Prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki na usługi doradztwa.
Spółka akcyjna, zarejestrowany czynny podatnik VAT, prowadzi działalność opodatkowaną VAT i ma pełne prawo do odliczenia. Planuje pozyskanie inwestora w celu rozwoju, ekspansji zagranicznej i zwiększenia sprzedaży. Większościowym akcjonariuszem (80%) jest spółka z o.o. Transakcja może przybrać formę bezpośredniego nabycia udziałów w Spółce lub pośredniego (np. przez przejęcie spółki holdingowej). W związku z tym Spółka nabywa usługi doradcze od Doradcy…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
8 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 8 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca (dalej również: „Spółka” lub „Klient”) jest spółką akcyjną oraz zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu VAT (w szczególności transakcje odpłatnej dostawy towarów i świadczenia usług). Spółka nie dokonuje czynności podlegających zwolnieniu z VAT, które skutkowałyby koniecznością stosowania proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy o VAT – w konsekwencji czego Spółka posiada pełne prawo do odliczania VAT naliczonego w związku z prowadzoną działalnością.
Spółka działa na rynku (…) od (…) lat jako (…) (…) dla (…) międzynarodowych marek, współpracując z siecią dealerów w Polsce i Europie. Równolegle Spółka jest producentem dwóch marek o globalnym zasięgu.
Z uwagi na dalszy rozwój działalności, Spółka rozważa pozyskanie inwestora, którego zaangażowanie może umożliwić przyspieszenie realizacji kluczowych inicjatyw wzrostowych. W szczególności, dodatkowy kapitał oraz wsparcie strategiczne mają pozwolić na szybszą ekspansję zagraniczną poprzez rozwój sieci dystrybucji i obecności na rynkach europejskich, a także na skalowanie marek własnych poprzez wprowadzanie nowych linii produktowych oraz zwiększenie aktywności marketingowej. Jednocześnie, udział inwestora może stworzyć warunki do realizacji selektywnych akwizycji, wspierających konsolidację rynku oraz poszerzenie portfolio produktowego.
Ponadto, wzmocnienie bazy kapitałowej powinno umożliwić finansowanie rosnącego zapotrzebowania na kapitał obrotowy, co może przełożyć się na zwiększenie dostępności produktów oraz dalszy wzrost sprzedaży. Zakładane jest, że inwestor wniesie również doświadczenie w zakresie skalowania międzynarodowych platform oraz wsparcie w obszarze organizacyjnym i operacyjnym, w tym rozwoju systemów IT i integracji z partnerami handlowymi. W efekcie, planowana transakcja ma na celu przyspieszenie tempa wzrostu Spółki oraz przygotowanie jej do kolejnego etapu rozwoju.
Większościowym akcjonariuszem Spółki który posiada 80% jej akcji jest (...) sp. z o.o. (dalej: „(...)” lub „Wspólnik Większościowy”)
W związku z powyższym Spółka, w porozumieniu z jej Wspólnikiem Większościowym zdecydowała o rozpoczęciu procesu zmierzającego m.in. do pozyskania kontaktów i zasobów niezbędnych dla skutecznej realizacji ww. planów. W tym celu podjęto działania zmierzające, między innymi, do:
- ustalenia optymalnych kroków do podjęcia przez Spółkę oraz Wspólnika Większościowego w powyższym zakresie;
- pozyskania dla Spółki nowego inwestora (dalej: „Transakcja”).
Transakcja zgodnie z umową z Doradcą 1 (opisanym poniżej) oznacza zawarcie jakichkolwiek umów transakcyjnych lub dokonanie innych czynności prawnych lub faktycznych, przez Spółkę lub (...) (jako spółkę dominującą) lub pozostałych akcjonariuszy Spółki lub wspólników (...), na mocy których kontrola nad Spółką lub nad (...) (bezpośrednio lub pośrednio) lub udział (do 100%) w kapitale zakładowym Spółki lub (...), przedsiębiorstwa lub ich zorganizowana część lub jakiekolwiek działalności Spółki lub (...), ich aktywa lub nieruchomości, w całości lub w części, zostaną pośrednio lub bezpośrednio zbyte, wynajęte lub w jakikolwiek inny sposób przeniesione przez (…) lub Spółkę, ich podmioty powiązane (w jakikolwiek sposób), dominujące lub zależne lub jakąkolwiek osobę prawną lub fizyczną będącą wspólnikiem/akcjonariuszem (...) lub Spółki, działającą w imieniu lub na rzecz (...) lub Spółki lub innych w/w podmiotów, za wynagrodzeniem, na skutek sprzedaży, zamiany, połączenia, przejęcia, umowy o współpracę, lub zaistnienia jakichkolwiek innych zdarzeń prawnych lub faktycznych a skutkach tożsamych lub podobnych do powyższych, na rzecz inwestora.
Tak szeroka definicja umowna została zawarta w umowie z Doradcą 1, gdyż na moment jej zawierania rozważano różne scenariusze pozyskania inwestora. W praktyce, co jest przedmiotem niniejszego wniosku Transakcja w zależności od decyzji finalnego, niepowiązanego inwestora obejmie nabycie/objęcie udziałów w spółce pośrednio lub bezpośrednio (tj. bezpośrednio w spółce lub pośrednio tj. np. przez przejęcie (...) – spółki holdingowej). Wprowadzenie nowego inwestora ma na celu przede wszystkim ułatwić Spółce zwiększenie udziału w rynku i bardziej efektywne funkcjonowanie a w konsekwencji przyspieszyć jej rozwój i umocnić pozycję. Spółka oczekuje, że powyższe przełoży się na ogólny rozwój prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, a w szczególności – wzrost poziomu osiąganych przez nią przychodów.
W związku z powyższym, Spółka nawiązała współpracę z profesjonalnymi, zewnętrznymi doradcami, którzy wspierają ją (będą ją wspierać) w następujących obszarach związanych z przeglądem opcji strategicznych, przygotowaniem planów i kolejnych kroków rozwoju oraz przygotowaniem do Transakcji i jej realizacją:
Doradca 1:
Świadczone przez Doradcę 1 obejmują usługi doradztwa finansowego i podatkowego – zakres usług związanych z zawarciem Transakcji będzie obejmował w szczególności poniżej wymienione działania:
I. Przygotowanie do Transakcji
- Przegląd i przygotowanie najważniejszych założeń rozważanej Transakcji z uwzględnieniem założeń Klienta co do struktury Transakcji, praktyki transakcyjnej oraz potencjalnych ryzyk, wraz ze sposobem ich zaadresowania;
- Opracowanie szacunkowego harmonogramu przeprowadzenia Transakcji.
II. Finansowy Factbook
- Pakiet materiałów analitycznych przygotowany przez zespół finansowego due diligence Doradcy 1, obejmujący w szczególności: analizę historycznych wyników finansowych, kluczowych kategorii operacyjnych, rentowności, struktury kosztów, wskaźników finansowych oraz analizę jakości przychodów i kosztów, mający na celu dostarczenie potencjalnym inwestorom rzetelnej, ustrukturyzowanej i spójnej informacji finansowej o Spółce.
III. Oferty Niewiążące
- Przygotowanie (we współpracy z Klientem) listy potencjalnych inwestorów „Długa Lista”) dostosowanej do wyników Przeglądu. W toku realizacji Usług Długa Lista będzie uzupełniona o dodatkowe podmioty. W celu usunięcia wątpliwości, przygotowanie Długiej Listy powinno stanowić efekt znajomości rynku przez Doradcę 1 i nie może ograniczać się tylko do wiedzy i sugestii Klienta; Długa Lista wymaga akceptacji Klienta;
- Przygotowanie, na podstawie informacji publicznie dostępnych oraz informacji i merytorycznych uwag dostarczonych przez Klienta, dokumentu pre-marketingowego („Teaser”), a następnie dystrybucja dokumentu do Inwestorów;
- Przygotowanie, na podstawie informacji publicznie dostępnych oraz informacji i merytorycznych uwag dostarczonych przez Klienta, pakietu informacyjnego opisującego działalność Spółki („Pakiet Informacyjny”) oraz Listów Procesowych („List Procesowy I” oraz „List Procesowy II”);
- Wsparcie Klienta i doradców prawnych Klienta w przygotowaniu wzoru umowy o zachowaniu poufności („NDA”) i ewentualnych negocjacjach z potencjalnymi Inwestorami kształtu zmian we wzorze. Pozyskanie podpisanych kopii NDA od Inwestorów;
- Dystrybucja Pakietu Informacyjnego oraz Listu Procesowego I do wyselekcjonowanych Inwestorów, którzy podpisali NDA;
- Wsparcie Klienta w kontakcie z Inwestorami, którzy otrzymali Teaser lub Pakiet Informacyjny, ocena ich zainteresowania Transakcją na podstawie informacji zwrotnej, a następnie przygotowanie dla Klienta wniosków zawierających proponowane zestawienie Inwestorów, którzy powinni być brani pod uwagę na dalszym etapie procesu („Krótka Lista”);
- Wsparcie w planowaniu, koordynacji oraz udział w prezentacjach inwestorskich oraz sesjach pytań i odpowiedzi („Q&A”);
- Zebranie wstępnych, niewiążących ofert od Inwestorów („Oferty Niewiążące”) i przekazanie zestawienia ofert wraz z zapewnieniem ich porównywalności i rekomendacjami uwzględniającymi założenia strategii Transakcji i wyniki Przeglądu;
- Doradztwo w ocenie Ofert Niewiążących i planowanie dalszych działań, w szczególności wybór Krótkiej Listy Inwestorów, tj. Inwestorów, którzy zostaną dopuszczeni do przeprowadzenia badania Spółki (finansowego, podatkowego, prawnego, biznesowego oraz w innych niezbędnych zakresach) oraz do dalszych negocjacji.
- Dystrybucja Listu Procesowego II do Inwestorów z Krótkiej Listy.
IV. Due diligence
- Wsparcie w wyborze dostawcy platformy do przeprowadzenia badania Due Diligence, tzw. Virtual Data Room („VDR”);
- Wsparcie Klienta w przygotowaniu informacji, które zostaną udostępnione Inwestorom z Krótkiej Listy, w ramach badania due diligence, za pośrednictwem VDR;
- Określenie, we współpracy z Klientem, procedur związanych z przeprowadzeniem badania Due Diligence;
- Zarządzanie przepływem informacji w procesie Due Diligence, w tym organizacja i nadzorowanie działań uczestników procesu Due Diligence;
- Wsparcie w planowaniu, koordynacji oraz udział w sesjach Q&A w ramach badania Due Diligence;
- Zaproszenie Inwestorów do złożenia oferty wiążącej („Oferta Wiążąca”);
- Analiza Ofert Wiążących oraz przekazanie Klientowi rekomendacji dotyczących dalszych działań, uwzględniających założenia strategii Transakcji i wyniki Przeglądu.
V. Podpisanie i zamknięcie
- Doradztwo w zakresie aspektów finansowych i biznesowych Umowy Sprzedaży Udziałów („SPA”) oraz Umowy Wspólników („SHA” – jeżeli dotyczy) na etapie ich przygotowania, negocjacji i zawarcia oraz dokumentacji towarzyszącej, w tym niezbędnych załączników i innych umów wymaganych do przeprowadzenia Transakcji („Dokumentacja Transakcyjna”) z uwzględnieniem nadrzędnego celu umowy, jakim jest zapewnienie możliwie najwyższej Wartości Transakcji oraz możliwie najbardziej korzystnych pozostałych warunków Transakcji dla Klienta;
- Ścisła współpraca z Klientem i pozostałymi doradcami Klienta uczestniczącymi w procesie przygotowania, negocjacji i zawarcia Dokumentacji Transakcyjnej;
- Wsparcie Klienta w procesie podpisania (tzw. signing) dokumentów transakcyjnych;
- Wsparcie w realizacji czynności mających na celu zamknięcie (tzw. closing) Transakcji po realizacji ewentualnych warunków zawieszających.
VI. Pozostałe
- Zarządzanie procesem transakcyjnym obejmujące wsparcie Klienta w bieżących kontaktach z Inwestorami i pozostałymi zaangażowanymi stronami, przygotowanie pism i odpowiedzi, udział w spotkaniach, przygotowanie i zarządzanie harmonogramem projektu;
- Inne czynności potrzebne do zapewnienia sukcesu Transakcji, jakie mogą być uzgodnione pomiędzy stronami i których potrzeba wykonania powstała na dowolnym etapie Transakcji;
VII. Usługi Doradztwa Podatkowego
- Usługi doradztwa podatkowego w zakresie związanym z transakcją.
Wynagrodzenie za ww. usługi będzie częściowo ustalane na poziomie stałym oraz w części w postaci wynagrodzenia za sukces naliczanego jako określony procent Wartości Transakcji (przy czym wynagrodzenie za sukces nie może wynieść mniej niż określona w umowie kwota, zaś w przypadku jej przekroczenia, zostanie ono pomniejszone o poniesione wcześniej wynagrodzenie ustalone na poziomie stałym). Jeśli EBITDA Klienta, w oparciu o którą inwestor wyliczy wartość przedsiębiorstwa i zawrze Transakcję, będzie niższa niż określona umownie kwota, wówczas wynagrodzenie za sukces nie będzie pomniejszone o poniesione wcześniej wynagrodzenie ustalone na poziomie stałym a Klient będzie mógł (wg własnego uznania) zdecydować się zwiększyć wynagrodzenie o określoną umowie kwotę.
Doradca 2
Usługi Virtual Data Room (VDR) polegające na stworzeniu, zarządzaniu i utrzymaniu przez określony umownie okres bezpiecznego, spersonalizowanego na potrzeby Klienta systemu Virtual Data Room, celem udostępniania dokumentów oraz innych materiałów lub dokumentów i innych materiałów. Dostęp do VDR i zamieszczonych w nim dokumentów i innych materiałów będą mieć jedynie Użytkownicy wskazani przez Spółkę („Użytkownicy”). W ramach usług Doradca 2 zobowiązuje się w szczególności do:
a) stworzenia i konfiguracji bezpiecznej instancji Systemu VDR i adresu URL, które będą dostępne przy użyciu przeglądarki internetowej dla wybranej grupy Użytkowników wskazanej przez Spółkę, w tym:
- przekazania Spółce bądź wskazanym przez nią osobom loginu do Systemu VDR, który upoważni go do zamieszczania, zmiany, oraz usuwania materiałów i informacji w Systemie VDR,
- umożliwienia załadowania do Systemu VDR nieograniczonej ilości stron dokumentów elektronicznych w trakcie obowiązywania Umowy,
- zaproszenia do korzystania z Systemu VDR nieograniczonej liczby Użytkowników wskazanych przez Spółkę i umożliwienie im dostępu do Systemu VDR w terminie i w zakresie wskazanym przez Spółkę,
- aktywacji forum dyskusyjnego Q&A („Q&A”),
- aktywacji funkcji pozwalającej na anonimizację dokumentów („Redaction tool”),
- aktywacji funkcji automatycznego nakładania warstwy tekstowej na pliki graficzne na etapie ładowania do Systemu VDR („OCR”)
- aktywacji dwustopniowej autentykacji w postaci kodów e-mail, lub aplikacji typu Authenticator,
- aktywacji funkcji pozwalającej na anonimizację dokumentów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji („AI- Powered Redaction”),
b) umożliwienia Spółce korzystania ze wsparcia Działu Obsługi Klienta Doradcy 2, w dni robocze w godzinach od 9-17. Wsparcie realizowane jest na pisemne zlecenie Spółki i obejmuje:
- przygotowanie Systemu VDR do zaproszenia Użytkowników (konfiguracja Systemu VDR, w tym modułu Q&A, utworzenie grup i Użytkowników, nadanie Użytkownikom uprawnień, konfiguracja bezpieczeństwa, zgodnie z oczekiwaniem Spółki, wysłanie zaproszeń),
- załadowanie dokumentów do Systemu VDR w imieniu Spółki,
- zarządzanie Systemem VDR w imieniu Spółki,
- dostarczenie Spółce wzorów przykładowej struktury dokumentów w xls, którą można automatycznie odtworzyć w Systemie VDR,
- dedykowanie Konsultanta odpowiedzialnego za projekt Spółki,
- zorganizowania szkolenia online z zarządzania Systemem VDR dla Spółki, w terminie wskazanym przez Spółkę,
c) umożliwienia Użytkownikom korzystania z pomocy Działu Obsługi Technicznej Doradcy 2, 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu,
d) dostarczenia Spółce 2 (słownie: dwóch) identycznych zestawów Archiwum VDR zawierających zgrane z Systemu VDR dokumenty, raporty, archiwum forum Q&A („Archiwum VDR”). Archiwum zostanie przygotowane w wersji Standard, tj. dane zostaną zgrane na zaszyfrowany USB i opatrzone certyfikatem zgodności danych.
e) Usługi dodatkowe. Na wyraźne pisemne zlecenie Spółki, Doradca 2 zobowiązuje się wykonać dodatkowe prace:
- Wykonywanie na rzecz Spółki prac przez Dział Obsługi Klienta w dni robocze w godzinach 17-9 lub w weekend i dni wolne od pracy,
- Przygotowanie dokumentów przed załadowaniem ich do Systemu VDR:
- Ściągnięcie plików elektronicznych z innych systemów Spółki,
- Uporządkowanie plików elektronicznych Spółki i stworzeniu czytelnej struktury plików (nadanie nazw plikom, posegregowanie plików w foldery, zgodnie ze strukturą dostarczoną przez Spółkę lub zgodnie z przykładową strukturą Doradcy 2)
- Weryfikację wszystkich stron plików elektronicznych pod względem jakości, czytelności obrazu, orientacji tekstu, jakości zeskanowania,
- optymalizację lub dzielenie na części zbyt dużych plików, usuwanie istniejących zabezpieczeń na plikach,
- Usługę ręcznej redakcji dokumentów, polegającą na ręcznym zaczernieniu w dokumentach fragmentów tekstu wskazanych przez Spółkę.
- Usługę digitalizacji dokumentów papierowych przekazanych przez Spółkę
Wynagrodzenie za świadczone usługi – niezależnie od stałej, określonej w umowie opłaty bazowej – uzależnione jest m.in. od ilości danych wgranych na VDR, czasu pracy Działu Obsługi Klienta Doradcy 2 oraz wykonanych usług dodatkowych.
Wskazani powyżej doradcy będą zbiorczo nazywani w dalszych częściach niniejszego wniosku „Doradcami”, świadczone przez nich usługi - „Usługami Doradczymi”, natomiast ponoszone na ich rzecz przez Spółkę wynagrodzenie z tytułu świadczenia wspomnianych usług – „Wynagrodzeniem za Usługi Doradcze”.
Wszyscy Doradcy są/będą niepowiązanymi ze Spółką (ani (...)) profesjonalnymi podmiotami posiadającymi wieloletnie doświadczenie i ekspertyzę w doradztwie transakcyjnym w zakresie: finansowym, podatkowym, udostępniania data-room itp. Niezależnie od sposobu kalkulacji Wynagrodzenia za Usługi Doradcze (zasady przedstawione odrębnie w przypadku każdego z Doradców), może być ono powiększane przez Doradców o wydatki związane ze świadczeniem Usług Doradczych (np. opłaty administracyjne, sądowe, koszty podróże, zakwaterowania, tłumaczeń itd.).
W tym miejscu Wnioskodawca pragnie wskazać, że każdy z Doradców jest czynnym podatnikiem VAT, w związku z czym Wynagrodzenie za Usługi Doradcze rozliczane jest/będzie na podstawie faktur VAT.
Nowy Inwestor będzie podmiotem niepowiązanym – wybranym spośród listy przedstawionej przez Doradcę 1.
Niniejszy wniosek dotyczy zarówno stanu faktycznego (koszty poniesione do momentu złożenia niniejszego wniosku), jak i zdarzenia przyszłego (koszty, których poniesienie jest spodziewane w przyszłości).
Pytania
1. Czy, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, Spółka jest/będzie uprawniona do odliczania VAT z faktur wystawianych przez Doradcę 1, dokumentujących Wynagrodzenie za Usługi Doradcze?
2. Czy, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, Spółka jest/będzie uprawniona do odliczania VAT z faktur wystawianych przez Doradcę 2, dokumentujących Wynagrodzenie za Usługi Doradcze?
Państwa stanowisko w sprawie
W opinii Wnioskodawcy:
1. Spółka, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jest/będzie uprawniona do odliczania VAT z faktur wystawianych przez Doradcę 1, dokumentujących Wynagrodzenie za Usługi Doradcze.
2. Spółka, w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jest/będzie uprawniona do odliczania VAT z faktur wystawianych przez Doradcę 2, dokumentujących Wynagrodzenie za Usługi Doradcze.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:
Uwagi ogólne
Zdaniem Wnioskodawcy, faktury dokumentujące wykonywane na rzecz Spółki Usługi Doradcze, opisane w zaistniałym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, na gruncie ustawy o VAT dają prawo do odliczenia VAT.
Jak stanowi art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (z pewnymi wyjątkami). Przepis ten implementuje do polskiego ustawodawstwa art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347, str. 1 z późn. zm., dalej jako: „Dyrektywa”).
Zarówno Dyrektywa, jak i ustawa o VAT nie precyzują w jakim zakresie i w jaki sposób towary i usługi muszą być wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, aby pozwoliło to podatnikowi na odliczenie podatku naliczonego. W związku z powyższym, kwestia ta powinna być interpretowana w świetle naczelnych zasad podatku od wartości dodanej wyrażonych w Dyrektywie, orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: „TSUE”) oraz sądów administracyjnych.
Do fundamentalnych cech podatku od wartości dodanej, wynikających z postanowień art. 1 Dyrektywy, należy zaliczyć zasadę neutralności podatku. Cechą podatku od wartości dodanej, wskazaną w ust. 2 art. 1 ww. Dyrektywy, jest faktyczne obciążenie ciężarem podatku od wartości dodanej jedynie konsumpcji towarów i usług. Z treści tego przepisu należy wnioskować, że podatek ten nie powinien obciążać podmiotów biorących udział w obrocie towarami i usługami, niebędących ich ostatecznymi odbiorcami. Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z postanowieniami art. 1, podatek powinien być naliczany na wszystkich stadiach obrotu, z etapem sprzedaży detalicznej włącznie. Mechanizmem zapewniającym obciążenie podatkiem wyłącznie ostatecznych odbiorców towarów i usług, przy jednoczesnym naliczaniu podatku na każdym etapie obrotu, jest wskazane w ust. 2, prawo do odliczenia od podatku należnego podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług. Ograniczenie prawa do odliczenia podatku przez podatnika, podobnie jak wszelkie odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania, powinny mieć charakter wyjątkowy i mogą być wprowadzane jedynie na podstawie wyraźnych przepisów prawa.
Szczegółowe zasady realizacji prawa do odliczenia podatku zawierają przepisy Tytułu X Dyrektywy. Neutralność podatku od wartości dodanej dla podatnika wyraża się, m.in. dążeniem do poszukiwania, wdrażania i ochrony rozwiązań legislacyjnych zapewniających stan prawny, w którym wartość podatku zapłaconego przez podatnika w cenie zakupywanych przez niego towarów i usług wykorzystywanych do celów działalności opodatkowanej, nie będzie stanowić dla podatnika ostatecznego kosztu. Podatnik musi mieć zapewnioną możliwość odzyskania podatku naliczonego związanego ze swoją działalnością opodatkowaną. Wszelkie korzystne dla podatnika konsekwencje wynikające z koncepcji neutralności podatku są traktowane w doktrynie wspólnego systemu VAT jako fundamentalne prawo podatnika, nie zaś jako jego przywilej.
TSUE wielokrotnie stwierdzał, iż prawo do odliczenia zostało wprowadzone, aby całkowicie uwolnić przedsiębiorcę od kosztów podatku VAT zapłaconego lub podlegającego zapłacie w toku jego działalności gospodarczej. Wspólny system podatku od wartości dodanej konsekwentnie zapewnia, że każda działalność gospodarcza, niezależnie od jej celu i efektu, pod warunkiem, że sama podlega VAT, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny.
Potwierdzeniem powyżej przedstawionej linii orzecznictwa jest m.in. wyrok TSUE w sprawie C-268/83 D.A. Rompelman i E.A. Rompelman-Van Deelen, z którego wynika, że regulacja dotycząca odliczenia ma za cel całkowicie odciążyć podmiot podlegający opodatkowaniu VAT od podatku od wartości dodanej, który jest winien zapłacić w związku ze swoją działalnością gospodarczą. Wspólny system wartości dodanej zapewnia, że obciążenie podatkiem VAT jest całkowicie neutralne wobec każdego przedsiębiorstwa, niezależnie od celów i wyników przedsiębiorstwa, pod warunkiem, że takie przedsiębiorstwo samo w sobie podlega opodatkowaniu VAT.
Dopełnieniem tej tezy jest orzeczenie TSUE w sprawie C-37/95 pomiędzy Państwem Belgijskim a Ghent Coal Terminal NV, w którym Trybunał stwierdził (odwołując się do zasady neutralności podatku VAT), że w sytuacji kiedy nabycie towarów i usług zostało poczynione z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów pozostających poza kontrolą podatnika, nie wykorzystał on nabytych towarów i usług w prowadzeniu tej działalności, prawo podatnika do odliczenia podatku VAT zostaje zachowane.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że wskazane wyżej przepisy ustawy o VAT oraz orzeczenia umożliwiają podatnikowi, w ramach działalności opodatkowanej, odliczenie podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług stanowiących inwestycje z przeznaczeniem na działalność opodatkowaną. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
O bezpośrednim związku dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów.
Warunek zachowania związku zakupów z działalnością opodatkowaną, akcentowany jest w orzecznictwie TSUE. W orzeczeniu z dnia 13 marca 2008 r., w sprawie C-437/06 Securenta, Trybunał przesądził, że w sytuacji, gdy podatnik wykonuje działalność gospodarczą i działalność niemającą charakteru gospodarczego, prawo do odliczenia z tytułu ewentualnych wydatków jest dopuszczalne jedynie w zakresie, w jakim wydatki te można przyporządkować działalności gospodarczej podatnika.
W tym zakresie można odwołać się również do wyroku TSUE z dnia 17 października 2018 r., w sprawie C-249/17 Ryanair, w którym wskazano, że zasada neutralności VAT wymaga, aby przyznać spółce, która ma zamiar nabyć wszystkie akcje innej spółki w celu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu na rzecz tej innej spółki usług w zakresie zarządzania opodatkowanych podatkiem od wartości dodanej (VAT), prawo do pełnego odliczenia VAT naliczonego w związku z wydatkami dotyczącymi usług doradczych, poniesionymi w ramach formalnej oferty nabycia, mimo iż okazało się, że ta działalność gospodarcza nie została zrealizowana, pod warunkiem, że wydatki te mają wyłączną przyczynę w planowanej działalności gospodarczej.
Z powyższego wynika, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego, o ile spełniona jest przesłanka związku dokonanych zakupów z opodatkowaną VAT działalnością gospodarczą.
Związek usług doradczych z działalnością opodatkowaną Wnioskodawcy
Usługi Doradcze, która Spółka nabywa od Doradców, dotyczą całokształtu działalności Spółki, a w efekcie mają pozwolić Spółce dalej się rozwijać przy wsparciu nowego inwestora. W szczególności, pozyskanie inwestora dla Spółki ma ułatwić Spółce wejście na nowe rynki i otworzyć nowe kanały dystrybucji, a w konsekwencji przyspieszyć jej rozwój i umocnić pozycję na rynku.
Jednocześnie, pomyślność procesu pozyskania inwestora oraz skala korzyści mogących płynąć z powyższego są niejako uzależnione od zaangażowania przez Spółkę Doradców – profesjonalnych podmiotów świadczących usługi związane z transakcjami na rynku kapitałowym – oraz ponoszenia na rzecz takich podmiotów Wynagrodzenia za Usługi Doradcze. Należy również podkreślić, że zlecenie świadczenia powyższych usług niezależnym profesjonalnym podmiotom doradczym stanowi ugruntowaną praktykę rynkową przy tego typu przedsięwzięciach.
W tym miejscu Wnioskodawca pragnie odnieść się do roli poszczególnych Doradców w procesie transakcyjnym. Jeśli chodzi o Doradcę 1, świadczone przez niego usługi doradztwa finansowego są niezbędne do przeprowadzenia skomplikowanego procesu poszukiwania potencjalnych inwestorów, zebrania od nich ofert transakcyjnych, ich profesjonalnej oceny i sformułowania w tym zakresie rekomendacji, a także podejmowania dalszych czynności zmierzających do zamknięcia Transakcji. Doświadczenie oraz szerokie kontakty Doradcy 1 warunkują również uzyskanie optymalnych warunków Transakcji (np. uzyskanie odpowiedniej wyceny Spółki dla potrzeb Transakcji), co może bezpośrednio przełożyć się na korzyści wynikające z Transakcji dla Spółki. W tym zakresie należy zwrócić m.in. na sposób kalkulacji wynagrodzenia za usługi świadczone przez Doradcę 1, który (z uwagi na uzależnienie wypłaty części wynagrodzenia od sukcesu) posiada obiektywną motywację do wypracowania jak najkorzystniejszych warunków Transakcji.
W zakresie, w jakim nabywane przez Spółkę Usługi Doradcze polegają na przygotowaniu memorandum informacyjnego, są one niezbędne w celu ustalenia kondycji przedsiębiorstwa Wnioskodawcy (Spółki), w tym prognozy powodzenia jego (jej) planów biznesowych. Bez uzyskania takich informacji, potencjalni inwestorzy, którzy byliby atrakcyjni z perspektywy Spółki, mogliby nie być skłonni do przystąpienia do procesu negocjacji, a tym samym realizacja Transakcji na korzystnych warunkach mogłaby być niemożliwa. Skuteczna wymiana informacji pomiędzy potencjalnymi inwestorami a Spółką natomiast jest dodatkowo warunkowana pozyskaniem usługi virtual data room, w zakresie której Usługi Doradcze świadczy Doradca 2.
Dodatkową korzyścią dla Spółki z realizacji ww. badań jest okoliczność, iż zgromadzone informacje, na skutek wykonania ww. Usług Doradczych, stanowią obiektywne i profesjonalne dane o sytuacji ekonomicznej, prawnej oraz podatkowej Spółki, a w efekcie są dla niej samej cennym źródłem informacji o statusie działalności i potencjale rynkowym.
Usługi doradztwa podatkowego (Doradca 1) są natomiast niezbędne w celu określenia konsekwencji podatkowych zdarzeń prawnych składających się na Transakcję i dopełnienia obowiązków podatkowych związanych z przeprowadzeniem Transakcji.
Biorąc pod uwagę powyższe, podjęte działania oraz ponoszenie wydatków na Wynagrodzenie za Usługi Doradcze ma, w ocenie Spółki, racjonalny charakter i bezpośrednio wiąże się z prowadzoną działalnością gospodarczą. Działanie Spółki kreuje bowiem związek przyczynowy pomiędzy poniesionymi wydatkami, a powstaniem lub zwiększeniem osiąganych przychodów lub też zachowaniem i zabezpieczeniem tych przychodów. Wydatki te pozwolą Spółce dążyć do zakładanego celu, jakim jest zwiększenie/zachowanie/zabezpieczenie przychodów.
W opinii Wnioskodawcy sam fakt, że Transakcja może zostać dokonana przez (...) (oraz że będzie ona stroną np. przygotowanej umowy sprzedaży) nie powinien mieć wpływu na tę kwalifikację. Jak wskazała Spółka, pozyskanie inwestora bez przygotowania tych dokumentów/analiz/innych elementów Usług Doradczych byłoby niemożliwe lub znacząco utrudnione, a dzięki zakupie stosownych usług Spółka uzyska korzyści wymienione powyżej.
Spółka oczekuje, że powyższe przełoży się na ogólny rozwój prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, w zakresie której posiada ona pełne prawo do odliczenia VAT (przede wszystkim: wzrost sprzedaży opodatkowanej).
Nie powinno zatem ulegać wątpliwości, iż Usługi Doradcze pozostają w związku z działalnością Spółki dającą prawo do odliczenia VAT.
Przytoczone orzecznictwo jednoznacznie potwierdza, że Spółka ma pełne prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego VAT z tytułu faktur dokumentujących nabycie Usług Doradczych.
W ocenie Wnioskodawcy, bez wpływu na powyższą konkluzję pozostaje również metodologia ustalania części Wynagrodzenia za Usługi Doradcze jako procent wartości Transakcji/uzależnienie jego wypłaty od powodzenia Transakcji. Taki rodzaj kalkulacji wynagrodzenia jest powszechnie stosowany w tego typu transakcjach handlowych i sam w sobie nie może wpływać na kwalifikację podatkową wydatku. Możliwość odliczenia VAT od tego rodzaju wynagrodzenia usługodawcy przez podatników potwierdzały również niejednokrotnie organy podatkowe, przykładowo Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 22 stycznia 2021 r., znak 0113-KDIPT1-1.4012.864.2020.3.RG, czy też z dnia 14 stycznia 2021 r., znak 0113-KDIPT1-1.4012.747.2020.2.RG.
Interpretacje organów podatkowych
Wnioskodawca pragnie wskazać, że tożsame z prezentowanym przez niego stanowisko znajduje odzwierciedlenie w wydawanych interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego, przykładowo w interpretacjach wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej:
- 28 stycznia 2026 r., znak: 0114-KDIP4-3.4012.710.2025.2.AAR, dotyczącej odliczenia VAT z tytułu nabycia usług doradztwa transakcyjnego, w której wskazano, że:
„W związku z powyższym, ponieważ nabywane przez Państwa usługi od Doradców, będą mieć związek z pozyskaniem inwestora, co wpłynie na rozwój Państwa działalności gospodarczej, opodatkowanej podatkiem VAT, to będzie Państwu przysługiwać, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Prawo to będzie przysługiwało Państwu pod warunkiem niezaistnienia ograniczeń wskazanych w art. 88 ustawy.”
- 26 czerwca 2025 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.361.2025.4.AKA, dotyczącej odliczenia VAT z tytułu nabycia usług doradztwa strategicznego i transakcyjnego oraz due diligence, w której organ wskazał, że:
„Wobec powyższego należy uznać, że w analizowanej sprawie zostały spełnione warunki odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu usług świadczonych na Państwa rzecz przez Doradcę. Tym samym na podstawie art. 86 ust. 1 przysługuje Państwu (tj. spółce/podatnikowi jako wnioskodawcy – przyp. własny) prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z wystawionych przez Dostawcę faktur dokumentujących świadczone przez Doradcę usługi (zarówno w części zależnej od efektu, jak i w części stałej) mające na celu pozyskanie dla Spółki inwestora”;
- 13 czerwca 2025 r., znak: 0111-KDIB3-2.4012.291.2025.4.AK, odnoszącej się do odliczenia VAT z tytułu nabycia usług doradztwa prawnego oraz doradztwa transakcyjnego, w której organ wskazał, że:
„W związku z powyższym, skoro nabywane przez Państwa usługi od Doradcy 1 oraz Doradcy 2, będą miały związek z pozyskaniem nowego inwestora (lub inwestorów), co wpłynie na rozwój Państwa działalności gospodarczej, a w rezultacie z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT prowadzoną przez Państwa, to będzie Państwu (tj. spółce/podatnikowi jako wnioskodawcy – przyp. własny) przysługiwało, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Doradcę 1 za Część 1 Wynagrodzenia i Część 2 Wynagrodzenia oraz przez Doradcę 2, dokumentujących wynagrodzenie związane z czynnościami dotyczącymi przygotowania i wsparcia Spółki w procesie transakcyjnym. Prawo to będzie przysługiwało Państwu pod warunkiem niezaistnienia ograniczeń wskazanych w art. 88 ustawy”;
- 13 czerwca 2025 r., znak: 0111-KDIB3-2.4012.306.2025.4.EJU, w której organ wskazał, że:
„W związku z powyższym, skoro nabywane usługi od Doradcy transakcyjnego, usługi od Doradcy prawnego, Usługi VDD oraz Usługi VDR będą miały związek z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT, to będzie Państwu (tj. spółce/podatnikowi jako wnioskodawcy – przyp. własny) przysługiwało, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do odliczenia podatku VAT na podstawie otrzymanych faktur dokumentujących zakup ww. usług. Prawo to będzie Państwu przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia ograniczeń wskazanych w art. 88 ustawy”;
- 15 maja 2025 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.223.2025.2.IZ, w której organ (odstępując od sporządzenia uzasadnienia prawnego interpretacji) uznał za prawidłowe stanowisko podatnika w zakresie możliwości odliczania VAT naliczonego z faktur dokumentujących nabycie usług świadczonych przez profesjonalnych doradców wspierających podatnika w procesie pozyskiwania inwestora;
- 17 kwietnia 2025 r., znak: 0114-KDIP4-3.4012.95.2025.1.IG, dotyczącej odliczenia VAT z tytułu nabycia usług doradczych dotyczących przeglądu danych finansowych, przygotowania modelu finansowego oraz analizy strategicznej działalności prowadzonej przez podatnika:
„W związku z powyższym, ponieważ nabywane przez Państwa usługi od Doradcy, będą mieć związek z pozyskaniem inwestora, co wpłynie na rozwój Państwa działalności gospodarczej, opodatkowanej podatkiem VAT, to będzie Państwu przysługiwać, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Prawo to będzie przysługiwało Państwu (tj. spółce/podatnikowi jako wnioskodawcy – przyp. własny) pod warunkiem niezaistnienia ograniczeń wskazanych w art. 88 ustawy”;
- 9 kwietnia 2025 r., znak: 0111-KDIB3-2.4012.85.2025.4.DK, dotyczącej odliczenia VAT z tytułu nabycia usług prawnego, transakcyjnego oraz VDR, w której organ wskazał, że:
„W związku z powyższym, skoro nabywane przez Państwa usługi od Doradcy, Kancelarii Prawnej i ewentualnie innych podmiotów związanych z Kosztami Dodatkowymi, będą mieć związek z pozyskaniem inwestora, co wpłynie na rozwój Państwa działalności gospodarczej, a w rezultacie z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT prowadzoną przez Państwa, to będzie Państwu (tj. spółce/podatnikowi jako wnioskodawcy – przyp. własny) przysługiwać, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (…)”;
- 3 kwietnia 2025 r., znak: 0113-KDIPT1-2.4012.85.2025.2.JSZ, w której organ wskazał, że:
„Podsumowując, stwierdzam, że mają/będą mieli Państwo (tj. spółka/podatnik jako wnioskodawca – przyp. własny) prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur związanych z wydatkami ponoszonymi na wynagrodzenie Doradców Prawnych z tytułu usług prawnych, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy oraz wydatkami ponoszonymi na nabycie Usług VDR, stanowiące dla Państwa import usług, na podstawie art. 86 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy”.
Podsumowanie
Reasumując, w ocenie Wnioskodawcy, Spółka jest/będzie uprawniona do odliczania VAT z faktur wystawianych przez Doradców 1 oraz 2, dokumentujących Wynagrodzenie za Usługi Doradcze.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Stosownie do ww. przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które są wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu.
Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej. Przy czym związek dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą może mieć charakter pośredni lub bezpośredni.
O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast pośredni związek nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy występuje wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.
Powyższe regulacje oznaczają, że aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter niewątpliwy, lecz niekoniecznie bezpośredni. Podatnik musi jednak wykazać związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006 str. 1, ze zm.). Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Dyrektywa 2006/112/WE jako fundamentalną cechę podatku od wartości dodane wskazuje zasadę neutralności podatku. Cechą podatku od wartości dodanej, wskazaną w ust. 2 art. 1 ww. Dyrektywy, jest faktyczne obciążenie ciężarem podatku od wartości dodanej jedynie konsumpcji towarów i usług. Z treści tego przepisu należy wnioskować, że podatek ten nie powinien obciążać podmiotów biorących udział w obrocie towarami i usługami, niebędących ich ostatecznymi odbiorcami. Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z postanowieniami art. 1, podatek powinien być naliczany na wszystkich stadiach obrotu, z etapem sprzedaży detalicznej włącznie. Mechanizmem zapewniającym obciążenie podatkiem wyłącznie ostatecznych odbiorców towarów i usług, przy jednoczesnym naliczaniu podatku na każdym etapie obrotu, jest wskazane w ust. 2, prawo do odliczenia od podatku należnego podatku zapłaconego przy nabyciu towarów i usług. Ograniczenie prawa do odliczenia podatku przez podatnika, podobnie jak wszelkie odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania, powinny mieć charakter wyjątkowy i mogą być wprowadzane jedynie na podstawie wyraźnych przepisów prawa.
Szczegółowe zasady realizacji prawa do odliczenia podatku zawierają przepisy Tytułu X Dyrektywy. Z tego powodu należy uznać, że przepisy tego Tytułu należą bez wątpienia do najistotniejszych regulacji Dyrektywy VAT. Neutralność podatku od wartości dodanej dla podatnika wyraża się, m.in. dążeniem do poszukiwania, wdrażania i ochrony rozwiązań legislacyjnych zapewniających stan prawny, w którym wartość podatku zapłaconego przez podatnika w cenie zakupywanych przez niego towarów i usług wykorzystywanych do celów działalności opodatkowanej, nie będzie stanowić dla podatnika ostatecznego kosztu. Podatnik musi mieć zapewnioną możliwość odzyskania podatku naliczonego związanego ze swoją działalnością opodatkowaną. Wszelkie korzystne dla podatnika konsekwencje wynikające z koncepcji neutralności podatku, są traktowane w doktrynie wspólnego systemu VAT, jako fundamentalne prawo podatnika, nie zaś jako jego przywilej.
Zasada neutralności podatku VAT, a także kwestia pośredniego związku pomiędzy podatkiem naliczonym VAT a czynnościami opodatkowanymi jako warunku wystarczającego do zachowania prawa do odliczenia VAT były przedmiotem licznych orzeczeń TSUE, m.in. wyrok z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 (Państwo Belgijskie v. Ghent Coal Terminal NV), wyrok z 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/98 (Abbey National plc v. Commissioners of Customs & Excise), wyrok z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 (Kretztechnik AG v. Finanzamt Linz), wyrok z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 (CIBO Participations SA v. Directeur régional des impôts du Nord-Pas-de-Calais). TSUE podkreślał, że co do zasady, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikom wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek poniesionych wydatków ze sprzedażą opodatkowaną. Jednakże, brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa do odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działania podatnika, o ile koszty te mogą być przypisane do działalności podatnika podlegającej opodatkowaniu VAT.
Zatem niezbędnym warunkiem odliczenia VAT jest istnienie związku pomiędzy zakupami a konkretną transakcją opodatkowaną. Prawo do odliczenia podatku naliczonego powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim działalność podatnika daje to prawo. Aby odliczenie podatku było dopuszczalne, transakcja powodująca naliczenie podatku winna pozostawać w ścisłym związku z transakcjami, które rodzą prawo do odliczenia. W ten sposób prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług zakłada, że poczynione wydatki stanowią element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzącym prawo do jego odliczenia.
Z opisu sprawy wynika, że z uwagi na dalszy rozwój działalności, rozważają Państwo pozyskanie inwestora, którego zaangażowanie może umożliwić przyspieszenie realizacji kluczowych inicjatyw wzrostowych. Wprowadzenie nowego inwestora ma na celu przede wszystkim ułatwić Państwu zwiększenie udziału w rynku i bardziej efektywne funkcjonowanie a w konsekwencji przyspieszyć rozwój i umocnić Państwa pozycję. Oczekują Państwo, że powyższe przełoży się na ogólny rozwój prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej, a w szczególności – wzrost poziomu osiąganych przychodów. W szczególności, dodatkowy kapitał oraz wsparcie strategiczne mają pozwolić na szybszą ekspansję zagraniczną poprzez rozwój sieci dystrybucji i obecności na rynkach europejskich, a także na skalowanie marek własnych poprzez wprowadzanie nowych linii produktowych oraz zwiększenie aktywności marketingowej. Jednocześnie, udział inwestora może stworzyć warunki do realizacji selektywnych akwizycji, wspierających konsolidację rynku oraz poszerzenie portfolio produktowego. Ponadto, wzmocnienie bazy kapitałowej powinno umożliwić finansowanie rosnącego zapotrzebowania na kapitał obrotowy, co może przełożyć się na zwiększenie dostępności produktów oraz dalszy wzrost sprzedaży. Zakładają Państwo, że inwestor wniesie również doświadczenie w zakresie skalowania międzynarodowych platform oraz wsparcie w obszarze organizacyjnym i operacyjnym, w tym rozwoju systemów IT i integracji z partnerami handlowymi. W efekcie, planowana transakcja ma na celu przyspieszenie tempa wzrostu Państwa Spółki oraz przygotowanie jej do kolejnego etapu rozwoju.
W związku z powyższym, w porozumieniu ze Wspólnikiem Większościowym zdecydowali Państwo o rozpoczęciu procesu zmierzającego m.in. do pozyskania kontaktów i zasobów niezbędnych dla skutecznej realizacji ww. planów. W tym celu podjęli Państwo działania zmierzające, między innymi, do:
- ustalenia optymalnych kroków do podjęcia przez Spółkę oraz Wspólnika Większościowego w powyższym zakresie;
- pozyskania dla Spółki nowego inwestora (Transakcja).
Transakcja zgodnie z umową z Doradcą 1 (opisanym poniżej) oznacza zawarcie jakichkolwiek umów transakcyjnych lub dokonanie innych czynności prawnych lub faktycznych, przez Spółkę lub (...) (jako spółkę dominującą) lub pozostałych akcjonariuszy Spółki lub wspólników (...), na mocy których kontrola nad Spółką lub nad (...) (bezpośrednio lub pośrednio) lub udział (do 100%) w kapitale zakładowym Spółki lub (...), przedsiębiorstwa lub ich zorganizowana część lub jakiekolwiek działalności Spółki lub (...), ich aktywa lub nieruchomości, w całości lub w części, zostaną pośrednio lub bezpośrednio zbyte, wynajęte lub w jakikolwiek inny sposób przeniesione przez (…) lub Spółkę, ich podmioty powiązane (w jakikolwiek sposób), dominujące lub zależne lub jakąkolwiek osobę prawną lub fizyczną będącą wspólnikiem/akcjonariuszem (...) lub Spółki, działającą w imieniu lub na rzecz (...) lub Spółki lub innych w/w podmiotów, za wynagrodzeniem, na skutek sprzedaży, zamiany, połączenia, przejęcia, umowy o współpracę, lub zaistnienia jakichkolwiek innych zdarzeń prawnych lub faktycznych a skutkach tożsamych lub podobnych do powyższych, na rzecz inwestora
W związku z powyższym, nawiązali Państwo współpracę z profesjonalnymi, zewnętrznymi doradcami, którzy wspierają ją (będą ją wspierać) w następujących obszarach związanych z przeglądem opcji strategicznych, przygotowaniem planów i kolejnych kroków rozwoju oraz przygotowaniem do Transakcji i jej realizacją:
Doradca 1:
Świadczone przez Doradcę 1 obejmują usługi doradztwa finansowego i podatkowego – zakres usług związanych z zawarciem Transakcji będzie obejmował w szczególności poniżej wymienione działania:
Przygotowanie do Transakcji
- Przegląd i przygotowanie najważniejszych założeń rozważanej Transakcji z uwzględnieniem założeń Klienta co do struktury Transakcji, praktyki transakcyjnej oraz potencjalnych ryzyk, wraz ze sposobem ich zaadresowania;
- Opracowanie szacunkowego harmonogramu przeprowadzenia Transakcji.
Finansowy Factbook
- Pakiet materiałów analitycznych przygotowany przez zespół finansowego due diligence Doradcy 1, obejmujący w szczególności: analizę historycznych wyników finansowych, kluczowych kategorii operacyjnych, rentowności, struktury kosztów, wskaźników finansowych oraz analizę jakości przychodów i kosztów, mający na celu dostarczenie potencjalnym inwestorom rzetelnej, ustrukturyzowanej i spójnej informacji finansowej o Spółce.
Oferty Niewiążące
- Przygotowanie (we współpracy z Klientem) listy potencjalnych inwestorów „Długa Lista”) dostosowanej do wyników Przeglądu. W toku realizacji Usług Długa Lista będzie uzupełniona o dodatkowe podmioty. W celu usunięcia wątpliwości, przygotowanie Długiej Listy powinno stanowić efekt znajomości rynku przez Doradcę 1 i nie może ograniczać się tylko do wiedzy i sugestii Klienta; Długa Lista wymaga akceptacji Klienta;
- Przygotowanie, na podstawie informacji publicznie dostępnych oraz informacji i merytorycznych uwag dostarczonych przez Klienta, dokumentu pre-marketingowego („Teaser”), a następnie dystrybucja dokumentu do Inwestorów;
- Przygotowanie, na podstawie informacji publicznie dostępnych oraz informacji i merytorycznych uwag dostarczonych przez Klienta, pakietu informacyjnego opisującego działalność Spółki („Pakiet Informacyjny”) oraz Listów Procesowych („List Procesowy I” oraz „List Procesowy II”);
- Wsparcie Klienta i doradców prawnych Klienta w przygotowaniu wzoru umowy o zachowaniu poufności („NDA”) i ewentualnych negocjacjach z potencjalnymi Inwestorami kształtu zmian we wzorze. Pozyskanie podpisanych kopii NDA od Inwestorów;
- Dystrybucja Pakietu Informacyjnego oraz Listu Procesowego I do wyselekcjonowanych Inwestorów, którzy podpisali NDA;
- Wsparcie Klienta w kontakcie z Inwestorami, którzy otrzymali Teaser lub Pakiet Informacyjny, ocena ich zainteresowania Transakcją na podstawie informacji zwrotnej, a następnie przygotowanie dla Klienta wniosków zawierających proponowane zestawienie Inwestorów, którzy powinni być brani pod uwagę na dalszym etapie procesu („Krótka Lista”);
- Wsparcie w planowaniu, koordynacji oraz udział w prezentacjach inwestorskich oraz sesjach pytań i odpowiedzi („Q&A”);
- Zebranie wstępnych, niewiążących ofert od Inwestorów („Oferty Niewiążące”) i przekazanie zestawienia ofert wraz z zapewnieniem ich porównywalności i rekomendacjami uwzględniającymi założenia strategii Transakcji i wyniki Przeglądu;
- Doradztwo w ocenie Ofert Niewiążących i planowanie dalszych działań, w szczególności wybór Krótkiej Listy Inwestorów, tj. Inwestorów, którzy zostaną dopuszczeni do przeprowadzenia badania Spółki (finansowego, podatkowego, prawnego, biznesowego oraz w innych niezbędnych zakresach) oraz do dalszych negocjacji.
- Dystrybucja Listu Procesowego II do Inwestorów z Krótkiej Listy.
Due diligence
- Wsparcie w wyborze dostawcy platformy do przeprowadzenia badania Due Diligence, tzw. Virtual Data Room („VDR”);
- Wsparcie Klienta w przygotowaniu informacji, które zostaną udostępnione Inwestorom z Krótkiej Listy, w ramach badania due diligence, za pośrednictwem VDR;
- Określenie, we współpracy z Klientem, procedur związanych z przeprowadzeniem badania Due Diligence;
- Zarządzanie przepływem informacji w procesie Due Diligence, w tym organizacja i nadzorowanie działań uczestników procesu Due Diligence;
- Wsparcie w planowaniu, koordynacji oraz udział w sesjach Q&A w ramach badania Due Diligence;
- Zaproszenie Inwestorów do złożenia oferty wiążącej („Oferta Wiążąca”);
- Analiza Ofert Wiążących oraz przekazanie Klientowi rekomendacji dotyczących dalszych działań, uwzględniających założenia strategii Transakcji i wyniki Przeglądu.
Podpisanie i zamknięcie
- Doradztwo w zakresie aspektów finansowych i biznesowych Umowy Sprzedaży Udziałów („SPA”) oraz Umowy Wspólników („SHA” – jeżeli dotyczy) na etapie ich przygotowania, negocjacji i zawarcia oraz dokumentacji towarzyszącej, w tym niezbędnych załączników i innych umów wymaganych do przeprowadzenia Transakcji („Dokumentacja Transakcyjna”) z uwzględnieniem nadrzędnego celu umowy, jakim jest zapewnienie możliwie najwyższej Wartości Transakcji oraz możliwie najbardziej korzystnych pozostałych warunków Transakcji dla Klienta;
- Ścisła współpraca z Klientem i pozostałymi doradcami Klienta uczestniczącymi w procesie przygotowania, negocjacji i zawarcia Dokumentacji Transakcyjnej;
- Wsparcie Klienta w procesie podpisania (tzw. signing) dokumentów transakcyjnych;
- Wsparcie w realizacji czynności mających na celu zamknięcie (tzw. closing) Transakcji po realizacji ewentualnych warunków zawieszających.
Pozostałe
- Zarządzanie procesem transakcyjnym obejmujące wsparcie Klienta w bieżących kontaktach z Inwestorami i pozostałymi zaangażowanymi stronami, przygotowanie pism i odpowiedzi, udział w spotkaniach, przygotowanie i zarządzanie harmonogramem projektu;
- Inne czynności potrzebne do zapewnienia sukcesu Transakcji, jakie mogą być uzgodnione pomiędzy stronami i których potrzeba wykonania powstała na dowolnym etapie Transakcji;
Usługi Doradztwa Podatkowego
- Usługi doradztwa podatkowego w zakresie związanym z transakcją.
Wynagrodzenie za ww. usługi będzie częściowo ustalane na poziomie stałym oraz w części w postaci wynagrodzenia za sukces naliczanego jako określony procent Wartości Transakcji (przy czym wynagrodzenie za sukces nie może wynieść mniej niż określona w umowie kwota, zaś w przypadku jej przekroczenia, zostanie ono pomniejszone o poniesione wcześniej wynagrodzenie ustalone na poziomie stałym). Jeśli EBITDA Klienta, w oparciu o którą inwestor wyliczy wartość przedsiębiorstwa i zawrze Transakcję, będzie niższa niż określona umownie kwota, wówczas wynagrodzenie za sukces nie będzie pomniejszone o poniesione wcześniej wynagrodzenie ustalone na poziomie stałym a Klient będzie mógł (wg własnego uznania) zdecydować się zwiększyć wynagrodzenie o określoną umowie kwotę.
Doradca 2
Usługi Virtual Data Room (VDR) polegające na stworzeniu, zarządzaniu i utrzymaniu przez określony umownie okres bezpiecznego, spersonalizowanego na potrzeby Klienta systemu Virtual Data Room, celem udostępniania dokumentów oraz innych materiałów lub dokumentów i innych materiałów. Dostęp do VDR i zamieszczonych w nim dokumentów i innych materiałów będą mieć jedynie Użytkownicy wskazani przez Spółkę („Użytkownicy”). W ramach usług Doradca 2 zobowiązuje się w szczególności do:
a) stworzenia i konfiguracji bezpiecznej instancji Systemu VDR i adresu URL, które będą dostępne przy użyciu przeglądarki internetowej dla wybranej grupy Użytkowników wskazanej przez Spółkę, w tym:
- przekazania Spółce bądź wskazanym przez nią osobom loginu do Systemu VDR, który upoważni go do zamieszczania, zmiany, oraz usuwania materiałów i informacji w Systemie VDR,
- umożliwienia załadowania do Systemu VDR nieograniczonej ilości stron dokumentów elektronicznych w trakcie obowiązywania Umowy,
- zaproszenia do korzystania z Systemu VDR nieograniczonej liczby Użytkowników wskazanych przez Spółkę i umożliwienie im dostępu do Systemu VDR w terminie i w zakresie wskazanym przez Spółkę,
- aktywacji forum dyskusyjnego Q&A („Q&A”),
- aktywacji funkcji pozwalającej na anonimizację dokumentów („Redaction tool”),
- aktywacji funkcji automatycznego nakładania warstwy tekstowej na pliki graficzne na etapie ładowania do Systemu VDR („OCR”)
- aktywacji dwustopniowej autentykacji w postaci kodów e-mail, lub aplikacji typu Authenticator,
- aktywacji funkcji pozwalającej na anonimizację dokumentów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji („AI- Powered Redaction”),
b) umożliwienia Spółce korzystania ze wsparcia Działu Obsługi Klienta Doradcy 2, w dni robocze w godzinach od 9-17. Wsparcie realizowane jest na pisemne zlecenie Spółki i obejmuje:
- przygotowanie Systemu VDR do zaproszenia Użytkowników (konfiguracja Systemu VDR, w tym modułu Q&A, utworzenie grup i Użytkowników, nadanie Użytkownikom uprawnień, konfiguracja bezpieczeństwa, zgodnie z oczekiwaniem Spółki, wysłanie zaproszeń),
- załadowanie dokumentów do Systemu VDR w imieniu Spółki,
- zarządzanie Systemem VDR w imieniu Spółki,
- dostarczenie Spółce wzorów przykładowej struktury dokumentów w xls, którą można automatycznie odtworzyć w Systemie VDR,
- dedykowanie Konsultanta odpowiedzialnego za projekt Spółki,
- zorganizowania szkolenia online z zarządzania Systemem VDR dla Spółki, w terminie wskazanym przez Spółkę,
c) umożliwienia Użytkownikom korzystania z pomocy Działu Obsługi Technicznej Doradcy 2, 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu,
d) dostarczenia Spółce 2 (słownie: dwóch) identycznych zestawów Archiwum VDR zawierających zgrane z Systemu VDR dokumenty, raporty, archiwum forum Q&A („Archiwum VDR”). Archiwum zostanie przygotowane w wersji Standard, tj. dane zostaną zgrane na zaszyfrowany USB i opatrzone certyfikatem zgodności danych.
e) Usługi dodatkowe. Na wyraźne pisemne zlecenie Spółki, Doradca 2 zobowiązuje się wykonać dodatkowe prace:
- Wykonywanie na rzecz Spółki prac przez Dział Obsługi Klienta w dni robocze w godzinach 17-9 lub w weekend i dni wolne od pracy,
- Przygotowanie dokumentów przed załadowaniem ich do Systemu VDR:
- Ściągnięcie plików elektronicznych z innych systemów Spółki,
- Uporządkowanie plików elektronicznych Spółki i stworzeniu czytelnej struktury plików (nadanie nazw plikom, posegregowanie plików w foldery, zgodnie ze strukturą dostarczoną przez Spółkę lub zgodnie z przykładową strukturą Doradcy 2)
- Weryfikację wszystkich stron plików elektronicznych pod względem jakości, czytelności obrazu, orientacji tekstu, jakości zeskanowania,
- optymalizację lub dzielenie na części zbyt dużych plików, usuwanie istniejących zabezpieczeń na plikach,
- Usługę ręcznej redakcji dokumentów, polegającą na ręcznym zaczernieniu w dokumentach fragmentów tekstu wskazanych przez Spółkę.
- Usługę digitalizacji dokumentów papierowych przekazanych przez Spółkę
Wynagrodzenie za świadczone usługi – niezależnie od stałej, określonej w umowie opłaty bazowej – uzależnione jest m.in. od ilości danych wgranych na VDR, czasu pracy Działu Obsługi Klienta Doradcy 2 oraz wykonanych usług dodatkowych.
W analizowanej sprawie Państwa wątpliwości dotyczą kwestii prawa do odliczania VAT z faktur dokumentujących Wynagrodzenie za Usługi Doradcze, wystawianych przez Doradcę 1, Doradcę 2.
Jak zostało wyżej wskazane, warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego. Przy czym istotna jest intencja nabycia, tzn. jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, wówczas po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, pod warunkiem, że nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
Wobec powyższego, w każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo-prawne było wykonywanie czynności opodatkowanych. Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje, jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dana osoba ma osiągnąć, dokonując tych czynności.
Z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika również, że podatnik w momencie nabycia towarów lub usług powinien dokonać ich przyporządkowania do określonych rodzajów czynności: opodatkowanych, zwolnionych od podatku, czy też niepodlegających opodatkowaniu. Najistotniejszym bowiem warunkiem umożliwiającym skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Jedynie w przypadku, gdy nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot związanych z czynnościami opodatkowanymi podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Nie można zatem uznać za prawidłowe, że w przedstawionej we wniosku sytuacji Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT, niezależnie od faktu czy inwestor nabędzie/obejmie udziały w spółce pośrednio lub bezpośrednio (tj. bezpośrednio w spółce lub pośrednio tj. np. przez przejęcie (...) – spółki holdingowej).
W tym miejscu wskazać należy na wyrok TSUE z 8 maja 2019 r. w sprawie C-566/17.
W orzeczeniu tym TSUE wskazał, że logika systemu wprowadzonego dyrektywą VAT opiera się na neutralności. Tylko podatek naliczony obciążający towary i usługi wykorzystywane przez podatnika w związku z czynnościami opodatkowanymi podlega odliczeniu. Innymi słowy, odliczenie podatku naliczonego jest związane z poborem podatku należnego.
Ponadto z wyroku tego wynika, że:
1. istnienie prawa do odliczenia zakłada po pierwsze, że podatnik działający w takim charakterze nabywa towary lub usługi i wykorzystuje je na potrzeby swej działalności gospodarczej;
2. aby można odliczyć VAT, transakcje powodujące naliczenie podatku zasadniczo powinny pozostawać w bezpośrednim i ścisłym związku z transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia;
3. prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów lub usług zakłada, że wydatki poczynione celem ich uzyskania stanowiły element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym.
Tak więc podatnik, oceniając czy ma prawo do odliczenia podatku VAT z faktury dot. konkretnej usługi, musi ocenić czy usługa ta faktycznie będzie służyła wykonywanej przez niego działalności, czy usługa pozostaje w ścisłym związku z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz czy wydatki poczynione celem ich uzyskania stanowiły element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym.
Co istotne, w przypadku pośredniej sprzedaży całkowitej lub częściowej udziałów na rzecz nowego inwestora, poprzez sprzedaż udziałów w (...) lub pozostałych akcjonariuszy Spółki lub wspólników (...), ponoszone przez Spółkę wydatki na usługi Doradcy 1 i Doradcy 2, będą dotyczyły jedynego udziałowca Spółki, a więc innego podmiotu gospodarczego. Nie można zatem przyjąć, że wydatki te będą dotyczyły tylko i wyłącznie działalności gospodarczej Spółki. Zatem, Spółka nie będzie uprawniona do odliczenia podatku naliczonego od wydatków, które nie dotyczą bezpośrednio Spółki, ale jej udziałowca, który stanowi inny podmiot gospodarczy.
W świetle przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz przywołanych przepisów należy stwierdzić, że w kontekście poniesionych wydatków na przedmiotowe usługi, Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z wystawionych przez Doradcę 1 i Doradcę 2 faktur dokumentujących ich wynagrodzenie za usługi związane z pozyskaniem inwestora, wyłącznie w zakresie bezpośredniej sprzedaży całkowitej lub częściowej udziałów na rzecz nowego inwestora, poprzez sprzedaż udziałów w Spółce przez obecnego właściciela.
Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Wykorzystanie wymienionych wyżej usług Doradcy 1 i Doradcy 2 służy skutecznemu przeprowadzeniu reorganizacji struktury finansowania i/lub struktury udziałowców Spółki. Wydatki poniesione na usługi Doradcy 1 i Doradcy 2 pozostają w związku z ogólną działalnością Spółki, tj. pośrednio będą miały wpływ na przeprowadzenie Transakcji i pozyskanie nowego inwestora i/lub refinansowanie, co z kolei powinno pozwolić na dalszy stabilny rozwój Spółki i utrzymanie sprzedaży podlegającej opodatkowaniu VAT. Opisane usługi nabyte w związku z Transakcją mają związek wyłącznie z wykonywanymi przez Spółkę czynnościami opodatkowanymi VAT.
W związku z powyższym, skoro nabywane usługi będą miały związek z przeprowadzeniem reorganizacji struktury finansowania i/lub struktury udziałowców Spółki, co wpłynie na rozwój działalności gospodarczej Spółki, a w rezultacie na działalność opodatkowaną podatkiem VAT prowadzoną przez Spółkę, to Spółce będzie przysługiwało, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z wystawionych przez Doradcę 1 i Doradcę 2 faktur dokumentujących ich wynagrodzenie za usługi związane z pozyskaniem inwestora, jednak wyłącznie w zakresie bezpośredniej sprzedaży całkowitej lub częściowej udziałów na rzecz nowego inwestora, poprzez sprzedaż udziałów w Spółce przez obecnego właściciela. Prawo to będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia ograniczeń wskazanych w art. 88 ustawy.
Jak wskazał bowiem TSUE, można odliczyć podatek VAT gdy transakcje powodujące naliczenie podatku zasadniczo pozostają w bezpośrednim i ścisłym związku z transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia.
Natomiast, Spółka nie będzie miała prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z wystawionych przez Doradcę 1 i Doradcę 2, w zakresie pośredniej sprzedaży całkowitej lub częściowej udziałów na rzecz nowego inwestora, poprzez sprzedaż udziałów w udziałów w (...) lub pozostałych akcjonariuszy Spółki lub wspólników (...), albowiem są to inne podmioty gospodarcze (podmioty trzecie). W takim przypadku brak jest bezpośredniego i ścisłego związku z transakcjami objętymi podatkiem należnym realizowanymi przez Spółkę.
Podsumowując, Państwa stanowisko w zakresie ustalenia, czy w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, Spółka jest uprawniona do odliczenia VAT z faktur wystawianych przez Doradcę 1 i Doradcę 2, dokumentujących Wynagrodzenie za Usługi Doradcze, w części odnoszącej się do:
- pośredniej sprzedaży całkowitej lub częściowej udziałów na rzecz nowego inwestora, poprzez sprzedaż udziałów w (...) lub pozostałych akcjonariuszy Spółki lub wspólników (...) – jest nieprawidłowe;
- w pozostałym zakresie – jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, oraz
- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
W niniejszej interpretacji udzielono odpowiedzi tylko w zakresie zadanych przez Państwa pytań w zakresie podatku od towarów i usług. Inne kwestie nieobjęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a ;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo