Interpretacja 0111-KDIB3-2.4012.437.2026.1.AR

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Na wstępie niniejszego wniosku Gmina podkreśla, że:

-     całość inwestycji będącej przedmiotem niniejszego wniosku będzie przez Gminę nieodpłatnie przekazana do instytucji kultury, a więc jednostki niescentralizowanej z Gminą dla celów VAT;

-     w odniesieniu do instalacji fotowoltaicznej, stanowiącej element inwestycji, Gmina nie będzie na żadnym etapie prosumentem, gdyż to instytucja kultury będzie użytkować instalację fotowoltaiczną po jej uruchomieniu/oddaniu do użytkowania i to instytucja kultury zawrze umowę z przedsiębiorstwem energetycznym (na podstawie której będzie się ona rozliczała na zasadach właściwych dla tzw. net-billingu), a w rezultacie ewentualna czynność opodatkowana VAT polegająca na sprzedaży prądu wytworzonego przez instalację fotowoltaiczną będzie występowała wyłącznie po stronie instytucji kultury, a nie po stronie Gminy (Wnioskodawcy).

Gmina powyższą uwagę wnosi ostrożnościowo, chcąc uniknąć sytuacji, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS”) nie przyjrzawszy się dokładnie stanowi faktycznemu/zdarzeniu przyszłemu zastosuje dla oceny prawa do odliczenia VAT powtarzające się w licznych interpretacjach uzasadnienie właściwe dla instalacji fotowoltaicznych, które pozostają w administrowaniu innych gmin (inwestorów) i które wytwarzają prąd rozliczany przez zakłady energetyczne (będące stronami umowy z tymi gminami) „na konto” tych gmin, a więc uzasadnienie dotyczące zasadniczo zupełnie odmiennego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego od przedstawionego w niniejszym wniosku o interpretację.

Jednocześnie, Gmina tu zwraca uwagę na zasadniczo analogiczny do poniżej przedstawionego (dla Gminy (...)) stan faktyczny przedstawiony w interpretacji indywidualnej DKIS z (…) r. o sygn. (...), w której to DKIS wskazał:

„(...) w ramach Inwestycji będą Państwo ponosić wydatki na Infrastrukturę, która będzie umieszczona na/przy/w Budynku A stanowiącym Państwa własność.

Zawarli Państwo umowę użyczenia na bezpłatne używanie Budynku A przez GOK (instytucja kultury) na prowadzenie działalności kulturalnej.

GOK samodzielnie zawiera umowę z Przedsiębiorstwem energetycznym na dostawę energii elektrycznej do przedmiotowego Budynku A będącego w użyczeniu. Zatem GOK, w związku z funkcjonowaniem Instalacji, będzie samodzielnie rozliczać się z Przedsiębiorstwem energetycznym.

(...)

Skoro Infrastruktura, która zostanie zamontowana dla Budynku A zostanie nieodpłatnie przekazana do eksploatacji GOK i to GOK zawrze umowę z Przedsiębiorstwem energetycznym nie będą Państwo wykorzystywali tej Infrastruktury do czynności opodatkowanych.

(...)

Zatem, nie przysługuje/nie będzie Państwu przysługiwało prawo do obniżenia kwot podatku należnego o kwoty podatku naliczonego z faktur dokumentujących wydatki ponoszone na Infrastrukturę dla Budynku A.”

Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.; dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”) Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Gmina wykonuje zadania własne (określone w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym) samodzielnie lub poprzez powołane gminne jednostki organizacyjne.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych Gminy, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1, 9 oraz 15 ww. ustawy należy zaspokajanie potrzeb wspólnoty, w tym w szczególności ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej, kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych.

Obecnie w strukturze organizacyjnej Gminy znajdują się jednostki organizacyjne mające status jednostek budżetowych, zajmujące się m.in. oświatą, pomocą społeczną. W ramach struktury Gminy funkcjonuje również Zakład (…), działający w formie samorządowego zakładu budżetowego. Ww. jednostki budżetowe oraz zakład budżetowy objęte są centralizacją rozliczeń VAT i wykazują osiągnięty obrót łącznie z Urzędem Gminy w jednym pliku JPK_VAT, składanym z podaniem danych Gminy. Ponadto, na terenie Gminy funkcjonują instytucje kultury posiadające osobowość prawną, stanowiące odrębnych podatników VAT: Gminny Ośrodek Kultury i Gminna Biblioteka Publiczna.

Gmina zamierza zrealizować inwestycję pn. „(...)” (dalej: „Inwestycja”).

Gmina wystąpiła o dofinansowanie Inwestycji z Programu Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 (PS WPR 2023-2027) w ramach poddziałania 1.1 Rozbudowa oferty infrastruktury publicznej. Na realizację Inwestycji Gmina otrzyma dofinansowanie z PROW w wys. 74% kosztów kwalifikowalnych ww. Inwestycji. Pozostałą część pokryje Gmina. Gmina otrzymała już pierwsze środki w formie zaliczki na częściowe pokrycie wydatków na Inwestycję, pozostała część środków otrzyma dopiero po złożeniu wniosku o płatność po zakończeniu realizacji Inwestycji. Całość otrzymanej dotacji będzie wykorzystana na realizację projektu. W przypadku niezrealizowania zadania Gmina nie otrzyma pozostałych środków pieniężnych i jest zobowiązana do zwrotu otrzymanych środków w ramach zaliczki.

Wydatki ponoszone przez Gminę na zakup towarów i usług służących realizacji Inwestycji (dalej: „Wydatki”) będą dokumentowane przez dostawców fakturami VAT wystawionymi na Gminę.

Celem Inwestycji jest zwiększenie funkcjonalności świetlicy wiejskiej w (...) (dalej: „Świetlica”) poprzez jej rozbudowę o zaplecze sanitarne wraz z korytarzem (przedsionek i WC wraz z wyposażeniem sanitariatu) oraz wdrożenie samoobsługowego punktu bibliotecznego. Zakres prac w ramach Inwestycji obejmuje także wykonanie ocieplenia i elewacji całego budynku, wykonanie instalacji sanitarnej i elektrycznej wraz z montażem instalacji fotowoltaicznej.

Gmina przekazała Świetlicę w administrowanie (nieopłatnie) posiadającemu statut samorządowej instytucji kultury Gminnemu Ośrodkowi Kultury w (...) (dalej: „GOK”). Przekazanie to nastąpiło w (…) r. na podstawie uchwały Zarządu Gminy (...).

Świetlica jest/będzie po realizacji Inwestycji udostępniana przez GOK nieodpłatnie (niekomercyjnie) zainteresowanym (w szczególności Mieszkańcom sołectwa) między innymi celem umożliwienia organizacji spotkań lokalnej społeczności (Świetlica jest/ma być miejscem integrującym lokalną społeczność).

Instalacja fotowoltaiczna, która powstanie w ramach Inwestycji, zostanie zamontowana na gruncie (obok budynku Świetlicy), będzie miała moc do 5kW i będzie wytwarzać energię na potrzeby utrzymania Świetlicy, tj. wytwarzany prąd będzie wykorzystywany na bieżące potrzeby zasilania urządzeń elektrycznych znajdujących się w Świetlicy. Gmina podkreśla, że w jej ocenie w związku z zamontowaniem instalacji fotowoltaicznej przy budynku Świetlicy po stronie Gminy nie będzie generowana jakakolwiek sprzedaż opodatkowana VAT – to GOK bowiem będzie, na podstawie umowy podpisanej przez GOK z przedsiębiorstwem energetycznym, prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68, dalej: „ustawa o OZE”), czyli odbiorcą końcowym wytwarzającym energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji. W konsekwencji to GOK – a nie Gmina(!) – po uruchomieniu/oddaniu do użytkowania instalacji fotowoltaicznej realizowanej w ramach Inwestycji będzie dokonywał rozliczeń wytworzonej w niej energii elektrycznej w ramach tzw. „net-billingu”. Tym samym GOK jako prosument w prawdopodobnym przypadku wprowadzenia energii do sieci energetycznej dokona na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Jednocześnie w odniesieniu do przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej Gmina nie będzie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o OZE oraz nie będzie korzystać z rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci.

Reasumując, zdaniem Gminy:

-     Gmina nie uzyskuje/nie będzie uzyskiwać żadnych dochodów w związku z realizacją Inwestycji oraz funkcjonowaniem Świetlicy,

-     z efektów realizacji Inwestycji będzie korzystać wyłącznie GOK, a nie Gmina,

-     instalacja fotowoltaiczna zamontowana na Świetlicy w ramach Inwestycji będzie służyła zasadniczo wyłącznie budynkowi Świetlicy, a w związku z faktem, że umowę z zakładem energetycznym regulującą funkcjonowanie instalacji fotowoltaicznej zawrze GOK, ewentualne wytwarzanie i sprzedaż prądu w tej instalacji jako prosument w ramach tzw. net-billingu nie będzie stanowiło po stronie Gminy działalności opodatkowanej VAT.

Pytanie

Czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od Wydatków ponoszonych w ramach realizacji Inwestycji?

Państwa stanowisko w sprawie

Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od Wydatków ponoszonych w ramach realizacji Inwestycji.

Uzasadnienie stanowiska Gminy:

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Stosownie natomiast do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi m. in. suma kwot podatku określonych na fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z treści powyższej regulacji wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje podatnikom VAT w sytuacji, gdy towary i usługi, przy nabyciu których został naliczony podatek, są wykorzystywane, co najmniej w części, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT lub zwolnionych z opodatkowania VAT.

Ustawodawca przewidział ponadto tzw. przesłanki negatywne, które wyłączają prawo do odliczenia podatku VAT, nawet jeżeli podatnik ma status czynnego podatnika VAT. Przesłanki te zostały określone w art. 88 ustawy o VAT i obejmują m. in. przypadki, w których faktury dokumentują transakcje niepodlegające opodatkowaniu lub zwolnione z podatku, a także sytuacje podatników niezarejestrowanych jako podatnicy VAT czynni. W konsekwencji prawo do odliczenia VAT istnieje wówczas, gdy:

-     podatnik działa w danym zakresie jako podatnik VAT;

-     nabycia towarów i usług są związane z wykonywaniem przez niego czynności opodatkowanych;

-     nie występują przesłanki negatywne z art. 88 ustawy o VAT.

Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że – zdaniem Gminy – Inwestycja nie jest wykorzystywana przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, służy wyłącznie realizacji zadań własnych Gminy w sferze publicznoprawnej oraz nie generuje po stronie Gminy jakiegokolwiek podatku należnego, gdyż Gmina nie wykonuje w związku z nimi odpłatnych świadczeń na rzecz osób trzecich.

Gmina jest co prawda zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT jednak oprócz samej rejestracji musi istnieć związek nabyć z działalnością opodatkowaną, co w tym przypadku nie ma miejsca i nie przesądza o prawie do odliczenia od wydatków związanych z Inwestycją. Nie zostaje bowiem spełniona podstawowa pozytywna przesłanka prawa do odliczenia VAT wynikająca z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT – brak jest związku nabywanych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez Gminę.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 6 ww. ustawy, nie uważa się za podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji, których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Dla oceny możliwości skorzystania z prawa do odliczenia w każdym przypadku istotne jest więc ustalenie czy podmiot posiada status podatnika VAT oraz czy towary i usługi, przy zakupie których naliczono VAT, w szczególności pozostają w bezspornym związku z wykonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi.

Odnosząc się do wskazanej powyżej przesłanki warunkującej możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego, tj. związku ponoszonych wydatków z wykonywaniem czynności opodatkowanych, zdaniem Gminy, brak jest bezsprzecznego związku pomiędzy wydatkami, które ponoszone są/będą na realizację Inwestycji, a wykonywaniem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednocześnie w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż na gruncie przepisów ustawy o VAT opodatkowaniu podlega dostawa towarów lub świadczenie usług wyłącznie wówczas, gdy mają one charakter odpłatny (z pewnymi wyjątkami dotyczącymi nieodpłatnych świadczeń zrównanych z czynnościami świadczonymi odpłatnie, które nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie).

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT Gmina jest podatnikiem VAT tylko w takim zakresie, w jakim wykonuje czynności na podstawie umów cywilnoprawnych, a więc w sferze aktywności o charakterze gospodarczym. W zakresie realizacji zadań publicznych nałożonych ustawą o samorządzie gminnym działa jako organ władzy publicznej i nie jest traktowana jako podatnik VAT.

W świetle tego zapisu działalność Gminy polegająca na nieodpłatnym udostępnianiu Świetlicy na rzecz GOK nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Co więcej, Gmina nie będzie uzyskiwać żadnych dochodów w związku z realizacją Inwestycji.

W analizowanym przypadku Gmina realizuje zadania własne dotyczące efektywności energetycznej Świetlicy, która wykorzystywana jest na cele publiczne bez pobierania przez Gminę jakichkolwiek opłat.

Kluczowe jest również to, że Gmina nie wykorzystuje i nie będzie wykorzystywać Świetlicy do prowadzenia własnej działalności komercyjnej jak również nie będzie uzyskiwać żadnych przychodów z tytułu realizacji Inwestycji. Gmina ponownie podkreśla, że ewentualne przychody związane z rozliczeniami z zakładem energetycznym dotyczącymi prądu wytworzonego w instalacji fotowoltaicznej wytworzonej w ramach Inwestycji będą występowały po stronie GOK, a nie po stronie Gminy.

Stanowisko Gminy znajduje przykładowo potwierdzenie – oprócz wskazanej we wcześniejszej części wniosku interpretacji indywidualnej DKIS z (…) r. o sygn. (...) –w interpretacji indywidualnej z dnia 11 sierpnia 2025 r. o sygn. 0112-KDIL1-3.4012.559.2025.1.MG, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że: „Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny. W omawianej sprawie warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie są spełnione, bowiem - jak wynika z treści wniosku - nabyte towary i usługi w ramach realizacji ww. zadania nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych. W związku z powyższym, ze względu na niespełnienie podstawowej pozytywnej przesłanki, warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, nie mają Państwo – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy - prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją ww. inwestycji.”.

Podobne stanowisko zostało przedstawione w interpretacji indywidualnej z dnia 20 sierpnia 2025 r. o sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.701.2025.2.WL, w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że: „Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W omawianej sprawie warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie będzie spełniony, ponieważ – jak wynika z wniosku – instalacja fotowoltaiczna powstała w ramach realizowanego zadania oraz powstałe efekty zadania nie będą wykorzystywane przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W związku z powyższym, nie będą mieli Państwo prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków ponoszonych z tytułu realizacji ww. zadania. Tym samym, z tego tytułu nie będzie przysługiwało Państwu prawo do zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy”.

Mając na uwadze powyższe Gmina realizuje Inwestycje w ramach zadań własnych określonych w ustawie o samorządzie gminnym, działając jako organ władzy publicznej w reżimie publicznoprawnym, a nie jako podatnik wykonujący czynności cywilnoprawne. Ponadto efekty Inwestycji będą nieodpłatnie wykorzystywane przez GOK, a Gmina nie pobiera/nie będzie pobierać z tego tytułu żadnych opłat. W przypadku podpisania umowy przez GOK z przedsiębiorstwem energetycznym na dokonywanie rozliczeń wytworzonej w Instalacji energii elektrycznej w systemie net-billingu, GOK jako jedyny prosument będzie dokonywał dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

Powyższa argumentacja w pełni znajduje zastosowanie do opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, co prowadzi do wniosku, że Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT od faktur dokumentujących wydatki poniesione na realizację tej Inwestycji.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczenia podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą, zgodnie z którym:

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku,
który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast w myśl przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

W świetle art. 15 ust. 6 ustawy:

Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:

-     podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

-     podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to więc wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) – tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1, 9, i 15 ustawy o samorządzie gminnym:

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Zamierzają Państwo zrealizować inwestycję pn. „(...)” (dalej: „Inwestycja”).

Wskazali Państwo, że Gmina przekazała Świetlicę w administrowanie (nieopłatnie) posiadającemu statut samorządowej instytucji kultury Gminnemu Ośrodkowi Kultury w (...) (dalej: „GOK”).

Podali państwo, że celem Inwestycji jest zwiększenie funkcjonalności Świetlicy wiejskiej poprzez jej rozbudowę o zaplecze sanitarne wraz z korytarzem oraz wdrożenie samoobsługowego punktu bibliotecznego. Zakres prac w ramach Inwestycji obejmuje także wykonanie ocieplenia i elewacji całego budynku, wykonanie instalacji sanitarnej i elektrycznej wraz z montażem instalacji fotowoltaicznej.

Podkreślają Państwo, że w związku z zamontowaniem instalacji fotowoltaicznej przy budynku Świetlicy po stronie Gminy nie będzie generowana jakakolwiek sprzedaż opodatkowana VAT – to GOK bowiem będzie, na podstawie umowy podpisanej przez GOK z przedsiębiorstwem energetycznym, prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, czyli odbiorcą końcowym wytwarzającym energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji. W konsekwencji to GOK – a nie Gmina – po uruchomieniu/oddaniu do użytkowania instalacji fotowoltaicznej realizowanej w ramach Inwestycji będzie dokonywał rozliczeń wytworzonej w niej energii elektrycznej w ramach tzw. „net-billingu”. Tym samym GOK jako prosument w prawdopodobnym przypadku wprowadzenia energii do sieci energetycznej dokona na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Jednocześnie w odniesieniu do przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej Gmina nie będzie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o OZE oraz nie będzie korzystać z rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci.

Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od Wydatków ponoszonych w ramach realizacji ww. Inwestycji.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.

W omawianej sprawie warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie są/nie będą spełnione. Jak Państwo bowiem wskazali, Gmina przekazała Świetlicę w administrowanie (nieopłatnie) posiadającemu statut samorządowej instytucji kultury Gminnemu Ośrodkowi Kultury w (...). Z efektów realizacji Inwestycji będzie korzystać wyłącznie GOK, a nie Gmina. Instalacja fotowoltaiczna zamontowana na Świetlicy w ramach Inwestycji będzie służyła zasadniczo wyłącznie budynkowi Świetlicy, a w związku z faktem, że umowę z zakładem energetycznym regulującą funkcjonowanie instalacji fotowoltaicznej zawrze GOK, ewentualne wytwarzanie i sprzedaż prądu w tej instalacji jako prosument w ramach tzw. net-billingu nie będzie stanowiło po stronie Gminy działalności opodatkowanej VAT. Gmina nie uzyskuje/nie będzie uzyskiwać żadnych dochodów w związku z realizacją Inwestycji oraz funkcjonowaniem Świetlicy. Z wniosku wynika, że Gmina nie wykorzystuje i nie będzie wykorzystywać Świetlicy do prowadzenia własnej działalności komercyjnej, ewentualne przychody związane z rozliczeniami z zakładem energetycznym dotyczącymi prądu wytworzonego w instalacji fotowoltaicznej wytworzonej w ramach Inwestycji będą występowały po stronie GOK, a nie po stronie Gminy.

Podane przez Państwa okoliczności prowadzą więc do wniosku, że towary i usługi nabywane w związku z realizacją opisanego zadania inwestycyjnego tj. rozbudowa Świetlicy wiejskiej o zaplecze sanitarne wraz z korytarzem oraz wdrożenie samoobsługowego punktu bibliotecznego, w tym również montaż instalacji fotowoltaicznej, nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych generujących po Państwa stronie podatek należny.

W związku z powyższym, ze względu na niespełnienie podstawowej pozytywnej przesłanki, warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, nie mają/nie będą mieli Państwo – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją ww. inwestycji.

Podsumowując stwierdzić należy, że Gminie nie przysługuje/nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych w ramach realizacji inwestycji pn. „(...)”.

W związku z powyższym, Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być - zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność, a Państwo ponoszą wszelkie negatywne konsekwencje przedstawienia opisu sprawy niezgodnego z rzeczywistością.

Jednocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Odnośnie natomiast powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, zauważam, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i należy je traktować indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

-     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.