Interpretacja 0111-KDIB3-2.4012.557.2025.1.SR

Interpretacja indywidualna
- stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

16 lipca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Gmina (…) (zwana dalej „Gminą”, „Klientem” lub Prosumentem”) z siedzibą w (…), NIP: (…) jest samodzielną jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną, powołaną do organizacji życia publicznego na swoim terytorium oraz do realizacji zbiorowych potrzeb wspólnoty należących do jej zakresu działania. Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Z dniem 1 stycznia 2017 r. dokonała centralizacji VAT i prowadzi wspólne rozliczenie podatku od towarów i usług z jednostkami organizacyjnymi Gminy. Jako jednostka samorządu terytorialnego, realizuje zadania własne wynikające z art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 609 z późn. zm.), które służą zaspokojeniu zbiorowych potrzeb wspólnoty. Gmina wykonuje określone przedmiotową ustawą zadania w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

W szczególności zadania własne obejmują sprawy edukacji publicznej oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych.

W strukturze organizacyjnej Gminy funkcjonują między innymi placówki oświatowe mające status jednostek budżetowych Gminy. Jednostki te realizują zadania z zakresu edukacji publicznej. Wszystkie budynki szkolne i przedszkolne stanowią własność Gminy (…).

Na dwóch budynkach placówek oświatowych, tj. na budynkach:

- Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w (…),

- Przedszkola w (…),

zwanych dalej „budynkami szkoły i przedszkola”, „placówkami oświatowymi” lub „placówkami” zamontowane są instalacje fotowoltaiczne. Montaż instalacji miał na celu zapewnienie ekologicznego źródła energii dla budynków szkoły i przedszkola oraz obniżenie bieżących kosztów użytkowania związanych z zakupem energii. Instalacje fotowoltaiczne wytwarzają energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii.

Gmina zawarła z zakładem energetycznym odrębne umowy cywilnoprawne na każdą z placówek, na podstawie których dochodzi do rozliczania energii elektrycznej zakupionej z sieci energetycznej, jak również energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej.

Jeśli chodzi o Zespół Szkolno-Przedszkolny w (…), Gmina zawarła umowę w lipcu 2024 r. z firmą (…) sp. z o.o. zwaną dalej „Sprzedawcą energii”, „Sprzedawcą”, „Dostawcą energii” lub „Przedsiębiorstwem energetycznym” umowę kompleksową sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji o numerze: (…), zwana dalej „umową” wraz z Aneksem nr 1 do tej umowy, zwany dalej „aneksem”.

Co do Przedszkola (…) to Gmina zawarła umowę w lipcu 2024 r. z firmą (…) sp. z o.o., zwaną dalej „Sprzedawcą energii”, „Sprzedawcą”, „Dostawcą energii” lub „Przedsiębiorstwem energetycznym” umowę kompleksową sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji o numerze: (…), zwana dalej „umową” wraz z Aneksem nr 1 do tej umowy, zwany dalej „aneksem”.

Zgodnie z pkt. 2 Preambuły aneksów Gmina jest Prosumentem energii odnawialnej i wytwarza Energię Elektryczną wyłącznie z Odnawialnych źródeł energii w Mikroinstalacji w celu jej zużycia wyłącznie na potrzeby własne.

Gmina nie jest odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym i nie stanowi to przedmiotu jej przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 773, ze zm.).

Pkt. 3 Preambuły do ww. aneksów do umów stanowi iż od dnia 1 lipca 2024 r. zgodnie z ustawą o OZE zmianie ulega sposób rozliczania prosumenta w ten sposób, że energia elektryczna wprowadzona do sieci przez Klienta, czyli Gminę (…) zacznie być rozliczana według ceny godzinowej z rynku dnia następnego.

Instalacje wykorzystywane do wytworzenia energii, zamontowane na budynkach szkół i przedszkoli stanowią mikroinstalacje w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1436 z późn. zm.), o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączone do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW. W par. 3 każdego z aneksu instalacje te zostały w sposób szczegółowy opisane.

Par. 4 Aneksów stanowi, iż Sprzedawca dokonuje w każdym Okresie rozliczeniowym przypadającym w okresie obowiązywania Aneksu rozliczenia wartości Energii Elektrycznej wprowadzonej przez Klienta do sieci Operatora Systemu Dystrybucyjnego zwanego dalej „OSD” wobec wartości energii elektrycznej pobranej przez Klienta z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.

Rozliczenie, o którym mowa dokonywane jest na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych, zgodnie z zapisami poniżej, w zakresie różnicy pomiędzy wartością Energii Elektrycznej wprowadzonej przez Klienta do sieci OSD, ustaloną w sposób określony poniżej, oraz wartością energii elektrycznej pobranej przez Klienta z tej sieci, ustaloną w taki sposób, iż wartość energii elektrycznej pobranej przez Klienta z sieci OSD określa się dla danego Okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w Okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez Klienta przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy Sprzedawcą i Klientem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.

Rozliczenie jest prowadzone na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanej w każdej godzinie. Sumarycznie zbilansowana ilość energii elektrycznej, wprowadzona do i pobrana z sieci OSD przez Klienta, jest wyznaczana dla danej godziny metodą wektorową według następującego wzoru:

Eb(t) = Ep(t) - EW(t) gdzie poszczególne symbole oznaczają:

Eb(t) - ilość energii sumarycznie zbilansowanej w godzinie (t), wyrażoną w kWh podlegającą rozliczeniu w danym Okresie rozliczeniowym; wartość dodatnia oznacza ilość energii elektrycznej pobranej w danej godzinie (t) z sieci OSD, a wartość ujemna oznacza ilość energii elektrycznej wprowadzonej w danej godzinie (t) do tej sieci,

Ep(t) - sumę ze wszystkich faz ilości energii elektrycznej pobranej w godzinie (t) z sieci OSD, wyrażoną w kWh,

Ew(t) - sumę ze wszystkich faz ilości energii elektrycznej wprowadzonej w godzinie (t) do sieci OSD, wyrażoną w kWh.

Wartość Energii Elektrycznej wprowadzonej przez Klienta do sieci OSD jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:

a) ilości Energii Elektrycznej wprowadzonej do sieci OSD przez Klienta, oznaczonej powyżej symbolem Eb(t) przyjmującym ujemną;

b) rynkowej ceny energii elektrycznej, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero.

c)

Rynkowa cena energii elektrycznej ustalana jest dla każdego okresu rozliczania niezbilansowania, w rozumieniu art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej (Dz. Urz. UE L 158 z 14.06.2019, str. 54), jako ważona wolumenem obrotu średnia z cen energii elektrycznej określonych dla polskiego obszaru rynkowego dla wszystkich sesji notowań danej doby w systemie kursu jednolitego na rynkach dnia następnego, prowadzonych:

a) przez giełdę towarową w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 910, ze zm.) oraz

b) w ramach jednolitego łączenia rynków dnia następnego prowadzonego przez wyznaczonych operatorów rynku energii elektrycznej.

Rozliczenia dokonuje się na podstawie danych pomiarowych przekazanych Sprzedawcy przez OSD.

Rozliczeniu podlega wyłącznie wartość Energii Elektrycznej wprowadzonej do sieci OSD nie wcześniej niż na 12 miesięcy przed wprowadzeniem energii do sieci, przy czym jako datę wprowadzenia Energii Elektrycznej do sieci przyjmuje się ostatni dzień danego miesiąca kalendarzowego, w którym ta energia została wprowadzona do sieci.

W przypadku gdy w ramach rozliczenia, o którym mowa powyżej, Klient nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości Energii Elektrycznej wprowadzonej do sieci OSD w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana Klientowi przez Sprzedawcę w terminie nie dłuższym niż do końca 13 miesiąca następującego po danym miesiącu. Wysokość zwracanej nadpłaty nie może przekroczyć 20% wartości Energii Elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.

Sprzedawca w celu prowadzenia rozliczenia prowadzi konto dla Klienta (Konto Prosumenta), na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej oraz wynikającą z nich wartość środków należną Klientowi za Energię Elektryczną wprowadzoną do sieci (Depozyt Prosumencki).

Depozyt Prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań Klienta z tytułu zakupu energii elektrycznej od Sprzedawcy. Depozyt Prosumencki nie może być przeznaczony na rozliczenie zobowiązań Klienta z tytułu opłat dystrybucyjnych.

Zobowiązanie Klienta ustala się dla danego Okresu rozliczeniowego. Wartość Depozytu Prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana i przyporządkowywana do Konta Prosumenta w kolejnym miesiącu kalendarzowym.

Kwota środków stanowiąca Depozyt Prosumencki może być rozliczana na Koncie Prosumenta przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako Depozyt Prosumencki na Koncie Prosumenta.

Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do Depozytu Prosumenckiego, środki niewykorzystane lub niezwrócone podlegają umorzeniu.

Na rozliczenie ze Sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do Konta Prosumenta jako Depozyt Prosumencki.

Na rozliczenie ze Sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do Konta Prosumenta jako Depozyt Prosumencki.

Jednostki oświatowe Gminy otrzymują faktury VAT od sprzedawcy energii firmy (…) sp. z o.o. Faktury wystawione są na nabywcę, którym jest Gmina (…) wraz ze wskazaniem odbiorcy, którymi są poszczególne placówki oświatowe. Faktury obejmują sprzedaż energii elektrycznej oraz świadczenie usług dystrybucji. Faktury wystawiane są co dwa miesiące. W podsumowaniu każdej faktury widnieje kwota netto, VAT i kwota brutto należna za ww. usługi.

Ponadto na fakturach wykazane są kwoty wynikające z rozliczenia depozytu prosumenckiego. Wartość wskazanego depozytu nie określa czy jest to kwota netto czy też kwota brutto, tj. wraz z należnym podatkiem VAT. Kwoty do zapłaty, wynikające z faktur (wartość brutto) zostają na końcu faktur pomniejszone o kwotę depozytu.

Placówki oświatowe dokonując płatności za energię elektryczną na rzecz (…) sp. z o.o. każdorazowo pomniejszają zapłatę faktury o kwotę depozytu prosumenckiego wyszczególnionego na tej fakturze. Zatem dochodzi do wzajemnej kompensacji zobowiązań pomiędzy placówkami oświatowymi będącymi jednostkami organizacyjnymi Gminy a przedsiębiorstwem energetycznym.

Umowy zawarte w lipcu 2024 r. z przedsiębiorstwem energetycznym nie posługują się wprost sformułowaniem: „wynagrodzenie” w związku z wyprodukowaną energią elektryczną z instalacji fotowoltaicznej. W umowach są natomiast zapisy stanowiące o odpłatności, tj.: „(...) przedsiębiorstwo energetyczne w celu prowadzenia rozliczenia prowadzi konto dla Klienta (Konto Prosumenta), na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej oraz wynikającą z nich wartość środków należną Klientowi za Energię Elektryczną wprowadzoną do sieci (Depozyt Prosumencki). Depozyt Prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań Klienta z tytułu zakupu energii elektrycznej od Sprzedawcy (...)”, zgodnie z par. 5 pkt. 1 i 2 Aneksu nr 1 do umowy z przedsiębiorstwem energetycznym. Zapisy umów przemawiają za tym, iż opisane świadczenie posiada cechy wynagrodzenia (odpłatność).

W ww. umowach nie ustalono terminu na wystawienie faktury VAT przez jednostki oświatowe Gminy z tytułu sprzedaży energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej.

W ww. umowach nie określono też wprost sformułowania: „termin płatności” z tytułu sprzedaży energii elektrycznej wyprodukowanej przez jednostki oświatowe Gminy w instalacji fotowoltaicznej. Termin ten został jednak określony w umowie i jest opisany w taki sposób, iż niewykorzystane środki należne dla jednostek Gminy za energię elektryczną wprowadzoną do sieci stanowią nadpłatę, która zwracana jest Gminie przez przedsiębiorstwo energetyczne w terminie nie dłuższym niż do końca 13 miesiąca następującego po danym miesiącu.

W przypadku wystąpienia nadwyżki energii elektrycznej wyprodukowanej przez panele fotowoltaiczne i wprowadzonej do sieci wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci:

a) nadwyżka energii elektrycznej nie jest w żaden sposób magazynowana i nie może być wykorzystana w terminie późniejszym. W systemie netbilling jednostki oświatowe Gminy otrzymują wynagrodzenie, którego wartość określa się w kwocie równej nadwyżce sumy wartości sald ujemnych nad sumą sald dodatnich w danym okresie rozliczeniowym. W przypadku gdy w ramach rozliczenia, o którym mowa powyżej, jednostki oświatowe Gminy nie wykorzystają zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości Energii Elektrycznej wprowadzonej do sieci w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana Klientowi przez Sprzedawcę w terminie nie dłuższym niż do końca 13 miesiąca następującego po danym miesiącu. Wysokość zwracanej nadpłaty nie może przekroczyć 20% wartości Energii Elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty. Ten sposób wyliczenia został szczegółowo opisany w par. 4 i 5 Aneksu nr 1 do umowy z przedsiębiorstwem energetycznym.

b) niewykorzystana w określonym terminie nadwyżka energii jest ustalona jako depozyt prosumencki i jest to wartość finansowa za energię oddaną w poprzednich 12 miesiącach. Jeżeli w depozycie znajdują się środki niewykorzystane na sfinansowanie energii pobieranej, starsze od 12 miesięcy, to takie środki przepadają w 80%. Można będzie wypłacić jedynie 20% kwoty.

Jednakże w przypadku jednostek oświatowych Gminy (…) taka sytuacja nie będzie miała miejsca, gdyż depozyt jest rozliczany na bieżąco. W przypadku placówek oświatowych, faktury są płacone po pomniejszeniu o depozyt prosumencki.

Jednostki oświatowe Gminy korzystają z rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci - w oparciu o art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 ze zm.).

Energia wprowadzona do sieci przez jednostki oświatowe Gminy jest rozliczana w systemie: netbilling - godzinowy. Informacje w tym zakresie zostały zawarte w tytułach Aneksów nr 1: „Aneks nr 1 do Umowy Sprzedaży Energii Elektrycznej wraz z usługą dystrybucji („Umowy Kompleksowej”) (model netbilling - godzinowy).

Pytania

1. Czy wprowadzanie do sieci przez placówki oświatowe Gminy prądu, który jest wyprodukowany w instalacji fotowoltaicznej stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług?

W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1, Gmina zwraca się z kolejnymi pytaniami:

2. Co stanowi dla placówek oświatowych Gminy podstawę opodatkowania przy wprowadzaniu do sieci prądu wyprodukowanego w instalacji fotowoltaicznej w okresie do dnia 31 stycznia 2025 r.?

3. Co stanowi dla placówek oświatowych Gminy podstawę opodatkowania przy wprowadzaniu do sieci prądu w instalacji fotowoltaicznej w okresie od dnia 1 lutego 2025 r.?

4. W którym momencie powstanie dla placówek oświatowych Gminy obowiązek podatkowy przy wprowadzaniu do sieci prądu wyprodukowanego w instalacji fotowoltaicznej?

5. W jakim terminie placówki oświatowe Gminy powinny wystawić fakturę dokumentującą wprowadzanie do sieci prądu w instalacji fotowoltaicznej?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1

Wprowadzanie do sieci przez placówki oświatowe Gminy prądu, który jest wyprodukowany w instalacji fotowoltaicznej stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie do Ad. 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jak wynika natomiast z art. 7 ust. 1 tej ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Ilekroć w przepisach ustawy o VAT mowa jest o towarach rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy o VAT).

Stosownie do art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Analizując zatem powyższe przepisy należy stwierdzić, iż Prosument w systemie netbiling otrzymuje wynagrodzenie, którego wartość określa się w kwocie równej nadwyżce sumy wartości sald ujemnych nad sumą sald dodatnich w danym okresie rozliczeniowym.

Sprzedaż energii elektrycznej wpisuje się w określoną w ww. przepisach o VAT definicję działalności gospodarczej i w przypadku wystąpienia nadwyżki sumy wartości sald ujemnych nad sumą sald dodatnich w danym okresie rozliczeniowym, podlega ona zatem opodatkowaniu VAT na zasadach określonych w ustawie o VAT, jako odpłatna dostawa towarów.

Pomimo, iż celem funkcjonowania instalacji fotowoltaicznej w Gminie (…) nie jest prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej, to system netbilling wprowadza sposób rozliczenia, w którym Gmina wytwarza energię elektryczną. W przypadku występowania nadwyżki energii elektrycznej jest ona przedmiotem dostawy na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego.

Ad. 2

Podstawę opodatkowania dla placówek oświatowych Gminy przy wprowadzaniu do sieci prądu wyprodukowanego w instalacji fotowoltaicznej w okresie do dnia 31 stycznia 2025 r. stanowi iloczyn ilości energii elektrycznej, którą placówki oświatowe Gminy wprowadziły do sieci dystrybucyjnej w danym miesiącu oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej wyliczany metodą „w stu”.

Uzasadnienie do Ad. 2

Jeżeli wartość należności wskazana w umowie, cenniku, zamówieniu lub fakturze, ustalona została jako jedyne wynagrodzenie należne sprzedawcy, wówczas podlega ono opodatkowaniu VAT, po pomniejszeniu go o kwotę należnego podatku od towarów i usług. Podatek VAT w danej stawce jest wtedy obliczany metodą „w stu”. Wartość wynagrodzenia jest w tym przypadku kwotą brutto, zawierającą już w sobie należny podatek od towarów i usług.

Zgodnie z powyższym wartość (iloczyn energii wprowadzonej po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej) stanowi kwotę brutto z tytułu dostawy wprowadzonej przez jednostki oświatowe Gminy do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacji, to znaczy kwotę zawierającą w sobie podatek VAT.

Ad. 3

Podstawę opodatkowania dla placówek oświatowych Gminy przy wprowadzaniu do sieci prądu w instalacji fotowoltaicznej w okresie od dnia 1 lutego 2025 r. stanowi iloczyn ilości energii elektrycznej, którą Gmina wprowadziła do sieci dystrybucyjnej w danym miesiącu oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej.

Uzasadnienie do Ad. 3

Od 1 lutego 2025 roku ustawa o odnawialnych źródłach energii wprowadza zmiany w rozliczaniu prosumentów w systemie netbilling. Zmiany zostały wprowadzone ustawą z 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2024 poz. 1847) art. 9 i art. 31. Zmiana polega między innymi na tym, iż Prosument uruchomiony przed 1 lipca 2024 r., czyli w tym przypadku również Gmina (…), będzie ponownie rozliczany po cenie miesięcznej RCEm (Rynkowa miesięczna cena energii elektrycznej) a wartość depozytu zwiększona o współczynnik 1,23.

W ocenie Gminy powiększenie o współczynnik 1,23 wartości depozytu prosumenckiego, który jest zapisany na koncie prosumenckim i służy do regulowania zobowiązań Gminy za energię elektryczną, wskazuje jednoznacznie na to, iż depozyt będzie określony w kwocie brutto, to znaczy będzie zawierał już w sobie podatek VAT.

W związku z powyższym, w ocenie Gminy, podstawę opodatkowania będzie stanowił dla Gminy iloczyn ilości energii elektrycznej, którą Gmina wprowadziła do sieci dystrybucyjnej w danym miesiącu oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, określonej w cenniku RCEm.

Ad. 4

Obowiązek podatkowy dla placówek oświatowych Gminy przy wprowadzaniu energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej do sieci energetycznej powstanie z chwilą wystawienia przez Gminę faktury.

Ad. 5

Placówki oświatowe Gminy powinny wystawić fakturę dokumentującą wprowadzanie energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej do sieci energetycznej nie później niż z upływem terminu płatności.

Uzasadnienie do Ad. 4 i 5

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Przepisy formułują zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.

Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Szczególna zasada wynika z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a ustawy, zgodnie z którym:

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu:

a) dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego, (...).

W związku z powyższym obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a oraz art. 19a ust. 7 ustawy. Dla dostawy energii elektrycznej dokonanej przez Gminę obowiązek podatkowy wiąże się z chwilą wystawienia przez Gminę faktury lub z chwilą upływu terminu na jej wystawianie (gdy Gmina nie wystawi faktury lub wystawi ją z opóźnieniem), a w przypadku gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.

Obowiązek podatkowy będzie powstawał z chwilą wystawienia faktury dokumentującej dostawę tej energii, pod warunkiem, że faktura zostanie wystawiona nie później niż z chwilą upływu terminu płatności za dostawę w myśl regulacji art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a) w zw. z art. 19a ust. 7.

Zgodnie z zapisami umowy, w przypadku, gdy w ramach rozliczenia Gmina nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która zwracana jest Gminie przez Sprzedawcę w terminie nie dłuższym niż do końca 13 miesiąca następującego po danym miesiącu, Wysokość zwracanej nadpłaty nie może przekroczyć 20% wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego, środki niewykorzystane lub niezwrócone podlegają umorzeniu.

Koniec 13 miesiąca, jest określony w umowie kompleksowej jako termin płatności dla Prosumenta, którym jest Wnioskodawca. W umowie nie określono odrębnego terminu na wystawienie faktury przez Prosumenta. Oznacza to, ze jeśli nie zostanie wystawiona faktura do tego momentu, to wówczas, na koniec 13 miesiąca powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług. Wtedy też według Gminy, najpóźniej powinna zostać wystawiona przez Prosumenta faktura.

Brak wystawionej faktury powoduje, że obowiązek podatkowy następuje w momencie upływu terminu wystawienia faktury wyznaczonej w art. 106i ust. 3 i 4 ustawy o VAT.

Zdaniem Gminy nie można wiązać obowiązku podatkowego u Prosumenta z terminem wystawienia faktury przez Sprzedawcę energii, tj. przez firmę (…) sp. z o.o. oraz z terminem płatności określonym za tę fakturę.

Kwota depozytu prosumenckiego określana jest każdorazowo na otrzymywanych od Dostawcy energii fakturach. Faktury wystawiane są w odstępach co dwa miesiące.

W związku z tym, iż w umowie nie został określony termin na wystawienie faktury przez Prosumenta za wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, według Gminy faktura ta powinna zostać wystawiona przez Gminę najpóźniej w terminie płatności, tj. najpóźniej na koniec 13-tego miesiąca.

Gmina zamierza wystawić fakturę na rzecz (…) sp. z o.o. Faktura będzie obejmować dotychczas dokonane dostawy na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego przy wprowadzaniu energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej do sieci energetycznej. Kolejne faktury Gmina zamierza sukcesywnie wystawiać po kolejnych dostawach energii elektrycznej oraz każdorazowym rozliczeniu depozytu prosumenckiego przez Sprzedawcę energii.

Na uwagę zasługuje również fakt, że ta niejasna sytuacja statusu depozytu ma związek nie tylko z podatkiem VAT, ale także szeroko rozbudowanej sprawozdawczości budżetowej. W niektórych sprawozdaniach ujmuje się kwoty brutto, a w niektórych kwoty netto, co powoduje zupełnie inny obraz finansów danej jednostki, stąd też należy mieć pełną wiedzę i jasny zakres co do każdej kwoty jaka wpływa na rachunek bankowy Gminy, tak aby móc prawidłowo zobrazować stan finansów Gminy.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:

W rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy:

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zauważyć należy, że jak wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go - dla tej czynności - za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

W świetle art. 15 ust. 6 ustawy:

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L 347 z 11.12.2006 str. 1 ze zm.), zgodnie z którym:

Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:

- podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

- podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Tylko bowiem w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 2 pkt 19 i pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o OZE”:

Użyte w ustawie określenia oznaczają:

19) mikroinstalacja - instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW;

27a) prosument energii odnawialnej - odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 773).

Stosownie do art. 3 ustawy o OZE:

Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie - Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:

1) w mikroinstalacji;

2) w małej instalacji;

3) wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy - Prawo energetyczne;

4) wyłącznie z biopłynów.

Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:

W myśl art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE:

Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o OZE.

Stosownie do art. 4 ust. 2b ustawy o OZE:

Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:

Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:

Natomiast art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:

W przypadku gdy:

1) prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4;

2) prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu. Wysokość zwracanej nadpłaty nie może przekroczyć dwudziestu procent wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w miesiącu kalendarzowym, którego dotyczy zwrot nadpłaty.

Zgodnie z art. 4 ust. 11a pkt 1 ustawy o OZE:

W myśl art. 9 ust. 1 ustawa o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847) dalej jako „ustawa zmieniająca”:

W art. 9 ust. 2 ustawy zmieniającej wskazano, że:

Art. 31 ustawy zmieniającej stanowi, że:

W art. 4b ust. 1 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym do 27 grudnia 2024 r. wskazano, że:

W przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:

1) sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne;

2) rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 5, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.

W myśl art. 4b ust. 1 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym od 28 grudnia 2024 r.:

W przypadku prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej do dnia 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:

1) sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne;

2) rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 6, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.

W myśl art. 4b ust. 2 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym do 27 grudnia 2024 r.:

W przypadku gdy prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:

1) ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną;

2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.

W myśl art. 4b ust. 2 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym od 28 grudnia 2024 r.:

W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:

1) ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną;

2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.

Zgodnie z art. 4b ust. 4 ustawy o OZE:

Rynkowa cena energii elektrycznej ustalana jest dla każdego okresu rozliczania niezbilansowania, w rozumieniu art. 2 pkt 15 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/943 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie rynku wewnętrznego energii elektrycznej (Dz. Urz. UE L 158 z 14.6.2019, str. 54), zwanego dalej „rozporządzeniem 2019/943”, jako ważona wolumenem obrotu średnia z cen energii elektrycznej określonych dla polskiego obszaru rynkowego dla wszystkich sesji notowań danej doby w systemie kursu jednolitego na rynkach dnia następnego, prowadzonych:

1) przez giełdę towarową w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 910) oraz

2) w ramach jednolitego łączenia rynków dnia następnego prowadzonego przez wyznaczonych operatorów rynku energii elektrycznej.

Przepisy art. 4c ust. 1 ustawy o OZE stanowi, że:

Zgodnie z art. 4c ust. 2 ustawy o OZE:

W myśl art. 4c ust. 3 ustawy o OZE:

Według art. 4c ust. 4 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym do 31 stycznia 2025 r.:

Stosownie do art. 4c ust. 4 ustawy o OZE w brzmieniu obowiązującym od 1 lutego 2025 r.:

Na mocy art. 4c ust. 5 ustawy o OZE:

Jak stanowi art. 4c ust. 6 ustawy o OZE:

Z kolei art. 40 ust. 1-1aa ustawy o OZE wskazuje, że:

W zakresie, w jakim powołane przepisy dotyczą prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, weszły one w życie 2 lipca 2025 r.

Należy zauważyć, iż w przepisach ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii ustawodawca wprowadził m.in. zmiany dotyczące depozytu prosumenckiego. Zmiany obejmują wszystkich prosumentów objętych net-billingiem - niezależnie, czy zaczęli wytwarzać energię do 30 czerwca 2024 r. czy od 1 lipca 2024 r.

Nowelizacja ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii zakłada zwiększenie wartości depozytu prosumenckiego dotyczącego danego miesiąca kalendarzowego o współczynnik korekcyjny 1,23 i przyporządkowanie go do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. Oznacza to, że za każdą kilowatogodzinę (kWh) energii wprowadzonej do sieci, prosument otrzymuje środki nie tylko za cenę rynkową, ale również powiększone o ten współczynnik.

Wskazane przepisy wyznaczają zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci określonej według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii obowiązujących do 31 stycznia 2025 r. oraz obowiązujących od 1 lutego 2025 r.

Z opisu sprawy wynika, że w celu zapewnienia ekologicznego źródła energii dla budynków szkoły i przedszkola oraz obniżenia bieżących kosztów użytkowania związanych z zakupem energii, zamontowali Państwo na tych budynkach instalacje fotowoltaiczne, które wytwarzają energię elektryczną z odnawialnych źródeł energii. W lipcu 2024 r. zawarli Państwo z zakładem energetycznym odrębne umowy cywilnoprawne na każdą z placówek, na podstawie których dochodzi do rozliczania energii elektrycznej zakupionej z sieci energetycznej, jak również energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej. Są Państwo prosumentem energii odnawialnej i wytwarzają Państwo energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii w mikroinstalacji w celu jej zużycia wyłącznie na potrzeby własne. Instalacje wykorzystywane do wytworzenia energii, zamontowane na budynkach szkoły i przedszkola stanowią mikroinstalacje w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

Państwa wątpliwości, objęte pytaniem nr 1, dotyczą kwestii czy wprowadzanie do sieci przez Państwa placówki oświatowe prądu, który jest wyprodukowany w instalacji fotowoltaicznej stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Należy zaznaczyć, że w świetle zacytowanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa o podatku od towarów i usług definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy - Prawo przedsiębiorców.

W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:

Ustawa nie definiuje co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie z dostawę towarów lub świadczenie usług.

Jak już więc wskazano, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE w sprawie C-219/12.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacjach fotowoltaicznych będących przedmiotem wniosku należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa uznać należy za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy - bowiem będą Państwo dokonywać dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie umowy cywilnoprawnej, która została zawarta z dostawcą energii elektrycznej.

Jak wynika z opisu sprawy, w związku z zamontowanymi instalacjami fotowoltaicznymi, o których mowa we wniosku, Państwa jednostki oświatowe korzystają z rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w oparciu o art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Z przepisów ustawy o OZE wynika, że w przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cyt. art. 4b ust. 2 ustawy o OZE i stanowi sumę iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu, tj.: ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną i rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18 ustawy o OZE.

Wobec tego kwotę tę należy uznać za wynagrodzenie należne Państwu za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacjach.

Z przywołanych przepisów ustawy o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym.

W związku z tym, w przypadku wytworzenia przez Państwa energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii i wprowadzenia jej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, dokonują Państwo dostawy tej energii, za którą przysługuje Państwu wynagrodzenie. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy.

W konsekwencji Państwo, jako prosument - zarejestrowany, czynny podatnik VAT - poprzez wprowadzanie energii wyprodukowanej w instalacjach fotowoltaicznych będących przedmiotem wniosku, do sieci energetycznej, dokonują na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, z którym mają Państwo zawarte umowy, dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.

W związku z powyższym, wprowadzanie do sieci przez Państwa prądu, który jest wyprodukowany w ww. instalacjach fotowoltaicznych stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Mając na uwadze informacje przedstawione w opisie sprawy oraz Państwa stanowisko przedstawione do pytania nr 1, należy stwierdzić, że co do zasady, Państwa stanowisko dotyczące uznania za odpłatną dostawę podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT czynności wprowadzenia przez Państwa do sieci prądu wyprodukowanego z instalacji fotowoltaicznej jest w tym zakresie prawidłowe.

Jednakże, o ile należy zgodzić się z Państwem, że wprowadzanie do sieci przez placówki oświatowe Gminy prądu, który jest wyprodukowany w instalacji fotowoltaicznej stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, to nie znajduje uzasadnienia zawarte w Państwa stanowisku stwierdzenie, że „Prosument w systemie netbiling otrzymuje wynagrodzenie, którego wartość określa się w kwocie równej nadwyżce sumy wartości sald ujemnych nad sumą sald dodatnich w danym okresie rozliczeniowym. Sprzedaż energii elektrycznej wpisuje się w określoną w ww. przepisach o VAT definicję działalności gospodarczej i w przypadku wystąpienia nadwyżki sumy wartości sald ujemnych nad sumą sald dodatnich w danym okresie rozliczeniowym, podlega ona zatem opodatkowaniu VAT na zasadach określonych w ustawie o VAT, jako odpłatna dostawa towarów”.

Należy podkreślić, że opodatkowaniu podlega nie sama nadwyżka pomiędzy sumą wartości sald ujemnych nad sumą wartości sald dodatnich, lecz prawidłowo określona podstawa opodatkowania energii wprowadzonej do sieci przez Prosumenta, która może wystąpić w każdym okresie rozliczeniowym bez względu na ostateczny wynik kompensowania wzajemnych zobowiązań sprzedawcy i Prosumenta.

Wobec powyższego, oceniając całościowo Państwa stanowisko w kwestii objętej pytaniem nr 1, z uwagi na użytą argumentację, uznaję je za nieprawidłowe.

Ponadto Państwa wątpliwości, objęte pytaniami nr 2, i 3 dotyczą kwestii:

- co stanowi dla Państwa placówek oświatowych podstawę opodatkowania przy wprowadzaniu do sieci prądu wyprodukowanego w instalacji fotowoltaicznej w okresie do dnia 31 stycznia 2025 r. (kwestia objęta pytaniem nr 2),

- co stanowi dla Państwa placówek oświatowych podstawę opodatkowania przy wprowadzaniu do sieci prądu wyprodukowanego w instalacji fotowoltaicznej w okresie od dnia 1 lutego 2025 r. (kwestia objęta pytaniem nr 3).

Odnosząc się do powyższego, należy mieć na uwadze niżej cytowany stan prawny i tak:

Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:

Podstawa opodatkowania obejmuje:

1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Natomiast jak stanowi art. 29a ust. 7 ustawy:

Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:

1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;

2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;

3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Z przytoczonego powyżej przepisu art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Kluczowa dla konstrukcji podstawy opodatkowania jest analiza pojęcia wynagrodzenia rozumianego jako wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Wskazany powyżej przepis art. 4b ust. 1 i ust. 2 ustawy o OZE wyznacza wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej określając ją jako iloczyn ilości energii elektrycznej wynikający z salda ujemnego i rynkowej ceny energii elektrycznej. Kwotę tą należy uznać za należne Państwu (tj. prosumentowi) wynagrodzenie za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach fotowoltaicznych.

Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta, pozostaje bez wpływu na określenie wysokości podstawy opodatkowania.

Mając na uwadze konstrukcję normatywną podstawy opodatkowania, wyrażoną w przytoczonym powyżej art. 29a ust. 1 ustawy oraz powołane przepisy ustawy o odnawialnych źródłach energii, należy podkreślić, że podstawą opodatkowania jest w istocie kwota należna, co istotne, pomniejszona o należny z tytułu danej dostawy podatek.

Kwotę należną dla Państwa jako prosumenta z tytułu dostawy wytworzonej energii elektrycznej w instalacji fotowoltaicznej stanowi wartość ustalona jako iloczyn ilości energii elektrycznej wprowadzonej przez Państwa do sieci po zbilansowaniu międzyfazowym i rynkowej ceny energii elektrycznej. Wskazana wartość (iloczyn energii wprowadzonej po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej) - jak stwierdzono powyżej - jest wartością należną Państwu z tytułu rozliczenia wprowadzonej do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej, obejmującą całość należnego Państwu świadczenia od przedsiębiorstwa energetycznego, którą - w celu określenia podstawy opodatkowania - należy pomniejszyć o kwotę występującego dla tej dostawy podatku należnego. Wskazuje to, że ww. wartość (iloczyn energii wprowadzonej do sieci po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej) stanowi kwotę brutto z tytułu dostawy wprowadzonej przez Państwa (tj. prosumenta) do sieci energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej, to znaczy kwotę zawierającą w sobie podatek VAT.

Podatek z tytułu tej dostawy należy więc liczyć od sumy wskazanej wartości (iloczynu energii wprowadzonej po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej), tj. metodą „w stu”.

Z powyższych wyjaśnień wynika, że jeżeli w danym okresie rozliczeniowym Państwo jako Prosument wprowadzą do sieci mniej energii elektrycznej niż z tej sieci Państwo pobiorą, nie oznacza to, że po Państwa stronie, w danym okresie rozliczeniowym, nie wystąpi podstawa opodatkowania, a w związku z tym nie powstanie obowiązek podatkowy. Jeżeli z saldowania ilościowego, dokonywanego w każdej godzinie doby, będzie wynikało, że Prosument wprowadził więcej energii niż pobrał z sieci, w odniesieniu do tak wprowadzonej do sieci przez Państwa energii elektrycznej, wystąpi u Państwa podstawa opodatkowania, a w związku z tym powstanie również obowiązek podatkowy (pomimo, że w skali całego okresu rozliczeniowego pobrali Państwo więcej energii niż wprowadzili do sieci).

Ponownie należy zauważyć, że zgodnie z brzmieniem art. 4b ust. 1 ustawy o OZE wprowadzonym ww. ustawą zmieniającą, w przypadku prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej do dnia 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:

1. sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne;

2. rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 6, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.

Z powyższego wynika, że przepis ten odnosi się do Prosumenta, który wprowadził po raz pierwszy energię do sieci do dnia 30 czerwca 2024 r., a więc dotyczy również Państwa (chociaż umowa Gminy ze sprzedawcą energii została zawarta w lipcu 2024 r., to we własnym stanowisku do pyt. nr 3 wskazują Państwo, że „Zmiana polega między innymi na tym, iż Prosument uruchomiony przed 1 lipca 2024 r., czyli w tym przypadku również Gmina (…), będzie ponownie rozliczany po cenie miesięcznej RCEm (Rynkowa miesięczna cena energii elektrycznej) a wartość depozytu zwiększona o współczynnik 1,23.”

Wskazany powyżej przepis art. 4b ustawy o OZE wyznacza wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej określając ją jako iloczyn ilości energii elektrycznej wynikający z salda ujemnego i rynkowej ceny energii elektrycznej. Kwotę tą należy uznać za należne Państwu (tj. prosumentowi) wynagrodzenie za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji.

Wskazana wartość (iloczyn sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej oraz rynkowej miesięcznej ceny) wypełnia dyspozycję art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Z opisu sprawy wynika ponadto, że od 1 lutego 2025 r. zostanie zwiększona wartość depozytu o współczynnik 1,23.

W tym miejscu należy wskazać, że wiąże się to ze zmianą przepisu art. 4c ust. 4 ustawy o OZE, który od 1 lutego 2025 r. otrzymuje brzmienie: „Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.”

Jak wynika z opisu sprawy, Państwa jednostki oświatowe otrzymują faktury VAT od sprzedawcy energii. Faktury obejmują sprzedaż energii elektrycznej oraz świadczenie usług dystrybucji i są wystawiane co dwa miesiące.

W podsumowaniu każdej faktury widnieje kwota netto, VAT i kwota brutto należna za ww. usługi. Ponadto na fakturach wykazane są kwoty wynikające z rozliczenia depozytu prosumenckiego. Wartość wskazanego depozytu nie określa czy jest to kwota netto czy też kwota brutto, tj. wraz z należnym podatkiem VAT. Kwoty do zapłaty, wynikające z faktur (wartość brutto) zostają na końcu faktur pomniejszone o kwotę depozytu.

Placówki oświatowe dokonując płatności za energię elektryczną każdorazowo pomniejszają zapłatę faktury o kwotę depozytu prosumenckiego wyszczególnionego na tej fakturze. Zatem dochodzi do wzajemnej kompensacji zobowiązań pomiędzy Państwa placówkami oświatowymi a przedsiębiorstwem energetycznym.

Analizując to, jaki wpływ na podstawę opodatkowania od 1 lutego 2025 r. ma zwiększenie depozytu prosumenckiego o współczynnik 1,23, należy odwołać się do uzasadnienia do ustawy zmieniającej, gdzie w zakresie współczynnika korelacyjnego 1,23 wskazano: „Dodatkowo w art. 4c w ust. 4 ustawy o OZE zakłada się wprowadzenie modyfikacji mechanizmu rozliczeń prosumentów w systemie net-billing poprzez zwiększenie wartości depozytu prosumenckiego dotyczącego danego miesiąca kalendarzowego o współczynnik korekcyjny 1,23 i jej przyporządkowanie do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym. W efekcie wzrośnie opłacalność rozliczeń w systemie net-billing, poprzez zmniejszenie różnicy między rynkową ceną energii dla prosumenta energii odnawialnej a oferowaną stawką z taryfy operatora.”

Z powyższego wynika zatem, że zwiększenie depozytu prosumenckiego o współczynnik 1,23 skutkuje zmniejszeniem różnicy między rynkową ceną energii dla prosumenta energii odnawialnej a oferowaną stawką z taryfy operatora.

Jak wynika z przepisów ustawy o OZE, w przypadku prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, czy prosumenta wirtualnego, który wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej do dnia 31 stycznia 2025 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z art. 4b ust. 1 ustawy o OZE, tj. jako iloczyn sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w art. 4b ust. 5 ustawy o OZE, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.

W konsekwencji podstawę opodatkowania u Państwa - prosumenta energii odnawialnej - należy wyliczyć jako wartość (iloczyn energii wprowadzonej do sieci po zbilansowaniu międzyfazowym i ceny rynkowej), która stanowi kwotę brutto z tytułu dostawy wprowadzonej przez Państwa (tj. prosumenta) do sieci energii elektrycznej wytworzonej w Instalacji, to znaczy kwotę zawierającą w sobie podatek VAT. Zatem podstawę opodatkowania przy wprowadzaniu do sieci prądu wyprodukowanego w instalacji fotowoltaicznej w okresie do dnia 31 stycznia 2025 r. stanowi iloczyn ilości energii elektrycznej, którą Państwo wprowadzili do sieci dystrybucyjnej w danym miesiącu oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej wyliczany metodą „w stu”.

Tym samym Państwa stanowisko w kwestii objętej pytaniem nr 2 jest prawidłowe.

Natomiast w przypadku prosumenta energii odnawialnej, który wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i od dnia 1 lutego 2025 r. wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej - wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z art. 4b ust. 1 ustawy o OZE, tj. jako iloczyn sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w art. 4b ust. 5 ustawy o OZE, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.

Ponadto zgodnie z przepisem art. 4c ust. 4 ustawy o OZE (przepis 4c ust. 4 zmieniony ustawą z dnia 27 listopada 2024 r. (Dz. U. z 2024 r. poz. 1847), która weszła w życie 28 grudnia 2024 r., obowiązujący od 1 lutego 2025 r.):

Tym samym należy przyjąć, że podstawą opodatkowania będzie iloczyn sumy ilości energii elektrycznej, którą Państwo wprowadzili do sieci dystrybucyjnej w danym miesiącu oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, od której należy obliczyć kwotę należnego podatku, a nie wyliczać go metodą „w stu”. Jedynie przemnożona przez współczynnik 1,23 rynkowa miesięczna cena energii elektrycznej stanowi wartość brutto, od której można wyliczyć podatek VAT metodą „w stu”.

Wobec powyższego Państwa stanowisko w kwestii objętej pytaniem nr 3 jest nieprawidłowe.

Państwa wątpliwości objęte pytaniami nr 4 i 5, dotyczą kwestii:

- w którym momencie powstanie dla Państwa placówek oświatowych obowiązek podatkowy przy wprowadzaniu do sieci prądu wyprodukowanego w instalacji fotowoltaicznej (kwestia objęta pytaniem nr 4);

- w jakim terminie Państwa placówki oświatowe powinny wystawić fakturę dokumentującą wprowadzanie do sieci prądu w instalacji fotowoltaicznej (kwestia objęta pytaniem nr 5).

Odnosząc się do kwestii określenia momentu powstania obowiązku podatkowego oraz dokumentowania czynności wprowadzenia energii wyprodukowanej w mikroinstalacji należy wyjaśnić, iż zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 19a ust. 1 ustawy:

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powyższy przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.

Przepis art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a ustawy stanowi:

Na mocy art. 19a ust. 7 ustawy:

Według art. 2 pkt 31 ustawy:

Faktury są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku od towarów i usług, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury.

Faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie ww. dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi (nabywcy), a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego.

Przepis art. 106b ust. 1 ustawy stanowi, że:

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

Zgodnie z art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy:

Na mocy art. 106i ust. 7 pkt 1 ustawy:

Stosownie do treści art. 106i ust. 8 ustawy:

W przypadku dostaw energii elektrycznej na rzecz innego podatnika podatku VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, zaś faktura powinna być wystawiona najpóźniej z chwilą upływu terminu płatności.

W sytuacji, gdy podatnik nie wystawił w tym terminie faktury lub wystawił ją z opóźnieniem - obowiązek podatkowy powstanie z chwilą upływu terminu na jej wystawianie, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.

W analizowanym przypadku przez „termin płatności” rozumie się termin płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci przez prosumenta.

Jak wykazano powyżej, wprowadzenie do sieci energii elektrycznej wytworzonej przez Państwa za wynagrodzeniem, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że zgodnie z pkt 2 Preambuły aneksów są Państwo Prosumentem energii odnawialnej i wytwarzają Państwo Energię Elektryczną wyłącznie z Odnawialnych źródeł energii w Mikroinstalacji w celu jej zużycia wyłącznie na potrzeby własne. Energię wprowadzoną do sieci rozliczają Państwo w systemie: netbilling - godzinowy. Jak wynika z powyższego, model netbillingu przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna będzie zapisywana wartościowo jako, tzw. depozyt prosumencki na Państwa indywidualnym koncie i będzie pomniejszać kwotę podlegającą (ewentualnie) zapłacie z tytułu zużycia prądu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego w danym okresie rozliczeniowym. W ww. umowach nie ustalono terminu na wystawienie faktury VAT przez Państwa jednostki oświatowe z tytułu sprzedaży energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej.

Odnosząc się do powyższego pomimo wskazania przez Państwa, że w „umowach nie ustalono terminu na wystawienie faktury VAT” oraz nie określono też wprost sformułowania: „termin płatności” z tytułu sprzedaży energii elektrycznej wyprodukowanej przez Państwa placówki oświatowe w instalacji fotowoltaicznej, nie można przyjąć, że jest to określony w umowie termin zwrotu niewykorzystanych środków należnych Państwu (tj. nie dłużej niż do końca 13 miesiąca). To, że umowa zasadniczo nie zawiera postanowień odnośnie terminu płatności za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci przez Państwa nie pozwala na przyjęcie, że brak jest takiego uzgodnienia między stronami umowy.

Z opisu sprawy wynika bowiem, że otrzymują Państwo faktury VAT od sprzedawcy energii, które wystawiane są co dwa miesiące. Na fakturach tych wykazane są kwoty wynikające z rozliczenia depozytu prosumenckiego, a kwoty do zapłaty, wynikające z faktur (wartość brutto) zostają pomniejszone o kwotę depozytu.

Przedstawiony model rozliczeń między stronami wskazuje na rodzaj kompensaty należności wzajemnych, przy czym należy podkreślić, że kwota należna do zapłaty przez Państwa z tytułu pobranej przez Państwa energii za okres rozliczeniowy (dwa miesiące) jest pomniejszana o kwotę należną Państwu od Sprzedawcy za ten sam okres w związku z energią wprowadzoną do sieci.

Wobec powyższego - zgodnie z powołanymi przepisami - zobowiązani są Państwo, stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, do udokumentowania fakturą ww. sprzedaży energii elektrycznej na rzecz Przedsiębiorstwa energetycznego (Sprzedawcy) w terminie wskazanym w art. 106i ust. 3 pkt 4 ustawy, tj. nie później niż z upływem terminu płatności.

Obowiązek podatkowy dla ustalonej jak wyżej podstawy opodatkowania, powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a oraz art. 19a ust. 7 ustawy. Dla dostawy energii elektrycznej dokonanej przez Państwa obowiązek podatkowy wiąże się z chwilą wystawienia przez Państwa faktury lub z chwilą upływu terminu na jej wystawienie (gdy Państwo nie wystawią faktury lub wystawią ją z opóźnieniem), a w przypadku, gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.

W konsekwencji winni Państwo wystawić fakturę dokumentującą sprzedaży energii elektrycznej na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego nie później niż z terminem płatności za dostawę energii wprowadzonej do sieci w ww. okresie rozliczeniowym.

Po Państwa stronie powstanie zatem obowiązek podatkowy z tytułu wprowadzenia energii elektrycznej do sieci - co do zasady - z chwilą wystawienia faktury, zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 lit. a ustawy, jednak nie później niż z upływem ww. terminu płatności.

Tym samym, oceniając całościowo Państwa stanowisko w zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 4 i 5, należy je uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Odnośnie dokumentów stanowiących załączniki do wniosku wyjaśniamy, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, wyczerpujący opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego winien wynikać z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, a nie z załączonych dokumentów. W związku z tym dokumenty przesłane przez Państwa nie mogą być przedmiotem merytorycznej analizy.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.