Interpretacja 0111-KDIB3-2.4012.255.2026.2.MGO

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 31 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 30 kwietnia 2026 r. (wpływ 30 kwietnia 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

X sp. z o.o. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) są spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym wspólnikiem jest Miasto (dalej: „Miasto”).

Przedmiotem działalności Spółki jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb mieszkańców Miasta w zakresie określonych zadań własnych Miasta, jako jednostki samorządu terytorialnego, poprzez świadczenie usług użyteczności publicznej w zakresie zaopatrzenia ludności w wodę oraz zbiorowego odprowadzania ścieków.

Spółka powstała z przekształcenia samorządowego zakładu budżetowego pod nazwą Zakład na podstawie uchwały Rady Miasta nr z dnia (…) 2018 r. Przekształcenie nastąpiło w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.

W wyniku przekształcenia składniki mienia samorządowego zakładu budżetowego przekształconego w Spółkę stały się majątkiem Spółki - kapitał zakładowy Spółki został pokryty składnikami mienia samorządowego zakładu budżetowego. Spółka wstąpiła również we wszystkie prawa i obowiązki związane z działalnością przekształconego samorządowego zakładu budżetowego.

Jednym ze składników mienia przejętych po przekształconym samorządowym zakładzie budżetowym była sieć kanalizacji ogólnospławnej. Samorządowy zakład przekazało sieć kanalizacji ogólnospławnej samorządowemu zakładowi budżetowemu nieodpłatnie z chwilą jego utworzenia w 2015 roku.

W związku z nieodpłatnym nabyciem sieci kanalizacji ogólnospławnej samorządowemu zakładowi budżetowemu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT (czynność nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT).

Sieć kanalizacji ogólnospławnej, przejęta przez Wnioskodawcę po samorządowym zakładzie budżetowym, była siecią ogólnospławną, czyli wspólną dla wszystkich rodzajów ścieków tj. ścieków bytowych, przemysłowych, jak i opadowych (opady deszczowe, wody roztopowe).

Funkcjonowanie sieci kanalizacji ogólnospławnej, przyjmującej zarówno ścieki bytowe i przemysłowe, jak i wody opadowe i roztopowe, nie jest optymalnym rozwiązaniem z przyczyn technicznych, środowiskowych oraz ekonomicznych.

Kanalizacja ogólnospławna jest narażona na przeciążenia w trakcie intensywnych opadów, co może prowadzić do tzw. przelewów burzowych, gdzie część nieoczyszczonych ścieków bytowych trafia do rzek, zanieczyszczając środowisko. Połączenie ścieków bytowych i przemysłowych oraz wód opadowych i roztopowych prowadzi co rozcieńczenia ścieków, co utrudnia proces ich oczyszczania. Funkcjonowanie kanalizacji ogólnospławnej wiąże się również z koniecznością ponoszenia nadmiernych kosztów związanych z oczyszczaniem wód opadowych, które w przeważającej części są czyste i nie wymagają oczyszczania.

Z powyższych względów Spółka zrealizowała inwestycję pod nazwą „…” (dalej: „inwestycja”). Inwestycja była realizowana w latach 2020 - 2024 i została zakończona i oddana do użytkowania w dniu podpisania protokołu końcowego odbioru robót budowlanych tj. w dniu (…) 2024 r.

W ramach inwestycji wybudowano nową sieć kanalizacji sanitarnej (dalej: kanalizacja sanitarna), do której podłączono nieruchomości odprowadzające ścieki bytowe i przemysłowe, które do tej pory były odprowadzane do kanalizacji ogólnospławnej.

W związku z realizacją inwestycji polegającej na budowie nowej sieci kanalizacji sanitarnej, Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT. Nowa sieć kanalizacji sanitarnej jest bowiem wykorzystywana przez Spółkę do świadczenia usług opodatkowanych podatkiem VAT - usług odprowadzania ścieków.

W wyniku wybudowania nowej sieci kanalizacji sanitarnej, sieć kanalizacji ogólnospławnej przestała przyjmować ścieki bytowe oraz przemysłowe. W konsekwencji sieć kanalizacji ogólnospławnej utraciła swój dotychczasowy „ogólnospławny” charakter i jej rola została ograniczona do odprowadzania wód opadowych i roztopowych. W ten sposób dotychczasowa sieć kanalizacji ogólnospławnej stała się siecią kanalizacji deszczowej.

W związku z powyższym, sieć kanalizacji ogólnospławnej i sieć kanalizacji deszczowej, której dotyczy przedmiotowy wniosek, to ta sama sieć kanalizacyjna, jednak o zmienionym przeznaczeniu.

W związku z realizacją inwestycji nie ponoszono nakładów na dotychczasową sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej). W ramach inwestycji wybudowano nową sieć kanalizacji sanitarnej, do której podłączono nieruchomości odprowadzające ścieki bytowe i przemysłowe, po uprzednim odłączeniu tych nieruchomości od sieci kanalizacji ogólnospławnej.

Od momentu nabycia sieci kanalizacji ogólnospławnej przez samorządowy zakład budżetowy (2015 rok) do chwili obecnej, zarówno samorządowy zakład budżetowy, a następnie Wnioskodawca, nie ponosili na sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) nakładów ulepszeniowych.

Samorządowy zakład budżetowy oraz Wnioskodawca ponosili natomiast wydatki na sieć kanalizacji ogólnospławnej związane jej bieżącą konserwacją i remontami. W wyniku prowadzonych prac remontowych/konserwacyjnych dochodziło do wymiany części składowych sieci kanalizacji ogólnospławnej, od nabycia których samorządowemu zakładowi budżetowemu oraz Wnioskodawcy przysługiwało prawo o obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu tego nabycia. Prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu części składowych przysługiwało samorządowemu zakładowi budżetowemu, a następnie Wnioskodawcy w związku z wykorzystywaniem sieci kanalizacji ogólnospławnej do czynności opodatkowanych podatkiem VAT w zakresie świadczenia usług odprowadzania ścieków.

Dotychczasowa sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 w zw. z pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Obecnie Wnioskodawca zamierza przekazać Miastu dotychczasową sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej). Przekazanie nastąpi nieodpłatnie i przybierze formę umowy darowizny.

Sieć będąca przedmiotem planowanej transakcji jest położona na działkach stanowiących własność Miasta.

Wnioskodawca nie planuje ponoszenia nakładów ulepszeniowych na sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) do czasu jej planowanego przekazania na rzecz Miasta.

W związku z planowaną transakcją nieodpłatnego przekazania dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) Wnioskodawca powziął wątpliwości co do skutków podatkowych nieodpłatnego przekazania ww. sieci na rzecz Miasta na gruncie podatku od towarów i usług.

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:

Na pytanie Organu „Czy są Państwo zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym?”, odpowiedzieli Państwo „Spółka jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym.”

Na pytanie zadane w wezwaniu „Z jakiego powodu i w jakim celu zamierzają Państwo przekazać Miastu sieć ogólnospławną (obecnie sieć kanalizacji deszczowej)?”, odpowiedzieli Państwo „Spółka, a wcześniej samorządowy zakład budżetowy, zostały powołane do życia przede wszystkim w celu realizacji zadań własnych Miasta z zakresu odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych. Z uwagi na okoliczność, iż do odprowadzania tych ścieków służyła kanalizacja ogólnospławna (obecnie sieć kanalizacji deszczowej), Spółka zajmowała się (i zajmuje nadal) odprowadzaniem wód opadowych i roztopowych. W związku z wybudowaniem nowej sieci kanalizacji sanitarnej, to za jej pośrednictwem Spółka realizuje w tym momencie zadania własne Miasta w zakresie odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych. Celem powołania Spółki nie było natomiast powierzanie jej zadania z zakresu odprowadzania wód opadowych i roztopowych, które było (i jest nadal) realizowane przez Spółkę z uwagi na wykorzystywanie do odprowadzania ścieków bytowych i przemysłowych oraz wód opadowych i roztopowych tej samej infrastruktury – sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej). Z uwagi na okoliczność, iż odprowadzanie tych dwóch rodzajów ścieków nie jest już ze sobą powiązane w ramach jednej sieci, Spółka chce przekazać Miastu sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej), a tym samym zadanie w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych. Realizacja zadania z zakresu odprowadzania wód opadowych i roztopowych nie generuje przychodu po stronie Spółki. Gmina nie planuje przyznawać Spółce wynagrodzenia z tytułu tej działalności. Dalsze posiadanie przez Spółkę sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) nie ma zatem uzasadnienia ekonomicznego. Celem przekazania Miastu sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej), jest pozbycie się składnika majątku, którego dalsza eksploatacja nie jest uzasadniona zarówno ze względów ekonomicznych, jak i ze względu na potrzebę przekazania zadania związanego z odprowadzaniem wód opadowych i roztopowych Miastu, jako podmiotowi ustawowo zobowiązanemu do realizacji tego zadania.”

Na pytanie Organu „Czy na moment przekazania sieci ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta, sieć ta będzie fizycznie (faktycznie) połączona z istniejącą siecią/sieciami należącymi do przedsiębiorstwa przesyłowego, o którym mowa w art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.)? ”, odpowiedzieli Państwo „Na moment przekazania sieci ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta, sieć ta będzie wchodziła w skład przedsiębiorstwa Spółki w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego. Do momentu przekazania sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta sieć ta będzie wykorzystywana przez Spółkę do odprowadzania wód opadowych i roztopowych, będzie w posiadaniu Spółki, będzie stanowiła własność Spółki i będzie ujęta w ewidencji środków trwałych Spółki. Tym samym będzie stanowiła część przedsiębiorstwa Spółki w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego. Sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) nie jest jednak fizycznie połączona z innymi istniejącymi sieciami należącymi do Wnioskodawcy, jako przedsiębiorstwa przesyłowego. Brak połączenia z innymi sieciami wynika z faktu, że sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) stanowi samodzielną, odrębną sieć. Jej połączenie z innymi sieciami, w szczególności siecią kanalizacji sanitarnej, jest niewskazane, ponieważ z przyczyn opisanych we wniosku o wydanie interpretacji, celem Spółki było techniczne rozdzielenie sieci kanalizacji sanitarnej oraz sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej), które pełnią różne funkcje, co nie daje podstaw do ich technicznego łączenia ze sobą.”

Na pytanie zadane w wezwaniu „Czy na moment przekazania sieci ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta, sieć ta będzie już w posiadaniu Miasta?”, odpowiedzieli Państwo „Na moment przekazania sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta, sieć ta nie będzie jeszcze w posiadaniu Miasta. Do momentu przekazania sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta sieć ta będzie w posiadaniu Spółki, będzie wykorzystywana przez Spółkę do odprowadzania wód opadowych i roztopowych, będzie stanowiła własność Spółki i będzie ujęta w ewidencji środków trwałych Spółki. Przekazanie sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta nastąpi w wykonaniu umowy darowizny i zostanie potwierdzone odpowiednim protokołem zdawczo-odbiorczym. Dopiero od momentu przekazania sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej), udokumentowanego odpowiednim protokołem, posiadanie tej sieci przejdzie na Miasto.”

Na pytanie Organu „Czy od momentu nabycia przez samorządowy zakład budżetowy w 2015 r., sieć kanalizacji ogólnospławnej była wykorzystywana przez cały okres posiadania do odprowadzania ścieków?”, odpowiedzieli Państwo „Od momentu nabycia przez samorządowy zakład budżetowy w 2015 r., sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) była wykorzystywana przez cały okres posiadania do odprowadzania ścieków – zarówno ścieków sanitarnych – bytowych oraz przemysłowych, jak i wód opadowych i roztopowych. Warto jednak zaznaczyć, że od momentu wybudowania przez Spółkę nowej sieci kanalizacji sanitarnej, co miało miejsce w 2024 roku, sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) jest wykorzystywana wyłącznie do odprowadzania wód opadowych i roztopowych, natomiast ścieki sanitarne – bytowe i przemysłowe odprowadzane są za pośrednictwem nowej sieci kanalizacji sanitarnej.”

Pytania

1) Czy nieodpłatne przekazanie dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) Miastu będzie stanowiło czynność opodatkowaną podatkiem VAT?

2) W przypadku udzielenia odpowiedzi twierdzącej na pytanie 1, czy nieodpłatne przekazanie dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) Miastu będzie korzystało ze zwolnienia od podatku VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nieodpłatne przekazanie dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) Miastu będzie stanowiło czynność opodatkowaną podatkiem VAT, korzystającą ze zwolnienia od podatku VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 775) - zwanej dalej „ustawą o VAT” - opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o VAT definiuje pojęcie dostawy towarów. W myśl tego przepisu przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Natomiast na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Stosownie do treści art. 45 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071, dalej: „k.c.”), rzeczami są tylko przedmioty materialne. W myśl natomiast art. 47 § 1 k.c., część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. Jak stanowi art. 47 § 2 k.c., częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych (art. 47 § 3 k.c.).

W art. 48 Kodeksu cywilnego postanowiono, że z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.

Ponadto, stosownie do art. 49 § 1 k.c., urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Należy zaznaczyć, że przesłanka wynikająca z powołanego wyżej art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego jest spełniona z chwilą podłączenia wymienionych w tym przepisie urządzeń do sieci należących do przedsiębiorstwa lub zakładu.

Na podstawie art. 49 § 2 Kodeksu cywilnego, osoba, która poniosła koszty budowy urządzeń, o których mowa w § 1, i jest ich właścicielem, może żądać, aby przedsiębiorca, który przyłączył urządzenia do swojej sieci, nabył ich własność za odpowiednim wynagrodzeniem, chyba że w umowie strony postanowiły inaczej. Z żądaniem przeniesienia własności tych urządzeń może wystąpić także przedsiębiorca.

W świetle powołanych przepisów Kodeksu cywilnego urządzenia przesyłowe co do zasady stanowią część składową nieruchomości, na której zostały posadowione. Jeżeli jednak wchodzą one w skład przedsiębiorstwa, to nie należą do części składowych nieruchomości, na których zostały posadowione. Tym samym, w takiej sytuacji stanowią one odrębny od samej nieruchomości przedmiot prawa własności. Uznanie sieci przesyłowych, o których mowa w art. 49 § 1 k.c. za odrębny od nieruchomości przedmiot prawa własności uzależnione zostało zatem od przesłanki, aby sieci te wchodziły w skład przedsiębiorstwa. Z chwilą fizycznego połączenia z siecią urządzenia te stają się zatem samoistnymi rzeczami ruchomymi, które mogą być przedmiotem odrębnej własności i odrębnego obrotu - może zatem dojść do przeniesienia własności tych urządzeń w drodze umowy na rzecz przedsiębiorcy lub osoby trzeciej.

Powyższe rozważania prowadzą zatem do wniosku, iż w sprawie, będącej przedmiotem niniejszego wniosku w pierwszej kolejności uznać należy, że dotychczasowa sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej), będąca przedmiotem planowanego nieodpłatnego przekazania na rzecz Miasta, stanowi samoistną rzecz ruchomą, będącą przedmiotem odrębnego prawa własności, stanowiąc urządzenie do odprowadzania płynów.

Samorządowy zakład budżetowy nabył sieć kanalizacji ogólnospławnej od Miasta w 2015 roku. Następnie majątek ten został przejęty przez Wnioskodawcę, który w ramach sukcesji generalnej przejął majątek po zlikwidowanym samorządowym zakładzie budżetowym.

Biorąc pod uwagę przedstawioną powyżej argumentację, stwierdzić zatem należy, że z chwilą podłączenia urządzeń przesyłowych do sieci przedsiębiorstwa przesyłowego następowało wyodrębnienie własności urządzeń przesyłowych, jako samoistnych rzeczy ruchomych, mogących być przedmiotem odrębnego prawa własności i odrębnego obrotu.

Tym samym, nieodpłatne przekazanie dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta należy traktować jako dostawę towarów, ponieważ jest to w istocie przekazanie samoistnej rzeczy ruchomej, której Wnioskodawca jest właścicielem (por. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 20 października 2020 r. nr 0114-KDIP4-1.4012.312.2020.3.APR).

W konsekwencji do oceny skutków podatkowych nieodpłatnego przekazania dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) znajdą zastosowanie przepisy dotyczące odpłatnej dostawy towarów, a nie odpłatnego świadczenia usług.

Z treści powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, jednoznacznie wynika, że dostawa towarów podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy jest wykonywana odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy dokonującym dostawy towarów a ich nabywcą, a w zamian za dostarczone towary powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte - w przypadku dostawy towarów w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT.

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Analiza treści art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, pozwala na stwierdzenie, że uznanie nieodpłatnego przekazania towarów za odpłatną dostawę towarów uzależnione jest od tego czy podatnikowi przysługiwało w całości bądź w części prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu przekazywanych towarów lub ich części składowych.

Samorządowemu zakładowi budżetowemu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT w związku z nabyciem sieci kanalizacji ogólnospławnej. Jednakże samorządowy zakład budżetowy oraz Wnioskodawca ponosili wydatki na sieć kanalizacji ogólnospławnej związane jej bieżącą konserwacją i remontami. W wyniku prowadzonych prac remontowych/konserwacyjnych dochodziło do wymiany części składowych sieci kanalizacji ogólnospławnej, od nabycia których samorządowemu zakładowi budżetowemu oraz Wnioskodawcy przysługiwało prawo o obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu tego nabycia.

Z uwagi na opisane wyżej przysługujące samorządowemu zakładowi budżetowemu oraz Wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku naliczonego od nabycia części składowych dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) zostały spełnione przesłanki zakwalifikowania planowanej czynności jako odpłatnej dostawy towarów opodatkowanej podatkiem VAT w oparciu o art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT.

W tym miejscy wskazać należy, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może być opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku (por. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 3 lipca 2023 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.159.2023.2.DS).

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z ww. przepisu wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest co do zasady zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowe jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

W myśl art. 2 pkt 14 ustawy o VAT:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich: a) wybudowaniu lub b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania, zarówno wtedy, gdy po wybudowaniu budynku/budowli lub ich części sprzedano je lub oddano w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku/budowli/ich części na potrzeby własne - ponieważ w obydwu przypadkach doszło do korzystania z nich.

Przepisy ustawy nie definiują pojęcia budynku/budowli, o których mowa powyżej. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 3 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego:

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach;

3) budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, biogazowni, biogazowni rolniczej, biometanowni i innych urządzeń), oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, w tym pod morskie turbiny wiatrowe oraz stacje elektroenergetyczne zlokalizowane na morzu, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową;

3a) obiekcie liniowym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, droga kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable zainstalowane w kanalizacji kablowej, kable zainstalowane w kanale technologicznym oraz kable telekomunikacyjne dowieszone do już istniejącej linii kablowej nadziemnej nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego.

Dotychczasowa sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) jest budowlą (obiektem liniowym) w rozumieniu art. 3 pkt 3 i 3a Prawa budowlanego.

Dotychczasowa sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) została wytworzona (oddana do użytkowania) ponad 2 lata temu. W okresie ostatnich 2 lat Spółka nie ponosiła żadnych nakładów na jej ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

Również zmiana przeznaczenia infrastruktury kanalizacyjnej z sieci kanalizacji ogólnospławnej na sieć kanalizacji deszczowej nie wiązała się z poniesieniem nakładów na ulepszenie tej infrastruktury.

Zmiana przeznaczenia infrastruktury kanalizacyjnej wiązała się jedynie z ograniczeniem zakresu wykorzystania tej infrastruktury, poprzez zaprzestanie odprowadzania przy jej użyciu ścieków bytowych oraz przemysłowych, a w konsekwencji ograniczeniu wykorzystania sieci do odprowadzania wyłącznie wód opadowych i roztopowych. Nie sposób zatem przyjmować, że opisywana zmiana skutkowała w jakimkolwiek zakresie wzrostem wartości użytkowej (ulepszeniem) sieci będącej przedmiotem planowanej transakcji.

Zmiana przeznaczenia sieci kanalizacyjnej z kanalizacji ogólnospławnej na kanalizację deszczową nie wiązała się z ponoszeniem nakładów na istniejącą sieć kanalizacji ogólnospławnej. Nakłady były co prawda ponoszone, ale wyłącznie na budowę nowej sieci kanalizacji sanitarnej, stanowiącej odrębną budowlę (odrębny środek trwały) od dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej).

Wybudowanie nowej sieci kanalizacji sanitarnej nie doprowadziło również do wzrostu wartości użytkowej dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) w stosunku do wartości z dnia przyjęcia jej do używania, mierzonej parametrami wskazanymi w art. 16g ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Wytworzenie nowej sieci kanalizacji sanitarnej doprowadziło natomiast do faktycznego ograniczenia funkcji dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej, ograniczając jej funkcję wyłącznie do odprowadzania wód opadowych i roztopowych. Można zatem mówić nie tyle o zwiększeniu, ile o faktycznym ograniczeniu wartości użytkowej przedmiotowej sieci. Wykluczone jest zatem zakwalifikowanie opisywanej zmiany przeznaczenia infrastruktury kanalizacyjnej jako ulepszenia w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.

Wnioskodawca nie planuje ponoszenia nakładów ulepszeniowych na dotychczasową sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) do czasu jej planowanego nieodpłatnego przekazania na rzecz Miasta.

Tym samym do pierwszego zasiedlenia dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) doszło w okresie dłuższym niż 2 lata przed momentem planowanej transakcji. Jednocześnie w okresie ostatnich 2 lat Spółka nie ponosiła żadnych nakładów na jej ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, co spowodowałoby kolejne jej pierwsze zasiedlenie.

Zatem czynność nieodpłatnego przekazania Miastu dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i jest zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT - nie jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budowli nie upłynął okres krótszy niż 2 lata.

W konsekwencji nieodpłatne przekazanie dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) Miastu będzie stanowiło czynność opodatkowaną podatkiem VAT, korzystającą ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.

W uzupełnieniu wniosku podali Państwo, że:

„W zakresie uzupełnienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego zdarzenia przyszłego, w szczególności w kontekście pytania oznaczonego w wezwaniu z dnia 29 kwietnia 2026 r. numerem 3 oraz odpowiedzi na to pytanie wyjaśniam:

W ocenie Wnioskodawcy sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) stanowi przedmiot obrotu, odrębny od gruntu, na którym jest ona położona, z uwagi na okoliczność, iż wchodzi w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, będącego przedsiębiorstwem przesyłowym.

Regulacja art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi wyjątek od zasady supreficies solo cedit. W jego świetle urządzenia przesyłowe nie stanowią części składowej nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa, przy czym przedsiębiorstwo należy rozumieć zgodnie z treścią art. 55 , w znaczeniu przedmiotowym, jako zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Z powyższego należy wywodzić, że jeżeli urządzenia przesyłowe nie wchodzą w skład przedsiębiorstwa, to wtedy, a contrario, będą one stanowić część składową nieruchomości.

Urządzenia przesyłowe, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, należy kwalifikować jako samoistne rzeczy ruchome (Tak m.in. A. Olejniczak, Własność urządzeń przyłączonych do sieci przedsiębiorstwa energetycznego, s. 31; M. Balwicka-Szczyrba, Korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorców przesyłowych - właścicieli urządzeń przesyłowych, s. 78; Por. m.in. wyrok SN z 22.01.2010 r., V CSK 195/09, OSNC 2010/7–8/116; wyrok SN z 13.04.2011 r., V CSK 309/10, LEX nr 1001339) bez względu na stopień ich związania z siecią. De lege lata w świetle art. 49 § 2 Kodeksu cywilnego ustawodawca nie traktuje ich jako części składowych większej całości, umożliwiając obrót urządzeniami. W konsekwencji urządzenia przesyłowe są zbiorem rzeczy ruchomych, a nie jedną rzeczą złożoną (Por. m.in. wyrok SN z 11.03.2025 r., II CSKP 1043/23, LEX nr 3841361).

Zgodnie z art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego zasada superficies solo cedit jest wyłączona w stosunku do urządzeń przesyłowych od momentu wejścia w skład przedsiębiorstwa przesyłowego (Por. m.in. wyroki SN: z 26.11.2019 r., IV CSK 382/18, LEX nr 2772587; z 27.08.2020 r., IV CSK 635/18, LEX nr 3057427). Należy przyjmować, że wejście w skład przedsiębiorstwa przesyłowego jest związane z nabyciem posiadania urządzenia przesyłowego przez przedsiębiorcę (Balwicka-Szczyrba Małgorzata (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/el.). Skoro bowiem przedsiębiorstwo w świetle art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego rozumiane jest w znaczeniu przedmiotowym (zgodnie z art. 55¹ Kodeksu cywilnego), to w jego skład wchodzi także stan faktyczny władztwa nad rzeczą, jakim jest posiadanie, zarówno rzeczy ruchomej, jak i nieruchomości (Tak m.in. M. Habdas, Przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym, KPP 2002/2, s. 335.). Z powyższego należy wywodzić, że skoro wejście w skład przedsiębiorstwa jest kwestią faktu, to fakt ten nie musi być uzależniony od połączenia urządzenia przesyłowego z siecią, albowiem istnieje możliwość, że przedsiębiorca będzie posiadał urządzenie przesyłowe wcześniej, już z chwilą jego wzniesienia (Balwicka-Szczyrba Małgorzata (red.), Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, LEX/el.).

Na kwalifikację sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) jako odrębnego od gruntu przedmiotu obrotu, nie powinna wpływać okoliczność, iż sieć ta nie jest fizycznie połączona z innymi sieciami będącymi w posiadaniu Wnioskodawcy.

Jak wyjaśniono powyżej, sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) stanowi samodzielną, odrębną sieć, a jej połączenie z innymi sieciami będącymi w posiadaniu Wnioskodawcy nie ma uzasadnienia technicznego.

Kluczowe dla kwalifikacji prawnej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) jako samodzielnego przedmiotu obrotu, odrębnego od gruntu, ma fakt iż sieć ta znajduje się w posiadaniu Wnioskodawcy, a tym samym wchodzi w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, co ma miejsce na gruncie przedstawionego zdarzenia przyszłego.”

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 2 pkt 6 i 22 ustawy:

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy:

Z powyższego wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów (przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel), a także wszelkie inne przekazania oraz darowizny wskazane w art. 7 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych. Tym samym, niespełnienie powyższego warunku jest podstawą do traktowania nieodpłatnego przekazania towarów w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – jako wyłączonego spod zakresu działania ustawy, bez względu na cel, na który zostały one przekazane.

Zatem, w przypadku, gdy podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie (w tym także darowizna) tych towarów pozostaje poza zakresem opodatkowania (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania), bez względu na cel, na który zostały one przekazane (darowane).

Omawiany przepis jest odpowiednikiem art. 16 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347, poz. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Jak wynika z treści art. 7 ust. 2 ustawy, przesłanka do opodatkowania nieodpłatnego przekazania towaru będącego składnikiem majątku przedsiębiorstwa, wystąpi nie tylko w sytuacji, gdy przy jego nabyciu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, ale również wówczas, gdy prawo takie przysługiwało w związku z nabyciem lub wytworzeniem części składowych tego towaru.

Analizując treść art. 7 ust. 2 ustawy, warto odwołać się również do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który wielokrotnie wypowiadał się w kwestii opodatkowania nieodpłatnych świadczeń. W wyroku z 27 czerwca 1989 r. w sprawie C-50/88 (Heinz Küchne) Trybunał stwierdził, że:

Również w orzeczeniu z 25 maja 1993 r. w sprawie C-193/91 (Gerhard Mohsche) oraz w orzeczeniu z 17 maja 2001 r. w połączonych sprawach C-322/99 (Hans-Georg Fisher) i C-323/99 (Klaus Brandenstein) Trybunał wskazał, że nieodpłatne świadczenia mogą być opodatkowane wyłącznie w takim zakresie, w jakim podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku naliczonego.

Jak wynika z powyższego, kluczowym elementem determinującym opodatkowanie podatkiem od towarów i usług czynności polegającej na nieodpłatnym przekazaniu towarów jest to, czy przy nabyciu (w tym również imporcie lub wytworzeniu) tych towarów lub ich części składowych podatnikowi przysługiwało – w całości lub w części – prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Za prawidłowością takiego rozstrzygnięcia przemawia zarówno treść przywołanych wyżej przepisów, jak i wskazane orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, który opowiada się za opodatkowaniem podatkiem VAT nieodpłatnych dostaw tych towarów, przy nabyciu których podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. Tylko takie rozwiązanie pozwala bowiem zarówno uniknąć podwójnego opodatkowania, jak i braku opodatkowania ostatecznej konsumpcji.

Innymi słowy art. 7 ust. 2 ustawy, zrównuje czynności dokonane bez wynagrodzenia z czynnościami odpłatnymi, przy spełnieniu warunków wymienionych w tym przepisie i z zastrzeżeniem płynącym z ust. 3 tego artykułu. W związku z powyższym nieodpłatne przekazanie przez podatnika należących do jego przedsiębiorstwa towarów (o których mowa w art. 2 pkt 6 ustawy), innych niż prezenty o małej wartości i próbki, jeżeli następuje na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika, wchodzi w zakres objęty pojęciem „odpłatnej dostawy towarów”, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Należy jednak zaznaczyć, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza” na potrzeby podatku od towarów i usług zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. W wyniku przekształcenia składniki mienia samorządowego zakładu budżetowego przekształconego w Spółkę stały się majątkiem Spółki. Spółka wstąpiła również we wszystkie prawa i obowiązki związane z działalnością przekształconego samorządowego zakładu budżetowego. Jednym ze składników mienia przejętych po przekształconym samorządowym zakładzie budżetowym była sieć kanalizacji ogólnospławnej. Miasto przekazało sieć kanalizacji ogólnospławnej samorządowemu zakładowi budżetowemu nieodpłatnie z chwilą jego utworzenia w 2015 roku. W związku z nieodpłatnym nabyciem sieci kanalizacji ogólnospławnej samorządowemu zakładowi budżetowemu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT (czynność nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT). W wyniku wybudowania nowej sieci kanalizacji sanitarnej, sieć kanalizacji ogólnospławnej przestała przyjmować ścieki bytowe oraz przemysłowe. W ten sposób dotychczasowa sieć kanalizacji ogólnospławnej stała się siecią kanalizacji deszczowej. Do momentu przekazania sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta sieć ta będzie w posiadaniu Spółki, będzie wykorzystywana przez Spółkę do odprowadzania wód opadowych i roztopowych, będzie stanowiła własność Spółki i będzie ujęta w ewidencji środków trwałych Spółki. Przekazanie sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta nastąpi w wykonaniu umowy darowizny i zostanie potwierdzone odpowiednim protokołem zdawczo-odbiorczym. Dopiero od momentu przekazania sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej), udokumentowanego odpowiednim protokołem, posiadanie tej sieci przejdzie na Miasto. Od momentu nabycia sieci kanalizacji ogólnospławnej przez samorządowy zakład budżetowy (2015 rok) do chwili obecnej, zarówno samorządowy zakład budżetowy, a następnie Państwo, nie ponosili na sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) nakładów ulepszeniowych. Samorządowy zakład budżetowy oraz Państwo ponosili natomiast wydatki na sieć kanalizacji ogólnospławnej związane z jej bieżącą konserwacją i remontami. W wyniku prowadzonych prac remontowych/konserwacyjnych dochodziło do wymiany części składowych sieci kanalizacji ogólnospławnej, od nabycia których samorządowemu zakładowi budżetowemu oraz Państwu przysługiwało prawo o obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu tego nabycia.

Państwa wątpliwości dotyczą uznania za czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług nieodpłatnego przekazania sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów, co do zasady, podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy jest wykonywana odpłatnie (za wynagrodzeniem). Jednocześnie ustawodawca zrównał niektóre dostawy towarów dokonywane nieodpłatnie z odpłatną dostawą towarów, a więc z czynnościami, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Z powołanego art. 7 ust. 2 ustawy, wynika że co do zasady, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, a także wszelkie inne darowizny, z którymi wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, jedynie wówczas, gdy podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych. Niespełnienie ww. warunku jest podstawą do traktowania nieodpłatnego przekazania towarów – w świetle brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – jako wyłączonego spod zakresu działania ustawy, bez względu na cel, na który zostały one przekazane.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że definicja umowy darowizny została zawarta w art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Z powołanego powyżej przepisu prawa cywilnego wynika zatem, że umowa darowizny należy do umów cywilnoprawnych przenoszących prawo własności na nabywcę określonych towarów (rzeczy).

Umowa darowizny jest czynnością prawną, na mocy której darczyńca zobowiązuje się do jednostronnego bezpłatnego świadczenia kosztem swojego majątku na rzecz obdarowanego, przy równoczesnym braku nałożenia na niego obowiązku świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Korzyść osiągana przez jedną stronę umowy nie znajduje odpowiednika po drugiej stronie.

Jak już wskazano powyżej, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów (przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel), a także wszelkie inne darowizny, pod warunkiem, że podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w całości bądź w części.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że nieodpłatne przekazanie majątku – darowizna sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta będzie stanowić dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, gdyż - jak wynika z opisu sprawy - przysługiwało Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu zakupu części składowych. Wskazali Państwo bowiem, że w wyniku prowadzonych prac remontowych/konserwacyjnych dochodziło do wymiany części składowych sieci kanalizacji ogólnospławnej, od nabycia których samorządowemu zakładowi budżetowemu oraz Państwu przysługiwało prawo o obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu tego nabycia.

W konsekwencji, nieodpłatne przekazanie przez Państwa sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta będzie spełniało definicję odpłatnej dostawy towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy, gdyż zostały spełnione warunki zawarte w tym przepisie. W konsekwencji nieodpłatne przekazanie przez Państwa sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za prawidłowe.

Dalsze Państwa wątpliwości w sprawie dotyczą możliwości objęcia zwolnieniem od podatku VAT nieodpłatnego przekazania Miastu dotychczasowej sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej).

Wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może być albo opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania.

W przypadku nieruchomości zabudowanych niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Według art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Powyższy przepis wskazuje, jakie muszą zostać spełnione warunki aby sprzedaż budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Z przepisu tego wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.

Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania dla dostawy zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

-     towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

-     przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostawy budynków, budowli lub ich części prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie danego obiektu. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Wskazania wymaga, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku”, „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524).

I tak, w myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:

Stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:

Na podstawie art. 3 pkt 3 ww. ustawy Prawo budowlane:

Jak stanowi art. 3 pkt 3a ustawy Prawo budowlane:

Z opisu sprawy wynika, że dotychczasowa sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 w zw. z pkt 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Miasto przekazało sieć kanalizacji ogólnospławnej samorządowemu zakładowi budżetowemu nieodpłatnie z chwilą jego utworzenia w 2015 roku. Od momentu nabycia przez samorządowy zakład budżetowy w 2015 r., sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) była wykorzystywana przez cały okres posiadania do odprowadzania ścieków – zarówno ścieków sanitarnych – bytowych oraz przemysłowych, jak i wód opadowych i roztopowych.

Od momentu nabycia sieci kanalizacji ogólnospławnej przez samorządowy zakład budżetowy (2015 rok) do chwili obecnej, zarówno samorządowy zakład budżetowy, a następnie Państwo, nie ponosili na sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) nakładów ulepszeniowych. Nie planują Państwo ponoszenia nakładów ulepszeniowych na sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) do czasu jej planowanego przekazania na rzecz Miasta.

Mając zatem na uwadze przywołane przepisy oraz opis sprawy należy stwierdzić, że dokonywana przez Państwa dostawa budowli tj. sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy bowiem nie będzie dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia i pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą upłynie okres nie krótszy niż 2 lata. Wskazali Państwo, że od momentu nabycia przez samorządowy zakład budżetowy w 2015 r., sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) była wykorzystywana przez cały okres posiadania do odprowadzania ścieków – zarówno ścieków sanitarnych – bytowych oraz przemysłowych, jak i wód opadowych i roztopowych. Od momentu nabycia sieci kanalizacji ogólnospławnej przez samorządowy zakład budżetowy (2015 rok) do chwili obecnej, zarówno samorządowy zakład budżetowy, a następnie Państwo, nie ponosili na sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) nakładów ulepszeniowych i nie planują Państwo ponoszenia nakładów ulepszeniowych na sieć kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieć kanalizacji deszczowej) do czasu jej planowanego przekazania na rzecz Miasta.

W związku z tym, że dostawa budowli – sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, dalsza analiza zwolnień ww. czynności – wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a lub pkt 2 ustawy – jest bezpodstawna.

W konsekwencji należy uznać, że nieodpłatne przekazanie przez Państwa sieci kanalizacji ogólnospławnej (obecnie sieci kanalizacji deszczowej) na rzecz Miasta będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, korzystającą ze zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.