Interpretacja 0111-KDIB3-2.4012.837.2025.1.KK

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 23 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.

Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 4 grudnia 2025 r. (wpływ 5 grudnia 2025 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Miasto i Gmina X planuje realizację inwestycji pn. „(...)”, współfinansowanej ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Y.

Zakres inwestycji obejmuje m.in.:

(...)

Budynek użyteczności publicznej w Z stanowi własność Miasta i Gminy X. Obiekt jest udostępniany nieodpłatnie na podstawie umów użyczenia jednostkom i organizacjom lokalnym m.in. (...). Budynek nie jest wykorzystywany do działalności gospodarczej i nie generuje przychodów.

Instalacja fotowoltaiczna zostanie zamontowana na gruncie i będzie własnością Gminy. Wyprodukowana energia elektryczna będzie w pierwszej kolejności zużywana na potrzeby własne obiektu, tj. zasilanie instalacji wewnętrznych, oświetlenia, ogrzewania i wyposażenia użytkowników budynku.

Miasto i Gmina X zawrze umowę z przedsiębiorstwem energetycznym w systemie net-billingu, tj. rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci wobec wartości energii pobranej z sieci. W tym systemie nadwyżki energii są rozliczane w formie wartościowego salda, a Gmina nie uzyskuje realnego wynagrodzenia pieniężnego za sprzedaż energii.

Nadwyżka energii nie jest przedmiotem odrębnej odpłatnej sprzedaży.

Instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Gmina będzie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o OZE jako odbiorca końcowy wytwarzający energie wyłącznie na potrzeby własne w mikroinstalacji, bez prowadzenia działalności gospodarczej w tym zakresie.

Towary i usługi nabywane w ramach realizacji inwestycji będą wykorzystywane wyłącznie do wykonywania zadań własnych Gminy, określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w tym w zakresie:

-        wspierania działalności organizacji pozarządowych,

-        utrzymania obiektów użyteczności publicznej.

Wydatki na realizacje inwestycji zostaną udokumentowane fakturami wystawionymi na Miasto i Gminę X. Wydatki związane z instalacją fotowoltaiczną są możliwe do wyodrębnienia od pozostałych kosztów inwestycji.

Budynek użyteczności publicznej w Z stanowi własność Miasta i Gminy X.

Obiekt jest udostępniany nieodpłatnie na podstawie umów użyczenia jednostkom i organizacjom lokalnym (m.in. (...)).

Miasto i Gmina X nie prowadzi działalności gospodarczej w tym budynku oraz nie uzyskuje przychodów z jego użytkowania.

Inwestycja polegająca na termomodernizacji budynku i montażu instalacji fotowoltaicznej będzie realizowana w ramach zadań własnych Gminy, określonych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, w szczególności w zakresie:

-        wspierania działalności organizacji pozarządowych,

-        utrzymania obiektów użyteczności publicznej.

Wyprodukowana energia elektryczna z instalacji fotowoltaicznej będzie wykorzystywana wyłącznie na potrzeby własne budynku, bez sprzedaży komercyjnej.

Miasto i Gmina X nie uzyska wynagrodzenia pieniężnego z tytułu wytwarzania energii elektrycznej – rozliczenia z przedsiębiorstwem energetycznym będą prowadzone w systemie net-billingu, który nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Towary i usługi nabywane w ramach realizacji inwestycji będą wykorzystywane wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że:

Umowa Miasta i Gminy X z przedsiębiorstwem energetycznym w systemie net-billingu nie przewiduje dla Gminy jakiegokolwiek wynagrodzenia pieniężnego z tytułu energii elektrycznej wytworzonej w instalacji fotowoltaicznej i wprowadzonej do sieci.

W systemie net-billingu, który ma zostać zastosowany, nie dochodzi do odpłatnej sprzedaży energii na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego. Energia wprowadzana do sieci jest wyłącznie rejestrowana, a jej wartość jest zapisywana na indywidualnym koncie prosumenckim w postaci wartościowego depozytu.

Kompensata wartości energii wprowadzonej i pobranej polega na tym, że:

-     wartość energii, którą Gmina wprowadzi do sieci, jest przeliczana według ceny rynkowej (zgodnie z zasadami systemu net-billingu) i zapisana jako depozyt na koncie prosumenckim,

-     depozyt ten może być następnie wykorzystany wyłącznie na pokrycie wartości energii pobieranej z sieci,

-     nie stanowi to żadnego wynagrodzenia, ani dochodu, ponieważ środki z depozytu nie są wypłacane Gminie,

-     jest to wyłącznie mechanizm rozliczeniowy, czyli wzajemne potrącenie wartości energii wprowadzonej i pobranej, bez realnego przychodu po stronie Gminy.

W konsekwencji:

-     Gmina nie otrzymuje zapłaty ani przychodu za energię elektryczną,

-     nie jest zawierana - nie powstaje czynność opodatkowana VAT,

-     mechanizm net-billingu stanowi wyłącznie techniczny system rozliczeń, a nie odpłatne świadczenie usług lub dostawę towarów.

Dlatego też użyte we wniosku sformułowanie, że „Gmina nie uzyskuje realnego wynagrodzenia pieniężnego za sprzedaż energii”, oznacza, że wszelkie rozliczenia mają charakter czysto wartościowy i kompensacyjny, a nie odpłatny.

W przypadku wystąpienia nadwyżki energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną i wprowadzonej do sieci wobec ilości energii pobranej z tej sieci informują Państwo, że:

a) Gmina będzie mogła wykorzystać nadwyżkę energii w późniejszym terminie. Zgodnie z zasadami systemu net-billingu, rozliczenie odbywa się w oparciu o wartość energii wprowadzonej oraz pobranej, a zgromadzone środki na koncie prosumenckim mogą zostać wykorzystane na pokrycie kosztów energii pobieranej z sieci. Okres, w którym nadwyżka może być wykorzystana, wynosi 12 miesięcy od momentu jej powstania.

b) Po upływie 12 miesięcy niewykorzystana nadwyżka „przepada”. Niewykorzystane środki zgromadzone na koncie prosumenckim w systemie net-billingu po upływie 12-miesięcznego okresu rozliczeniowego nie przechodzą na kolejny okres i nie są wypłacane Gminie.

Miasto i Gmina X będzie korzystać z rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci, zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii (system net-billingu).

W świetle przedstawionych okoliczności instalacja fotowoltaiczna nie będzie mieściła się w żadnym z przypadków wskazanych w art. 4d ust. 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Instalacja fotowoltaiczna zamontowana na budynku użyteczności publicznej będzie wykorzystywana wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. do realizacji zadań własnych Gminy w zakresie utrzymania obiektów użyteczności publicznej, wspierania działalności organizacji lokalnych oraz zapewnienia bezpieczeństwa publicznego.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana wyłącznie do realizacji zadań własnych Gminy, które nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Budynek nie jest wykorzystywany do czynności opodatkowanych, nie generuje przychodów i jest udostępniany nieodpłatnie jednostkom oraz organizacjom lokalnym.

W konsekwencji nie występuje jednoczesne wykorzystanie instalacji do działalności gospodarczej oraz do celów innych niż działalność gospodarcza.

Z tego względu nie istnieje możliwość przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej, ponieważ Gmina w ogóle nie będzie wykorzystywała przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Instalacja fotowoltaiczna nie będzie wykorzystywana ani do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, ani do czynności zwolnionych z podatku VAT.

Ponieważ Gmina nie wykonuje żadnych czynności opodatkowanych ani zwolnionych VAT przy wykorzystaniu instalacji, nie występuje sytuacja, w której należałoby przyporządkować podatek naliczony odpowiednio do czynności opodatkowanych i zwolnionych.

W związku z tym nie istnieje możliwość ani potrzeba dokonywania takiego podziału.

Nie ma ustalonego prewspółczynnika dla jednostki wykorzystującej lub zarządzającej budynkiem użyteczności publicznej, zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług.

W jednostce organizacyjnej Miasta i Gminy X wykorzystującej budynek użyteczności publicznej nie została ustalona proporcja, o której mowa w art. 90 ust. 2–9a ustawy o podatku od towarów i usług.

Pytanie

Czy Miasto i Gmina X ma prawo do odliczenia lub zwrotu podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na realizacje inwestycji polegającej na termomodernizacji budynku użyteczności publicznej w Z, w tym montaż instalacji fotowoltaicznej?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Miasta i Gminy X, Gmina nie ma prawa do odliczenia ani zwrotu podatku VAT od wydatków poniesionych na realizacje przedmiotowej inwestycji.

Uzasadnienie:

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, prawo do odliczenia podatku VAT przysługuje tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

W ramach przedmiotowej inwestycji Gmina nie wykonuje czynności opodatkowanych, energia elektryczna wytwarzana przez instalację fotowoltaiczną będzie wykorzystywana na potrzeby własne, bez sprzedaży.

Gmina, wykonując inwestycje, działa jako organ władzy publicznej realizujący zadania własne, o których mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, a zatem nie działa jako podatnik VAT w tym zakresie.

Zawarta umowa z przedsiębiorstwem energetycznym (system net-billingu) nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, a rozliczenie wartości energii wprowadzonej do sieci nie stanowi odpłatnej dostawy towarów.

W konsekwencji, nabywane towary i usługi w ramach realizacji inwestycji nie będą służyć czynnościom opodatkowanym, co wyklucza możliwość odliczenia lub zwrotu podatku VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”.

W myśl tego przepisu:

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Art. 87 ust. 1 ustawy stanowi:

Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2 - ust. 6 ustawy.

Jak wynika z powołanych przepisów art. 86 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu.

Ponadto ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Odnosząc się do kwestii objętej zakresem Państwa pytania należy w pierwszej kolejności ustalić czy realizacja przez Państwa inwestycji polegającej m.in. na montażu instalacji fotowoltaicznej wraz z magazynem energii przy budynku użyteczności publicznej w Z ma związek z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

W myśl natomiast art. 8 ust. 1 ustawy:

Zauważenia wymaga, że jak wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie wskazania wymaga, iż nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:

-      podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

-      podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez nie umów cywilnoprawnych.

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Realizacja tych zadań następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w ramach projektu pn. „(...)” Gmina poniesie m.in. koszty związane z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej. Wskazali Państwo, że w związku z realizacją ww. projektu w zakresie montażu instalacji fotowoltaicznej Gmina będzie prosumentem w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii. Instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Jak stanowi art. 2 pkt 19 ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t .j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 ze zm.), zwana dalej „ustawą o OZE”:

Zgodnie z art. 2 pkt 27a ustawy o OZE:

Stosownie do art. 3 ustawy o OZE:

W myśl z art. 4 ust. 1 ustawy o OZE:

Zgodnie z art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:

W świetle art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE:

Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a‑7 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:

Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:

Stosownie do art. 4 ust. 10 ustawy o OZE:

Natomiast art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:

W myśl art. 4b ust. 1 ustawy o OZE:

Zgodnie z art. 4b ust. 2 ustawy o OZE:

W myśl art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE:

Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy o OZE:

Zgodnie z art. 40 ust. 1a ustawy o OZE:

Należy zauważyć, że do dnia 14 lipca 2018 r. obowiązywał art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii, zgodnie z którym wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, a także pobieranie tej energii z sieci, o których mowa w ust. 1, nie są świadczeniem usług ani sprzedażą w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Wskazany art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii został uchylony przez art. 1 pkt 2 ustawy z 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. 2018 r. poz. 1276).

Co do zasady zatem, czynności, o których mowa w tym przepisie, stanowić mogą czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o ile są dokonywane przez podatników tego podatku.

Z okoliczności sprawy wynika, że planują Państwo realizację inwestycji pn. „(...)”. Zakres inwestycji obejmuje m.in.:

(...)

Budynek użyteczności publicznej w Z stanowi własność Miasta i Gminy X. Obiekt jest udostępniany nieodpłatnie na podstawie umów użyczenia jednostkom i organizacjom lokalnym m.in. (...). Budynek nie jest wykorzystywany do działalności gospodarczej i nie generuje przychodów.

Instalacja fotowoltaiczna zostanie zamontowana na gruncie i będzie własnością Gminy. Wyprodukowana energia elektryczna będzie w pierwszej kolejności zużywana na potrzeby własne obiektu, tj. zasilanie instalacji wewnętrznych, oświetlenia, ogrzewania i wyposażenia użytkowników budynku.

Gmina zawrze umowę z przedsiębiorstwem energetycznym w systemie net-billingu.

Instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Gmina będzie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o OZE jako odbiorca końcowy wytwarzający energie wyłącznie na potrzeby własne w mikroinstalacji.

Towary i usługi nabywane w ramach realizacji inwestycji będą wykorzystywane wyłącznie do wykonywania zadań własnych Gminy, określonych w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Wydatki na realizacje inwestycji zostaną udokumentowane fakturami wystawionymi na Miasto i Gminę X. Wydatki związane z instalacją fotowoltaiczną są możliwe do wyodrębnienia od pozostałych kosztów inwestycji.

Wskazania wymaga, że w świetle zacytowanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady, wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa o VAT definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy – Prawo przedsiębiorców.

W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:

Ustawa nie definiuje, co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Jak już więc wskazano, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady, wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE C-219/12.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej, o której mowa we wniosku należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa należy uznać za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy – będą bowiem Państwo dokonywać dostawy energii elektrycznej wytworzonej w ww. instalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie stosownej umowy.

W przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z art. 4b ust. 2 ustawy o OZE i stanowi sumę iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu, tj.: ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną i rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18 ustawy o OZE.

Wskazane przepisy wyznaczają zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci określonej według ww. zasad. Kwotę tę należy uznać za wynagrodzenie należne Państwu za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w instalacji.

Z przywołanych przepisów ustawy o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym.

W związku z tym w przypadku wytworzenia przez Państwa energii elektrycznej w odnawialnym źródle energii i wprowadzenia jej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, będą Państwo dokonywali dostawy tej energii, za którą będzie Państwu przysługiwało wynagrodzenie. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy. Przeznaczenie depozytu prosumenta na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy tej energii, nie powoduje, że nie dochodzi do dostawy energii elektrycznej przez prosumenta na rzecz sprzedawcy energii elektrycznej.

W konsekwencji Państwo, jako prosument – czynny podatnik VAT, poprzez wprowadzanie energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej do sieci energetycznej, będą dokonywali na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.

Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta (co wynika z art. 4c ust. 3 ustawy o OZE) pozostaje bez wpływu na określenie odpłatnego charakteru dokonywanej przez Państwa dostawy energii elektrycznej wytworzonej w instalacji.

W związku z powyższym wprowadzenie przez Państwa prądu do sieci, który zostanie wyprodukowany w instalacji fotowoltaicznej zamontowanej przy budynku użyteczności publicznej, będzie stanowić odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości dotyczących kwestii ustalenia czy będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia lub zwrotu podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na realizacje inwestycji polegającej na termomodernizacji budynku użyteczności publicznej w Z, w tym montaż instalacji fotowoltaicznej, należy przypomnieć, że podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.

Wyrażoną w cytowanym wcześniej art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a-2g ustawy.

Na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:

Na mocy art. 86 ust. 2d ustawy:

Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy:

W świetle art. 90 ust. 10 ustawy:

W odniesieniu do art. 86 ust. 2h ustawy należy wskazać, że:

Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy:

Na podstawie ww. przepisu art. 86 ust. 22 ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia:

Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są m.in. jednostki samorządu terytorialnego.

W myśl § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia:

Oznacza to, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostki samorządu terytorialnego jako osoby prawnej tylko będą ustalane odrębne sposoby określenia proporcji dla poszczególnych jednostek organizacyjnych.

W ww. rozporządzeniu ustawodawca podał ustalone według wzoru sposoby określania proporcji m.in. w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, w przypadku jednostki budżetowej oraz zakładu budżetowego.

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że do obowiązków podatnika należy w pierwszej kolejności przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane. Podatnik jest zatem zobowiązany do odrębnego określania, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Każdorazowo zatem, gdy takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy jednoczesnym braku takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT lub zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem.

Wobec powyższego Państwa obowiązkiem, jako zarejestrowanego, czynnego podatnika VAT, będzie przypisanie konkretnych wydatków poniesionych w związku z realizacją projektu do określonego rodzaju działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych) oraz innej niż gospodarcza (do czynności pozostających poza zakresem podatku VAT), z którymi wydatki te będą związane. Zatem będą mieli Państwo obowiązek dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeśli takie wyodrębnienie ww. wydatków będzie możliwe będzie przysługiwało Państwu pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Brak będzie natomiast takiego prawa w stosunku do wydatków poniesionych na towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi. Natomiast jeżeli nie będą mieli Państwo możliwości przypisania w całości poniesionych wydatków na realizację projektu do działalności gospodarczej, zastosowanie znajdą przepisy art. 86 ust. 2a i następne ustawy.

Odnosząc się do wydatków, ponoszonych przez Państwa w związku z realizacją inwestycji pn. „(...)”, które związane są z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej przy ww. budynku użyteczności publicznej należy zauważyć, że instalacja ta będzie służyć do produkcji prądu, którego dostawa będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie należy wskazać, że ustawa o podatku od towarów i usług oraz akty wykonawcze do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla dostawy prądu.

Ponadto – jak wynika z opisu sprawy – Gmina będzie wykorzystywała efekty realizowanego projektu do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wskazali Państwo, że budynek jest udostępniany nieodpłatnie jednostkom lokalnym ((...)), budynek nie jest wykorzystywany do działalności gospodarczej i nie generuje przychodów.

Równocześnie w związku z faktem, że są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT, a będące konsekwencją budowy instalacji fotowoltaicznej Państwa działania w charakterze prosumenta, będą stanowić działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem, niekorzystającą ze zwolnienia należy uznać, że – wbrew Państwa twierdzeniu - wydatki związane z wykonaniem przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej będą miały związek zarówno z działalnością gospodarczą (czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT), jak i z działalnością inną niż działalność gospodarcza (czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT).

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Zatem należy stwierdzić, że w związku z ponoszeniem nakładów na realizację projektu, w sytuacji gdy będą mieli Państwo możliwość przyporządkowania wydatków do poszczególnych rodzajów działalności, tj. do działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych) i do działalności innej niż gospodarcza, to będzie przysługiwać Państwu pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Nie będzie natomiast przysługiwać Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego w stosunku do ww. wydatków poniesionych na towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi.

Z kolei w sytuacji, gdy nie będą mieli Państwo możliwości przypisania ponoszonych wydatków na realizację projektu w całości do działalności gospodarczej, to na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy będzie przysługiwać Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim wydatki te będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.

Zaznaczenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie, w związku z realizacją inwestycji Gmina poniesie koszty dotyczące: (...) Wydatki na realizacje inwestycji zostaną udokumentowane fakturami wystawionymi na Miasto i Gminę X. Wskazali Państwo jednoznacznie, że wydatki związane z instalacją fotowoltaiczną są możliwe do wyodrębnienia od pozostałych kosztów inwestycji.

Tak więc odnosząc się do wydatków inwestycyjnych, które nie będą związane z budową instalacji fotowoltaicznej wskazać należy, że podstawowe warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie będą spełnione, bowiem towary i usługi nabyte w związku z realizacją inwestycji pn. „(...)” nie będą wykorzystywane przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Z opisu sprawy wynika, że budynek nie będzie służył Gminie do działalności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT ani działalności zwolnionej z VAT. Tym samym w odniesieniu do planowanej realizacji inwestycji w ww. zakresie – stosownie do treści art. 86 ust. 1 ustawy – nie będą mieli Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Natomiast w odniesieniu do wydatków, które będą Państwo ponosić w związku z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej – jak wskazano powyżej – wydatki te, będą wykorzystywane częściowo do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Tak więc będą wykorzystywane zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych podatkiem VAT), jak i działalności innej niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT).

Tym samym w przypadku, gdy nie będą mieli Państwo możliwości przypisania ponoszonych wydatków na realizację projektu związanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej w całości do działalności gospodarczej, to będzie Państwu przysługiwać – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim wydatki te są związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników. Prawo to będzie Państwu przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ponadto, w sytuacji zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 87 ust. 1 ustawy, w odniesieniu do wydatków w zakresie wykonania instalacji fotowoltaicznej będzie Państwu przysługiwało również prawo do częściowego zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym na rachunek bankowy.

Wobec powyższego Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

-    Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.