Miasto X, jednostka samorządu terytorialnego i czynny podatnik VAT, planuje wnieść aportem niezabudowaną działkę nr 1 do spółki „Y” Sp. z o.o., której jest jedynym udziałowcem. Spółka działa na zasadach non-profit w zakresie budownictwa mieszkaniowego. Działka, która stanie się terenem budowlanym przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (MW) po zmianie MPZP, ma…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 28 listopada 2025 r. (wpływ 28 listopada 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca – X (dalej: Miasto) - jednostka samorządu terytorialnego - jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT od dnia 1 stycznia 1994 r. i składa miesięczne deklaracje JPK_V7M. Wnioskodawca jest podatnikiem VAT z tytułu wykonywania czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych oraz innych czynności uznawanych za prowadzenie działalności gospodarczej, w zakresie których Wnioskodawca spełnia definicję podatnika zgodnie z art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
(...) 2024 r. Rada Miasta X podjęła uchwałę nr (…) w sprawie wyrażenia zgody na wniesienie przez Gminę (…) wkładu niepieniężnego do „Y” sp. z o.o. z siedzibą w (…) w postaci prawa własności nieruchomości zlokalizowanej w Gminie (…) przy ul. (…), oznaczonej jako działka 1 o pow. (…) ha, obręb (…).
„Y” Sp. z o. o. (dalej: Spółka) powołane zostało do życia na podstawie Uchwały Rady Miasta X nr (…) z dnia (…) 1997 r. Spółka działa na podstawie Kodeksu Spółek Handlowych oraz ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Jedynym Udziałowcem Spółki jest X. Podstawowym celem działalności Spółki jest budowa mieszkań i ich eksploatacja na zasadach najmu.
X działają na zasadach non-profit, co oznacza, że ich głównym celem nie jest generowanie zysków, lecz realizacja celów społecznych, takich jak budowa mieszkań dla osób o niskich dochodach. Dochody X nie są dzielone między wspólników, lecz przeznaczane na działalność statutową, czyli na dalsze budownictwo mieszkaniowe.
Miasto zamierza wnieść aportem do Spółki nieruchomość w postaci działki nr 1, w zamian za objęcie w niej udziałów.
Działka nr 1 powstała z podziału geodezyjnego działki nr 2 na podstawie Decyzji nr (…) z dnia (…) 2023 r. Natomiast działka nr 2 powstała w wyniku podziału działki nr 3 na podstawie Decyzji Prezydenta miasta (…) o sygn. (…) z dnia (…) 2019 r. Działka jest niezabudowana.
Spółka przewiduje jedynie budowę lokali mieszalnych wraz z wymaganą prawem infrastrukturą (miejsca postojowe i garaże dla przyszłych najemców). Dostępność mieszkań (wynajem) będzie w pierwszej kolejności dla mieszkańców Gminy (…). Czynsze z lokali mieszkalnych zwolnione są z podatku VAT.
Zgodnie z operatem szacunkowym z (…) 2024 r. oszacowane wartości prawa własności wynoszą:
- dla aktualnego przeznaczenia w MPZP (…) zł netto (zapis w planie miejscowym C78 - 4PU - tereny zabudowy produkcyjno-usługowej),
- dla przyszłego po zmianie przeznaczenia w MPZP (…) zł netto (zapisy w przyszłym planie miejscowym MW – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej).
W dniu (…) 2025 r. otrzymano klauzulę potwierdzenia aktualności operatu, oszacowane wartości nie zmieniły się.
Realizując zadania z zakresu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych mieszkańców Gminy, zasadne jest przyjęcie wartości po zmianie w MPZP.
W związku z zamiarem wniesienia aportu do Spółki pojawiła się wątpliwość, czy czynność ta będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Miasto stoi na stanowisku, że jest to czynność niepodlegająca opodatkowaniu, jednak zamierza obecnie rozliczyć podatek VAT, tak jakby była to czynność opodatkowana VAT. W ten sposób Miasto chce się zabezpieczyć przed ewentualnymi zaległościami i odsetkami podatkowymi, które mogłyby powstać w przypadku, gdy organy podatkowe nie podzielą jego stanowiska.
W związku z powyższym, Prezydent Miasta podjął decyzję o wniesieniu aportem do Spółki ww. nieruchomości i objęcie udziałów po kwocie brutto (tj. z doliczonym podatkiem VAT według stawki 23%). Miasto będzie także zobowiązane do wniesienia dopłaty (wkładu pieniężnego) do wartości pełnego udziału.
Rozważany jest wariant przekazania gruntu pod przyszłą zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (MW), po zmianie przeznaczenia w MPZP. Gmina obejmie (…) udziały (wartość jednego udziału wynosi (…) zł) poprzez wniesienie aportem do „Y” sp. z o.o. działki nr 1 o pow. (…) ha położonej przy ul. (…) wraz z VAT i dopłatą.
Wartość działki nr 1: (…) zł netto + (…) zł VAT = (…) zł brutto
(…): (…) = (…) udziały
Brakująca kwota, aby móc objąć pełny udział to (…) zł brutto i zostanie ona pokryta wkładem pieniężnym.
(…) zł + (…) zł = (…) zł
Ogółem kwota wniesionego aportu to (…) zł brutto.
Kwota VAT w wysokości (…) zł należna z tytułu aportu do odprowadzenia do Urzędu Skarbowego uregulowana zostanie przez Gminę.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:
1. Działka 1 od momentu nabycia do momentu jej wniesienia do Spółki w drodze aportu nie była/będzie wykorzystywana przez Miasto wyłącznie na cele działalności zwolnionej z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Działka nr 2 nie była przez Miasto wykorzystywana w żaden sposób. Teren nie posiadał określonego przeznaczenia i nie prowadzono na nim żadnej aktywności o charakterze gospodarczym.
2. Nabycie działki przez gminę nie było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT. Działka stała się własnością gminy w wyniku komunalizacji mienia z mocy prawa, na podstawie decyzji wojewody. Komunalizacja nie stanowi dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy o VAT. Ma charakter publicznoprawny, nieodpłatny i nie jest dokonywana na podstawie umowy cywilnoprawnej. W związku z tym, nabycie działki nie było udokumentowane fakturą VAT, Miasto nie otrzymało faktury z wykazanym podatkiem. Działka nr 1 powstała z podziału geodezyjnego działki 2 na podstawie Decyzji nr (…) z dnia (…) 2023 roku. Natomiast działka nr 2 powstała w wyniku podziału działki nr 3 na podstawie Decyzji Prezydenta Miasta (…) o sygn. (…) z dnia (…) 2019 rok.
3. Z tytułu nabycia prawa własności nieruchomości gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Jak wskazano w pkt 2 czynność nabycia działki nie była czynnością opodatkowaną podatkiem VAT, Miasto nie otrzymało faktury VAT z tytułu nabycia, podatek VAT naliczony nie wystąpił.
4. Wniesienie aportem prawa własności nieruchomości działki 1 do „Y” Sp. z o.o. nastąpi po zmianie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego na tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (MW). Przewidywany termin to IV kwartał 2026 roku.
5. Umowa przeniesienia własności nieruchomości zostanie zawarta i udokumentowana aktem notarialnym. Zostanie jednoznacznie wskazane, że zapłatę za wniesiony aport stanowią udziały w Spółce o określonej wartości nominalnej. Wartość nominalna obejmowanych udziałów będzie odpowiadała wartości przedmiotu aportu ustalonej przez wspólnika. Tym samym wynagrodzenie za wniesienie nieruchomości do Spółki w formie wkładu niepieniężnego oraz gotówki będzie miało formę objęcia udziałów o wartości nominalnej.
6. Na pytanie Organu „Czy wartość nominalna obejmowanych udziałów będzie odpowiadać wartości rynkowej działki nr 1? Jeśli nie, to proszę szczegółowo opisać jakie będą różnice i z czego będą one wynikały (z jakich powodów wartość nominalna obejmowanych udziałów będzie wyższa lub niższa od wartości rynkowej działki będącej przedmiotem aportu)?”, wskazali Państwo, że „Nie, wartość nominalna obejmowanych udziałów nie będzie dokładnie odpowiadać wartości rynkowej działki będącej przedmiotem aportu. Wartość obejmowanych udziałów będzie wyższa, ponieważ aport nieruchomości nie pokrywa pełnej wartości nominalnej ostatniego obejmowanego udziału. Różnica zostanie pokryta dodatkowym wkładem pieniężnym.
W sytuacji gdy czynność wniesienia przez gminę aportu zostanie uznana za czynność opodatkowaną podatkiem VAT przedstawiam następujące wyliczenia:
- wartość rynkowa działki (netto) wynosi (…) zł,
- podatek VAT w wysokości (…) zł,
- łączna wartość wyniesie (…) zł,
- nominalna wartość jednego udziału wynosi (…) zł,
- dopłata do udziału (…) zł,
- łącznie gmina obejmie (…) udziały o łącznej wartości nominalnej (…) zł.
W sytuacji gdy czynność wniesienia przez gminę aportu zostanie uznana za czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT przedstawiam następujące wyliczenia:
- wartość rynkowa działki (netto) wynosi (…) zł,
- nominalna wartość jednego udziału wynosi (…) zł,
- dopłata do udziału (…) zł,
- łącznie gmina obejmie (…) udziały o łącznej wartości nominalnej (…) zł.”
7. Na pytanie Organu „Czy wartość udziałów objętych przez Państwa w zamian za wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci przedmiotowej działki została skalkulowana z uwzględnieniem realiów rynkowych?”, wskazali Państwo, że „Tak, wartość udziałów obejmowanych w zamian za wniesienie wkładu niepieniężnego w postaci działki została ustalona z uwzględnieniem realiów rynkowych na podstawie operatu szacunkowego z dnia (…) 2024 roku. Wartość aportu odpowiada wartości rynkowej nieruchomości, a liczba oraz wartość obejmowanych udziałów zostały dostosowane do tej wartości. Tym samym wartość udziałów została skalkulowana w oparciu o rzeczywistą, rynkową wartość działki.”
8. Aport działki nr 1 zostanie dokonany wyłącznie w zamian za udziały w Spółce.
9. Na pytanie Organu „Czy Spółka, do której planują Państwo wnieść aport w postaci działki nr 1 będzie zobligowana do jakiegokolwiek dodatkowego świadczenia względem Państwa (poza wydaniem udziałów), np. dopłaty w gotówce kwoty podatku (we wniosku wspominają Państwo o „dopłacie wyrównawczej”)?”, wskazali Państwo, że „Nie. Spółka, do której planują Państwo wnieść aport w postaci działki, nie będzie zobowiązana do jakiegokolwiek świadczenia wyrównawczego na Państwa rzecz ani do żadnego innego świadczenia majątkowego poza wydaniem udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym. Spółka nie dokona żadnej dopłaty, zapłaty, zwrotu kosztów, ani nie przejmie żadnych zobowiązań związanych z wnoszoną nieruchomością. Dopłata wyrównawcza odnosi się do kwoty (…) zł, która stanowi dopłatę, którą zapłaci Miasto do uzyskania pełnej wartości udziałów.”
10. Wartość rynkowa aportu działki 1 wynosi (…) zł netto.
11. W sytuacji gdy czynność wniesienia przez gminę aportu zostanie uznana za czynność opodatkowaną podatkiem VAT wartość nominalna udziałów wyniesie (…) zł.
W sytuacji gdy czynność wniesienia przez gminę aportu zostanie uznana za czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT wartość nominalna udziałów wyniesie (…) zł.
12. W sytuacji gdy czynność wniesienia przez gminę aportu zostanie uznana za czynność opodatkowaną podatkiem VAT zostanie wydane (…) udziałów (wartość jednego udziału (…) zł).
W sytuacji gdy czynność wniesienia przez gminę aportu zostanie uznana za czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT zostanie wydane (…) udziałów (wartość jednego udziału (…) zł).
13. Zmiana przeznaczenia terenu, na którym znajduje się działka, nastąpi przed dokonaniem aportu.
Na dzień wniesienia aportu będzie obowiązywać Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego i jego postanowienia będą wiążące, w którym działka 1 stanowić będzie MW – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Wartość działki 1 będzie odpowiadać wycenie uwzględniającej nowy plan.
Pytania
1. Czy czynność wniesienia aportu przez Miasto do „Y” Sp. z o.o. jest czynnością podlegającą czy niepodlegającą opodatkowaniu VAT?
2. Jak ustalić podstawę opodatkowania podatkiem VAT dla czynności wniesienia aportu do „Y” Sp. z o.o. - w przypadku uznania aportu za czynność opodatkowaną?
Państwa stanowisko w sprawie
1. Wnioskodawca stoi na stanowisko, że Miasto w opisanym stanie faktycznym nie działa jako podatnik VAT i czynność wniesienia aportu do Spółki nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Wnioskodawca uważa, że w ramach transakcji wniesienia aportu do Spółki nie działa w charakterze przedsiębiorcy, lecz w charakterze publicznoprawnym.
Miasto utworzyło przedmiotową Spółkę na mocy Uchwały Rady Miasta nr (…) z dnia (…) 1997 r., co dodatkowo wskazuje, ze Miasto działa jako organ władzy publicznej.
Gmina jako jedyny udziałowiec Spółki ma realny wpływ na realizację - za jej pośrednictwem - zadań z zakresu budownictwa mieszkaniowego na podstawie ustawy o samorządzie gminnym.
Zdaniem Gminy wniesienie aportu do Spółki wpisuje się w obszar zadań własnych gminy, do których należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty m.in. w zakresie gminnego budownictwa mieszkaniowego (art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, Dz. U. z 2025 r. poz. 1153).
Wniesienie aportu do Spółki nie ma na celu jej dokapitalizowanie lecz związane jest z realizacją zadania własnego (bez nastawienia na zysk).
Spółki (…) (…) – w tym także Spółka – działają na zasadach non-profit (ustawa o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa), a ich działalność wpisuje się w ramy zadań własnych gminy z zakresu gminnego budownictwa mieszkaniowego. Udziały w tego typu spółce miejskiej prowadzącej działalność non-profit są co do zasady niezbywalne, a więc w czynności wniesienia aportu brak jest ekwiwalentności świadczenia.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o społecznych formach mieszkalnictwa dochody (…) nie mogą być przeznaczane do podziału między wspólników lub członków. Przeznacza się je w całości na działalność Statutową Spółki.
Wspierając budownictwo mieszkaniowe Miasto realizuje obowiązki konstytucyjne i ustawowe organu władzy publicznej i nie może być uznane za podatnika od towarów i usług zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług.
2. W przypadku uznania wniesienia aportu w postaci działki nr 1 o pow. (…) ha położonej przy ul. (…) za czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, podstawę opodatkowania - zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT - stanowi wartość rynkowa udziałów (lub akcji) objętych w zamian za wniesiony wkład niepieniężny, pomniejszona o kwotę należnego podatku, przy czym wartość z operatu szacunkowego może stanowić punkt odniesienia. Dla działki budowlanej zastosowanie ma stawka 23% VAT. Dopłata wyrównawcza (tzw. dopłata do pełnych udziałów) pozostaje poza zakresem opodatkowania.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W ujęciu tego przepisu, pojęcie „dostawa towarów” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np.: sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.
Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zatem, zgodnie z powołanymi przepisami, nieruchomości w tym grunty, spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.
Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Aport to wkład na utworzenie lub powiększenie majątku spółki, który daje prawo do udziału w jej zyskach. Przedmiotem aportu mogą być pieniądze (aporty pieniężne), rzeczy lub prawa (aporty rzeczowe) oraz umiejętności, kompetencje techniczne czy zawodowe.
W związku z wniesieniem wkładu do spółki realizują się dwa rodzaje świadczeń ekonomicznych:
- wnoszący wkład (aport) przenosi na spółkę, do której dokonuje wkładu, prawo do rozporządzania określonymi składnikami majątku,
- w zamian za aport wnoszący otrzymuje pewne uprawnienia (udziały) mające określoną wartość.
Taka transakcja bez wątpienia ma charakter odpłatny. Odpłatność może przybierać różne formy – nie jest konieczne, aby została ustalona lub dokonana w pieniądzu. Odpłatnością jest więc także np. otrzymanie udziałów spółki, w związku z którym wnoszący aport uzyskuje pewną wymierną korzyść.
Wniesienie aportu do spółki prawa handlowego lub cywilnego – w zależności od tego co jest jego przedmiotem – spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług. Tym samym, w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy, uznawane jest za sprzedaż, ponieważ odbywa się za wynagrodzeniem: istnieje bowiem bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem w formie wyrażonych pieniężnie udziałów.
W sytuacji zatem, gdy przedmiotem aportu są towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z odpłatną dostawą towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy.
Nie każdą jednak czynność stanowiącą dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, można uznać za czynność opodatkowaną. Aby dana czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot, który w ramach tej czynności jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Z cyt. wyżej art. 15 ust. 6 ustawy wynika, że wyłączenie przewidziane w tym przepisie dotyczy wyłącznie organów władzy publicznej oraz odnosi się tylko do tych czynności, które związane są z realizacją zadań nałożonych na te podmioty przepisami prawa, do realizacji których zostały one powołane.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1, ze zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Dokonując wykładni powołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 6 ustawy, należy rozgraniczyć sferę imperium, która jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług od sfery dominium, w której stosownie do wskazanych wyżej przepisów, organy powinny być traktowane jak podatnicy tego podatku. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest więc również organ władzy publicznej, jeżeli w stosunku do określonej czynności lub transakcji zachowuje się jak podmiot gospodarczy. Z tego właśnie względu, ustawodawca uznał w art. 15 ust. 6 ustawy, że organy nie są podatnikami w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Powyższy przepis nie jest samodzielną podstawą do określenia, kiedy organ władzy publicznej jest podatnikiem VAT. Nie można go bowiem interpretować w oderwaniu od wynikającej z art. 15 ust. 1 ustawy definicji podatnika jako podmiotu wykonującego działalność gospodarczą w rozumieniu ust. 2 tego artykułu, przy czym działalność ta musi być wykonywana samodzielnie – we własnym imieniu i na własny rachunek. Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle wskazanych unormowań, jednostki samorządu terytorialnego, na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:
- podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nie odrębnymi przepisami prawa oraz
- podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 7 ww. ustawy:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej (pkt 1), gminnego budownictwa mieszkaniowego (pkt 7).
Zgodnie z art. 91 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1684):
Prawa powiatu przysługują miastom, które w dniu 31 grudnia 1998 r. liczyły więcej niż 100 000 mieszkańców, a także miastom, które z tym dniem przestały być siedzibami wojewodów, chyba że na wniosek właściwej rady miejskiej odstąpiono od nadania miastu praw powiatu, oraz tym, którym nadano status miasta na prawach powiatu, przy dokonywaniu pierwszego podziału administracyjnego kraju na powiaty.
Na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym:
Miasto na prawach powiatu jest gminą wykonującą zadania powiatu na zasadach określonych w tej ustawie.
Stosownie do art. 92 ust. 3 ustawy o samorządzie powiatowym:
Ustrój i działanie organów miasta na prawach powiatu, w tym nazwę, skład, liczebność oraz ich powoływanie i odwoływanie, a także zasady sprawowania nadzoru określa ustawa o samorządzie gminnym.
W świetle art. 24 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.):
Do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy.
Jak stanowi art. 13 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
Z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z ustaw, nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu. W szczególności nieruchomości mogą być przedmiotem sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji.
Z opisu sprawy wynika, że Miasto zamierza wnieść aportem do „Y” Sp. z o. o., której jedynym udziałowcem jest Miasto, nieruchomość w postaci działki nr 1, w zamian za objęcie udziałów w Spółce.
Państwa wątpliwości, w pierwszej kolejności, dotyczą ustalenia czy czynność wniesienia aportu przez Miasto do „Y” Sp. z o.o. jest czynnością podlegającą czy niepodlegającą opodatkowaniu VAT.
W tym miejscu należy wskazać, że pojęcie podatnika obejmuje swym zakresem podmioty, które dokonują czynności podlegającej opodatkowaniu. Ustawodawca określił wskazane pojęcie szeroko. Działalność gospodarcza ma miejsce również wówczas, gdy nie przyniosła ona żadnych widocznych efektów (bez względu na cel i rezultat takiej działalności). Charakterystyka ta pozwala na uznanie, że pojęcie podatnika na gruncie podatku od towarów i usług ma wymiar autonomiczny i niezależny od uregulowań innych aktów normatywnych regulujących stosunki prawnopodatkowe.
Ustawa definiuje więc podatnika jako każdy podmiot, niezależnie od jego formy organizacyjno-prawnej, który samodzielnie prowadzi działalność gospodarczą, bez względu na cel oraz rezultat takiej działalności. W szczególności działalność gospodarcza nie musi być prowadzona w celu osiągnięcia zysku.
Warto w niniejszej sprawie przywołać wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt I FSK 674/21, w którym Sąd wskazał:
Przydatne dla rozpoznawanej sprawy jest zwłaszcza stanowisko przyjęte w wyrokach Trybunału Sprawiedliwości z 29 października 2015 r. w sprawie C-174/14 (ECLI:EU:C:2015:733) oraz z 22 lutego 2018 r. w sprawie C-182/17 (ECLI:EU:C:2018:91.), bowiem okoliczności faktyczne spraw rozstrzyganych przez Trybunał Sprawiedliwości wykazują istotne analogie ze sporem występującym w rozpoznawanej sprawie. W ostatnim z wymienionych wyroków, tj. wyroku z 22 lutego 2018 r. w sprawie C-182/17, Trybunał wyjaśnił, że działalność polegająca na wykonywaniu przez spółkę należąca w 100% do gminy niektórych zadań publicznych, zgodnie z umową zawartą między nią samą a gminą nie jest objęta zasadą nieopodatkowania podatkiem od wartości dodanej przewidzianą w art. 13 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE wówczas, gdy działalność ta stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE. Podkreślił zarazem, że:
(...) z zastrzeżeniem sprawdzenia przez sąd odsyłający istotnych okoliczności faktycznych, działalność taka jak będąca przedmiotem postępowania głównego, polegająca na wykonywaniu przez spółkę niektórych zadań publicznych zgodnie z umową zawartą między nią samą a gminą (w rozpatrywanej obecnie sprawie – Województwem) stanowi odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu VAT na mocy tego przepisu” (pkt 42). Trybunał potwierdził swoje wcześniejsze stanowisko, że nawet w sytuacji, w której zakres autonomii spółki jest ograniczony w ten sposób, że kapitał spółki należy w 100% do gminy (w rozpatrywanej obecnie sprawie – do Województwa) nie stanowi okoliczności przesądzającej dla uznania, iż podmiot taki należy uznać za wykonujący działalność, jako „organ władzy publicznej” dla potrzeb VAT. Jak bowiem wskazał Trybunał, pomimo tej okoliczności inne cechy więzi łączącej spółkę z organem władzy publicznej (gminą) mogą przemawiać za uznaniem, że faktycznie nie pozostaje ona w organicznym związku z tym podmiotem, gdyż nie jest wystarczająco wkomponowana w ramy organizacji administracji publicznej.
Podobne wnioski wynikają z wyroku z dnia 26 maja 2021 r. (sygn. akt I FSK 1803/18), w którym NSA w Warszawie odwołał się do orzecznictwa TSUE i wskazał:
Jako że [...] została bowiem utworzona przez gminę [...] w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o celu niezarobkowym, spółka ta jest przede wszystkim osobą prawną prawa prywatnego posiadającą, według przepisów, którym podlega, pewną autonomię w stosunku do wspomnianej gminy w zakresie funkcjonowania i bieżącego własnego zarządzania. Chociaż zakres autonomii [...] jest oczywiście ograniczony ze względu na fakt, iż kapitał spółki, w którym osoby prywatne nie mogą objąć udziałów, jest w 100% własnością gminy [...] inne czynniki mogą wskazywać na to, że owa gmina nie jest w stanie wywierać decydującego wpływu na działalność [...].
Ocena charakteru wykonywanych przez gminę czynności za pośrednictwem spółki prawa handlowego była również przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt I FSK 659/18, NSA wskazał:
[...] utworzenie przez gminę spółki kapitałowej w celu wykonywania zadań własnych jest jedną z zasadniczych form wykonywania zadań w obszarze użyteczności publicznej. Decyzja o powierzeniu takiej spółce wykonywania zadań publicznych przyjmuje postać uchwały organu gminy, a także dokonywa się w akcie założycielskim spółki (akcie założycielskim spółki z o.o.). Według art. 4 ust. 1 pkt 1 u. g. k., jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wyborze sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej. W orzecznictwie zwraca się uwagę, że tylko wtedy, gdy mamy do czynienia z podmiotem od gminy niezależnym organizacyjnie i gospodarczo jego zaangażowanie w wykonywanie gminnych zdań użyteczności publicznej odbywa się na zasadach ogólnych, a więc z wykorzystaniem umowy. W przypadku powołania do życia spółki kapitałowej w celu realizacji określonych zadań własnych gminy (art. 9 ust. 1 u. s. g.), uchwała powierzająca takiej spółce wykonywanie zadań własnych gminy stanowi podstawę zlecenia spółce wykonywania tych zadań (wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2590/15). Z powyższego wynika, że jakkolwiek w niniejszej sprawie brak było podstaw do powierzenia wykonywania zadań w drodze umowy cywilnoprawnej, to zgodzić się trzeba z organem, że relacja zobowiązaniowa to nie tylko stosunek powstały na kanwie umowy cywilnoprawnej, ale także innego rodzaju porozumień, czy też podjętych uchwał, które powodują powstanie relacji zobowiązującej strony do wzajemnego określonego zachowania.
W opisanej sytuacji, w przypadku transakcji wniesienia aportu do Spółki, wyczerpane zostaną przesłanki do uznania tej czynności za podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z art. 7 ust. 1 ustawy – transakcja zbycia nieruchomości gruntowych w drodze aportu, jest niewątpliwie czynnością cywilnoprawną (nie zaś publicznoprawną).
Jak wskazano wyżej, Miasto – w zakresie czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, aportu, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych) – jako osoba prawna podlega obowiązkowi podatkowemu na zasadach ogólnych. W tym zakresie bowiem, wykonywane przez Miasto czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Jednocześnie należy wskazać, że czynność, którą planują Państwo wykonać, opisana we wniosku, nie będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. Organy władzy publicznej nie są uznawane za podatników w zakresie czynności, które mieszczą się w ramach zadań, dla realizacji których zostały one powołane, dodatkowo pod warunkiem, że czynności te nie są wykonywane na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. W przypadku dostawy nieruchomości za odpłatnością (w tym wniesienia aportu) nie są realizowane zadania, dla realizacji których organy te zostały powołane. Państwa działania będą w tym przypadku tożsame z działaniami każdego innego podmiotu dokonującego dostawy nieruchomości.
Mając na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że wniesienie przez Państwa aportu w postaci niezabudowanej działki nr 1 do Spółki, będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, a Państwo wystąpią w tym przypadku w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy.
Reasumując, wnosząc do Spółki aport w postaci niezabudowanej działki nr 1 będą działali Państwo jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, a nie jako organ władzy publicznej i w konsekwencji nie będą mogli Państwo skorzystać w tym zakresie z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy.
W tym miejscu należy wskazać, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
W świetle art. 2 pkt 33 ustawy:
Przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Opodatkowane są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe niezabudowane, będące terenami budowlanymi w rozumieniu ww. art. 2 pkt 33 ustawy, pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane – są zwolnione od podatku.
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.) reguluje zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej.
W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W myśl art. 4 ust. 2 ww. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.
Ponadto, stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę”.
W konsekwencji, generalnie opodatkowane podatkiem VAT są dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku tych ostatnich opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane, czyli tereny przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, dla których nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego oraz nie wydano decyzji o warunkach zabudowy – są zwolnione od podatku VAT.
Z opisu sprawy wynika, że działka nr 1 jest niezabudowana. Wskazali Państwo, że na dzień wniesienia aportu będzie obowiązywał Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, w którym działka 1 stanowić będzie tereny oznaczone symbolem MW – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej.
W świetle powyższych okoliczności należy wskazać, że działka nr 1 spełnia definicję terenów budowlanych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy, a zatem jej dostawa nie będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Należy zaznaczyć, że jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
- towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
- przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
NSA w wyroku z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 627/12 wskazał, że „zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., przysługuje tylko wtedy gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok ETS z dnia 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał”.
W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje zatem, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia VAT.
Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie może mieć zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży, w wyniku której nabył on wcześniej ten towar, nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
W opisie sprawy wskazali Państwo, że nabycie działki nr 1 przez Miasto nie było czynnością opodatkowaną podatkiem VAT. Działka stała się własnością Miasta w wyniku komunalizacji mienia z mocy prawa, na podstawie decyzji wojewody.
Mając na uwadze powyższe, nie będą mogli Państwo w stosunku do niezabudowanej działki nr 1 również zastosować zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, bowiem w okolicznościach niniejszej sprawy nie można mówić, że przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu ww. działki lub że takie prawo Państwu nie przysługiwało, skoro dostawa nie była objęta tym podatkiem i przy nabyciu nie wystąpił podatek VAT, który mógłby podlegać odliczeniu. Ponadto wskazali Państwo, że działka nr 1 od momentu nabycia do momentu jej wniesienia do Spółki w drodze aportu nie była/będzie wykorzystywana przez Miasto wyłącznie na cele działalności zwolnionej z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że nie zostaną spełnione również warunki do zastosowania zwolnienia od podatku VAT przy dostawie (aporcie) działki nr 1 na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
W konsekwencji, do opisanej we wniosku transakcji wniesienia aportem prawa własności działki nr 1 nie znajdzie zastosowania zwolnienie od podatku wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy ani z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, a zatem ww. dostawa będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług według stawki właściwej dla przedmiotu dostawy.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem za nieprawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą kwestii jak ustalić podstawę opodatkowania podatkiem VAT dla czynności wniesienia aportu do „Y” Sp. z o.o. - w przypadku uznania aportu za czynność opodatkowaną.
Kwestie dotyczące ustalenia podstawy opodatkowania zostały unormowane w art. 29a ustawy.
Na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Art. 29a ust. 1 ustawy odnosi się do wszystkiego, co stanowi zapłatę, obejmując swym zakresem każdą formę zapłaty otrzymaną przez sprzedawcę z tytułu dostawy towarów lub wykonania usługi.
Katalog elementów dodatkowych wchodzących w skład podstawy opodatkowania określony został w art. 29a ust. 6 ustawy. Stosownie do tego przepisu:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Z kolei w art. 29a ust. 7 ustawy zostały wymienione elementy, które należy wyłączyć z podstawy opodatkowania (zmniejszające podstawę opodatkowania). Zgodnie z treścią ww. przepisu:
Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Z istoty aportu (wniesienia wkładu niepieniężnego do Spółki) wynika ekonomiczna wymiana świadczeń pomiędzy wnoszącym wkład niepieniężny i Spółką wydającą w zamian udziały/akcje (zapewniające udział w zyskach). Wnoszący wkład (aport) przenosi na Spółkę, do której dokonują wkładu, prawo do rozporządzania określonymi składnikami majątku (materialnymi i niematerialnymi). W zamian za to otrzymują pewne uprawnienia (udziały lub akcje), które mają określoną wartość. Ekwiwalentem dla wnoszącego aport będzie w tym przypadku wartość udziałów/akcji otrzymanych w zamian za ten wkład. W takich przypadkach, przy określeniu podstawy opodatkowania zastosowanie znajdzie zasada ogólna – podstawą opodatkowania będzie wszystko, co stanowi zapłatę, którą podatnik ma otrzymać z tytułu transakcji.
W tym miejscu należy wskazać, że w dniu 8 maja 2024 r. zapadł wyrok w sprawie C-241/23, w którym TSUE wskazał, że:
27 Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że podstawą opodatkowania odpłatnej dostawy towarów jest wynagrodzenie rzeczywiście otrzymane z tego tytułu przez podatnika. Owo wynagrodzenie jest zatem wartością subiektywną, czyli rzeczywiście otrzymaną, a nie wartością oszacowaną według kryteriów obiektywnych (zob. podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2012 r., Orfey, C-549/11, EU:C:2012:832, pkt 44 i przytoczone tam orzecznictwo).
28 Jeżeli wartość ta nie jest kwotą pieniędzy uzgodnioną między stronami, powinna ona, jako wartość subiektywna, odpowiadać wartości, jaką odbiorca dostawy towarów, stanowiącej zapłatę za inną dostawę towarów, przypisuje towarom, które zamierza uzyskać, i musi odpowiadać kwocie, jaką byłby on skłonny za tę usługę zapłacić (zob. podobnie wyrok z dnia 19 grudnia 2012 r., Orfey, C-549/11, EU:C:2012:832, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo).
29 W niniejszej sprawie subiektywna wartość zapłaty za wniesienie aportem nieruchomości odpowiada wartości pieniężnej, jaką W. i B. przyznały akcjom P., gdy przyjęły je w zamian za te wkłady na kapitał tej spółki.
30 Z zastrzeżeniem weryfikacji przez sąd odsyłający, z umów zawartych pomiędzy W. i B. z jednej strony a P. z drugiej strony wynika, że zapłata za włączenie dotychczas należących do W. i B. nieruchomości do jej kapitału odpowiada przyznaniu liczby akcji, których wartość jednostkowa jest ustalana w zależności od wartości emisyjnej takiej akcji. Wynika z tego, że subiektywna wartość każdej z tych akcji, które W. i B. objęły w ramach tego podwyższenia kapitału, odpowiada cenie emisyjnej tych akcji.
31 Ta cena emisyjna, która wynosi 35 287,19 PLN, czyli około 8123 EUR, odpowiada zatem wartości pieniężnej uzgodnionej i rzeczywiście otrzymanej przez W. i B. za każdą z akcji P.
Podsumowując, we wskazanym wyroku TSUE zaznaczył, że:
W świetle całości powyższych rozważań na pytanie sądu odsyłającego należy odpowiedzieć, iż art. 73 dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że podstawę opodatkowania wniesienia aportem nieruchomości przez pierwszą spółkę do kapitału drugiej spółki w zamian za akcje tej ostatniej należy ustalić na podstawie wartości emisyjnej tych akcji, jeżeli spółki te uzgodniły, że zapłatę za ten wkład kapitałowy będzie stanowić ta wartość emisyjna.
Wskazali Państwo, że Prezydent Miasta podjął decyzję o wniesieniu aportem do Spółki działki nr 1 i objęcie udziałów po kwocie brutto (tj. z doliczonym podatkiem VAT według stawki 23%). Miasto będzie także zobowiązane do wniesienia dopłaty (wkładu pieniężnego) do wartości pełnego udziału.
Rozważany jest wariant przekazania gruntu pod przyszłą zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (MW), po zmianie przeznaczenia w MPZP. Gmina obejmie (...) udziały (wartość jednego udziału wynosi (…) zł) poprzez wniesienie aportem do „Y” sp. z o.o. działki nr 1 o pow. (…) ha położonej przy ul. (…) wraz z VAT i dopłatą.
Umowa przeniesienia własności nieruchomości zostanie zawarta i udokumentowana aktem notarialnym. Zostanie jednoznacznie wskazane, że zapłatę za wniesiony aport stanowią udziały w Spółce o określonej wartości nominalnej. Wartość nominalna obejmowanych udziałów będzie odpowiadała wartości przedmiotu aportu ustalonej przez wspólnika. Tym samym wynagrodzenie za wniesienie nieruchomości do Spółki w formie wkładu niepieniężnego oraz gotówki będzie miało formę objęcia udziałów o wartości nominalnej.
Wartość nominalna obejmowanych udziałów nie będzie dokładnie odpowiadać wartości rynkowej działki będącej przedmiotem aportu. Wartość obejmowanych udziałów będzie wyższa, ponieważ aport nieruchomości nie pokrywa pełnej wartości nominalnej ostatniego obejmowanego udziału. Różnica zostanie pokryta dodatkowym wkładem pieniężnym.
W analizowanej sytuacji podstawę opodatkowania należy ustalić zatem w oparciu o wartość nominalną udziałów. Należy zatem uznać, że podstawą opodatkowania VAT dla czynności przeniesienia aportem działki nr 1 poprzez wniesienie jej do Spółki w formie wkładu niepieniężnego w zamian za udziały w Spółce, na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy w zw. z art. 29a ust. 6 pkt 1 ustawy, będzie określona jako wartość nominalna otrzymanych przez Państwa udziałów Spółki w zamian za wniesiony wkład niepieniężny, pomniejszona o kwotę należnego podatku.
Odnośnie natomiast dodatkowego wkładu pieniężnego związanego z różnicą, jaka wystąpi ponieważ aport nieruchomości nie pokrywa pełnej wartości nominalnej ostatniego obejmowanego udziału, należy wskazać, że pieniądze nie są towarem w myśl ustawy o podatku od towarów i usług, tym samym ich przekazanie w ramach wkładu pieniężnego nie wypełnia definicji dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Nie sposób uznać również wniesienia wkładu pieniężnego za świadczenie usług zdefiniowane w art. 8 ust. 1 ustawy. W konsekwencji, wniesienie przez Państwa wkładu pieniężnego – dopłaty wyrównawczej (tzw. dopłaty do pełnych udziałów) nie stanowi ani odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, a tym samym czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 oceniane całościowo uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytań). Inne kwestie przedstawione w zdarzeniu przyszłym, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być - zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.
Ponadto interpretacja nie rozstrzyga w zakresie właściwej stawki podatku VAT dla wniesienia aportem do Spółki ww. działki. Nie wydajemy interpretacji indywidualnych w takim zakresie. Kwestie te są rozstrzygane w ramach odrębnej instytucji – wiążących informacjami stawkowych. Mogą Państwo wystąpić do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z odrębnym wnioskiem o wydanie wiążącej informacji stawkowej (WIS).
Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo