako inwestor, sfinansują Państwo w całości z własnych środków m.in. koszty dokumentacji projektowej – w pełnej wysokości ustalonej w umowie pomiędzy Inwestorami a projektantem, obejmującej zakres prac niezbędnych do uzyskania prawomocnego pozwolenia na budowę (...).
W sytuacji ukończenia Inwestycji koszty pokryte przez Państwa stanowić będą Państwa bezzwrotną partycypację finansową i nie będą podlegały rozliczeniu przy podziale zysku uzyskanego z ukończonej Inwestycji.
Celem realizacji Inwestycji jest uzyskanie przychodu ze sprzedaży budynku posadowionego w ramach realizowanej Inwestycji. Czynność ta wypełnia zakres przedmiotowy uznania świadczenia za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przychód podlega podziałowi pomiędzy Inwestorów w ten sposób, że każdy z Inwestorów otrzyma określoną kwotę pieniężną tytułem przeznaczenia zasobów niezbędnych do realizacji inwestycji w postaci nieruchomości.
W pierwszej kolejności Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy nieodpłatne przekazanie dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej na rzecz Gminy podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Analiza przedstawionego przez Państwa opisu sprawy na tle powołanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że nieodpłatnego przekazania dokumentacji na rzecz Gminy nie można rozpatrywać w kategorii dostawy towarów. Zatem, czynność ta stanowi świadczenie usług w rozumieniu powołanego art. 8 ustawy. Z uwagi natomiast na fakt, że opisane przekazanie nastąpi nieodpłatnie, kwestia uznania tej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług powinna być rozważana na podstawie przepisów art. 8 ust. 2 ustawy.
W przedmiotowej sprawie w sytuacji nieodpłatnego przekazania dokumentacji projektowej na rzecz Gminy, dochodzi do nieodpłatnego świadczenia usług związanego z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą.
Jak wskazali Państwo w opisie sprawy, celem realizacji inwestycji budowlanej polegającej na wybudowaniu budynku usługowo-handlowego z częścią magazynową oraz pylonem reklamowym jest uzyskanie przychodu ze sprzedaży budynku posadowionego w ramach realizowanej Inwestycji. Natomiast jednym z czynników warunkujących uzyskanie pozwolenia na budowę jest zapewnienie Inwestycji odpowiednich warunków komunikacyjnych. Inwestorzy, jako prywatne podmioty nie mają uprawnień do realizacji inwestycji drogowych na drogach publicznych. W związku z powyższym zawarli Państwo umowę z Gminą w której strony umowy zobowiązały się do współfinansowania Inwestycji Drogowej. Umowa ta nakłada na Państwa m.in. obowiązek wykonania na własny koszt kompletnej i poprawnej dokumentacji projektowej Inwestycji Drogowej, która po przygotowaniu będzie przekazana Gminie wraz z autorskimi prawami majątkowymi.
Zatem, w analizowanym przypadku związek nieodpłatnego świadczenia usług z potrzebami prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej jest spełniony.
W konsekwencji, nieodpłatne przekazanie dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem, ponieważ nie są spełnione warunki, o których mowa w art. 8 ust. 2 ustawy. Z okoliczności przedstawionych przez Państwa wynika, że przedmiotowe świadczenie ma związek z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą.
Zatem nieodpłatne przekazanie na rzecz Gminy dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 (oznaczonego we wniosku nr 4) należało uznać za prawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą kwestii prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w związku z wydatkami poniesionymi na opracowanie dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej.
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas, po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
Wystarczającym zatem jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi, przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej. Ta warunkowość realizacji określonego w art. 86 ust. 1 ustawy prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje, że nieziszczenie się warunku pozytywnego, jakim jest wykorzystanie towaru lub usługi do realizacji czynności opodatkowanej podatnika, np. gdy okaże się, że zmieniono przeznaczenie towaru (usługi) i został on ostatecznie wykorzystany do czynności zwolnionych od VAT lub niepodlegających VAT – spowoduje konieczność weryfikacji uprzedniego odliczenia podatku naliczonego.
Z uregulowań ustawy o podatku od towarów i usług wyraźnie wynika, że dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów.
Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006 str. 1, ze zm.). Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zasada neutralności podatku VAT, a także kwestia pośredniego związku pomiędzy podatkiem naliczonym VAT a czynnościami opodatkowanymi jako warunku wystarczającego do zachowania prawa do odliczenia VAT były przedmiotem licznych orzeczeń TSUE m.in. wyrok z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 (Państwo Belgijskie v. Ghent Coal Terminal NV), wyrok z 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/98 (Abbey National plc v. Commissioners of Customs & Excise), wyrok z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 (Kretztechnik AG v. Finanzamt Linz), wyrok z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 (CIBO Participations SA v. Directeur régional des impôts du Nord-Pas-de-Calais). TSUE podkreślał, że co do zasady, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikom wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek poniesionych wydatków ze sprzedażą opodatkowaną. Jednakże, brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa do odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działania podatnika, o ile koszty te mogą być przypisane do działalności podatnika podlegającej opodatkowaniu VAT.
Podobny pogląd wyraził Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie C-98/98, Commissioners of Customs and Excise a Midland Bank plc. Trybunał nie miał w tej sprawie wątpliwości, że art. 2 Pierwszej Dyrektywy i art. 17 ust. 2, 3 i 5 Szóstej Dyrektywy w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych, należy interpretować w taki sposób, aby warunkiem odliczenia przez podatnika podatku VAT oraz podstawą do ustalenia zakresu tego prawa, było zasadniczo istnienie bezpośredniego związku pomiędzy daną transakcją nabycia a daną transakcją (lub transakcjami) sprzedaży, uprawniającymi do dokonania odliczenia. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wyjaśnił, że w przypadku gdy podatnik dokonuje transakcji, w odniesieniu do których podatek VAT podlega odliczeniu oraz transakcji nie dających podstaw do odliczenia podatku naliczonego, podatnik może dokonać odliczenia podatku VAT naliczonego od towarów i usług przez niego nabytych w przypadku, gdy towary te pozostają w bezpośrednim związku z transakcjami sprzedaży podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT.
W tym miejscu warto przywołać orzeczenie TSUE z 8 lutego 2007 r. C-435/05 w sprawie Investrand BV przeciwko Staatssecretaris van Financiën, wskazane również przez Wnioskodawcę jako wyraz ugruntowanej linii orzeczniczej w TSUE w zakresie przyznawania prawa do odliczenia podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku.
Należy jednak zauważyć, że w wyroku tym (pkt 23) w pierwszej kolejności TSUE wskazał, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem, aby można było przyznać podatnikowi prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT i określić zakres tego prawa, zasadniczo konieczne jest istnienie bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku, a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia (zob. ww. wyroki: w sprawie Midland Bank, pkt 24; w sprawie Abbey National, pkt 26; oraz wyrok z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie C-32/03 Fini H, Zb.Orz. str. I 1599, pkt 26). Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów lub usług zakłada, iż wydatki poczynione celem ich nabycia stanowiły element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzących prawo do jego odliczenia (zob. ww. wyroki: w sprawie Midland Bank, pkt 30, w sprawie Abbey National, pkt 28, jak i wyrok z dnia 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations, Rec. str. I 6663, pkt 31).
Następnie w pkt 24 wyroku TSUE wskazał, że prawo do odliczenia zostaje zatem również przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia, gdy koszty omawianych usług stanowią część jego kosztów ogólnych i jako takie stanowią element cenotwórczy dla dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Koszty te w rzeczywistości zachowują bezpośredni i ścisły związek z całą działalnością gospodarczą podatnika (zob. w szczególności ww. wyroki w sprawach Midland Bank, pkt 23 i 31 oraz Kretztechnik, pkt 36).
Ostatecznie jednak TSUE doszedł w tej sprawie do konkluzji, że artykuł 17 ust. 2 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku należy interpretować w ten sposób, że koszty usług doradczych, z których podatnik skorzystał w celu ustalenia kwoty wierzytelności stanowiącej część majątku jego przedsiębiorstwa i związanej ze sprzedażą akcji dokonaną w okresie, w którym nie był on jeszcze podatnikiem podatku VAT, z braku dowodów na to, że wyłączną przyczyną tych usług jest działalność gospodarcza w rozumieniu tej dyrektywy wykonywana przez podatnika, nie wykazują bezpośredniego i ścisłego związku z tą działalnością, a w konsekwencji nie uprawniają do odliczenia podatku VAT, który je obciąża.
W konsekwencji, w opinii Organu, z wyroku tego wynika, że aby można było przyznać podatnikowi prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT związek pomiędzy zakupami, a działalnością gospodarczą co do zasady powinien być bezpośredni, może być również pośredni jednak tylko gdy zakupy związane są z działalnością gospodarczą („wyłączną przyczyną tych usług jest działalność gospodarcza w rozumieniu tej dyrektywy wykonywana przez podatnika”). W przeciwnym wypadku koszty pośrednie nie wykazują bezpośredniego i ścisłego związku z tą działalnością, a w konsekwencji nie uprawniają do odliczenia podatku VAT, który je obciąża.
Zatem niezbędnym warunkiem odliczenia VAT jest istnienie związku pomiędzy zakupami a konkretną transakcją opodatkowaną. Prawo do odliczenia podatku naliczonego powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim działalność podatnika daje to prawo. Aby odliczenie podatku było dopuszczalne, transakcja powodująca naliczenie podatku winna pozostawać w ścisłym związku z transakcjami, które rodzą prawo do odliczenia. W ten sposób prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług zakłada, że poczynione wydatki stanowią element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzącym prawo do jego odliczenia.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT. Wydatki ponoszone przez Państwa w związku z wykonaniem dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej mają związek z prowadzoną przez Państwa opodatkowaną podatkiem VAT działalnością gospodarczą. Celem poniesienia tych kosztów jest realizacja inwestycji budowlanej polegającej na wybudowaniu budynku usługowo handlowego z częścią magazynową oraz pylonem reklamowym, w celu jego sprzedaży. Realizacja Inwestycji jest uzależniona bezpośrednio od realizacji Inwestycji Drogowej, a ta jest uzależniona od poniesienia przez Państwa wydatków na wykonanie dokumentacji projektowej dla Inwestycji Drogowej.
W przedmiotowej sprawie istnieje racjonalny związek przyczynowo-skutkowy między wydatkami poniesionymi przez Państwa na dokumentację projektową, którą nieodpłatnie przekażą Państwo Gminie, a osiąganym przez Państwa obrotem. To Państwo, dzięki Inwestycji Drogowej, będą mogli zrealizować inwestycję budowlaną polegającą na wybudowaniu budynku usługowo-handlowego z częścią magazynową oraz pylonem reklamowym, w celu jego sprzedaży.
W konsekwencji, biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że przysługuje Państwu na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na dokumentację projektową dla Inwestycji Drogowej.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 (oznaczonego we wniosku nr 5) jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w części dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo