Pan X, były przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą, został wykreślony z CEiDG w 2017 roku po zawieszeniu działalności. Jego majątek przedsiębiorstwa obejmuje nieruchomości (działki z zabudowaniami przemysłowymi i mieszkalnymi) oraz ruchomości (maszyny produkcyjne), które od dłuższego czasu nie są aktywnie wykorzystywane, a część jest dzierżawiona. Zarządca powołany przez sąd planuje sprzedać te składniki oddzielnie w trybie egzekucji na podstawie postanowienia sądowego,…
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
27 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 20 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.
Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 29 grudnia 2025 r. (wpływ 29 grudnia 2025 r.)
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Przedmiotem planowanej sprzedaży, mającej nastąpić w ramach egzekucji, są nieruchomości oraz ruchomości wchodzące w skład przedsiębiorstwa Pana X prowadzonego pod nazwą Y .
Planowana sprzedaż dokonana będzie na podstawie Postanowienia Sądu Rejonowego w A (I Wydział Cywilny) z (...) 2025 r. o sygn. akt (...), którym Sąd zezwolił na sprzedaż z wolnej ręki przedsiębiorstwa dłużnika X za cenę nie mniejszą niż (...) zł (...) powiększoną o należny podatek od towarów i usług, o ile taki będzie należny według obowiązujących przepisów.
Zarządzającym majątkiem i podmiotem dokonującym zbycia przedsiębiorstwa Pana X zgodnie z Postanowieniem Sądu Rejonowego w A (II Wydział Cywilny) z (...) 2020 r., o sygn. akt: (...) jest Zarządca przedsiębiorstwa Pan B.
Właścicielem majątku przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą Y jest Pan X, który został w dniu (...) 2017 r. wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG)
Obecnie Pan X ma więc status osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.
Majątek przedsiębiorstwa Pana X obejmuje:
1. Dwie nieruchomości (oddzielne KW):
- nieruchomość gruntowa zabudowana stanowiąca działki nr a oraz b zlokalizowane (...), dla których prowadzone są księgi wieczyste nr(…).
Zgodnie z opisem zamieszczonym w Operacie szacunkowym z dnia (...) 2022 r. uzupełnionym Operatem szacunkowym z dnia (...) 2022 r. określającym wartość przedmiotowej nieruchomości na ww. działkach znajduje się kompleks zabudowań o charakterze przemysłowym, stanowiących (...) Główny budynek zakładu zlokalizowany jest na działkach nr a i b.
Na działkach zlokalizowane są również obiekty infrastruktury technicznej, tj. zbiornik bezodpływowy osobno dla części produkcyjnej (o pojemności 150 m3) i biurowo-socjalnej (o pojemności 30 m3). stacja redukcyjno-pomiarowa, stróżówka, słupowa stacja transformatorowa typu (...).
Wokół obiektu usytuowana jest pętla komunikacyjna, która jest związana z ul. (...). Od strony ul. (...) ulokowany jest zespół parkingów wyłożony kostką betonową dla pracowników oraz interesantów.
Zgodnie z ww. operatami szacunkowymi wartość rynkowa nieruchomości określona została na (...) zł, natomiast wartość wymuszonej sprzedaży to (...) zł.
- Nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz budynkami pomocniczymi stanowiąca działki nr c i d zlokalizowane w (…) dla których prowadzone są księgi wieczyste nr (...).
Zgodnie z ww. operatem szacunkowym wartość rynkowa nieruchomości określona została na (...) zł.
- Ruchomości
Zgodnie z opisem zamieszczonym w Operacie szacunkowym z dnia (...) 2025 r. ruchomości to głównie maszyny produkcyjne (...) . Wyceniane ruchomości (58 pozycji) pogrupowano na odpowiednie podgrupy, tj.: (...) .
Każda z grup przedstawia kluczowe aspekty infrastruktury i funkcjonalności w przemyśle przetwórstwa (...) .
W ww. operacie szacunkowym zawarto informację, że „podane informacje nie stanowią ekspertyzy technicznej. Stan przedmiotu wyceny określono na dzień wizji lokalnej”. Natomiast w podsumowaniu wpisano: „Analizowany majątek obejmuje zestaw maszyn i urządzeń pozwalających na kompleksowe prowadzenie działalności (...) , w pełnym ciągu technologicznym - (...). Zakład wyposażony w takie urządzenia może działać na poziomie lokalnym i regionalnym, obsługując sprzedaż hurtową I detaliczną. Obserwowana na rynku presja automatyzacji oraz zaostrzające się normy higieniczne będą nadal wspierać wartość tego typu majątku technicznego, zwłaszcza jeśli urządzenia są sprawne, kompletne i utrzymane w dobrej kondycji.”
Zgodnie ze wskazaną w operacie metodą - wycena przedmiotu wyceny powinna się przedstawiać jako określenie wartości/ceny nowego środka trwałego a następnie skorygowanie o wartość zużycia technicznego, ekonomicznego oraz funkcjonalnego. Dodatkowo w odniesieniu do przedmiotowych maszyn zasadnym jest - w opinii autora opracowania - aby dokonać konsultacji, rozeznania na rynku (w szczególności z uwzględnieniem aktualnej sytuacji branży) oraz analizy zakupu/sprzedaży aktywów (ich części) podobnych (posiadających zbliżoną charakterystykę, funkcjonalność lub inne wspólne porównywalne elementy).
Wartość rynkowa ruchomości określona została na (...) zł, natomiast wartość wymuszonej sprzedaży to (...) zł.
Zgodnie z przekazanymi informacjami Zarządcy przedmiotowe ruchomości (stanowiące linię technologiczną) od dłuższego czasu - przynajmniej od 2017 r. nie były kompleksowo uruchamiane i trudno obecnie określić czy ich stan techniczny daje możliwość wznowienia prowadzenia działalności, tj. produkcji jaką kiedyś prowadziło przedsiębiorstwo Pana X.
Powołany przez Sąd Rejonowy w A Zarządca dbając o właściwą gospodarkę ekonomiczno-finansową i utrzymanie składników powierzonego przedsiębiorstwa (które jak wspomniano powyżej nie prowadzi działalności od dłuższego czasu) w stanie niepogorszonym, przekazał na podstawie umowy dzierżawy zawartej (...) 2020 r. w dzierżawę nieruchomość (lokal użytkowy - zakład) o powierzchni (...) m2 położony w (...) wraz z wyposażeniem znajdującym się w lokalu.
Zgodnie z wyjaśnieniami Zarządcy dzierżawione wyposażenie - maszyny są tylko częściowo wykorzystywane przez dzierżawcę. Część urządzeń zostało przeserwisowane, pozostałe nie udało się wykorzystać z uwagi na ich zastój oraz inny rodzaj prowadzonej działalności produkcyjnej dzierżawcy.
Pozostała część nieruchomości tj. nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz budynkami pomocniczymi stanowiąca działki nr c i d dla których prowadzone są księgi wieczyste nr (...) od dnia zaprzestania prowadzenia działalności przedsiębiorstwa pozostaje nieużywana do prowadzenia działalności oraz nie jest i nie była dzierżawiona.
Na podstawie opisanego powyżej przedmiotu sprzedaży należy wskazać, że sprzedaży nie będą podlegać również:
- oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa),
- materiały, towarów i wyrobu, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości,
- księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Dodatkowo ze sprzedaży wyłączono:
- prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,
- wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne,
- koncesje, licencje i zezwolenia,
- patenty i inne prawa własności przemysłowej,
- majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne, ponieważ Przedsiębiorstwo Pana X ww. nie posiada.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że sprzedaż przez Zarządcę Przedsiębiorstwa Pana X prowadzonego pod nazwą X nie spełnia wymogów definicji przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55(1) ustawy Kodeks Cywilny.
Sprzedaż składników majątku nastąpi po długim okresie od formalnego i faktycznego niewykonywania działalności Przedsiębiorstwa X. Wznowienie prowadzenia działalności w oparciu o sprzedawane składniki majątku jest raczej niemożliwe.
Założono również, że nieruchomości wchodzące w skład przedsiębiorstwa X będą sprzedawane oddzielnie od ruchomości.
Do transakcji dojdzie w wyniku przymusowej egzekucji. Jest to zdarzenie przyszłe.
W odpowiedzi na wezwanie odpowiedział Pan na zadane przez Organ pytania w następujący sposób:
Na pytanie: „Z jakiego powodu (na jakiej podstawie) został Pan wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG)?”, odpowiedział Pan: „Powód wykreślenia z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) art. 34 ust. 5 pkt 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - nie złożono wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej przed upływem okresu 24 miesięcy od dnia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej.”
Na pytanie: „Czy był/jest Pan czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT (należy wskazać w jakim okresie)?”, odpowiedział Pan: „Pan X był czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT do dnia wykreślenia, tj. (...).”
Na pytanie: „Czy, a jeśli tak to kiedy zaprzestał Pan wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT?”, odpowiedział Pan, że „Pan X zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT z uwagi na zawieszenie działalności gospodarczej od dnia (...).”
Na pytanie: „Czy zgłosił Pan naczelnikowi urzędu skarbowego fakt zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT?”, odpowiedział Pan: „Wedle uzyskanej wiedzy Pan X nie zgłosił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego faktu zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT.”
Na pytanie: „Czy, a jeśli tak to kiedy i na jakiej podstawie, został Pan wykreślony z rejestru VAT?”, odpowiedział Pan: „Pan X został wykreślony z rejestru VAT w dniu (...) 2017 roku na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w A.”
Na pytanie: „Czy po likwidacji działalności gospodarczej wymienione we wniosku wszystkie składniki Pana majątku mające być przedmiotem sprzedaży w trybie egzekucji, tj.:
- Nieruchomość gruntowa zabudowana stanowiąca działki nr a oraz b zlokalizowane (...), dla których prowadzone są księgi wieczyste nr (...).
- Nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz budynkami pomocniczymi stanowiąca działki nr c i d zlokalizowane w (...) dla których prowadzone są księgi wieczyste nr (...),
- wszystkie ruchomości, jak Pan wskazał, stanowiące głównie maszyny produkcyjne (...),
zostały wykazane w sporządzonym spisie z natury, o którym mowa w art. 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)? Kiedy spis z natury został sporządzony i czy od towarów objętych spisem z natury został rozliczony podatek VAT?”, odpowiedział Pan, że „Wedle posiadanej wiedzy Pan X nie dopełnił obowiązku i nie sporządził spisu z natury o którym mowa w art. 14 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.).”
Na pytanie: „Czy dzierżawa wskazanej we wniosku nieruchomości (lokal użytkowy - zakład) o powierzchni (...) m2 położonej w (...) wraz z wyposażeniem znajdującym się w lokalu, była/jest opodatkowana podatkiem VAT i został od niej odprowadzony podatek VAT? Jeśli nie, to proszę wskazać dlaczego?”, odpowiedział Pan: „Zarządca dbając o właściwą gospodarkę ekonomiczno-finansową i utrzymanie składników powierzonego majątku w stanie niepogorszonym, przekazał na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu (...) 2020 roku w dzierżawę nieruchomość (lokal użytkowy – zakład) o powierzchni (...) m2 położony w (...) wraz z wyposażeniem znajdującym się w lokalu. Dzierżawa nie jest opodatkowana podatkiem VAT – Pan X korzysta ze zwolnienia z VAT (art. 113 ustawy o VAT).”
Na pytanie: „Na jaki okres zawarta została opisana we wniosku umowa dzierżawy?”, odpowiedział Pan, że „Zgodnie z Umową dzierżawy:
„§9 Umowa dzierżawy została zawarta na czas nieokreślony.
§10 Strony przewidują możliwość rozwiązania niniejszej umowy za wypowiedzeniem 6-miesięcznym.”
Na pytanie: „Wskazał Pan, że nieruchomości i ruchomości zostaną sprzedane oddzielnie. Czy oznacza to, że nabywcą poszczególnych składników majątku będą różne podmioty?”. Odpowiedział Pan, że „Nieruchomości i ruchomości zostaną sprzedane oddzielnie. Oznacza to, że w takim przypadku nabywcami mogą być różne podmioty.”
Czy dostawa (sprzedaż) przedsiębiorstwa p. X, składającego się z nieruchomości i ruchomości (sprzedawanych oddzielnie), dokonywana w trybie egzekucji przez Zarządcę na podstawie Postanowienia Sądu Rejonowego w A (I Wydział Cywilny) z (...) 2025 r., o sygn. akt. (...), którym Sąd zezwolił „na sprzedaż z wolnej ręki przedsiębiorstwa dłużnika X...”, w przypadku, gdy właściciel - Pan X jest osobą fizyczną wykreśloną z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej (rejestru CEiDG), będzie podlegać wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) z uwagi na sprzedaż dokonywaną poza zakresem prowadzenia działalności gospodarczej?
Stoi Pan na stanowisku, że powyższa sprzedaż powinna być wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług VAT.
Pana stanowisko opieramy na poniższych przepisach ustawy o podatku od towarów i usług (zwanej dalej ustawa o VAT):
A. Brak statusu podatnika w zakresie zbywanego majątku (Art. 15 ust 1 ustawy o podatku od towarów i usług VAT).
Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Dostawa ta musi być realizowana przez podatnika
Zgodnie z art 15 ust. 1 ustawy podatku od towarów i usług VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Właściciel Przedsiębiorstwa prowadzonego pod nazwą X Pan X został wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG) w 2017 r.
Sprzedaż nastąpi więc po długim okresie od formalnego i faktycznego niewykonywania działalności Przedsiębiorstwa X, a do transakcji dojdzie w wyniku przymusowej egzekucji, co wyklucza uznanie działań właściciela za czynności wykonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych lub mające charakter profesjonalnego obrotu handlowego majątkiem.
Tym samym, należy uznać, że sprzedaż nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a osoba fizyczna nie jest w tym zakresie uznawana za podatnika VAT w myśl art 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług VAT.
Potwierdzeniem takiego podejścia jest stanowisko organów podatkowych i orzecznictwo sądowe:
1. Interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS):
W interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 marca 2019 roku, sygnatura 0111-KDIB3-2 4012 791 2018.2.MGO. stwierdzono, że: Jeżeli osoba fizyczna dokonuje sprzedaży swojego majątku osobistego, a czynność ta wykonywana jest okazjonalnie I nie zmierza do nadania jej stałego charakteru, nie oznacza to prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług VAT. Organ interpretacyjny uznał, że jeżeli czynność sprzedaży będzie nosić znamiona działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług VAT (w przypadku przywołanej interpretacji indywidualnej podatnik, pomimo iż nie prowadził działalności gospodarczej, poprzez swoje działania związane z przygotowaniem towaru w tym przypadku gruntu do sprzedaży wykazał aktywność poza zarząd majątkiem prywatnym.
W Pana przypadku - co należy podkreślić brak jest przesłanek świadczących o aktywności sprzedawcy w przedmiocie zbycia nieruchomości, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju działalnością.
Stanowisko to pozwala uznać zbycie majątku przez Pana X- który jest osobą fizyczną wykreśloną z rejestru działalności gospodarczej - za czynność pozostającą poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT. zwłaszcza, że sprzedaż odbywa się w trybie egzekucji (przez Zarządcę).
2. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA): Wyrok NSA z dnia 6 lipca 2018 roku, o numerze I FSK 1986/16, podkreśla, że kluczowe jest, aby działalność w zakresie obrotu majątkiem przybierała formę zawodową (profesjonalną). Profesjonalny charakter jest widoczny w .ciągu powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu zaistnienia pojedynczych z tych okoliczności”.
Tutaj również należy podkreślić, że przywołane w wyroku okoliczności, które przesądzają o profesjonalnym charakterze (w przypadku przywołanego wyroku było to nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, Intensywne działania marketingowe) nie występują w niniejszym stanie faktycznym, ponieważ sprzedaż jest efektem przymusowej egzekucji realizowanej przez Zarządcę.
B. Sprzedaż w trybie egzekucji (Art. 18 i Art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług VAT).
Sprzedaż jest dokonywana przez Zarządcę w trybie egzekucji.
1. Organy egzekucyjne jako płatnicy: Art. 18 Ustawy o podatku od towarów i usług VAT stanowi, że organy egzekucyjne są płatnikami podatku od dostawy towarów będących własnością dłużnika dokonywanej w trybie egzekucji.
2. Obowiązek podatkowy w egzekucji: Obowiązek podatkowy w przypadku dostawy towarów w trybie egzekucji powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty (Art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. C ustawy o podatku od towarów i usług VAT).
Zgodnie powołanym powyżej art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług VAT, organy egzekucyjne (w tym Zarządca) są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika. Niemniej jednak, opodatkowaniu podlega jedynie dostawa, która jest wykonywana przez dłużnika w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług VAT.
Ponieważ w Pana przypadku dłużnik - Pan X nie spełnia kryterium aktywnego przedsiębiorcy w zakresie zbywanego majątku (jak potwierdzono w wyżej opisanym stanie faktycznym oraz co wynika z wyżej cytowanej interpretacji), sprzedaż ta powinna być wyłączona z opodatkowania.
Wnioskuje Pan więc, że planowana sprzedaż majątku, stanowiącego majątek prywatny osoby fizycznej (w tym przypadku byłego przedsiębiorcy), realizowana w trybie przymusowym, nie stanowi działalności gospodarczej i w związku z tym czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług VAT.
C. Wyłączenie z opodatkowania jako zbycie przedsiębiorstwa.
Przedmiotem planowanej sprzedaży, mającej nastąpić w ramach egzekucji, są nieruchomości oraz ruchomości wchodzące w skład przedsiębiorstwa Pana X prowadzonego pod nazwą X.
Planowana sprzedaż dokonana będzie na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w A (I Wydział Cywilny) (...) .2025 r., o sygn. akt. (...), którym Sąd zezwolił „na sprzedaż z wolnej ręki przedsiębiorstwa dłużnika X za cenę nie mniejszą niż (...)zł (...) powiększoną o należny podatek od towarów i usług, o ile taki będzie należny według obowiązujących przepisów”.
Założono, że nieruchomości wchodzące w skład przedsiębiorstwa X będą sprzedawane oddzielnie od ruchomości.
Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą (art. 6 ustawy o podatku od towarów i usług VAT), zbycie przedsiębiorstwa jako całości jest wyłączone z zakresu opodatkowania VAT, ponieważ nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług VAT.
Zgodnie z definicja zawartą w art. 55(1) ustawy Kodeks Cywilny Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególności.
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa),
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości.
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia.
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej,
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne.
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zgodnie z informacjami zawartymi w opisie stanu faktycznego sprzedaż przez Zarządcę Przedsiębiorstwa Pana X prowadzonego pod nazwą Zakładu (...) X nie spełnia wymogów definicji przedsiębiorstwa.
Zarządca poinformował również, że ruchomości stanowiące linię technologiczną od dłuższego czasu - przynajmniej od 2017 r. nie były kompleksowo uruchamiane i trudno obecnie określić czy ich stan techniczny daje możliwość wznowienia prowadzenia działalności, tj. produkcji jaką prowadziło przedsiębiorstwo Pana X.
Zarządca dbając o właściwą gospodarkę ekonomiczno-finansową i utrzymanie składników powierzonego majątku w stanie niepogorszonym, przekazał na podstawie umowy dzierżawy zawartej (...) 2020 r. w dzierżawę nieruchomość (lokal użytkowy - zakład) o powierzchni (...) m2 położony w (...)wraz z wyposażeniem znajdującym się w lokalu Jednakże zgodnie z wyjaśnieniami Zarządcy dzierżawione wyposażenie - maszyny są tylko częściowo wykorzystywane przez dzierżawcę. Część urządzeń zostało przeserwisowane, pozostałe nie udało się wykorzystać z uwagi na ich zastój oraz inny rodzaj prowadzonej działalności produkcyjnej dzierżawcy.
Pozostała część nieruchomości tj. nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz budynkami pomocniczymi stanowiąca działki nr c i d dla których prowadzone są księgi wieczyste nr (...) od dnia zaprzestania prowadzenia działalności nie jest i nie była dzierżawiona.
Sprzedaży nie będą podlegać również:
- oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa),
- materiały, towarów i wyrobu, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości,
- księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Dodatkowo ze sprzedaży wyłączono:
- prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,
- wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne.
- koncesje, licencje i zezwolenia,
- patenty i inne prawa własności przemysłowej,
- majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne, ponieważ Przedsiębiorstwo Pana X ww. nie posiada.
Przedsiębiorstwo Pana X prowadzone pod nazwą X od dłuższego czasu nie prowadzi aktywnej działalności gospodarczej. Zarówno Przedsiębiorstwo jak i sam właściciel Pan X nie spełnia również kryterium aktywnego przedsiębiorcy w zakresie zbywanego majątku przez powołanego przez Sąd Rejonowy w E Zarządcę (w świetle powołanych powyżej interpretacji).
Biorąc powyższe pod uwagę, wnioskuje Pan, że planowana sprzedaż majątku, stanowiącego majątek prywatny osoby fizycznej (w tym przypadku byłego przedsiębiorcy, która realizowana jest w trybie przymusowym art 18 ustawy o VAT), nie jest przedsiębiorstwem i nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a z uwagi na obecny status podatnika jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej oraz fakt, że transakcja nie będzie dotyczyć sprzedaży przedsiębiorstwa - nie będzie ona podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W świetle art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach ustawy jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Na podstawie definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem był podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Należy wskazać, że małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.
W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu.
Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza bowiem możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług.
Jeżeli zatem przedmiotem dokonywanej dostawy lub świadczonej usługi jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy lub świadczy usługę we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) – jako podatnik VAT.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, że status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy podmiot dokonujący transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Powyższe przepisy pozwalają stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.
Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Tym samym, nie jest działalnością handlową, a zatem i gospodarczą sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty ani też wykorzystany w trakcie jego posiadania w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Wobec tego, właściwe jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników podatku VAT w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego. W tym kontekście, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych, okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej działalności gospodarczej. Jednakże każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy jest uznany za podatnika podatku od towarów i usług.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy 2006/112/WE Rady, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Inaczej jest natomiast – jak wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.
W tym miejscu należy wskazać, że jak wynika z art. 693 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę dzierżawy wydzierżawiający zobowiązuje się oddać dzierżawcy rzecz do używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a dzierżawca zobowiązuje się płacić wydzierżawiającemu umówiony czynsz.
Tak więc, dzierżawa jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, odpowiednikiem świadczenia wydzierżawiającego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie dzierżawcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu. Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie przedmiotu dzierżawy przez dzierżawcę.
Zatem, dzierżawa stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym wypełnia ona określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej.
W kontekście niniejszej sprawy, należy zwrócić uwagę na treść zdania drugiego definicji pojęcia „działalność gospodarcza”, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing, itp.).
Istota umowy dzierżawy wskazuje, że na jej podstawie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez właściciela na rzecz dzierżawcy. Dzierżawca, za oddaną mu w dzierżawę rzecz, płaci umówiony czynsz. Istnieje zatem bezpośredni związek między świadczoną usługą, a przekazanym za nią wynagrodzeniem.
Z treści przywołanego wyżej art. 8 ust. 1 ustawy i przedstawionych w tym zakresie objaśnień wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.
W konsekwencji, dzierżawa nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym, wypełnia ona określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że przedmiotem planowanej sprzedaży, mającej nastąpić w ramach egzekucji, są nieruchomości oraz ruchomości wchodzące w skład Pana przedsiębiorstwa, prowadzonego pod nazwą X.
Został Pan w dniu (...) 2017 r. wykreślony z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEiDG).
Majątek przedsiębiorstwa obejmuje:
- zabudowaną nieruchomość gruntową, stanowiącą działki nr a oraz b zlokalizowane (...), dla których prowadzone są księgi wieczyste nr (...). Na ww. działkach znajduje się kompleks zabudowań o charakterze przemysłowym, stanowiących (...) Główny budynek zakładu zlokalizowany jest na działkach nr a i b. Na działkach zlokalizowane są również obiekty infrastruktury technicznej, tj. zbiornik bezodpływowy osobno dla części produkcyjnej (o pojemności 150 m3) i biurowo-socjalnej (o pojemności 30 m3), stacja redukcyjno-pomiarowa, stróżówka, słupowa stacja transformatorowa typu (...). Wokół obiektu usytuowana jest pętla komunikacyjna, która jest związana z ul. (...). Od strony ul. (...) ulokowany jest zespół parkingów wyłożony kostką betonową dla pracowników oraz interesantów;
- nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem mieszkalnym oraz budynkami pomocniczymi, stanowiącą działki nr c i d zlokalizowane w (...) przy ul. (...), dla których prowadzone są księgi wieczyste nr (...);
- ruchomości - głównie maszyny produkcyjne (...). Wyceniane ruchomości (58 pozycji) pogrupowano na odpowiednie podgrupy, tj.: (...). Zgodnie z przekazanymi informacjami Zarządcy przedmiotowe ruchomości (stanowiące linię technologiczną) od dłuższego czasu - przynajmniej od 2017 r. nie były kompleksowo uruchamiane i trudno obecnie określić czy ich stan techniczny daje możliwość wznowienia prowadzenia działalności, tj. produkcji jaką kiedyś prowadziło Pana przedsiębiorstwo.
Powołany przez Sąd Rejonowy w A Zarządca dbając o właściwą gospodarkę ekonomiczno-finansową i utrzymanie składników powierzonego przedsiębiorstwa w stanie niepogorszonym, przekazał na podstawie umowy dzierżawy zawartej (...) 2020 r. w dzierżawę nieruchomość (lokal użytkowy - zakład) o powierzchni (...) m2 położony w (...) wraz z wyposażeniem znajdującym się w lokalu.
Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy dostawa (sprzedaż) Pan przedsiębiorstwa składającego się z nieruchomości i ruchomości (sprzedawanych oddzielnie), dokonywana w trybie egzekucji przez Zarządcę na podstawie Postanowienia Sądu Rejonowego, którym Sąd zezwolił na sprzedaż z wolnej ręki Pana przedsiębiorstwa, będzie podlegać wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) z uwagi na sprzedaż dokonywaną poza zakresem prowadzenia działalności gospodarczej.
W rozpatrywanej sprawie, należy wskazać, że ww. nieruchomości i ruchomości zostały nabyte przez Pana w celu prowadzenia działalności gospodarczej i były wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na (...). Zawiesił Pan działalność gospodarczą od dnia (...) 2015 roku, natomiast powodem wykreślenia z CEiDG było niezłożenie wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej przed upływem okresu 24 miesięcy od dnia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Jednocześnie nie zgłosił Pan Naczelnikowi Urzędu Skarbowego faktu zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Ponadto nie sporządził Pan spisu z natury, o którym mowa w art. 14 ustawy o VAT. Z wniosku nie wynika również, aby ww. majątek został wycofany przez Pana z prowadzonej działalności oraz został przekazany do majątku prywatnego. Ponadto – co istotne - nieruchomość (lokal użytkowy - zakład) o powierzchni (...) m2 położony w (...) wraz z wyposażeniem znajdującym się w lokalu został przekazany w dzierżawę na podstawie umowy dzierżawy zawartej (...) 2020 r., z tytułu której korzysta Pan ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 113 ustawy.
Zatem, skoro ww. nieruchomości i ruchomości były (oraz częściowo są nadal) wykorzystywane przez Pana do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy, dla sprzedaży ww. nieruchomości i ruchomości spełnione będą przesłanki do uznania Pana za podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
W tym miejscu należy wskazać, że art. 6 ustawy o VAT wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.
Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują terminu „przedsiębiorstwo”. Zatem dla celów określenia zakresu pojęcia „przedsiębiorstwo” należy odwołać się do regulacji zawartej w art. 551 ustawy Kodeks cywilny, który stanowi, że:
Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W związku z powyższym, składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.
Należy wskazać również art. 552 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:
Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.
Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 27e ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa – rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest to, aby stanowiła ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie, które winno zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział, itp. Przy czym w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne, niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące w takich wzajemnych relacjach, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest bycie we władaniu jednego podmiotu gospodarczego.
Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania,
2) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza od opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy, uwzględnić należy następujące okoliczności:
1. zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
2. faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
W celu ustalenia, czy przenoszony na nabywcę zespół składników umożliwia kontynuację działalności prowadzonej przez zbywcę należy ustalić czy oprócz przeniesienia standardowych elementów typowych dla transakcji nieruchomościowych opodatkowanych VAT na nabywcę są przeniesione wszystkie poniżej wskazane elementy:
a) prawa i obowiązki z umów, na podstawie których udzielono zbywcy finansowania dłużnego na realizację, nabycie, modernizację, adaptację lub przebudowę przenoszonej nieruchomości, o ile zbywca korzystał z takiego finasowania i jest stroną takich umów;
b) umowy o zarządzanie nieruchomością;
c) umowy zarządzania aktywami;
d) należności o charakterze pieniężnym związane z przenoszonym majątkiem.
Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE”) w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Schriever „przekazanie całości lub części aktywów” należy interpretować w taki sposób, że obejmuje ono przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą. Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA: z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 955/12 oraz z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt FSK 1316/15). Zgodnie natomiast z orzecznictwem TSUE (wyrok TSUE z dnia 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Christel Schriever, pkt 26) ocena, jakie dobra – ruchome lub nieruchome – są niezbędne do utworzenia przedsiębiorstwa lub ZCP, musi być dokonywana „(…) z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej”.
W rozpatrywanej sprawie zasługuje na uwagę wspomniane już wyżej orzeczenie NSA z 24 listopada 2016 r., sygn. I FSK 1316/15, w którym Sąd stwierdził, że „Same w sobie nieruchomości (zabudowane nieruchomości) nie tworzą całości zdolnej do prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej. Nie stanowią zatem zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nawet jeżeli były wykorzystywane przez sprzedawcę również do działalności gospodarczej polegającej na wynajmowaniu tych nieruchomości lub ich części, albo znajdujących się na nich obiektów budowlanych i ich części. (...) Natomiast sprzedaż wyodrębnionych z takiego zakładu pojedynczych lub nawet wszystkich nieruchomości, nie mogłaby być uznana za sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Bez całej struktury składającej się na działalność w zakresie wynajmu nieruchomości – wciąż byłaby to jedynie sprzedaż nieruchomości, jako składników majątkowych”. Podobna teza została zawarta w wyroku z 26 stycznia 2018 r., sygn. I FSK 1127/17.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Z opisu sprawy wynika, że sprzedaży będą podlegać wyłącznie opisane we wniosku nieruchomości i ruchomości.
Sprzedaży nie będą podlegać:
- oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa),
- materiały, towarów i wyrobu, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości,
- księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Dodatkowo ze sprzedaży wyłączono:
- prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,
- wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne,
- koncesje, licencje i zezwolenia,
- patenty i inne prawa własności przemysłowej,
- majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne, ponieważ Pana przedsiębiorstwo ww. nie posiada.
Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że majątek, który będzie przedmiotem sprzedaży nie będzie stanowił przedsiębiorstwa w rozumieniu powołanego art. 551 Kodeksu cywilnego, ponieważ zbyciu nie będzie towarzyszył transfer szeregu kluczowych składników, wchodzących w skład normatywnej definicji przedsiębiorstwa i determinujących funkcjonowanie przedsiębiorstwa Zbywcy. Przedmiotem zbycia będą tylko niektóre składniki przedsiębiorstwa, niezdolne do samodzielnego prowadzenia działalności gospodarczej. Zbyciu podlegać będą bowiem wyłącznie opisane we wniosku nieruchomości oraz ruchomości, których nie sposób uznać za przedsiębiorstwo w rozumieniu powołanego przepisu.
Planowana transakcja nie będzie również stanowiła zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy.
Z okoliczności sprawy wynika, że ww. nieruchomości i ruchomości nie są wyodrębnione na płaszczyźnie organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej. Ponadto sprzedaż ww. składników majątku nastąpi po długim okresie od formalnego i faktycznego niewykonywania przez Pana działalności polegającej na (...). Wznowienie prowadzenia działalności w oparciu o sprzedawane składniki majątku jest raczej niemożliwe. Zatem nie można mówić w tym przypadku o możliwości nieprzerwanego kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej przez Pana. Należy również zaznaczyć, że opisane we wniosku nieruchomości i ruchomości zostaną sprzedane oddzielnie. Oznacza to, że w takim przypadku nabywcami mogą być różne podmioty.
Z opisu sprawy wynika zatem, że przedmiotem sprzedaży będzie wyłącznie prawo własności określonych nieruchomości i ruchomości, a więc poszczególne składniki Pana majątku, a nie zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który mógłby zarazem stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące jakieś zadania.
Zatem, w rozpatrywanej sprawie zbycie nieruchomości i ruchomości, nie będzie stanowiło transakcji zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa, której definicję zawiera art. 2 pkt 27e ustawy. Tym samym przedmiotowa transakcja sprzedaży będzie pozostawać w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
W konsekwencji sprzedaż w trybie egzekucji opisanych we wniosku nieruchomości oraz ruchomości będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jako dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.
Tym samym Pana stanowisko przedstawione we wniosku należy uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zaznacza się, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazuję, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i należy je traktować indywidualnie.
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako „PPSA”.
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo