Interpretacja 0111-KDIB3-2.4012.331.2026.3.ASZ

Interpretacja indywidualna

– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 27 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 3 lipca 2026 r. (wpływ 3 lipca 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

X (dalej: „X” lub „Wnioskodawca”) jest posiadającą osobowość prawną samorządową instytucją kultury prowadzoną przez Miasto A, wpisaną do rejestru instytucji kultury pod nr (...) działa na podstawie ustawy z dnia 25 października 1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 406) oraz swojego statutu. X jest podatnikiem VAT zarejestrowanym dla potrzeb VAT jako podatnik VAT czynny.

W świetle statutu X do jej zadań należy m.in.:

1) prowadzenie działalności artystycznej, scenicznej, estradowej, kabaretowej, kinowej, rozpowszechnianie i produkcja filmów, działalność wydawnicza, działalność fonograficzna, działalność wystawiennicza;

2) tworzenie i upowszechnianie programów artystycznych o wysokich walorach wykonawczych, poprzez:

a. tworzenie własnych zespołów artystycznych i prowadzenie ich działalności,

b. organizowanie i realizowanie imprez okolicznościowych o zasięgu lokalnym, krajowym i zagranicznym na zamówienie innych zleceniodawców,

c. organizowanie i realizowanie imprez krajowych i zagranicznych przygotowywanych przez inne jednostki organizacyjne, a także produkcja własna,

d. przygotowanie, organizowanie, realizowanie programów rozrywkowych w lokalach gastronomicznych wraz z działalnością gastronomiczną,

e. zarządzanie nieruchomościami na cele kulturalne,

f. dokonywanie nagrań muzycznych, słowno-muzycznych wszystkimi metodami,

g. wydawanie folderów, książek, kalendarzy, druków, płyt na wszystkich dostępnych nośnikach,

h. przygotowanie i realizowanie, w uzgodnieniu z władzami oświatowymi, działalności kulturalnej dla młodzieży szkolnej,

i. przygotowanie i realizowanie małych form teatralnych,

j. współpraca ze społecznym ruchem kulturalnym,

k. promocja lokalnego środowiska kulturalnego,

l. współpraca z instytucjami, stowarzyszeniami, społecznym ruchem artystycznym i twórcami indywidualnymi,

m. rozpowszechnianie filmów poprzez publiczne udostępnianie filmu w jakikolwiek sposób, produkcję, współprodukcję lub współfinansowanie filmów, upowszechnianie kultury filmowej poprzez organizację festiwali i przeglądów;

3) prowadzenie samodzielnej działalności impresaryjnej na rzecz artystów i innych instytucji kulturalnych na terenie całego kraju.

X może prowadzić działalność gospodarczą, a środki uzyskane tą drogą mogą być wykorzystane wyłącznie na działalność statutową i utrzymanie obiektów, w którym prowadzona jest działalność kulturalna.

Przychodami instytucji kultury są przychody pochodzące z prowadzonej działalności, w tym przychody ze sprzedaży biletów do Kina C i na inne wydarzenia kulturalne, ze sprzedaży składników majątku ruchomego, przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych, dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł.

W celu realizacji swoich działań statutowych Wnioskodawca organizuje warsztaty teatralne, komiksowe czy rękodzielnicze oraz zajęcia nauki gry na instrumencie. W ramach X funkcjonuje wyodrębniona wewnętrzna jednostka organizacyjna Dom Kultury B, który prowadzi warsztaty będące przedmiotem niniejszego wniosku.

Warsztaty teatralne

Warsztaty teatralne organizowane przez X skierowane są do dzieci w dwóch kategoriach wiekowych: grupa I – dzieci w wieku 4–6 lat, grupa II – dzieci z klas I–II szkoły podstawowej.

Zajęcia mają charakter cyklicznych wydarzeń kulturalnych, odbywających się raz w tygodniu. Uczestnictwo w warsztatach jest odpłatne i możliwe zarówno w formie jednorazowego wejścia za zakupem biletu, jak i karnetu obejmującego określoną liczbę wejść. Obecnie bilety sprzedawane są za pośrednictwem zewnętrznej platformy biletowej Bilety24 – online oraz w kasie Domu Kultury B.

Warsztaty stanowią formę aktywnego uczestnictwa w kulturze, w ramach których dzieci biorą udział w zajęciach o charakterze teatralnym, obejmujących elementy zabawy scenicznej, pracy z rekwizytem, ruchem i muzyką. Każde spotkanie angażuje uczestnika w działania twórcze dostosowane do ich wieku.

W ramach warsztatów uczestnicy rozwijają:

-        umiejętności prezentacji przed publicznością i zyska pewność siebie,

-        kreatywność,

-        umiejętność współdziałania,

-        wyobraźnię i potencjał twórczy,

-        prawidłową dykcję.

Celem zajęć jest umożliwienie dzieciom kontaktu z kulturą i sztuką teatru poprzez bezpośrednie uczestnictwo w działaniach o charakterze artystycznym, w przyjaznej i dostosowanej do ich potrzeb formule.

Zajęcia prowadzone są przez pedagożkę teatralną.

Warsztaty komiksowe

Warsztaty komiksowe organizowane przez X skierowane są do dzieci w wieku 10–14 lat, choć mogą w nich uczestniczyć wszyscy, który zakupią bilet.

Zajęcia mają charakter cyklicznych wydarzeń, odbywających się raz w tygodniu. Uczestnictwo w warsztatach jest odpłatne i odbywa się w formie biletu wstępu, dostępnego zarówno jako jednorazowe wejście, jak i karnet obejmujący określoną liczbę wejść. Obecnie bilety sprzedawane są za pośrednictwem zewnętrznej platformy biletowej Bilety24 – online oraz w kasie Domu Kultury B.

Warsztaty stanowią formę aktywnego uczestnictwa w kulturze, w ramach których dzieci biorą udział w działaniach twórczych związanych ze sztuką komiksu. Zajęcia opierają się na wspólnym uczestnictwie w aktywnościach artystycznych, z wykorzystaniem rysunku, narracji wizualnej oraz elementów charakterystycznych dla komiksu.

Każde spotkanie angażuje uczestników w działania o charakterze artystycznym i kreatywnym, realizowane w formie twórczej zabawy. W ramach warsztatów uczestnicy tworzą narrację za pomocą rysunku. W trakcie warsztatów przedstawiane są podstawy i różne techniki rysunkowe, a także wskazówki dotyczące odpowiedniego planu wydarzeń, kadrowania oraz typografii. Uczestnicy na każdych zajęciach dostają zadania rozwijające kreatywność, wyobraźnię oraz pewność siebie poprzez twórczą realizację.

Celem warsztatów jest umożliwienie dzieciom bezpośredniego kontaktu z kulturą i sztuką komiksu poprzez udział w wydarzeniach o charakterze artystycznym. Ich efektem z kolei jest tworzenie autorskich komiksów.

Zajęcia prowadzone są przez graficzkę aktywnie działającą w obszarze twórczości artystycznej.

Warsztaty rękodzielnicze

Warsztaty rękodzielnicze organizowane przez X skierowane są do dzieci, młodzieży oraz dorosłych.

Zajęcia mają charakter cyklicznych wydarzeń, odbywających się raz w tygodniu. Uczestnictwo w warsztatach jest odpłatne i odbywa się w formie biletu wstępu, dostępnego zarówno jako jednorazowe wejście, jak i karnet obejmujący określoną liczbę wejść. Obecnie bilety sprzedawane są za pośrednictwem zewnętrznej platformy biletowej Bilety24 – online oraz w kasie Domu Kultury B.

Warsztaty stanowią formę aktywnego uczestnictwa w kulturze, w ramach których uczestnicy biorą udział w działaniach twórczych związanych z rękodzielnictwem, obejmujących różnorodne techniki, takie jak tkanie, filcowanie, haft, szydełkowanie czy makrama. Uczestnicy krok po kroku poznają tajniki rękodzieła w nowoczesnej odsłonie.

Zajęcia mają formułę opartą na uczestnictwie w działaniach artystycznych i kreatywnych, realizowanych w ramach spotkań warsztatowych.

Celem zajęć jest umożliwienie uczestnikom bezpośredniego kontaktu z kulturą i tradycją rękodzielniczą poprzez udział w wydarzeniach o charakterze artystycznym.

Zajęcia prowadzone są przez artystkę plastyczkę.

Zajęcia muzyczne

Zajęcia muzyczne skierowane są do osób chcących opanować wiedzę i umiejętności z zakresu nauki gry na pianinie lub gitarze. Zajęcia skierowane są dla dzieci od 6 roku życia, młodzieży i dorosłych.

Zajęcia są indywidualne oraz odbywają się cyklicznie, raz w tygodniu. Uczestnictwo w nich jest odpłatne i odbywa się w formie biletu wstępu, dostępnego zarówno jako jednorazowe wejście, jak i karnet obejmujący określoną liczbę wejść. Obecnie bilety sprzedawane są za pośrednictwem zewnętrznej platformy biletowej Bilety24 – online oraz w kasie Domu Kultury B.

W ramach zajęć uczestnicy rozwijają umiejętności muzyczne, poznają podstawy interpretacji utworów oraz pracują nad wrażliwością muzyczną i ekspresją artystyczną. Zajęcia umożliwiają bezpośredni kontakt z muzyką jako formą działalności twórczej, sprzyjając aktywnemu uczestnictwu w kulturze oraz rozwijaniu kompetencji związanych z odbiorem i tworzeniem muzyki.

Zajęcia prowadzone są w sposób uporządkowany, w oparciu o program nauczania dostosowany do poziomu uczestnika, a ich regularny charakter sprzyja systematycznemu rozwijaniu umiejętności i pogłębianiu kontaktu z kulturą muzyczną.

Zajęcia prowadzone są przez muzyka z wieloletnim doświadczeniem artystycznym i pedagogicznym.

W odpowiedzi na wezwanie, odpowiedzieli Państwo na zadane przez Organ pytania w następujący sposób:

Na pytanie: „Jak – w następującej po sobie kolejności – przebiegają warsztaty, z jakich elementów składają się przedmiotowe zajęcia? Należy szczegółowo opisać. Przy czym opis ten nie może zawierać otwartych katalogów czynności, metod, sytuacji i alternatyw.”

Odpowiedzieli Państwo:

„Warsztaty teatralne

Zajęcia teatralne rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącą oraz przygotowania przestrzeni do wspólnej pracy. Prowadząca przedstawia plan zajęć, przygotowuje materiały i pomoce wykorzystywane podczas warsztatów, w szczególności rekwizyty, elementy scenografii, lalki teatralne, materiały muzyczne oraz teksty literackie dostosowane do wieku i możliwości uczestników.

W pierwszej części zajęć prowadząca przeprowadza ćwiczenia integracyjne oraz rozgrzewkę aktorską, obejmującą zabawy ruchowe, ćwiczenia oddechowe, artykulacyjne i dykcyjne, a także zadania rozwijające koncentrację, koordynację ruchową, świadomość własnego ciała oraz umiejętność współpracy w grupie. Prowadząca dokonuje również krótkiego omówienia materiału realizowanego podczas wcześniejszych zajęć, przypomina poznane elementy oraz wskazuje postępy uczestników.

Następnie prowadząca wprowadza uczestników w tematykę zajęć poprzez zabawy teatralne, ćwiczenia improwizacyjne oraz działania rozwijające wyobraźnię i kreatywność. Uczestnicy wykonują zadania polegające na odgrywaniu prostych scen, tworzeniu krótkich historii, budowaniu postaci, wyrażaniu emocji oraz poszukiwaniu różnych sposobów interpretacji określonych sytuacji. Prowadząca zachęca do samodzielnego formułowania pomysłów, wspiera twórczą aktywność uczestników oraz stwarza atmosferę sprzyjającą swobodnemu wyrażaniu siebie.

Kolejnym etapem zajęć jest praca nad elementami warsztatu teatralnego. Instruktorka prezentuje sposoby wykorzystania głosu, ruchu scenicznego, mimiki i gestu, omawia podstawowe zasady budowania postaci oraz prowadzenia dialogu scenicznego. W trakcie zajęć wykorzystywane są również rekwizyty oraz muzyka, które wspierają rozwój wyobraźni i ułatwiają uczestnikom budowanie scenicznych sytuacji.

Prowadząca obserwuje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w interpretacji tekstu i rozwijaniu ekspresji scenicznej. Zakres wsparcia dostosowywany jest do wieku, możliwości oraz stopnia zaawansowania uczestników.

Istotnym elementem zajęć jest rozwijanie umiejętności współpracy w grupie, wzajemnego słuchania oraz wspólnego tworzenia przedstawienia. Prowadząca kształtuje postawę otwartości na pomysły innych, rozwija umiejętność konstruktywnej współpracy oraz wzmacnia poczucie sprawczości i pewności siebie uczestników.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem wykorzystywanych materiałów i rekwizytów oraz podsumowaniem spotkania. Po zakończeniu cyklu warsztatów uczestnik rozwija umiejętności w zakresie ekspresji scenicznej, komunikacji i współpracy w grupie, doskonali dykcję, wyobraźnię oraz kreatywność, nabywa większej pewności siebie podczas wystąpień publicznych oraz potrafi aktywnie uczestniczyć w przygotowaniu i prezentacji krótkich form teatralnych.

W końcowym etapie cyklu warsztatowego uczestnicy przygotowują krótką etiudę będącą podsumowaniem zdobytych umiejętności. Pod kierunkiem prowadzącej doskonalą wcześniej opracowane sceny, utrwalają role oraz przygotowują wspólną prezentację dla zaproszonej publiczności. Występ stanowi element procesu edukacyjnego, umożliwiający uczestnikom zdobywanie doświadczenia scenicznego, rozwijanie odwagi oraz umiejętności występowania przed odbiorcami.

Warsztaty komiksowe

Warsztaty komiksowe rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącą oraz przygotowania indywidualnych stanowisk pracy. Prowadząca przedstawia harmonogram spotkania, omawia zakres zaplanowanych czynności oraz zapoznaje młodzież z profesjonalnymi materiałami i narzędziami (przybory rysunkowe, specjalistyczny papier, szablony kadrów). Następnie prowadząca wprowadza uczestników w świat teorii komiksu poprzez interaktywny mini-wykład, oparty na pytaniach angażujących wyobraźnię.

Kolejnym etapem warsztatów jest prezentowanie przez prowadzącą technik rysunkowych oraz elementów składowe komiksu „na żywo”, łącząc teorię z elementami twórczej zabawy. Prowadząca pokazuje, jak za pomocą prostej kreski oddać dynamikę ruchu i mimikę twarzy, a także jak stosować podstawowe plany filmowe w kadrach (od bliskiego zbliżenia do planu ogólnego).

Następnie uczestnicy warsztatu wykonują ćwiczenia przełamujące barierę „czystej kartki” oraz mają możliwość przećwiczyć zdobytą wiedzę teoretyczną.

Po części rozgrzewkowej uczestnicy przechodzą do samodzielnej pracy twórczej, realizując zadanie główne, które rozwija ich wyobraźnię, uczy dyscypliny kompozycyjnej i konstruowania zamkniętych form narracyjnych. Podczas tego modułu prowadząca indywidualnie podchodzi do każdego uczestnika, pełniąc rolę mentora. Nadzoruje proces twórczy, pomaga w doborze technik rysunkowych, podpowiada, jak zachować czytelność historii na małej przestrzeni, koryguje błędy kompozycyjne oraz pomaga w optymalnym rozmieszczeniu tekstu względem ilustracji.

Ostatnie minuty warsztatów przeznaczone są na zamknięcie procesu twórczego i prezentację efektów. Każdy chętny uczestnik ma okazję zaprezentować swoje paski komiksowe na forum grupy i opowiedzieć o pomyśle na fabułę. Prowadząca omawia wykonane prace, podkreślając mocne strony każdego projektu, wskazując udane zabiegi narracyjne i udzielając wyłącznie pozytywnej, budującej informacji zwrotnej.

Następnie następuje krótkie podsumowanie najważniejszych pojęć z zajęć (kadr, dymek, plan filmowy, typografia) oraz przekazanie wskazówek do samodzielnej pracy w domu. Zajęcia kończą się wspólnym uporządkowaniem stanowisk pracy i odłożeniem materiałów.

Uczestnik po zakończeniu warsztatu (lub cyklu spotkań) posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia narracji wizualnej. Rozumie zasady kadrowania, funkcję planów filmowych oraz rolę liternictwa i dymków w budowaniu nastroju. Potrafi samodzielnie przełożyć swoje pomysły na język komiksu, łącząc tekst z obrazem w czytelną, dynamiczną i estetyczną opowieść graficzną.

Warsztaty rękodzielnicze

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty z haftu płaskiego

Warsztaty z haftu płaskiego rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności z tkaninami, nićmi, igłami, tamborkami oraz wzorami przeznaczonymi do haftowania.

W pierwszej części warsztatów prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki haftu płaskiego, w tym zasady doboru materiałów, prawidłowego przygotowania tkaniny do pracy, sposobu przenoszenia wzoru na materiał oraz właściwego posługiwania się igłą i nicią. W przypadku kolejnych zajęć prowadzący dokonuje również krótkiego omówienia prac wykonanych podczas wcześniejszych spotkań, wskazuje postępy uczestników oraz omawia ewentualne trudności pojawiające się w trakcie wykonywania haftu.

Następnie prowadzący prezentuje sposób wykonywania poszczególnych ściegów charakterystycznych dla haftu płaskiego. Prowadzący omawia ich zastosowanie oraz prezentuje prawidłową technikę prowadzenia nici, utrzymywania odpowiedniego napięcia materiału i tworzenia estetycznych elementów wzoru. Demonstracja odbywa się krok po kroku, tak aby uczestnicy mogli obserwować sposób wykonania poszczególnych czynności przed przystąpieniem do samodzielnej pracy.

Po części instruktażowej uczestnicy samodzielnie wykonują własne prace haftem płaskim według przygotowanego wzoru lub indywidualnego projektu. W trakcie wykonywania zadania prowadzący nadzoruje przebieg pracy, udziela bieżących wskazówek, pomaga w doborze techniki, wyjaśnia pojawiające się trudności oraz koryguje ewentualne błędy związane z wykonaniem ściegów, prowadzeniem nici lub kompozycją wzoru.

Pod koniec warsztatów uczestnicy prezentują wykonane fragmenty prac lub ukończone projekty. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki, udziela informacji zwrotnej oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia poruszone podczas warsztatów. W razie potrzeby przekazuje również wskazówki dotyczące dalszego samodzielnego rozwijania umiejętności haftowania.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie wykonywania haftu płaskiego, zna podstawowe techniki i ściegi oraz potrafi samodzielnie wykorzystać zdobytą wiedzę do wykonania własnych prac.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty z haftu punch needle

Warsztaty z haftu punch needle rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia kolejne etapy wykonywania pracy oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności z tamborkiem lub ramą do haftu, tkaniną bazową, igłą punch needle, nićmi lub włóczkami, nożyczkami oraz przygotowanymi wzorami.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki punch needle, w tym zasady doboru odpowiednich materiałów, dopasowania grubości igły, włóczki praz gęstości materiału, przygotowania tkaniny do pracy, prawidłowego napięcia materiału na tamborku oraz sposobu przeniesienia wzoru na tkaninę. Prowadzący wyjaśnia również różnice pomiędzy haftem punch needle a innymi technikami rękodzielniczymi oraz omawia możliwości wykorzystania tej techniki do tworzenia dekoracji tekstylnych.

Następnie prowadzący prezentuje sposób posługiwania się igłą punch needle oraz wykonuje pokaz poszczególnych etapów pracy. Omawia prawidłowe trzymanie narzędzia, sposób przebijania materiału igłą, utrzymywanie odpowiedniej długości pętelek, kontrolowanie napięcia nici oraz tworzenie równomiernej powierzchni haftu. Prowadzący pokazuje również sposoby wykonywania różnych efektów za pomocą zmiany rodzaju materiału, kierunku prowadzenia haftu oraz gęstości wykonywanych pętelek.

Po części demonstracyjnej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania własnych prac z wykorzystaniem techniki punch needle, według przygotowanego wzoru lub indywidualnego projektu. W trakcie pracy uczestnicy nabywają umiejętności samodzielnego prowadzenia igły, tworzenia kolejnych elementów wzoru oraz łączenia kolorów i faktur materiałów. Podczas wykonywania zadania prowadzący na bieżąco obserwuje pracę uczestników, udziela wskazówek dotyczących techniki wykonania, pomaga w rozwiązywaniu pojawiających się trudności oraz koryguje ewentualne błędy, takie jak nieprawidłowe prowadzenie igły, niewłaściwe napięcie nici, nierównomierne wykonywanie pętelek lub błędy w odwzorowaniu wzoru.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane prace lub ich poszczególne etapy. Prowadzący omawia rezultaty pracy, wskazuje zastosowane techniki, udziela informacji zwrotnej oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące haftu punch needle. W razie potrzeby przekazuje wskazówki dotyczące dalszego samodzielnego rozwijania umiejętności oraz wykańczania wykonanych projektów.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu warsztatów posiada praktyczne umiejętności w zakresie wykonywania haftu punch needle, zna podstawowe zasady pracy z tym narzędziem oraz potrafi samodzielnie wykorzystać poznaną technikę do tworzenia własnych prac tekstylnych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty z haftu krzyżykowego

Warsztaty z haftu krzyżykowego rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności z tkaniną do haftu (np. kanwą), tamborkiem lub ramą hafciarską, igłami, muliną, schematami haftu oraz pozostałymi akcesoriami pomocniczymi.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki haftu krzyżykowego, w tym zasady doboru materiałów, przygotowania tkaniny do pracy, odczytywania schematów hafciarskich oraz prawidłowego przygotowania nici do haftowania. Prowadzący wyjaśnia sposób oznaczania kolorów na schemacie, znaczenie symboli oraz zasady przenoszenia wzoru na materiał. W przypadku kolejnych zajęć prowadzący omawia również postępy uczestników, wykonane fragmenty prac oraz ewentualne trudności pojawiające się podczas realizacji projektów.

Następnie prowadzący prezentuje technikę wykonywania haftu krzyżykowego. Pokazuje prawidłowy sposób nawlekania igły, rozpoczynania i kończenia nitki, prowadzenia nici po materiale oraz wykonywania pojedynczego krzyżyka i kolejnych elementów wzoru. Omawia również zasady zachowania odpowiedniego napięcia nici, kierunku wykonywania ściegów oraz równomiernego układania haftu, tak aby uzyskać estetyczny i spójny efekt końcowy. Prowadzący prezentuje także sposoby wykonywania podstawowych elementów charakterystycznych dla haftu krzyżykowego, takich jak pełne krzyżyki, półkrzyżyki, ściegi konturowe oraz wykańczanie wybranych fragmentów wzoru. Demonstracja odbywa się etapami, dzięki czemu uczestnicy mogą dokładnie obserwować kolejne czynności i następnie samodzielnie je odtworzyć.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania własnych prac haftem krzyżykowym według przygotowanego schematu lub indywidualnego projektu. W trakcie pracy uczestnicy uczą się samodzielnego odczytywania wzoru, dobierania odpowiednich kolorów nici, wykonywania kolejnych elementów kompozycji oraz stopniowego budowania całego obrazu haftu. Podczas wykonywania zadania prowadzący nadzoruje przebieg pracy uczestników, udziela bieżących wskazówek, pomaga w interpretacji schematu, wyjaśnia pojawiające się trudności oraz koryguje ewentualne błędy związane z kierunkiem wykonywania krzyżyków, rozmieszczeniem elementów wzoru lub techniką prowadzenia nici.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane fragmenty haftów lub ukończone projekty. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki, udziela informacji zwrotnej oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące haftu krzyżykowego. W razie potrzeby przekazuje również wskazówki dotyczące dalszego samodzielnego rozwijania umiejętności oraz kontynuowania rozpoczętych projektów.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie wykonywania haftu krzyżykowego, zna podstawowe zasady pracy z tą techniką, potrafi korzystać ze schematów hafciarskich oraz samodzielnie wykorzystać zdobytą wiedzę do tworzenia własnych prac tekstylnych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty z makramy

Warsztaty z makramy rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności z rodzajami sznurków do makramy, nożyczkami, miarką, elementami drewnianymi oraz akcesoriami pomocniczymi wykorzystywanymi do wykonywania prac.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki makramy, w tym zasady doboru odpowiednich materiałów, właściwości różnych rodzajów sznurków, sposoby przygotowania odcinków sznurka do pracy oraz zasady prawidłowego rozmieszczenia i mocowania elementów projektu. Prowadzący wyjaśnia również podstawowe pojęcia związane z techniką wiązania oraz przedstawia sposób organizacji pracy przy wykonywaniu projektów makramowych.

Następnie prowadzący prezentuje sposób wykonywania podstawowych węzłów wykorzystywanych podczas warsztatów, w szczególności węzła płaskiego oraz węzła skrętnego. Pokazuje krok po kroku sposób prowadzenia sznurków, kolejność wykonywania przeplotów, prawidłowe napinanie poszczególnych odcinków oraz zasady uzyskiwania równych i estetycznych splotów. Demonstracja odbywa się etapami, tak aby uczestnicy mogli obserwować sposób wykonania węzłów przed przystąpieniem do samodzielnej pracy.

Po części instruktażowej uczestnicy wykonują własną pierwszą pracę – breloczek wykonany techniką makramy. Następnie prowadzący pokazuje kolejne etapy tworzenia projektu, do których przechodzą po prezentacji uczestnicy warsztatu. W trakcie wykonywania zadania prowadzący nadzoruje pracę uczestników, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym wykonaniu poszczególnych węzłów, wyjaśnia pojawiające się trudności oraz koryguje ewentualne błędy związane z napięciem sznurków, kolejnością wiązania lub sposobem formowania wzoru.

Na zajęciach uczestnicy wykorzystują poznane podstawy techniki makramy do wykonania większego projektu – np. wieszaka na doniczkę. Prowadzący omawia wtedy etapy tworzenia bardziej rozbudowanej formy, w tym przygotowanie odpowiedniej długości sznurków, rozpoczęcie konstrukcji, wykonywanie kolejnych rzędów węzłów oraz łączenie elementów w spójną całość. Uczestnicy uczą się planowania układu splotów oraz kontrolowania kształtu i symetrii wykonywanej pracy.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane prace lub poszczególne etapy projektów. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki, udziela informacji zwrotnej oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące wykonywania prac w technice makramy. W razie potrzeby przekazuje również wskazówki dotyczące dalszego samodzielnego rozwijania umiejętności.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie wykonywania podstawowych węzłów makramowych, zna zasady pracy ze sznurkiem oraz potrafi samodzielnie wykorzystać poznaną technikę do tworzenia prostych i użytkowych form dekoracyjnych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty z tworzenia kwiatów z krepiny

Warsztaty z tworzenia kwiatów z krepiny rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności z rodzajami krepiny, papierem ozdobnym, drutem florystycznym, taśmą florystyczną, klejem, nożyczkami, narzędziami pomocniczymi oraz elementami wykorzystywanymi do formowania kwiatów.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tworzenia kwiatów z krepiny, w tym właściwości materiału, sposoby jego przygotowania, zasady doboru kolorów oraz metody uzyskiwania naturalnego wyglądu kwiatów poprzez odpowiednie formowanie, rozciąganie i modelowanie papieru. Prowadzący wyjaśnia również zasady budowania konstrukcji kwiatów z poszczególnych elementów, takich jak płatki, środki kwiatów, liście oraz łodygi.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób wykonywania poszczególnych modeli kwiatów. Pokazuje przygotowanie szablonów, wycinanie elementów z krepiny, nadawanie odpowiedniego kształtu płatkom poprzez ich rozciąganie i profilowanie oraz łączenie kolejnych części w spójną kompozycję. Podczas demonstracji prowadzący omawia techniki uzyskania realistycznego wyglądu kwiatów poprzez różnicowanie wielkości i ułożenia płatków, tworzenie naturalnych przejść kolorystycznych oraz odpowiednie wykończenie detali.

Po części instruktażowej uczestnicy wykonują własne kwiaty z krepiny według przygotowanych wzorów. W trakcie pierwszych zajęć uczestnicy uczą się wykonywania mniejszych form, takich jak róża i lilia. Prowadzący omawia kolejne etapy tworzenia tych kwiatów – od przygotowania elementów, przez formowanie płatków i budowanie środka kwiatu, aż po montaż całości i wykończenie pracy. Podczas samodzielnej pracy prowadzący nadzoruje przebieg wykonywania projektów, udziela bieżących wskazówek, pomaga w doborze techniki, wyjaśnia pojawiające się trudności oraz koryguje ewentualne błędy związane z formowaniem materiału, proporcjami elementów lub sposobem łączenia poszczególnych części.

Na zajęciach uczestnicy wykorzystują poznane techniki do wykonania większego projektu – kwiatu z krepiny w dużej skali, przeznaczonego jako dekoracyjny abażur do lampy. Prowadzący omawia zasady projektowania większej formy przestrzennej, przygotowania odpowiedniej konstrukcji oraz planowania rozmieszczenia elementów tak, aby uzyskać stabilną i estetyczną dekorację użytkową.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane kwiaty lub ukończone projekty dekoracyjne. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki, udziela informacji zwrotnej oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia związane z tworzeniem kwiatów z krepiny oraz wykonywaniem większych form przestrzennych.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia kwiatów z krepiny, zna podstawowe techniki modelowania papieru oraz potrafi samodzielnie wykorzystać zdobytą wiedzę do wykonywania dekoracji kwiatowych i większych projektów przestrzennych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tkania kolorowych dywaników na okrągłym krośnie (hula hop)

Warsztaty tkania kolorowych dywaników na okrągłym krośnie wykonanym z hula hop rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności z obręczami (hula hop), przędzą lub paskami materiałów tekstylnych, nożyczkami oraz akcesoriami pomocniczymi do wykonywania tkania.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tkania na okrągłym krośnie, w tym zasady pracy z osnową i wątkiem, sposób przygotowania materiałów oraz znaczenie prawidłowego napięcia osnowy dla stabilności i estetyki wykonywanej pracy. Prowadzący wyjaśnia również podstawowe pojęcia tkackie, w szczególności różnicę pomiędzy osnową (nićmi konstrukcyjnymi rozpiętymi na krośnie) a wątkiem (materiałem przeplatanym przez osnowę w procesie tkania).

Następnie prowadzący prezentuje pierwszy etap pracy, czyli napinanie osnowy na okrągłym krośnie wykonanym z hula hop. Omawia sposób równomiernego rozmieszczenia nici na obwodzie koła, zasady zachowania jednakowego napięcia oraz konieczność zastosowania nieparzystej liczby nitek osnowy, co umożliwia prawidłowe prowadzenie splotu w technice tkackiej. Demonstracja odbywa się krok po kroku, tak aby uczestnicy mogli dokładnie prześledzić sposób przygotowania podstawy do tkania.

Po wykonaniu osnowy uczestnicy przystępują do drugiego etapu zajęć, czyli właściwego tkania dywanika. Podczas pracy prowadzący na bieżąco nadzoruje wykonywanie tkaniny przez uczestników, udziela wskazówek dotyczących prawidłowego przeplatania wątku, koryguje ewentualne błędy związane z napięciem osnowy, nierównym splotem lub nieprawidłowym prowadzeniem materiału oraz pomaga w utrzymaniu regularności wzoru. W trakcie zajęć uczestnicy mają możliwość eksperymentowania z kolorami i strukturą wątku, co pozwala na tworzenie indywidualnych, wielobarwnych kompozycji dywaników. Prowadzący omawia sposoby zmiany kolorów, łączenia materiałów oraz uzyskiwania efektów dekoracyjnych poprzez różne techniki tkania.

Pod koniec zajęć uczestnicy finalizują swoje prace, domykając strukturę tkaniny oraz zabezpieczając końcówki wątku i osnowy. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia związane z tkaniną, osnową i wątkiem oraz ich rolą w procesie tworzenia dywanika.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie podstaw tkania na okrągłym krośnie, zna pojęcia osnowy i wątku oraz potrafi samodzielnie wykonać prosty, dekoracyjny dywanik z wykorzystaniem techniki przeplotu.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tkania toreb z grubej włóczki (flower yarn)

Warsztaty tkania toreb z grubej włóczki typu flower yarn rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności z bardzo grubą włóczką typu flower yarn wypełnioną watą, nożyczkami oraz elementami pomocniczymi do wykończenia prac.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tkania ręcznego z wykorzystaniem palców, w tym sposób prowadzenia włóczki, zasady utrzymywania równomiernego napięcia materiału oraz technikę budowania struktury dzianiny bez użycia tradycyjnych drutów lub szydełka.

Następnie prowadzący prezentuje sposób wykonywania podstawowego splotu wykorzystywanego w trakcie zajęć, przedstawiając technikę „jak na drutach”, lecz realizowaną przy użyciu palców. Pokazuje krok po kroku sposób chwytania włóczki, przekładania jej pomiędzy palcami, tworzenia kolejnych oczek oraz budowania równomiernej struktury dzianiny. Demonstracja odbywa się etapami, tak aby uczestnicy mogli dokładnie obserwować sposób prowadzenia pracy.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do wykonywania własnych projektów - torebki. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym prowadzeniu włóczki, koryguje błędy związane z napięciem materiału, równomiernością splotu oraz sposobem formowania konstrukcji torebki, a także wspiera uczestników w utrzymaniu właściwej struktury dzianiny.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują elementy wykończeniowe toreb, w tym formowanie uchwytów, wzmacnianie brzegów oraz dopracowanie kształtu końcowego wyrobu. Prowadzący omawia sposoby łączenia elementów oraz techniki zapewniające trwałość i estetykę gotowego produktu.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane torby lub ich etapy realizacji. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące ręcznego tkania z wykorzystaniem palców i pracy z włóczką typu flower yarn.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie ręcznego tkania z grubej włóczki, zna podstawowe zasady budowania struktury dzianiny oraz potrafi samodzielnie wykonać prostą torbę tekstylną z wykorzystaniem poznanej techniki.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tworzenia ptaszków ze słomy (dudków)

Warsztaty tworzenia ptaszków ze słomy (dudków) rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności z naturalną słomą, kordonkami kolorowymi, nożyczkami, igłami oraz elementami pomocniczymi służącymi do wiązania i formowania konstrukcji.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tworzenia form przestrzennych ze słomy, w tym właściwości materiału naturalnego, sposoby jego przygotowania do pracy - konieczność namoczenia słomek na kilka godzin.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób przygotowania podstawowych elementów konstrukcyjnych ptaszka ze słomy. Pokazuje sposób wiązania wiązek słomy, formowania tułowia, głowy oraz ogona, a także techniki stabilizowania całości poprzez odpowiednie owijanie i zaciskanie kordonkiem. Demonstracja odbywa się etapami, tak aby uczestnicy mogli dokładnie obserwować sposób budowania formy przestrzennej.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania własnych prac – ptaszków (dudków) ze słomy. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym formowaniu i wiązaniu słomy, koryguje ewentualne błędy związane z proporcjami, stabilnością konstrukcji oraz sposobem oplatania kordonkiem, a także wspiera uczestników w uzyskaniu właściwego kształtu pracy.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują elementy wykończeniowe ptaszków, w tym dekoracyjne oplatanie kordonkiem, wzmacnianie wiązań oraz nadawanie finalnego kształtu i detali, takich jak zaznaczenie skrzydeł lub ogona. Prowadzący omawia sposoby estetycznego wykańczania prac oraz techniki zapewniające trwałość wykonanych form.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane ptaszki ze słomy. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące budowania form przestrzennych z materiałów naturalnych oraz pracy z wykorzystaniem słomy i kordonków.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia prostych form przestrzennych ze słomy, zna podstawowe zasady wiązania i modelowania materiału naturalnego oraz potrafi samodzielnie wykonać dekoracyjnego ptaszka (dudka) z wykorzystaniem poznanej techniki.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tworzenia wieńców wielkanocnych.

Warsztaty tworzenia wieńców wielkanocnych rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności ze słomianymi kołami stanowiącymi bazę wieńca, mchem naturalnym, gałązkami bukszpanu, suszonymi kwiatami, wydmuszkami jajek, piórkami, wstążkami oraz drucikami florystycznymi i klejem na gorąco.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tworzenia wieńców dekoracyjnych, w tym zasady przygotowania bazy słomianej, sposoby mocowania materiałów naturalnych oraz elementów dekoracyjnych, a także znaczenie kompozycji, proporcji i równomiernego rozmieszczenia ozdób na całej powierzchni wieńca. Prowadzący wyjaśnia również właściwości używanych materiałów oraz ich zastosowanie w pracy florystyczno-dekoracyjnej.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób przygotowania bazy wieńca oraz mocowania pierwszej warstwy dekoracyjnej. Pokazuje sposób stabilnego przymocowania mchu do słomianego koła, a następnie technikę dodawania gałązek bukszpanu, suszonych kwiatów oraz pozostałych elementów dekoracyjnych. Omawia sposoby ich łączenia przy użyciu drucika florystycznego oraz kleju na gorąco, wskazując zasady bezpiecznej i trwałej pracy z tymi materiałami.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania własnych wieńców wielkanocnych. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym mocowaniu elementów, koryguje ewentualne błędy związane z kompozycją, stabilnością konstrukcji oraz rozmieszczeniem dekoracji, a także wspiera uczestników w uzyskaniu estetycznego i trwałego efektu końcowego.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują elementy wykończeniowe wieńców, w tym montaż wydmuszek jajek, piórek oraz wstążek, a także dopracowanie detali kompozycji i uzupełnienie ewentualnych pustych przestrzeni. Prowadzący omawia sposoby estetycznego wykańczania wieńców oraz techniki zapewniające trwałość przymocowanych dekoracji.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane wieńce wielkanocne. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące budowania kompozycji dekoracyjnych z materiałów naturalnych i florystycznych.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia wieńców dekoracyjnych, zna podstawowe zasady kompozycji florystycznej oraz potrafi samodzielnie wykonać wielkanocny wieniec z wykorzystaniem materiałów naturalnych i ozdobnych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tworzenia pająków ludowych krystalicznych.

Warsztaty tworzenia pająków ludowych krystalicznych rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności ze słomkami, drucikiem montażowym, elementami konstrukcyjnymi do budowy form przestrzennych oraz papierem bibułkowym do wykonywania dekoracji kwiatowych.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tworzenia pająków ludowych, w tym zasady budowania lekkiej konstrukcji przestrzennej, sposoby łączenia elementów oraz znaczenie symetrii i równowagi w tego typu dekoracjach. Prowadzący wyjaśnia również tradycyjne wzornictwo pająków ludowych oraz zasady ich współczesnej interpretacji w formie dekoracyjnej zwanej pająkiem krystalicznym.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób przygotowania podstawowej konstrukcji pająka. Pokazuje sposób docinania i łączenia słomek, formowania ramion konstrukcji oraz ich równomiernego rozmieszczenia wokół centralnego punktu. Omawia technikę stabilnego łączenia elementów przy użyciu drucika montażowego, tak aby uzyskać lekką, a jednocześnie trwałą formę przestrzenną. Demonstracja odbywa się etapami, umożliwiając uczestnikom dokładne prześledzenie procesu budowy szkieletu dekoracji.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania własnych pająków ludowych. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym montażu konstrukcji, koryguje ewentualne błędy związane z proporcjami, symetrią oraz stabilnością formy, a także wspiera uczestników w uzyskaniu estetycznego i równoważnego układu przestrzennego.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują elementy dekoracyjne pająków, w szczególności kwiaty z bibuły. Prowadzący prezentuje sposób wycinania i formowania kwiatów, ich modelowania oraz mocowania do konstrukcji przy użyciu drucika. Uczestnicy uczą się rozmieszczania dekoracji w sposób harmonijny, tak aby podkreślić przestrzenną formę pająka oraz jego lekki, ażurowy charakter.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane pająki ludowe krystaliczne. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące budowania lekkich form przestrzennych oraz dekorowania ich elementami z bibuły.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów. Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia prostych konstrukcji przestrzennych typu pająk ludowy, zna podstawowe zasady symetrii i równowagi formy oraz potrafi samodzielnie wykonać dekoracyjny pająk krystaliczny z wykorzystaniem słomek i elementów bibułkowych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tworzenia jajek wielkanocnych z tkaniny w technice kimekomi.

Warsztaty tworzenia jajek wielkanocnych z tkaniny w technice kimekomi rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności ze styropianowymi formami jajek, tkaninami dekoracyjnymi, nożyczkami, narzędziami do wciskania materiału w rowki (np. szpatułkami lub specjalnymi dłutkami), klejem oraz elementami wykończeniowymi - wstążeczkami.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki kimekomi, w tym zasady przygotowania styropianowej bazy, sposób wyznaczania i nacinania rowków w powierzchni jajka oraz znaczenie odpowiedniego doboru tkanin pod względem kolorystyki, faktury i elastyczności. Prowadzący wyjaśnia również zasadę pracy polegającą na wciskaniu tkaniny w przygotowane rowki, bez konieczności jej szycia, oraz sposób uzyskiwania estetycznych podziałów dekoracyjnych na powierzchni formy.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób przygotowania jajka wielkanocnego do pracy, w tym podział powierzchni na segmenty, ewentualne oznaczenie wzoru oraz przygotowanie wyciętych fragmentów tkaniny. Omawia technikę prawidłowego docinania materiału z uwzględnieniem zapasu umożliwiającego jego stabilne umieszczenie w rowkach.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania jajek wielkanocnych w technice kimekomi. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym układaniu tkaniny, koryguje ewentualne błędy związane z rozmieszczeniem materiału, jego napięciem oraz dopasowaniem do segmentów wzoru, a także wspiera uczestników w uzyskaniu estetycznego i spójnego efektu dekoracyjnego.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują elementy wykończeniowe jajek, w tym dopracowanie łączeń tkanin, maskowanie miejsc styku materiałów oraz dodawanie dekoracji dodatkowych, takich jak wstążki, koraliki czy elementy ozdobne. Prowadzący omawia sposoby estetycznego wykańczania pracy oraz techniki zapewniające trwałość i schludny wygląd gotowego wyrobu.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane jajka wielkanocne. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące techniki kimekomi, pracy z tkaniną oraz modelowania dekoracji na formie styropianowej.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia dekoracji wielkanocnych w technice kimekomi, zna podstawowe zasady pracy z tkaniną i styropianową formą oraz potrafi samodzielnie wykonać ozdobne jajko wielkanocne z wykorzystaniem poznanej techniki.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty filcowania na sucho.

Warsztaty filcowania na sucho rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności z wełną czesankową w różnych kolorach, igłami do filcowania, gąbkami.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki filcowania na sucho, w tym właściwości wełny, sposób jej łączenia poprzez mechaniczne wbijanie igły oraz zasady bezpiecznej pracy z ostrym narzędziem. Prowadzący wyjaśnia również, w jaki sposób poprzez wielokrotne nakłuwanie włókien uzyskuje się ich splątanie i formowanie trwałych elementów przestrzennych lub płaskich.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób wykonywania podstawowych form filcowanych. Pokazuje sposób układania warstw wełny, ich modelowania oraz technikę właściwego używania igły filcarskiej, w tym kierunek nakłuć, kontrolę siły nacisku oraz sposób stopniowego zagęszczania materiału. Demonstracja odbywa się etapami, tak aby uczestnicy mogli dokładnie prześledzić proces powstawania filcowanej formy.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania prac płaskich z filcowanej wełny, w szczególności kwiatów oraz liści. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym używaniu igły filcarskiej, koryguje ewentualne błędy związane z techniką nakłuć, równomiernością zagęszczenia materiału oraz kształtem wykonywanych elementów, a także wspiera uczestników w uzyskaniu estetycznego efektu końcowego.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują kompozycje z przygotowanych elementów, łącząc kwiaty i liście w spójne dekoracje. Prowadzący omawia sposoby łączenia filcowanych części oraz technik kompozycyjnych pozwalających uzyskać harmonijny układ kolorystyczny i przestrzenny.

Na kolejnych zajęciach uczestnicy wykonują bardziej zaawansowany projekt – przestrzennego ptaszka na bazie pomponów. Prowadzący prezentuje sposób przygotowania pomponów jako elementu konstrukcyjnego, a następnie ich łączenia w formę przestrzenną. Uczestnicy uczą się budowania bryły ptaszka poprzez zestawienie pomponów, modelowanie detali oraz dodawanie elementów wykończeniowych, takich jak skrzydła, dziób i ogon wykonane z filcowanej wełny.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane prace. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące filcowania na sucho oraz budowania form dekoracyjnych z wełny czesankowej.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie filcowania na sucho, zna podstawowe zasady pracy z igłą filcarską oraz potrafi samodzielnie wykonać proste formy płaskie i przestrzenne z wełny czesankowej.

Warsztaty muzyczne

Warsztaty muzyczne rozpoczynają się od powitania uczestnika przez prowadzącego oraz przygotowania stanowiska do nauki gry na instrumencie. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres ćwiczeń przewidzianych na dane spotkanie oraz przygotowuje niezbędne materiały dydaktyczne, w szczególności nuty, zeszyty ćwiczeń oraz pomoce wykorzystywane podczas nauki gry na fortepianie lub gitarze.

W pierwszej części zajęć prowadzący dokonuje krótkiego omówienia materiału realizowanego podczas poprzednich spotkań, sprawdza stopień opanowania zadanych ćwiczeń oraz ocenia postępy uczestnika. W razie potrzeby wskazuje elementy wymagające dalszego doskonalenia, omawia pojawiające się trudności techniczne oraz dostosowuje przebieg zajęć do wieku, poziomu zaawansowania i indywidualnych predyspozycji muzycznych uczestnika.

Następnie prowadzący przeprowadza ćwiczenia przygotowujące do gry na instrumencie. W zależności od poziomu uczestnika obejmują one ćwiczenia rozgrzewające aparat gry, doskonalenie prawidłowej postawy przy instrumencie, właściwego ułożenia rąk i palców, ćwiczenia techniczne, gamy, pasaże oraz wprawki rozwijające sprawność manualną i koordynację ruchową.

Prowadzący omawia znaczenie prawidłowej techniki gry, zwracając szczególną uwagę na swobodę ruchów, ergonomię oraz jakość wydobywanego dźwięku.

W przypadku osób rozpoczynających grę na instrumencie prowadzący wprowadza podstawowe zagadnienia związane z budową instrumentu, sposobem wydobywania dźwięku, nauką pierwszych dźwięków, orientacją na klawiaturze fortepianu lub gryfie gitary oraz zasadami prawidłowego posługiwania się instrumentem. Stopniowo uczestnik poznaje zapis nutowy, podstawowe wartości rytmiczne oraz oznaczenia muzyczne, ucząc się samodzielnego odczytywania prostych utworów.

Kolejnym etapem zajęć jest doskonalenie wykonywania utworów muzycznych dostosowanych do możliwości uczestnika. Prowadzący prezentuje sposób wykonania poszczególnych fragmentów utworu, demonstruje prawidłową technikę gry, sposób realizacji rytmu, artykulacji, dynamiki i agogiki oraz wyjaśnia znaczenie poszczególnych oznaczeń znajdujących się w zapisie nutowym. Demonstracja odbywa się etapami, umożliwiając uczestnikowi dokładne obserwowanie kolejnych czynności przed ich samodzielnym wykonaniem.

Po części instruktażowej uczestnik samodzielnie wykonuje ćwiczenia techniczne oraz opracowywane utwory. W trakcie pracy prowadzący na bieżąco obserwuje przebieg ćwiczeń, udziela wskazówek, koryguje błędy dotyczące techniki gry, rytmu, intonacji, postawy oraz interpretacji muzycznej, a także pomaga w rozwiązywaniu trudności pojawiających się podczas wykonywania utworu.

W zależności od potrzeb uczestnika prowadzący wprowadza również ćwiczenia rozwijające poczucie rytmu, koordynację słuchowo-ruchową, pamięć muzyczną oraz słuch muzyczny, obejmujące rozpoznawanie wysokości dźwięków, ćwiczenia harmoniczne oraz zadania rytmiczne. Zakres tych ćwiczeń dostosowywany jest do indywidualnych możliwości uczestnika.

Istotnym elementem zajęć jest rozwijanie umiejętności wspólnego muzykowania. W miarę zdobywania przez uczestnika odpowiednich umiejętności prowadzący wykonuje akompaniament do granych utworów lub wspólnie z uczestnikiem realizuje wybrane kompozycje. Ćwiczenia te rozwijają umiejętność słuchania innych wykonawców, utrzymywania tempa, współpracy muzycznej oraz świadomego kształtowania interpretacji utworu.

W trakcie zajęć prowadzący może wykorzystywać materiały audiowizualne prezentujące wykonania wybitnych instrumentalistów. Analiza nagrań służy zapoznaniu uczestnika z prawidłową techniką gry, postawą przy instrumencie, sposobami interpretacji utworów oraz różnorodnością wykonawczą. W przypadku zainteresowania uczestnika określonym repertuarem prowadzący uwzględnia również utwory odpowiadające jego preferencjom muzycznym, dostosowując materiał do poziomu umiejętności.

Pod koniec zajęć uczestnik prezentuje opracowany materiał muzyczny. Prowadzący dokonuje omówienia wykonania, wskazuje osiągnięte postępy, udziela informacji zwrotnej oraz określa elementy wymagające dalszego doskonalenia. Uczestnik otrzymuje również wskazówki dotyczące samodzielnej pracy pomiędzy kolejnymi zajęciami oraz zestaw ćwiczeń i utworów przeznaczonych do utrwalenia.

Zajęcia kończą się podsumowaniem przebiegu spotkania oraz uporządkowaniem stanowiska pracy.

Po zakończeniu zajęć uczestnik zna podstawowe zasady techniki wykonawczej, potrafi odczytywać zapis nutowy w zakresie realizowanego materiału oraz samodzielnie wykorzystuje zdobyte umiejętności podczas wykonywania ćwiczeń i utworów muzycznych.

Na pytanie: „Czy opłaty na Państwa rzecz uiszczane za udział w warsztatach obejmują wyłącznie wstęp na warsztaty, czy uiszczane są również za inne wydarzenia/czynności (np. wstęp na spektakl bez konieczności zakupu biletu)? Jeśli również za inne wydarzenia/czynności to prosimy wskazać za jakie konkretnie.”

Odpowiedzieli Państwo: „Opłata uiszczana na rzecz X za udział w warsztatach teatralnych, komiksowych, rękodzielniczych lub muzycznych uprawnia uczestnika wyłącznie do udziału w wybranych warsztatach. Opłata ta nie obejmuje udziału w innych wydarzeniach organizowanych przez X, w tym wstępu na spektakle”.

Na pytanie: „Czy warsztaty to zajęcia grupowe czy indywidualne? Jeśli warsztaty to zajęcia grupowe należy wskazać, czy grupy uczestników są stałe, tj. są to ci sami uczestnicy, czy różne osoby w zależności od zawartych umów w danym okresie lub innych czynników (jakich)?”

Odpowiedzieli Państwo: „Warsztaty teatralne oraz warsztaty komiksowe mają charakter zajęć grupowych. Grupy uczestników są stałe, tj. w danym cyklu warsztatów uczestniczą te same osoby.

Warsztaty rękodzielnicze mają charakter zajęć grupowych. Grupy uczestników są co do zasady stałe w ramach warsztatów poświęconych danej technice rękodzielniczej. Jednocześnie skład grup może ulegać zmianie przy kolejnych warsztatach, ponieważ uczestnicy samodzielnie decydują o udziale w zajęciach w zależności od ich tematyki i swoich zainteresowań. Przykładowo, uczestnik może brać udział w warsztatach tkania, natomiast nie uczestniczyć w warsztatach szydełkowania lub makram, a w jego miejsce mogą przystąpić inne osoby. Warsztaty muzyczne mają charakter zajęć indywidualnych.”

Na pytanie: „Czy po zakończeniu warsztatów uczestnicy otrzymują jakikolwiek dokument potwierdzający nabycie określonych umiejętności i/lub wiedzy, np. certyfikat, zaświadczenie? Jeżeli tak, to należy wskazać, co będzie potwierdzał otrzymywany dokument.”

Odpowiedzieli Państwo: „Po zakończeniu warsztatów uczestnicy nie otrzymują żadnych dokumentów potwierdzających nabycie określonych umiejętności lub wiedzy, w szczególności certyfikatów ani zaświadczeń.”

Na pytanie: „Jakie są oczekiwania nabywcy w odniesieniu do świadczonej przez Państwa usługi? Co jest efektem wyświadczenia warsztatów?”

Odpowiedzieli Państwo: „Oczekiwaniem nabywcy jest możliwość udziału w wybranych warsztatach oraz aktywnego uczestnictwa w działaniach właściwych dla ich tematyki, tj. teatralnej, komiksowej, rękodzielniczej lub muzycznej.

Efektem wyświadczenia warsztatów jest udział uczestnika w organizowanych zajęciach, podczas których bierze on czynny udział w działaniach twórczych i artystycznych odpowiadających rodzajowi wybranych warsztatów. W zależności od ich tematyki uczestnicy biorą udział m.in. w działaniach scenicznych, tworzeniu autorskich komiksów, wykonywaniu prac rękodzielniczych lub grze na instrumencie. Uczestnictwo w warsztatach umożliwia również rozwijanie zainteresowań oraz umiejętności związanych z daną dziedziną artystyczną.”

Na pytanie: „W jaki sposób skalkulowana jest przez Państwa opłata za przedmiotowe warsztaty?”

Odpowiedzieli Państwo: „Opłata za udział w warsztatach teatralnych, komiksowych, rękodzielniczych lub muzycznych została ustalona z uwzględnieniem zapotrzebowania i oczekiwań mieszkańców, zidentyfikowanych na podstawie przeprowadzonych wcześniej badań dotyczących zainteresowania tego rodzaju wydarzeniami. Przy ustalaniu wysokości opłaty X bierze pod uwagę również koszty związane z organizacją i prowadzeniem warsztatów, w szczególności wynagrodzenie osób prowadzących zajęcia, koszty materiałów wykorzystywanych podczas warsztatów oraz pozostałe koszty organizacyjne. Wysokość opłaty została określona na poziomie umożliwiającym organizację warsztatów przy jednoczesnym zachowaniu ich dostępności dla mieszkańców.”

Na pytanie: „Czy cena za warsztaty jest każdorazowo indywidualnie ustalana/negocjowana? – jeżeli tak, należy wskazać od czego zależy wtedy jej wysokość.”

Opowiedzieli Państwo: „Cena za udział w warsztatach teatralnych, komiksowych, rękodzielniczych lub muzycznych nie jest każdorazowo indywidualnie ustalana ani negocjowana z uczestnikami. Dla danego rodzaju warsztatów obowiązuje z góry ustalona cena biletu lub karnetu, jednakowa dla wszystkich uczestników.”

Na pytanie: „Proszę wskazać czynniki, które decydują o kulturalnym charakterze świadczonych usług, o których mowa we wniosku?”

Odpowiedzieli Państwo: „O kulturalnym charakterze świadczonych usług decyduje ich przedmiot, sposób realizacji oraz możliwość aktywnego uczestnictwa uczestników w różnych dziedzinach twórczości artystycznej.

W przypadku warsztatów teatralnych o ich charakterze decyduje możliwość bezpośredniego uczestnictwa w działaniach związanych ze sztuką teatru. Uczestnicy, po nabyciu biletu lub karnetu, biorą udział w zajęciach obejmujących elementy pracy scenicznej, ruchu, pracy z głosem, muzyką i rekwizytem, poznając teatr poprzez aktywne uczestnictwo.

W przypadku warsztatów komiksowych o ich charakterze decyduje możliwość uczestnictwa w działaniach związanych ze sztuką komiksu. Uczestnicy, po nabyciu biletu lub karnetu, poznają zasady narracji wizualnej, techniki rysunkowe oraz tworzą autorskie komiksy, aktywnie uczestnicząc w procesie twórczym.

W przypadku warsztatów rękodzielniczych o ich charakterze decyduje możliwość uczestnictwa w działaniach związanych z rękodziełem artystycznym. Uczestnicy, po nabyciu biletu lub karnetu, poznają różnorodne techniki rękodzielnicze, takie jak tkanie, filcowanie, haft, szydełkowanie czy makrama, oraz samodzielnie wykonują prace z wykorzystaniem tych technik.

W przypadku warsztatów muzycznych o ich charakterze decyduje możliwość bezpośredniego uczestnictwa w działaniach związanych z muzyką. Uczestnicy, po nabyciu biletu lub karnetu, rozwijają umiejętności gry na instrumencie, poznają zasady interpretacji utworów oraz aktywnie uczestniczą w wykonywaniu muzyki.

Zajęcia prowadzone są przez osoby posiadające doświadczenie i kompetencje w poszczególnych dziedzinach twórczości artystycznej, a ich celem jest umożliwienie uczestnikom bezpośredniego uczestnictwa w aktywnościach związanych z teatrem, komiksem, rękodziełem oraz muzyką.”

Na pytanie: „Czy usługi, o których mowa we wniosku przyczyniają się do upowszechniania dorobku kulturalnego? Jeśli tak, to w jaki sposób?”

Odpowiedzieli Państwo: „Warsztaty teatralne, komiksowe, rękodzielnicze oraz muzyczne przyczyniają się do upowszechniania dorobku kulturalnego poprzez umożliwienie uczestnikom bezpośredniego kontaktu z różnymi dziedzinami twórczości artystycznej oraz aktywnego uczestnictwa w działaniach z nimi związanych.

W przypadku warsztatów teatralnych uczestnicy poznają podstawowe elementy sztuki teatralnej, uczestniczą w działaniach scenicznych oraz rozwijają umiejętności związane z ekspresją sceniczną, ruchem, pracą głosem i pracą z tekstem.

Warsztaty komiksowe przybliżają uczestnikom sztukę komiksu jako formę twórczości artystycznej. Uczestnicy poznają zasady narracji wizualnej, techniki rysunkowe oraz tworzą własne komiksy.

Warsztaty rękodzielnicze umożliwiają uczestnikom poznanie tradycyjnych i współczesnych technik rękodzielniczych, takich jak tkanie, filcowanie, haft, szydełkowanie czy makrama, a także samodzielne wykonywanie prac z wykorzystaniem tych technik.

Warsztaty muzyczne umożliwiają uczestnikom rozwijanie umiejętności gry na instrumencie oraz poznawanie utworów i zasad ich interpretacji, sprzyjając świadomemu uczestnictwu w kulturze muzycznej.

Poprzez aktywny udział w warsztatach uczestnicy nie tylko poznają poszczególne dziedziny twórczości artystycznej, ale również biorą czynny udział w działaniach artystycznych, co sprzyja upowszechnianiu dorobku kulturalnego.”

Pytania

1. Czy sprzedaż karnetów lub pobieranie opłat za wstęp na pojedyncze warsztaty realizowane przez X (warsztaty teatralne, komiksowe oraz rękodzielnicze) stanowi opłatę za usługę kulturalną w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlega zwolnieniu z VAT?

2. Czy sprzedaż karnetów lub pobieranie opłat za wstęp na zajęcia muzyczne realizowane przez X stanowi opłatę za usługę kulturalną w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlega zwolnieniu z VAT?

Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w piśmie z 3 lipca 2026 r.)

1. Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż karnetów lub pobieranie opłat za wstęp na pojedyncze warsztaty realizowane przez X (warsztaty teatralne, komiksowe oraz rękodzielnicze), nie korzysta ze zwolnienia od VAT z uwagi na brzmienie art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy o VAT.

2. Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż karnetów lub pobieranie opłat za wstęp na zajęcia muzyczne, nie korzysta ze zwolnienia od VAT z uwagi na brzmienie art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W myśl natomiast art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Obowiązujące w kraju stawki VAT reguluje m.in. art. 41 ustawy o VAT. Przepisy ustawy o VAT i przepisy szczególne przewidują dla niektórych czynności obniżone stawki podatku, bądź zwolnienie od podatku.

Wśród zwolnień od VAT ustawodawca przewidział w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a) ustawy o VAT zwolnienie dla usług kulturalnych świadczonych przez podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną.

Zgodnie z art. 43 ust. 18 ustawy o VAT zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 31, 32 i 33 lit. a, stosuje się pod warunkiem, że podmioty wykonujące czynności, o których mowa w tych przepisach, nie osiągają w sposób systematyczny zysków z tej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia są one przeznaczane w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług.

Zgodnie jednak z art. 43 ust. 19 ustawy o VAT, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 33, nie ma zastosowania do:

1) usług związanych z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach;

2) wstępu:

a) na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego,

b) do wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek, sal balowych,

c) do parków rekreacyjnych, na plaże i do innych miejsc o charakterze kulturalnym;

3) wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą;

4) usług związanych z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach;

5) działalności agencji informacyjnych;

6) usług wydawniczych;

7) usług radia i telewizji, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 34;

8) usług ochrony praw (art. 43 ust. 19 ustawy o VAT).

Z przywołanych regulacji wynika, że zwolnienie dla usług kulturalnych określone w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT nie ma zastosowania w przypadku usług wstępu.

Usługi X jako usługi kulturalne:

Ustawa o VAT nie definiuje usług kulturalnych. W świetle definicji pojęcia „kultura” w internetowym słowniku PWN jest to materialna i umysłowa działalność społeczeństw oraz jej wytwory.

Natomiast w świetle art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2020 r., poz. 194) działalność kulturalna w rozumieniu niniejszej ustawy polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.

W opinii X nie ulega wątpliwości, że umożliwienie osobom, które zakupiły bilet na warsztat, uczestnictwa w nim, stanowi usługę kulturalną. Jak wskazano w stanie faktycznym warsztaty oraz zajęcia muzyczne mają charakter kulturalny, ich celem jest przybliżenie uczestnikowi zagadnień kulturalnych i artystycznych oraz pokazanie możliwości twórczych jakie dają poszczególne dziedziny kultury będące przedmiotem warsztatów.

Tym samym, zdaniem X, opłata za zakup biletów na udział w warsztatach teatralnych, komiksowych oraz rękodzielniczych czy też na zajęciach muzycznych stanowi wynagrodzenie za usługę kulturalną świadczoną przez X.

Jednak, jeżeli usługa kulturalna stanowi jednocześnie usługę wstępu, nie będzie ona korzystała ze zwolnienia od VAT (art. 43 ust. 19 pkt 2 i 3 ustawy o VAT). Z tych też względów kluczowe jest rozstrzygnięcie czy usługi świadczone przez X mają charakter usługi wstępu.

Usługi X jako usługi wstępu:

Ustawa o VAT nie definiuje wprost pojęcia wstępu. Dlatego szukając znaczenia tego pojęcia, należy odwołać się przede wszystkim do językowego rozumienia tego pojęcia.

W zakresie interpretowania pojęcia „wstępu” pomocniczo można odwołać się do interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 2 grudnia 2014 r. nr PT1/033/32/354/UU/14. Minister Finansów wskazał w niej, że słownik Języka Polskiego (www.sjp pwn.pl) definiuje pojęcie wstępu wskazując m.in. że jest to „możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś”.

Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Finansów pod pojęciem „wstępu” na potrzeby przepisów w zakresie VAT należy rozumieć możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś, przy czym nie ma znaczenia forma biletu (lub opłaty), tzn. czy jest to jednorazowy bilet, czy też karnet upoważniający do kilku wejść. Dodatkowo Minister Finansów zauważył, że wejścia (wstępu) nie można kojarzyć tylko z możliwością wejścia np. do określonego miejsca (pomieszczenia).

Stanowisko opisane wyżej Minister Finansów oparł również na orzecznictwie sądów administracyjnych np. na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2014 r. sygn. akt I FSK 311/13.

Takie podejście jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie sądowym:

„Wprowadzając stawki obniżone na tego typu usługi i obniżając tym samym ich koszt nabycia można preferować określone zachowania konsumentów. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z 30 stycznia 2014 r., wprowadzenie stawek obniżonych na usługi rekreacyjne służy rozpowszechnieniu zdrowego trybu życia. W tym kontekście nieracjonalne byłoby preferowanie, poprzez stawki obniżone, wyłącznie usług rekreacyjnych polegających na biernym korzystaniu z obiektów, w których znajdują się urządzenia rekreacyjne czy sportowe.” (wyrok NSA z 26 czerwca 2014 r., sygn. I FSK 1289/13)

Podobne stanowisko przyjął NSA w wyrokach z 18 lutego 2014 r., sygn. I FSK 349/13, z 7 marca 2014 r., sygn. akt I FSK 504/13 i z 14 maja 2014 r., sygn. I FSK 943/13.

Należy podkreślić, że obecnie nie budzi już wątpliwości, że dla zdefiniowania pojęcia wstępu nie ma znaczenia czy możliwość wejścia czy uczestnictwa w danej atrakcji dotyczy uczestnictwa czynnego, czy biernego.

Takie też wnioski potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2015 r., sygn. I FSK 1402/14 dotyczący VAT od organizacji imprez artystycznych z okazji szczególnych dni w roku adresowanych do dzieci:

„podkreślenia wymaga, że świadczenie usługi „w zakresie wstępu” obejmuje nie tylko bierne korzystanie z usługi artystycznej, ale również aktywne korzystanie z urządzeń znajdujących się na sali zabaw, na której ta impreza się odbywa, ale również udział w grach, zabawach i konkursach dla uczestników imprezy.”

Stąd też, w ocenie Wnioskodawcy, sprzedaż karnetów lub pobieranie opłat za wstęp na pojedyncze warsztaty realizowane przez X (warsztaty teatralne, komiksowe oraz rękodzielnicze) będzie mieścić się w pojęciu sprzedaży „na imprezy w zakresie twórczości artystycznej”, które to czynności zostały wyłączone ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 19 pkt 2 i 3 ustawy o VAT.

Uzasadnieniem takiego stanowiska jest zarówno to, że Wnioskodawca działa w charakterze instytucji kultury. Zgodnie zaś z prezentowaną wyżej interpretacją pojęcia „wstępu” należy uznać, że obejmuje on nie tylko bierne uczestnictwo (jak np. udział w zwiedzaniu wystawy, czy w seansie filmowym, wykładzie), ale też te wydarzenia i spotkania, w których odbiorcy usług aktywnie uczestniczą (jak np. warsztaty, dyskusje, zajęcia manualne, festiwale, spacery tematyczne, przyjęcia urodzinowe, bal), jeżeli te wydarzenia organizowane są przez instytucje kultury w miejscu wskazanym przez tą instytucje tj. szczególnie w jego budynku.

Wskazane wyżej wnioski potwierdzają interpretacje indywidualne prawa podatkowego wydawane w sprawach innych podatników, w tym instytucji kultury jest to m.in.:

-        interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 sierpnia 2018 r., nr 0112-KDIL2-3.4012.274.2018.2.IP, w której organ podatkowy potwierdził opodatkowanie stawką 8% VAT dla opłat pobieranych przez samorządową instytucję kultury za udział w warsztatach kulturalnych dla dzieci i młodzieży;

-        interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 września 2018 r. nr 0112-KDIL1-3.4012.456.2018.1.KM, w której organ podatkowy potwierdził opodatkowanie stawką 8% VAT dla opłat pobieranych przez instytucję kultury za udział w wydarzeniu kulturalnym organizowanym przez tę instytucję;

-        interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 kwietnia 2023 r. nr 0112-KDIL1-2.4012.627.2022.2.DS, w której organ podatkowy potwierdził opodatkowanie stawką 8% VAT dla opłat pobieranych przez instytucję kultury za udział w warsztatach dla dzieci w zakresie animacji.

Brak możliwości zastosowania zwolnienia z VAT do opłat za uczestnictwo w warsztacie, wynika również z interpretacji indywidualnych zacytowanej poniżej:

„Jak wynika z opisu sprawy, opłata upoważnia do uczestnictwa w Warsztacie, a więc wydarzenia kulturalnego organizowanego przez Centrum. Tym samym, spełnia wymogi klasyfikacji usług świadczonych przez Centrum jako usług wstępu. Niezależnie od tego, czy uczestnictwo w danej atrakcji będzie mieć charakter czynny, czy bierny, będzie stanowić, w ocenie Wnioskodawcy, usługę wstępu na wydarzenia kulturalne.

W związku z powyższym, świadczone usługi organizacji Warsztatu mieszczą się w kategorii usług wstępu wymienionych w art. 43 ust. 19 pkt 3 ustawy, tj. wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przesłanka zawarta w ww. przepisie, wyłączająca możliwość zwolnienia od podatku usług kulturalnych. Tym samym, usługi te należy opodatkować właściwą stawką podatku VAT. W związku z powyższym, usługi wstępu na organizowane Warsztaty, nie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy.”

(interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 kwietnia 2023 r., nr 0112-KDIL1-1.4012.635.2022.2.WK)

„Ponadto, opłata upoważnia do uczestnictwa w A, a więc wydarzenia kulturalnego organizowanego przez Wnioskodawcę. Tym samym, spełnia wymogi klasyfikacji usług świadczonych przez Wnioskodawcę jako usług wstępu. Niezależnie od tego, czy uczestnictwo w danej atrakcji będzie mieć charakter czynny, czy bierny, będzie stanowić, w ocenie Wnioskodawcy, usługę wstępu na wydarzenia kulturalne. Ze wskazanych powodów wynagrodzenie Wnioskodawcy pobierane od uczestników za udział w A (Opłata) stanowi, w Państwa ocenie, usługę wstępu, o której mowa w art. 43 ust. 19 ustawy. W związku z powyższym, świadczone usługi organizacji A mieszczą się w kategorii usług wstępu wymienionych w art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przesłanka zawarta w ww. przepisie, wyłączająca możliwość zwolnienia od podatku usług kulturalnych. Tym samym, usługi te należy opodatkować właściwą stawką podatku VAT. W związku z powyższym, wstęp na organizowane A oraz usługi pomocnicze (tj. pakiet 48 godzinny dostępu do B online, obiady i przekąski podczas wydarzeń), nie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy. Natomiast nocleg nie stanowi usługi pomocniczej do usługi organizacji A, dlatego również nie może korzystać z ww. zwolnienia.”

(interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 listopada 2022 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.420.2022.3.WK).

Podobne stanowisko wynika z innych interpretacji:

„(…) Jak wskazał Wnioskodawca - z czym zgadza się tut. Organ - świadczone w ramach Warsztatów usługi mieszczą się w kategorii usług wstępu wymienionych w art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przesłanka zawarta w ww. przepisie, wyłączająca możliwość zwolnienia od podatku usług kulturalnych. Tymsamym usługi te należy opodatkować właściwą stawką podatku VAT. Reasumując, do świadczonych przez Wnioskodawcę usług udziału w Warsztatach nie należy stosować zwolnienia od podatku od towarów i usług zatem sprzedaż biletów należy opodatkować właściwą stawką podatku VAT.”(interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12 kwietnia 2021 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.5.2021.2.PM)

W odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego należy podkreślić, że organizowane przez Wnioskodawcę warsztaty teatralne, komiksowe oraz rękodzielnicze, a także zajęcia muzyczne odbywających się w określonym miejscu i czasie, z możliwością uczestnictwa zarówno w formie jednorazowego wejścia, jak i karnetu obejmującego określoną liczbę wejść.

Uczestnictwo jest odpłatne i każdorazowo wiąże się z uzyskaniem prawa wstępu na konkretne warsztaty czy zajęcia, podczas których uczestnicy biorą udział w działaniach o charakterze artystycznym i twórczym. Każde spotkanie angażuje uczestnika w aktywności typowe dla danej formy sztuki (teatr, komiks, rękodzieło czy muzyka).

Jak wynika z praktyki interpretacyjnej oraz orzecznictwa sądów administracyjnych, „wstęp” obejmuje nie tylko bierne uczestnictwo, lecz również aktywne korzystanie z oferowanych w ramach danego wydarzenia, form działalności kulturalnej.

W konsekwencji należy uznać, że sprzedaż biletów lub karnetów uprawniających do udziału w warsztatach teatralnych, komiksowych oraz rękodzielniczych stanowi usługę w zakresie wstępu w rozumieniu art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy o VAT, a tym samym nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT.

To samo tyczy się indywidualnych zajęć muzycznych, tzn. nabycie biletu lub karnetu na te zajęcia stanowi usługę w zakresie wstępu w rozumieniu art. 43 ust. 19 pkt 2 ustawy o VAT, a tym samym nie korzysta ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT. Fakt, iż zajęcia te mają charakter zajęć indywidualnych, pozostaje w ocenie X bez wpływu na kwalifikację tych usług jako usług wstępu.

W związku z powyższym, przedmiotowe usługi podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według właściwej stawki obniżonej, tj. 8% VAT, jako usługi związane z działalnością kulturalną w zakresie wstępu i nie korzysta ze zwolnienia od VAT.

W odpowiedzi na wezwanie Dyrektora w zakresie przeformułowania własnego stanowiska Strony, X wskazuje, że w ramach własnego stanowiska w sprawie Strona przedstawia własną ocenę prawną opisanego stanu faktycznego oraz argumentację przemawiającą za przyjęciem określonej kwalifikacji prawnej świadczonych usług.

Celem uzasadnienia stanowiska Strony było przedstawienie toku rozumowania prowadzącego do wniosku, że świadczone przez X usługi polegające na organizacji warsztatów teatralnych, komiksowych, rękodzielniczych oraz muzycznych stanowią usługi wstępu na wydarzenia o charakterze kulturalnym i w związku z tym nie korzystają ze zwolnienia od VAT. W konsekwencji Wnioskodawca wskazał również skutki podatkowe, jakie jego zdaniem wynikają z przyjęcia takiej kwalifikacji.

Wnioskodawca ma świadomość, że interpretacja indywidualna nie służy określeniu właściwej stawki podatku od towarów i usług (w tym zakresie właściwy jest wniosek o WIS). Nie było jednak intencją Wnioskodawcy uzyskanie interpretacji w zakresie właściwej stawki VAT, lecz przedstawienie pełnej argumentacji uzasadniającej stanowisko Wnioskodawcy, iż świadczone przez Wnioskodawca usługi nie są objęte zwolnieniem od VAT.

Przedmiotem złożonego wniosku jest odpowiedź na pytania:

1. Czy sprzedaż karnetów lub pobieranie opłat za wstęp na pojedyncze warsztaty realizowane przez X (warsztaty teatralne, komiksowe oraz rękodzielnicze) stanowi opłatę za usługę kulturalną w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlega zwolnieniu z VAT?

2. Czy sprzedaż karnetów lub pobieranie opłat za wstęp na zajęcia muzyczne realizowane przez X stanowi opłatę za usługę kulturalną w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlega zwolnieniu z VAT?

To właśnie w tym zakresie Wnioskodawca oczekuje zajęcia stanowiska przez Organ. Strona nie wyklucza wystąpienia w przyszłości z odrębnym wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej w celu potwierdzenia prawidłowej stawki podatku dla opisanych usług.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z tak szeroko sformułowanej definicji pojęcia „świadczenie usług” wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Nie każda jednak czynność stanowiąca usługę w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem by była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem występuje w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły da celów zarobkowych.

Zatem ustawa definiuje podatnika jako każdy podmiot, niezależnie od jego formy organizacyjno-prawnej, który samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, bez względu na cel oraz rezultat takiej działalności. Powyższa definicja ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem podatnika tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku.

Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy:

Zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez:

a) podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną,

b) indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

Jednocześnie na podstawie art. 43 ust. 17 ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub

2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

W świetle art. 43 ust. 17a ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

Jak wynika z treści art. 43 ust. 18 ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 31, 32 i 33 lit. a, stosuje się, pod warunkiem że podmioty wykonujące czynności, o których mowa w tych przepisach, nie osiągają w sposób systematyczny zysków z tej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia są one przeznaczane w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług.

Z kolei na podstawie art. 43 ust. 19 ustawy:

Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 33, nie ma zastosowania do:

1) usług związanych z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach;

2) wstępu:

a) na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego,

b) do wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek, sal balowych,

c) do parków rekreacyjnych, na plaże i do innych miejsc o charakterze kulturalnym;

3) wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą;

4) usług związanych z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach;

5) działalności agencji informacyjnych;

6) usług wydawniczych;

7) usług radia i telewizji, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 34;

8) usług ochrony praw.

Odnosząc się do zwolnienia od podatku wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy należy wskazać, że przepis ten stanowi odzwierciedlenie regulacji zawartych w art. 132 ust. 1 lit. n) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE 347 z 11 grudnia 2006 str. 1 ze zm.), który stanowi, że:

Państwa członkowskie zwalniają od podatku od towarów i usług świadczenie niektórych usług kulturalnych, a także dostawę towarów ściśle z nimi związanych, przez podmioty prawa publicznego lub inne instytucje kulturalne uznane przez dane państwo członkowskie.

Należy podkreślić, że ustawodawca zwalnia od podatku usługi kulturalne świadczone przez ściśle określone grupy podmiotów. Polski prawodawca określił te podmioty, wymieniając je w ww. przepisie, jako: podmioty prawa publicznego; podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym; wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej; indywidualni twórcy i artyści wykonawcy, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzani w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

Jak wynika z treści wniosku są Państwo samorządową instytucją kultury prowadzoną przez Miasto A, wpisaną do rejestru instytucji kultury pod nr (...). Działają Państwo na podstawie ustawy z dnia 25 października 1991 roku o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

W przepisach ogólnych (Rozdział I) ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 457), w art. 1 ust. 1 ustawodawca wskazał, że:

Działalność kulturalna w rozumieniu niniejszej ustawy polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.

W myśl art. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

Formami organizacyjnymi działalności kulturalnej są w szczególności: teatry, opery, operetki, filharmonie, orkiestry, instytucje filmowe, kina, muzea, biblioteki, domy kultury, ogniska artystyczne, galerie sztuki oraz ośrodki badań i dokumentacji w różnych dziedzinach kultury.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

Działalność kulturalną mogą prowadzić osoby prawne, osoby fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

Przepis art. 3 ust. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej stanowi, że:

Działalność kulturalna określona w art. 1 ust. 1 nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu odrębnych przepisów.

Według art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

1. Jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym.

2. Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym.

Jak stanowi art. 13 ust. 1 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej:

Instytucje kultury działają na podstawie aktu o ich utworzeniu oraz statutu nadanego przez organizatora.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w celu realizacji swoich działań statutowych organizują Państwo warsztaty teatralne, komiksowe, rękodzielnicze oraz zajęcia nauki gry na instrumencie. Warsztaty te prowadzi Państwa wewnętrzna jednostka organizacyjna Dom Kultury B.

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy sprzedaż karnetów lub pobieranie opłat za wstęp na pojedyncze warsztaty realizowane przez Państwa (warsztaty teatralne, komiksowe oraz rękodzielnicze) oraz opłat za wstęp na zajęcia muzyczne, stanowi opłatę za usługę kulturalną w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji podlega zwolnieniu od podatku.

Analizując powołane wyżej regulacje dotyczące zwolnienia od podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy w zakresie usług kulturalnych zauważyć należy, że warunkiem zastosowania tego zwolnienia jest spełnienie przesłanki o charakterze podmiotowym odnoszącej się do usługodawcy, jak również przedmiotowym dotyczącej rodzaju świadczonych usług. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie będzie miało zastosowania.

Są Państwo samorządową instytucją kultury, wpisaną do rejestru instytucji kultury, co pozwala stwierdzić, że wypełniają Państwo przesłankę podmiotową wynikającą z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a) ustawy.

Następnie – w kontekście zastosowania ww. zwolnienia – należy ustalić, czy poszczególne usługi wypełniają przesłankę przedmiotową dotyczącą rodzaju świadczonych usług.

Przechodząc więc do oceny, czy w przedstawionej sytuacji spełniona została przesłanka przedmiotowa wynikająca z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a) ustawy należy zauważyć, że ustawa nie podaje definicji pojęcia „usług kulturalnych”. Jego znaczenie należy zatem ustalić na podstawie dostępnej metody wykładni. W prawie podatkowym pierwszorzędne znaczenie ma wykładnia językowa. Zatem zgodnie z jej regułami, odnosząc się do znaczenia terminu „usługi kulturalne” w języku potocznym, można stwierdzić, że pod pojęciem tym kryją się usługi odnoszące się do kultury, w zakresie kultury itp. Natomiast kultura to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości, a także ogół wartości, zasad i norm współżycia przyjętych przez dane zbiorowości; wszystko to, co powstaje dzięki pracy człowieka, co jest wytworem jego myśli i działalności. Kultura dzieli się na: materialną, której zakres pokrywa się z pojęciem cywilizacja i duchową – ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, nauki, moralności funkcjonujących w postaci dzieł artystycznych, wierzeń, obyczajów, a także uznanych wartości, takich jak: prawda, sprawiedliwość, wolność, równość, itp.” (Roman Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Stadtműller „Słownik Encyklopedyczny Edukacja Obywatelska” Wydawnictwo Europa, Warszawa 1999). Encyklopedia Popularna w haśle „kultura” podaje, że jest to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości gromadzony, utrwalany i wzbogacany w ciągu jej dziejów, przekazywany z pokolenia na pokolenie; w skład tak pojętej kultury wchodzą nie tylko wytwory materialne i instytucje społeczne, ale także zasady współżycia społecznego, sposoby postępowania, wzory, kryteria ocen estetycznych i moralnych przyjęte w danej zbiorowości i wyznaczające obowiązujące zachowania” (Encyklopedia Popularna PWN, Wydanie XV, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982).

Przez potoczne rozumienie pojęcia „kultura” możemy zatem uznać całokształt wytworów materialnych i umysłowych społeczności. Takie rozumienie pojęcia „kultura” ma jednak niewielkie znaczenie praktyczne, a już w szczególności nie spełni swojej funkcji w procesie interpretacji prawa podatkowego.

Zgodnie zatem z regułami wykładni prawa, w sytuacji, gdy wykładnia językowa nie przynosi oczekiwanych rezultatów, wskazanym jest sięgnięcie do wykładni systemowej oraz funkcjonalnej. Wykładnia systemowa pozwala nam na ustalenie zakresu rozumienia pojęcia w znaczeniu, w jakim posługują się nim inne akty prawne należące do systemu prawa (wykładnia systemowa zewnętrzna). W tym celu należy sięgnąć do ustawy wprost lub pośrednio odnoszącej się do działalności prowadzonej w sferze kulturalnej, tj. ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Co prawda definicja działalności kulturalnej w języku prawnym, skonstruowana w oparciu o powyższy akt prawny nie będzie pełna, jednak pozwoli na sprecyzowanie terminów „kultura” oraz „usługi kulturalne” na potrzeby tej interpretacji.

Jak wynika z powołanych przepisów ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, działalność kulturalna polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury. Właściwym więc wydaje się przyjęcie, że kultura to ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, funkcjonujących w postaci np. dzieł artystycznych, związanych z twórczością artystyczną (np. o charakterze literackim, naukowym, plastycznym, muzycznym).

Odnosząc się do powołanych przepisów prawa oraz przedstawionego opisu sprawy stwierdzam, że zgodnie z powyższą charakterystyką terminu „kultura”, opisane we wniosku usługi polegające na organizacji warsztatów (teatralne, komiksowe oraz rękodzielnicze) oraz zajęć muzycznych, realizowane są w ramach prowadzonej działalności kulturalnej.

Jak bowiem wskazali Państwo we wniosku, o kulturalnym charakterze świadczonych usług decyduje ich przedmiot, sposób realizacji oraz możliwość aktywnego uczestnictwa uczestników w różnych dziedzinach twórczości artystycznej.

W przypadku warsztatów teatralnych o ich charakterze decyduje możliwość bezpośredniego uczestnictwa w działaniach związanych ze sztuką teatru. Uczestnicy, po nabyciu biletu lub karnetu, biorą udział w zajęciach obejmujących elementy pracy scenicznej, ruchu, pracy z głosem, muzyką i rekwizytem, poznając teatr poprzez aktywne uczestnictwo.

W przypadku warsztatów komiksowych o ich charakterze decyduje możliwość uczestnictwa w działaniach związanych ze sztuką komiksu. Uczestnicy, po nabyciu biletu lub karnetu, poznają zasady narracji wizualnej, techniki rysunkowe oraz tworzą autorskie komiksy, aktywnie uczestnicząc w procesie twórczym.

W przypadku warsztatów rękodzielniczych o ich charakterze decyduje możliwość uczestnictwa w działaniach związanych z rękodziełem artystycznym. Uczestnicy, po nabyciu biletu lub karnetu, poznają różnorodne techniki rękodzielnicze, takie jak tkanie, filcowanie, haft, szydełkowanie czy makrama, oraz samodzielnie wykonują prace z wykorzystaniem tych technik.

W przypadku warsztatów muzycznych o ich charakterze decyduje możliwość bezpośredniego uczestnictwa w działaniach związanych z muzyką. Uczestnicy, po nabyciu biletu lub karnetu, rozwijają umiejętności gry na instrumencie, poznają zasady interpretacji utworów oraz aktywnie uczestniczą w wykonywaniu muzyki.

Zajęcia prowadzone są przez osoby posiadające doświadczenie i kompetencje w poszczególnych dziedzinach twórczości artystycznej, a ich celem jest umożliwienie uczestnikom bezpośredniego uczestnictwa w aktywnościach związanych z teatrem, komiksem, rękodziełem oraz muzyką.

Warsztaty teatralne, komiksowe, rękodzielnicze oraz muzyczne przyczyniają się do upowszechniania dorobku kulturalnego poprzez umożliwienie uczestnikom bezpośredniego kontaktu z różnymi dziedzinami twórczości artystycznej oraz aktywnego uczestnictwa w działaniach z nimi związanych.

W przypadku warsztatów teatralnych uczestnicy poznają podstawowe elementy sztuki teatralnej, uczestniczą w działaniach scenicznych oraz rozwijają umiejętności związane z ekspresją sceniczną, ruchem, pracą głosem i pracą z tekstem.

Warsztaty komiksowe przybliżają uczestnikom sztukę komiksu jako formę twórczości artystycznej. Uczestnicy poznają zasady narracji wizualnej, techniki rysunkowe oraz tworzą własne komiksy.

Warsztaty rękodzielnicze umożliwiają uczestnikom poznanie tradycyjnych i współczesnych technik rękodzielniczych, takich jak tkanie, filcowanie, haft, szydełkowanie czy makrama, a także samodzielne wykonywanie prac z wykorzystaniem tych technik.

Warsztaty muzyczne umożliwiają uczestnikom rozwijanie umiejętności gry na instrumencie oraz poznawanie utworów i zasad ich interpretacji, sprzyjając świadomemu uczestnictwu w kulturze muzycznej.

Poprzez aktywny udział w warsztatach uczestnicy nie tylko poznają poszczególne dziedziny twórczości artystycznej, ale również biorą czynny udział w działaniach artystycznych, co sprzyja upowszechnianiu dorobku kulturalnego.

Tym samym świadczona przez Państwa usługi polegające na organizacji warsztatów teatralnych, komiksowych, rękodzielniczych oraz zajęć muzycznych wpisuje się w definicję usług kulturalnych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy.

Ponadto, jak wynika z opisu sprawy, organizują Państwo warsztaty teatralne, komiksowe czy rękodzielnicze oraz zajęcia nauki gry na instrumencie w celu realizacji swoich działań statutowych. Środki uzyskane tą drogą mogą być wykorzystane wyłącznie na działalność statutową i utrzymanie obiektów, w którym prowadzona jest działalność kulturalna.

Jednak – jak wynika z treści art. 43 ust. 19 ustawy – jeżeli usługa kulturalna stanowi jednocześnie usługę wstępu, nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku do towarów i usług. Dlatego kluczowe w analizowanej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy usługi świadczone przez Państwa mają charakter usług wstępu.

Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A., strona internetowa www.sjp.pwn.pl), pod pojęciem „wstępu” należy rozumieć „możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś”.

Należy podkreślić, że obecnie nie budzi już wątpliwości, że dla zdefiniowania pojęcia „wstępu” nie ma znaczenia, czy możliwość wejścia, czy uczestnictwa w danym wydarzeniu dotyczy uczestnictwa czynnego, czy biernego.

Pod pojęciem „wstępu” należy rozumieć możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś, przy czym nie ma znaczenia forma biletu (lub opłaty), tzn. czy jest to jednorazowy bilet, czy też karnet upoważniający do kilku wejść. Dodatkowo należy zauważyć, że wejścia (wstępu) nie można kojarzyć tylko z możliwością wejścia np. do określonego miejsca (pomieszczenia). Ze wstępem w rozumieniu tych przepisów związane jest określone świadczenie (typowe dla danego obiektu). I tak np. z nabyciem biletu wstępu do teatru związana jest możliwość obejrzenia przedstawienia, w przypadku parku rozrywki – możliwość korzystania z określonych urządzeń, sali tanecznej – możliwość tańczenia, na imprezę sportową – możliwość obejrzenia rozgrywanych na danym obiekcie zawodów, na siłownię – możliwość wykonywania ćwiczeń siłowych przy wykorzystaniu znajdujących się na jej terenie przyrządów, do parku narodowego – możliwość oglądania obiektów przyrodniczych znajdujących się na jego terenie.

Usługi świadczone przez Państwa nie wpisują się w wyłączenie określone na podstawie art. 43 ust. 19 pkt 2 lit. a ustawy, zgodnie z którym zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 33 nie ma zastosowania do wstępu na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego. W opisie sprawy jednoznacznie Państwo wskazali, że opłata uiszczana za udział w warsztatach teatralnych, komiksowych, rękodzielniczych lub muzycznych uprawnia uczestnika wyłącznie do udziału w wybranych warsztatach. Opłata ta nie obejmuje udziału w innych wydarzeniach organizowanych przez Państwa, w tym wstępu na spektakle. Zajęcia – warsztaty teatralne, komiksowe, czy rękodzielnicze oraz zajęcia nauki gry na instrumencie organizowane przez Państwa jednostkę wewnętrzną Dom Kultury B – prowadzone są przez instruktorów, którzy aktywnie prowadzą warsztaty przedstawiając uczestnikom wartości merytoryczne związane z tematyką zajęć oraz dokonują korekty błędów uczestników wskazując na poprawną technikę i rozwiązania. Działania te mają charakter twórczy. Rola prowadzących poszczególne warsztaty jest czynna i zaangażowana, a nie bierna czy ograniczona do nadzoru. Uczestnicy poszczególnych warsztatów przestrzegają szeregu zasad obowiązujących na poszczególnych warsztatach oraz realizują treści i ćwiczenia przygotowane przez prowadzących, aby w jak najlepszym stopniu wykorzystać czas warsztatów.

Wskazali Państwo, że wszystkie zajęcia rozpoczynają się od przygotowania planu zajęć, przestrzeni do wspólnej pracy materiałów, pomocy, rekwizytów.

W przypadku warsztatów teatralnych, w pierwszej części zajęć prowadząca przeprowadza ćwiczenia integracyjne oraz rozgrzewkę aktorską, obejmującą zabawy ruchowe, ćwiczenia oddechowe, artykulacyjne i dykcyjne, a także zadania rozwijające koncentrację, koordynację ruchową, świadomość własnego ciała oraz umiejętność współpracy w grupie. Prowadząca dokonuje również krótkiego omówienia materiału realizowanego podczas wcześniejszych zajęć, przypomina poznane elementy oraz wskazuje postępy uczestników. Następnie prowadząca wprowadza uczestników w tematykę zajęć poprzez zabawy teatralne, ćwiczenia improwizacyjne oraz działania rozwijające wyobraźnię i kreatywność. Uczestnicy wykonują zadania polegające na odgrywaniu prostych scen, tworzeniu krótkich historii, budowaniu postaci, wyrażaniu emocji oraz poszukiwaniu różnych sposobów interpretacji określonych sytuacji. Prowadząca zachęca do samodzielnego formułowania pomysłów, wspiera twórczą aktywność uczestników oraz stwarza atmosferę sprzyjającą swobodnemu wyrażaniu siebie. Kolejnym etapem zajęć jest praca nad elementami warsztatu teatralnego. Instruktorka prezentuje sposoby wykorzystania głosu, ruchu scenicznego, mimiki i gestu, omawia podstawowe zasady budowania postaci oraz prowadzenia dialogu scenicznego. W trakcie zajęć wykorzystywane są również rekwizyty oraz muzyka, które wspierają rozwój wyobraźni i ułatwiają uczestnikom budowanie scenicznych sytuacji.

Prowadząca obserwuje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w interpretacji tekstu i rozwijaniu ekspresji scenicznej. Zakres wsparcia dostosowywany jest do wieku, możliwości oraz stopnia zaawansowania uczestników.

Istotnym elementem zajęć jest rozwijanie umiejętności współpracy w grupie, wzajemnego słuchania oraz wspólnego tworzenia przedstawienia. Prowadząca kształtuje postawę otwartości na pomysły innych, rozwija umiejętność konstruktywnej współpracy oraz wzmacnia poczucie sprawczości i pewności siebie uczestników.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem wykorzystywanych materiałów i rekwizytów oraz podsumowaniem spotkania. Po zakończeniu cyklu warsztatów uczestnik rozwija umiejętności w zakresie ekspresji scenicznej, komunikacji i współpracy w grupie, doskonali dykcję, wyobraźnię oraz kreatywność, nabywa większej pewności siebie podczas wystąpień publicznych oraz potrafi aktywnie uczestniczyć w przygotowaniu i prezentacji krótkich form teatralnych.

W końcowym etapie cyklu warsztatowego uczestnicy przygotowują krótką etiudę będącą podsumowaniem zdobytych umiejętności. Pod kierunkiem prowadzącej doskonalą wcześniej opracowane sceny, utrwalają role oraz przygotowują wspólną prezentację dla zaproszonej publiczności. Występ stanowi element procesu edukacyjnego, umożliwiający uczestnikom zdobywanie doświadczenia scenicznego, rozwijanie odwagi oraz umiejętności występowania przed odbiorcami.

W przypadku warsztatów komiksowych, kolejnym etapem warsztatów jest prezentowanie przez prowadzącą technik rysunkowych oraz elementów składowe komiksu „na żywo”, łącząc teorię z elementami twórczej zabawy. Prowadząca pokazuje, jak za pomocą prostej kreski oddać dynamikę ruchu i mimikę twarzy, a także jak stosować podstawowe plany filmowe w kadrach (od bliskiego zbliżenia do planu ogólnego). Następnie uczestnicy warsztatu wykonują ćwiczenia przełamujące barierę „czystej kartki” oraz mają możliwość przećwiczyć zdobytą wiedzę teoretyczną. Po części rozgrzewkowej uczestnicy przechodzą do samodzielnej pracy twórczej, realizując zadanie główne, które rozwija ich wyobraźnię, uczy dyscypliny kompozycyjnej i konstruowania zamkniętych form narracyjnych. Podczas tego modułu prowadząca indywidualnie podchodzi do każdego uczestnika, pełniąc rolę mentora. Nadzoruje proces twórczy, pomaga w doborze technik rysunkowych, podpowiada, jak zachować czytelność historii na małej przestrzeni, koryguje błędy kompozycyjne oraz pomaga w optymalnym rozmieszczeniu tekstu względem ilustracji. Ostatnie minuty warsztatów przeznaczone są na zamknięcie procesu twórczego i prezentację efektów. Każdy chętny uczestnik ma okazję zaprezentować swoje paski komiksowe na forum grupy i opowiedzieć o pomyśle na fabułę. Prowadząca omawia wykonane prace, podkreślając mocne strony każdego projektu, wskazując udane zabiegi narracyjne i udzielając wyłącznie pozytywnej, budującej informacji zwrotnej.

Następnie następuje krótkie podsumowanie najważniejszych pojęć z zajęć (kadr, dymek, plan filmowy, typografia) oraz przekazanie wskazówek do samodzielnej pracy w domu. Zajęcia kończą się wspólnym uporządkowaniem stanowisk pracy i odłożeniem materiałów.

Uczestnik po zakończeniu warsztatu (lub cyklu spotkań) posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia narracji wizualnej. Rozumie zasady kadrowania, funkcję planów filmowych oraz rolę liternictwa i dymków w budowaniu nastroju. Potrafi samodzielnie przełożyć swoje pomysły na język komiksu, łącząc tekst z obrazem w czytelną, dynamiczną i estetyczną opowieść graficzną.

Warsztaty rękodzielnicze

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty z haftu płaskiego

W pierwszej części warsztatów prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki, w tym zasady doboru materiałów, prawidłowego przygotowania tkaniny do pracy, sposobu przenoszenia wzoru na materiał oraz właściwego posługiwania się igłą i nicią. W przypadku kolejnych zajęć prowadzący dokonuje również krótkiego omówienia prac wykonanych podczas wcześniejszych spotkań, wskazuje postępy uczestników oraz omawia ewentualne trudności pojawiające się w trakcie wykonywania haftu.

Następnie prowadzący prezentuje sposób wykonywania poszczególnych ściegów charakterystycznych dla haftu płaskiego. Prowadzący omawia ich zastosowanie oraz prezentuje prawidłową technikę prowadzenia nici, utrzymywania odpowiedniego napięcia materiału i tworzenia estetycznych elementów wzoru. Demonstracja odbywa się krok po kroku, tak aby uczestnicy mogli obserwować sposób wykonania poszczególnych czynności przed przystąpieniem do samodzielnej pracy.

Po części instruktażowej uczestnicy samodzielnie wykonują własne prace haftem płaskim według przygotowanego wzoru lub indywidualnego projektu. W trakcie wykonywania zadania prowadzący nadzoruje przebieg pracy, udziela bieżących wskazówek, pomaga w doborze techniki, wyjaśnia pojawiające się trudności oraz koryguje ewentualne błędy związane z wykonaniem ściegów, prowadzeniem nici lub kompozycją wzoru.

Pod koniec warsztatów uczestnicy prezentują wykonane fragmenty prac lub ukończone projekty. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki, udziela informacji zwrotnej oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia poruszone podczas warsztatów. W razie potrzeby przekazuje również wskazówki dotyczące dalszego samodzielnego rozwijania umiejętności haftowania.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie wykonywania haftu płaskiego, zna podstawowe techniki i ściegi oraz potrafi samodzielnie wykorzystać zdobytą wiedzę do wykonania własnych prac.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty z haftu punch needle

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki punch needle, w tym zasady doboru odpowiednich materiałów, dopasowania grubości igły, włóczki praz gęstości materiału, przygotowania tkaniny do pracy, prawidłowego napięcia materiału na tamborku oraz sposobu przeniesienia wzoru na tkaninę. Prowadzący wyjaśnia również różnice pomiędzy haftem punch needle a innymi technikami rękodzielniczymi oraz omawia możliwości wykorzystania tej techniki do tworzenia dekoracji tekstylnych.

Następnie prowadzący prezentuje sposób posługiwania się igłą punch needle oraz wykonuje pokaz poszczególnych etapów pracy. Omawia prawidłowe trzymanie narzędzia, sposób przebijania materiału igłą, utrzymywanie odpowiedniej długości pętelek, kontrolowanie napięcia nici oraz tworzenie równomiernej powierzchni haftu. Prowadzący pokazuje również sposoby wykonywania różnych efektów za pomocą zmiany rodzaju materiału, kierunku prowadzenia haftu oraz gęstości wykonywanych pętelek.

Po części demonstracyjnej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania własnych prac z wykorzystaniem techniki punch needle, według przygotowanego wzoru lub indywidualnego projektu. W trakcie pracy uczestnicy nabywają umiejętności samodzielnego prowadzenia igły, tworzenia kolejnych elementów wzoru oraz łączenia kolorów i faktur materiałów. Podczas wykonywania zadania prowadzący na bieżąco obserwuje pracę uczestników, udziela wskazówek dotyczących techniki wykonania, pomaga w rozwiązywaniu pojawiających się trudności oraz koryguje ewentualne błędy, takie jak nieprawidłowe prowadzenie igły, niewłaściwe napięcie nici, nierównomierne wykonywanie pętelek lub błędy w odwzorowaniu wzoru.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane prace lub ich poszczególne etapy. Prowadzący omawia rezultaty pracy, wskazuje zastosowane techniki, udziela informacji zwrotnej oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące haftu punch needle. W razie potrzeby przekazuje wskazówki dotyczące dalszego samodzielnego rozwijania umiejętności oraz wykańczania wykonanych projektów.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu warsztatów posiada praktyczne umiejętności w zakresie wykonywania haftu punch needle, zna podstawowe zasady pracy z tym narzędziem oraz potrafi samodzielnie wykorzystać poznaną technikę do tworzenia własnych prac tekstylnych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty z haftu krzyżykowego

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki haftu krzyżykowego, w tym zasady doboru materiałów, przygotowania tkaniny do pracy, odczytywania schematów hafciarskich oraz prawidłowego przygotowania nici do haftowania. Prowadzący wyjaśnia sposób oznaczania kolorów na schemacie, znaczenie symboli oraz zasady przenoszenia wzoru na materiał. W przypadku kolejnych zajęć prowadzący omawia również postępy uczestników, wykonane fragmenty prac oraz ewentualne trudności pojawiające się podczas realizacji projektów.

Następnie prowadzący prezentuje technikę wykonywania haftu krzyżykowego. Pokazuje prawidłowy sposób nawlekania igły, rozpoczynania i kończenia nitki, prowadzenia nici po materiale oraz wykonywania pojedynczego krzyżyka i kolejnych elementów wzoru. Omawia również zasady zachowania odpowiedniego napięcia nici, kierunku wykonywania ściegów oraz równomiernego układania haftu, tak aby uzyskać estetyczny i spójny efekt końcowy. Prowadzący prezentuje także sposoby wykonywania podstawowych elementów charakterystycznych dla haftu krzyżykowego, takich jak pełne krzyżyki, półkrzyżyki, ściegi konturowe oraz wykańczanie wybranych fragmentów wzoru. Demonstracja odbywa się etapami, dzięki czemu uczestnicy mogą dokładnie obserwować kolejne czynności i następnie samodzielnie je odtworzyć.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania własnych prac haftem krzyżykowym według przygotowanego schematu lub indywidualnego projektu. W trakcie pracy uczestnicy uczą się samodzielnego odczytywania wzoru, dobierania odpowiednich kolorów nici, wykonywania kolejnych elementów kompozycji oraz stopniowego budowania całego obrazu haftu. Podczas wykonywania zadania prowadzący nadzoruje przebieg pracy uczestników, udziela bieżących wskazówek, pomaga w interpretacji schematu, wyjaśnia pojawiające się trudności oraz koryguje ewentualne błędy związane z kierunkiem wykonywania krzyżyków, rozmieszczeniem elementów wzoru lub techniką prowadzenia nici.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane fragmenty haftów lub ukończone projekty. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki, udziela informacji zwrotnej oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące haftu krzyżykowego. W razie potrzeby przekazuje również wskazówki dotyczące dalszego samodzielnego rozwijania umiejętności oraz kontynuowania rozpoczętych projektów.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie wykonywania haftu krzyżykowego, zna podstawowe zasady pracy z tą techniką, potrafi korzystać ze schematów hafciarskich oraz samodzielnie wykorzystać zdobytą wiedzę do tworzenia własnych prac tekstylnych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty z makramy

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki makramy, w tym zasady doboru odpowiednich materiałów, właściwości różnych rodzajów sznurków, sposoby przygotowania odcinków sznurka do pracy oraz zasady prawidłowego rozmieszczenia i mocowania elementów projektu. Prowadzący wyjaśnia również podstawowe pojęcia związane z techniką wiązania oraz przedstawia sposób organizacji pracy przy wykonywaniu projektów makramowych.

Następnie prowadzący prezentuje sposób wykonywania podstawowych węzłów wykorzystywanych podczas warsztatów, w szczególności węzła płaskiego oraz węzła skrętnego. Pokazuje krok po kroku sposób prowadzenia sznurków, kolejność wykonywania przeplotów, prawidłowe napinanie poszczególnych odcinków oraz zasady uzyskiwania równych i estetycznych splotów. Demonstracja odbywa się etapami, tak aby uczestnicy mogli obserwować sposób wykonania węzłów przed przystąpieniem do samodzielnej pracy.

Po części instruktażowej uczestnicy wykonują własną pierwszą pracę – breloczek wykonany techniką makramy. Następnie prowadzący pokazuje kolejne etapy tworzenia projektu, do których przechodzą po prezentacji uczestnicy warsztatu. W trakcie wykonywania zadania prowadzący nadzoruje pracę uczestników, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym wykonaniu poszczególnych węzłów, wyjaśnia pojawiające się trudności oraz koryguje ewentualne błędy związane z napięciem sznurków, kolejnością wiązania lub sposobem formowania wzoru.

Na zajęciach uczestnicy wykorzystują poznane podstawy techniki makramy do wykonania większego projektu – np. wieszaka na doniczkę. Prowadzący omawia wtedy etapy tworzenia bardziej rozbudowanej formy, w tym przygotowanie odpowiedniej długości sznurków, rozpoczęcie konstrukcji, wykonywanie kolejnych rzędów węzłów oraz łączenie elementów w spójną całość. Uczestnicy uczą się planowania układu splotów oraz kontrolowania kształtu i symetrii wykonywanej pracy.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane prace lub poszczególne etapy projektów. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki, udziela informacji zwrotnej oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące wykonywania prac w technice makramy. W razie potrzeby przekazuje również wskazówki dotyczące dalszego samodzielnego rozwijania umiejętności.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie wykonywania podstawowych węzłów makramowych, zna zasady pracy ze sznurkiem oraz potrafi samodzielnie wykorzystać poznaną technikę do tworzenia prostych i użytkowych form dekoracyjnych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty z tworzenia kwiatów z krepiny

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tworzenia kwiatów z krepiny, w tym właściwości materiału, sposoby jego przygotowania, zasady doboru kolorów oraz metody uzyskiwania naturalnego wyglądu kwiatów poprzez odpowiednie formowanie, rozciąganie i modelowanie papieru. Prowadzący wyjaśnia również zasady budowania konstrukcji kwiatów z poszczególnych elementów, takich jak płatki, środki kwiatów, liście oraz łodygi.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób wykonywania poszczególnych modeli kwiatów. Pokazuje przygotowanie szablonów, wycinanie elementów z krepiny, nadawanie odpowiedniego kształtu płatkom poprzez ich rozciąganie i profilowanie oraz łączenie kolejnych części w spójną kompozycję. Podczas demonstracji prowadzący omawia techniki uzyskania realistycznego wyglądu kwiatów poprzez różnicowanie wielkości i ułożenia płatków, tworzenie naturalnych przejść kolorystycznych oraz odpowiednie wykończenie detali.

Po części instruktażowej uczestnicy wykonują własne kwiaty z krepiny według przygotowanych wzorów. W trakcie pierwszych zajęć uczestnicy uczą się wykonywania mniejszych form, takich jak róża i lilia. Prowadzący omawia kolejne etapy tworzenia tych kwiatów – od przygotowania elementów, przez formowanie płatków i budowanie środka kwiatu, aż po montaż całości i wykończenie pracy. Podczas samodzielnej pracy prowadzący nadzoruje przebieg wykonywania projektów, udziela bieżących wskazówek, pomaga w doborze techniki, wyjaśnia pojawiające się trudności oraz koryguje ewentualne błędy związane z formowaniem materiału, proporcjami elementów lub sposobem łączenia poszczególnych części.

Na zajęciach uczestnicy wykorzystują poznane techniki do wykonania większego projektu – kwiatu z krepiny w dużej skali, przeznaczonego jako dekoracyjny abażur do lampy. Prowadzący omawia zasady projektowania większej formy przestrzennej, przygotowania odpowiedniej konstrukcji oraz planowania rozmieszczenia elementów tak, aby uzyskać stabilną i estetyczną dekorację użytkową.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane kwiaty lub ukończone projekty dekoracyjne. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki, udziela informacji zwrotnej oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia związane z tworzeniem kwiatów z krepiny oraz wykonywaniem większych form przestrzennych.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia kwiatów z krepiny, zna podstawowe techniki modelowania papieru oraz potrafi samodzielnie wykorzystać zdobytą wiedzę do wykonywania dekoracji kwiatowych i większych projektów przestrzennych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tkania kolorowych dywaników na okrągłym krośnie (hula hop)

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tkania na okrągłym krośnie, w tym zasady pracy z osnową i wątkiem, sposób przygotowania materiałów oraz znaczenie prawidłowego napięcia osnowy dla stabilności i estetyki wykonywanej pracy. Prowadzący wyjaśnia również podstawowe pojęcia tkackie, w szczególności różnicę pomiędzy osnową (nićmi konstrukcyjnymi rozpiętymi na krośnie) a wątkiem (materiałem przeplatanym przez osnowę w procesie tkania).

Następnie prowadzący prezentuje pierwszy etap pracy, czyli napinanie osnowy na okrągłym krośnie wykonanym z hula hop. Omawia sposób równomiernego rozmieszczenia nici na obwodzie koła, zasady zachowania jednakowego napięcia oraz konieczność zastosowania nieparzystej liczby nitek osnowy, co umożliwia prawidłowe prowadzenie splotu w technice tkackiej. Demonstracja odbywa się krok po kroku, tak aby uczestnicy mogli dokładnie prześledzić sposób przygotowania podstawy do tkania.

Po wykonaniu osnowy uczestnicy przystępują do drugiego etapu zajęć, czyli właściwego tkania dywanika. Podczas pracy prowadzący na bieżąco nadzoruje wykonywanie tkaniny przez uczestników, udziela wskazówek dotyczących prawidłowego przeplatania wątku, koryguje ewentualne błędy związane z napięciem osnowy, nierównym splotem lub nieprawidłowym prowadzeniem materiału oraz pomaga w utrzymaniu regularności wzoru. W trakcie zajęć uczestnicy mają możliwość eksperymentowania z kolorami i strukturą wątku, co pozwala na tworzenie indywidualnych, wielobarwnych kompozycji dywaników. Prowadzący omawia sposoby zmiany kolorów, łączenia materiałów oraz uzyskiwania efektów dekoracyjnych poprzez różne techniki tkania.

Pod koniec zajęć uczestnicy finalizują swoje prace, domykając strukturę tkaniny oraz zabezpieczając końcówki wątku i osnowy. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia związane z tkaniną, osnową i wątkiem oraz ich rolą w procesie tworzenia dywanika.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie podstaw tkania na okrągłym krośnie, zna pojęcia osnowy i wątku oraz potrafi samodzielnie wykonać prosty, dekoracyjny dywanik z wykorzystaniem techniki przeplotu.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tkania toreb z grubej włóczki (flower yarn)

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tkania ręcznego z wykorzystaniem palców, w tym sposób prowadzenia włóczki, zasady utrzymywania równomiernego napięcia materiału oraz technikę budowania struktury dzianiny bez użycia tradycyjnych drutów lub szydełka.

Następnie prowadzący prezentuje sposób wykonywania podstawowego splotu wykorzystywanego w trakcie zajęć, przedstawiając technikę „jak na drutach”, lecz realizowaną przy użyciu palców. Pokazuje krok po kroku sposób chwytania włóczki, przekładania jej pomiędzy palcami, tworzenia kolejnych oczek oraz budowania równomiernej struktury dzianiny. Demonstracja odbywa się etapami, tak aby uczestnicy mogli dokładnie obserwować sposób prowadzenia pracy.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do wykonywania własnych projektów - torebki. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym prowadzeniu włóczki, koryguje błędy związane z napięciem materiału, równomiernością splotu oraz sposobem formowania konstrukcji torebki, a także wspiera uczestników w utrzymaniu właściwej struktury dzianiny.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują elementy wykończeniowe toreb, w tym formowanie uchwytów, wzmacnianie brzegów oraz dopracowanie kształtu końcowego wyrobu. Prowadzący omawia sposoby łączenia elementów oraz techniki zapewniające trwałość i estetykę gotowego produktu.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane torby lub ich etapy realizacji. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące ręcznego tkania z wykorzystaniem palców i pracy z włóczką typu flower yarn.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie ręcznego tkania z grubej włóczki, zna podstawowe zasady budowania struktury dzianiny oraz potrafi samodzielnie wykonać prostą torbę tekstylną z wykorzystaniem poznanej techniki.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tworzenia ptaszków ze słomy (dudków)

Warsztaty tworzenia ptaszków ze słomy (dudków) rozpoczynają się od powitania uczestników przez prowadzącego oraz przygotowania stanowisk pracy. Prowadzący przedstawia plan zajęć, omawia zakres wykonywanych czynności oraz zapoznaje uczestników z materiałami i narzędziami wykorzystywanymi podczas warsztatów, w szczególności z naturalną słomą, kordonkami kolorowymi, nożyczkami, igłami oraz elementami pomocniczymi służącymi do wiązania i formowania konstrukcji.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tworzenia form przestrzennych ze słomy, w tym właściwości materiału naturalnego, sposoby jego przygotowania do pracy - konieczność namoczenia słomek na kilka godzin.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób przygotowania podstawowych elementów konstrukcyjnych ptaszka ze słomy. Pokazuje sposób wiązania wiązek słomy, formowania tułowia, głowy oraz ogona, a także techniki stabilizowania całości poprzez odpowiednie owijanie i zaciskanie kordonkiem. Demonstracja odbywa się etapami, tak aby uczestnicy mogli dokładnie obserwować sposób budowania formy przestrzennej.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania własnych prac – ptaszków (dudków) ze słomy. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym formowaniu i wiązaniu słomy, koryguje ewentualne błędy związane z proporcjami, stabilnością konstrukcji oraz sposobem oplatania kordonkiem, a także wspiera uczestników w uzyskaniu właściwego kształtu pracy.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują elementy wykończeniowe ptaszków, w tym dekoracyjne oplatanie kordonkiem, wzmacnianie wiązań oraz nadawanie finalnego kształtu i detali, takich jak zaznaczenie skrzydeł lub ogona. Prowadzący omawia sposoby estetycznego wykańczania prac oraz techniki zapewniające trwałość wykonanych form.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane ptaszki ze słomy. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące budowania form przestrzennych z materiałów naturalnych oraz pracy z wykorzystaniem słomy i kordonków.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia prostych form przestrzennych ze słomy, zna podstawowe zasady wiązania i modelowania materiału naturalnego oraz potrafi samodzielnie wykonać dekoracyjnego ptaszka (dudka) z wykorzystaniem poznanej techniki.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tworzenia wieńców wielkanocnych.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tworzenia wieńców dekoracyjnych, w tym zasady przygotowania bazy słomianej, sposoby mocowania materiałów naturalnych oraz elementów dekoracyjnych, a także znaczenie kompozycji, proporcji i równomiernego rozmieszczenia ozdób na całej powierzchni wieńca. Prowadzący wyjaśnia również właściwości używanych materiałów oraz ich zastosowanie w pracy florystyczno-dekoracyjnej.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób przygotowania bazy wieńca oraz mocowania pierwszej warstwy dekoracyjnej. Pokazuje sposób stabilnego przymocowania mchu do słomianego koła, a następnie technikę dodawania gałązek bukszpanu, suszonych kwiatów oraz pozostałych elementów dekoracyjnych. Omawia sposoby ich łączenia przy użyciu drucika florystycznego oraz kleju na gorąco, wskazując zasady bezpiecznej i trwałej pracy z tymi materiałami.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania własnych wieńców wielkanocnych. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym mocowaniu elementów, koryguje ewentualne błędy związane z kompozycją, stabilnością konstrukcji oraz rozmieszczeniem dekoracji, a także wspiera uczestników w uzyskaniu estetycznego i trwałego efektu końcowego.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują elementy wykończeniowe wieńców, w tym montaż wydmuszek jajek, piórek oraz wstążek, a także dopracowanie detali kompozycji i uzupełnienie ewentualnych pustych przestrzeni. Prowadzący omawia sposoby estetycznego wykańczania wieńców oraz techniki zapewniające trwałość przymocowanych dekoracji.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane wieńce wielkanocne. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące budowania kompozycji dekoracyjnych z materiałów naturalnych i florystycznych.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia wieńców dekoracyjnych, zna podstawowe zasady kompozycji florystycznej oraz potrafi samodzielnie wykonać wielkanocny wieniec z wykorzystaniem materiałów naturalnych i ozdobnych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tworzenia pająków ludowych krystalicznych.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki tworzenia pająków ludowych, w tym zasady budowania lekkiej konstrukcji przestrzennej, sposoby łączenia elementów oraz znaczenie symetrii i równowagi w tego typu dekoracjach. Prowadzący wyjaśnia również tradycyjne wzornictwo pająków ludowych oraz zasady ich współczesnej interpretacji w formie dekoracyjnej zwanej pająkiem krystalicznym.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób przygotowania podstawowej konstrukcji pająka. Pokazuje sposób docinania i łączenia słomek, formowania ramion konstrukcji oraz ich równomiernego rozmieszczenia wokół centralnego punktu. Omawia technikę stabilnego łączenia elementów przy użyciu drucika montażowego, tak aby uzyskać lekką, a jednocześnie trwałą formę przestrzenną. Demonstracja odbywa się etapami, umożliwiając uczestnikom dokładne prześledzenie procesu budowy szkieletu dekoracji.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania własnych pająków ludowych. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym montażu konstrukcji, koryguje ewentualne błędy związane z proporcjami, symetrią oraz stabilnością formy, a także wspiera uczestników w uzyskaniu estetycznego i równoważnego układu przestrzennego.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują elementy dekoracyjne pająków, w szczególności kwiaty z bibuły. Prowadzący prezentuje sposób wycinania i formowania kwiatów, ich modelowania oraz mocowania do konstrukcji przy użyciu drucika. Uczestnicy uczą się rozmieszczania dekoracji w sposób harmonijny, tak aby podkreślić przestrzenną formę pająka oraz jego lekki, ażurowy charakter.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane pająki ludowe krystaliczne. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące budowania lekkich form przestrzennych oraz dekorowania ich elementami z bibuły.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów. Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia prostych konstrukcji przestrzennych typu pająk ludowy, zna podstawowe zasady symetrii i równowagi formy oraz potrafi samodzielnie wykonać dekoracyjny pająk krystaliczny z wykorzystaniem słomek i elementów bibułkowych.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty tworzenia jajek wielkanocnych z tkaniny w technice kimekomi.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki kimekomi, w tym zasady przygotowania styropianowej bazy, sposób wyznaczania i nacinania rowków w powierzchni jajka oraz znaczenie odpowiedniego doboru tkanin pod względem kolorystyki, faktury i elastyczności. Prowadzący wyjaśnia również zasadę pracy polegającą na wciskaniu tkaniny w przygotowane rowki, bez konieczności jej szycia, oraz sposób uzyskiwania estetycznych podziałów dekoracyjnych na powierzchni formy.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób przygotowania jajka wielkanocnego do pracy, w tym podział powierzchni na segmenty, ewentualne oznaczenie wzoru oraz przygotowanie wyciętych fragmentów tkaniny. Omawia technikę prawidłowego docinania materiału z uwzględnieniem zapasu umożliwiającego jego stabilne umieszczenie w rowkach.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania jajek wielkanocnych w technice kimekomi. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym układaniu tkaniny, koryguje ewentualne błędy związane z rozmieszczeniem materiału, jego napięciem oraz dopasowaniem do segmentów wzoru, a także wspiera uczestników w uzyskaniu estetycznego i spójnego efektu dekoracyjnego.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują elementy wykończeniowe jajek, w tym dopracowanie łączeń tkanin, maskowanie miejsc styku materiałów oraz dodawanie dekoracji dodatkowych, takich jak wstążki, koraliki czy elementy ozdobne. Prowadzący omawia sposoby estetycznego wykańczania pracy oraz techniki zapewniające trwałość i schludny wygląd gotowego wyrobu.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane jajka wielkanocne. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące techniki kimekomi, pracy z tkaniną oraz modelowania dekoracji na formie styropianowej.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie tworzenia dekoracji wielkanocnych w technice kimekomi, zna podstawowe zasady pracy z tkaniną i styropianową formą oraz potrafi samodzielnie wykonać ozdobne jajko wielkanocne z wykorzystaniem poznanej techniki.

Warsztaty rękodzielnicze - warsztaty filcowania na sucho.

W pierwszej części zajęć prowadzący omawia podstawowe informacje dotyczące techniki filcowania na sucho, w tym właściwości wełny, sposób jej łączenia poprzez mechaniczne wbijanie igły oraz zasady bezpiecznej pracy z ostrym narzędziem. Prowadzący wyjaśnia również, w jaki sposób poprzez wielokrotne nakłuwanie włókien uzyskuje się ich splątanie i formowanie trwałych elementów przestrzennych lub płaskich.

Następnie prowadzący prezentuje krok po kroku sposób wykonywania podstawowych form filcowanych. Pokazuje sposób układania warstw wełny, ich modelowania oraz technikę właściwego używania igły filcarskiej, w tym kierunek nakłuć, kontrolę siły nacisku oraz sposób stopniowego zagęszczania materiału. Demonstracja odbywa się etapami, tak aby uczestnicy mogli dokładnie prześledzić proces powstawania filcowanej formy.

Po części instruktażowej uczestnicy przystępują do samodzielnego wykonywania prac płaskich z filcowanej wełny, w szczególności kwiatów oraz liści. W trakcie wykonywania pracy prowadzący nadzoruje przebieg zajęć, udziela bieżących wskazówek, pomaga w prawidłowym używaniu igły filcarskiej, koryguje ewentualne błędy związane z techniką nakłuć, równomiernością zagęszczenia materiału oraz kształtem wykonywanych elementów, a także wspiera uczestników w uzyskaniu estetycznego efektu końcowego.

Na dalszym etapie zajęć uczestnicy wykonują kompozycje z przygotowanych elementów, łącząc kwiaty i liście w spójne dekoracje. Prowadzący omawia sposoby łączenia filcowanych części oraz technik kompozycyjnych pozwalających uzyskać harmonijny układ kolorystyczny i przestrzenny.

Na kolejnych zajęciach uczestnicy wykonują bardziej zaawansowany projekt – przestrzennego ptaszka na bazie pomponów. Prowadzący prezentuje sposób przygotowania pomponów jako elementu konstrukcyjnego, a następnie ich łączenia w formę przestrzenną. Uczestnicy uczą się budowania bryły ptaszka poprzez zestawienie pomponów, modelowanie detali oraz dodawanie elementów wykończeniowych, takich jak skrzydła, dziób i ogon wykonane z filcowanej wełny.

Pod koniec zajęć uczestnicy prezentują wykonane prace. Prowadzący omawia efekty pracy, wskazuje zastosowane techniki oraz podsumowuje najważniejsze zagadnienia dotyczące filcowania na sucho oraz budowania form dekoracyjnych z wełny czesankowej.

Zajęcia kończą się uporządkowaniem stanowisk pracy oraz podsumowaniem przebiegu warsztatów.

Uczestnik po zakończeniu zajęć posiada praktyczne umiejętności w zakresie filcowania na sucho, zna podstawowe zasady pracy z igłą filcarską oraz potrafi samodzielnie wykonać proste formy płaskie i przestrzenne z wełny czesankowej.

Warsztaty muzyczne

W pierwszej części zajęć prowadzący dokonuje krótkiego omówienia materiału realizowanego podczas poprzednich spotkań, sprawdza stopień opanowania zadanych ćwiczeń oraz ocenia postępy uczestnika. W razie potrzeby wskazuje elementy wymagające dalszego doskonalenia, omawia pojawiające się trudności techniczne oraz dostosowuje przebieg zajęć do wieku, poziomu zaawansowania i indywidualnych predyspozycji muzycznych uczestnika.

Następnie prowadzący przeprowadza ćwiczenia przygotowujące do gry na instrumencie. W zależności od poziomu uczestnika obejmują one ćwiczenia rozgrzewające aparat gry, doskonalenie prawidłowej postawy przy instrumencie, właściwego ułożenia rąk i palców, ćwiczenia techniczne, gamy, pasaże oraz wprawki rozwijające sprawność manualną i koordynację ruchową.

Prowadzący omawia znaczenie prawidłowej techniki gry, zwracając szczególną uwagę na swobodę ruchów, ergonomię oraz jakość wydobywanego dźwięku.

W przypadku osób rozpoczynających grę na instrumencie prowadzący wprowadza podstawowe zagadnienia związane z budową instrumentu, sposobem wydobywania dźwięku, nauką pierwszych dźwięków, orientacją na klawiaturze fortepianu lub gryfie gitary oraz zasadami prawidłowego posługiwania się instrumentem. Stopniowo uczestnik poznaje zapis nutowy, podstawowe wartości rytmiczne oraz oznaczenia muzyczne, ucząc się samodzielnego odczytywania prostych utworów.

Kolejnym etapem zajęć jest doskonalenie wykonywania utworów muzycznych dostosowanych do możliwości uczestnika. Prowadzący prezentuje sposób wykonania poszczególnych fragmentów utworu, demonstruje prawidłową technikę gry, sposób realizacji rytmu, artykulacji, dynamiki i agogiki oraz wyjaśnia znaczenie poszczególnych oznaczeń znajdujących się w zapisie nutowym. Demonstracja odbywa się etapami, umożliwiając uczestnikowi dokładne obserwowanie kolejnych czynności przed ich samodzielnym wykonaniem.

Po części instruktażowej uczestnik samodzielnie wykonuje ćwiczenia techniczne oraz opracowywane utwory. W trakcie pracy prowadzący na bieżąco obserwuje przebieg ćwiczeń, udziela wskazówek, koryguje błędy dotyczące techniki gry, rytmu, intonacji, postawy oraz interpretacji muzycznej, a także pomaga w rozwiązywaniu trudności pojawiających się podczas wykonywania utworu.

W zależności od potrzeb uczestnika prowadzący wprowadza również ćwiczenia rozwijające poczucie rytmu, koordynację słuchowo-ruchową, pamięć muzyczną oraz słuch muzyczny, obejmujące rozpoznawanie wysokości dźwięków, ćwiczenia harmoniczne oraz zadania rytmiczne. Zakres tych ćwiczeń dostosowywany jest do indywidualnych możliwości uczestnika.

Istotnym elementem zajęć jest rozwijanie umiejętności wspólnego muzykowania. W miarę zdobywania przez uczestnika odpowiednich umiejętności prowadzący wykonuje akompaniament do granych utworów lub wspólnie z uczestnikiem realizuje wybrane kompozycje. Ćwiczenia te rozwijają umiejętność słuchania innych wykonawców, utrzymywania tempa, współpracy muzycznej oraz świadomego kształtowania interpretacji utworu.

W trakcie zajęć prowadzący może wykorzystywać materiały audiowizualne prezentujące wykonania wybitnych instrumentalistów. Analiza nagrań służy zapoznaniu uczestnika z prawidłową techniką gry, postawą przy instrumencie, sposobami interpretacji utworów oraz różnorodnością wykonawczą. W przypadku zainteresowania uczestnika określonym repertuarem prowadzący uwzględnia również utwory odpowiadające jego preferencjom muzycznym, dostosowując materiał do poziomu umiejętności.

Pod koniec zajęć uczestnik prezentuje opracowany materiał muzyczny. Prowadzący dokonuje omówienia wykonania, wskazuje osiągnięte postępy, udziela informacji zwrotnej oraz określa elementy wymagające dalszego doskonalenia. Uczestnik otrzymuje również wskazówki dotyczące samodzielnej pracy pomiędzy kolejnymi zajęciami oraz zestaw ćwiczeń i utworów przeznaczonych do utrwalenia.

Zajęcia kończą się podsumowaniem przebiegu spotkania oraz uporządkowaniem stanowiska pracy.

Po zakończeniu zajęć uczestnik zna podstawowe zasady techniki wykonawczej, potrafi odczytywać zapis nutowy w zakresie realizowanego materiału oraz samodzielnie wykorzystuje zdobyte umiejętności podczas wykonywania ćwiczeń i utworów muzycznych.

Zajęcia mają charakter cyklicznych wydarzeń kulturalnych, odbywających się raz w tygodniu. Uczestnictwo w warsztatach jest odpłatne i możliwe zarówno w formie jednorazowego wejścia za zakupem biletu, jak i karnetu obejmującego określoną liczbę wejść. Obecnie bilety sprzedawane są za pośrednictwem zewnętrznej platformy biletowej online oraz w kasie Domu Kultury. Opłata uiszczana za udział w warsztatach teatralnych, komiksowych, rękodzielniczych lub muzycznych uprawnia uczestnika wyłącznie do udziału w wybranych warsztatach. Opłata ta nie obejmuje udziału w innych wydarzeniach organizowanych przez Państwa, w tym wstępu na spektakle.

Ponadto wskazali Państwo, że oczekiwaniem nabywcy jest możliwość udziału w wybranych warsztatach oraz aktywnego uczestnictwa w działaniach właściwych dla ich tematyki, tj. teatralnej, komiksowej, rękodzielniczej lub muzycznej. Efektem wyświadczenia warsztatów jest udział uczestnika w organizowanych zajęciach, podczas których bierze on czynny udział w działaniach twórczych i artystycznych odpowiadających rodzajowi wybranych warsztatów. W zależności od ich tematyki uczestnicy biorą udział m.in. w działaniach scenicznych, tworzeniu autorskich komiksów, wykonywaniu prac rękodzielniczych lub grze na instrumencie. Uczestnictwo w warsztatach umożliwia również rozwijanie zainteresowań oraz umiejętności związanych z daną dziedziną artystyczną.

W związku z powyższym, świadczone usługi organizacji warsztatów teatralnych, komiksowych, rękodzielniczych oraz zajęcia muzyczne nie mogą być utożsamiane ze wstępem, zgodnie z art. 43 ust. 19 ustawy.

W konsekwencji, usługi organizacji warsztatów teatralnych, komiksowych oraz rękodzielniczych oraz zajęcia muzyczne, za które pobierają Państwo opłaty uprawniające wyłącznie do udziału w wybranych warsztatach, spełniają/będą spełniały warunki do zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy, jak bowiem wyjaśniono wyżej są Państwo samorządową instytucją kultury wpisaną do Rejestru Instytucji Kultury, a przedstawione we wniosku usługi (za które pobierają Państwo opłaty) są usługami kulturalnymi. Ponadto, jak wynika z opisu sprawy, organizują Państwo warsztaty teatralne, komiksowe czy rękodzielnicze oraz zajęcia nauki gry na instrumencie w celu realizacji swoich działań statutowych. Środki uzyskane tą drogą mogą być wykorzystane wyłącznie na działalność statutową i utrzymanie obiektów, w którym prowadzona jest działalność kulturalna.

Zatem Państwa stanowisko odnoszące się do obu pytań jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazać należy, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych oraz konkretnych stanów prawnych i nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego co oznacza, że należy je traktować indywidualnie (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 109/15). Ponadto należy wskazać, że przywołane przez Państwa interpretacje indywidualne rozstrzygają w innych stanach faktycznych.

Należy podkreślić także, iż na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii nie mogą wpłynąć powołane przez Państwa orzeczenia sądów administracyjnych, bowiem stanowią one rozstrzygnięcia w konkretnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) w swoim rozdziale III określa zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Nie przewiduje on takiej mocy dla orzecznictwa sądowego, w tym orzecznictwa sądów administracyjnych (w Polsce nie obowiązuje system precedensów sądowych). W związku z powyższym, nie negując orzecznictwa, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego, należy zauważyć, że moc obowiązująca wyroku zamyka się w obrębie sprawy, w której została wydana.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a ;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.