Interpretacja 0111-KDIB3-2.4012.877.2025.5.SR

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 4 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od towarów i usług.

Uzupełnili go Państwo pismem z 22 grudnia 2025 r. (wpływ 31 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest spółką kapitałową posiadającą osobowość prawną, prowadzącą działalność gospodarczą podlegającą wpisowi do KRS oraz czynnym podatnikiem VAT. Wnioskodawca w związku z posiadaniem siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a więc podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą obejmującą w szczególności następujące kody PKD:

-     45.11.Z Sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek,

-     45.40.Z Sprzedaż hurtowa i detaliczna motocykli, ich naprawę i konserwację oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna części i akcesoriów do motocykli,

-     45.19.Z Sprzedaż hurtowa i detaliczna pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli,

-     77.11.Z Wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek.

Spółka podjęła kroki mające na celu zakup samochodu marki (...), który zgodnie z § 1 pkt 3 umowy sprzedaży samochodu zawartej w dniu (…) 2024 r. pomiędzy Sprzedającym – (...) Sp. z o.o. z siedzibą w (...), zarejestrowaną w Krajowym Rejestrze Sądowym przez Sąd Rejonowy (...) pod nr KRS: (...), posiadającym nr NIP: (...), a Kupującym – X. Sp. z o.o. z siedzibą w (...) (Wnioskodawca), miał zostać zakupiony w celach związanych bezpośrednio z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą. Pojazd miał być wykorzystywany do czynności opodatkowanych (odpłatna dostawa towaru), wskazanych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Przedmiotowa Umowa w § 2 pkt 2 wskazywała na sposób zapłaty za pojazd obejmujący 3 transze:

a)  I transza – zaliczka w kwocie (...) EUR (została wpłacona),

b)  II transza w kwocie (...) EUR, w ciągu 14 dni od podpisania Umowy (została wpłacona),

c)  III transza w kwocie (...) EUR, w dniu odbioru samochodu, (nie została wpłacona).

W dniu (...) 2025 r. wyżej wymienione podmioty zawarły Porozumienie do Umowy sprzedaży z dnia (...) 2024 r., w którym wskazano następujące postanowienia:

1.  Kupujący dokonał wpłaty (...) EUR, tytułem zaliczki na poczet ceny za pojazd (zgodnie z przedstawionymi powyżej dwoma transzami), jednakże nie uiścił pozostałej ceny za pojazd (III transza),

2.  Strony uzgodniły, że Kupujący zlecił Sprzedającemu poszukiwanie nowego nabywcy pojazdu, a w przypadku znalezienia nabywcy pierwotna Umowa zostanie rozwiązana, jednocześnie Kupujący zapłaci prowizję za znalezienie nowego nabywcy,

3.  Sprzedający znalazł nowego nabywcę,

4.  Strony postanowiły o rozwiązaniu Umowy sprzedaży samochodu zawartej w dniu (...) 2024 r.

W Porozumieniu do umowy sprzedaży samochodu zawartej dnia (...) 2024 r. Strony uzgodniły ponadto, że Kupujący zapłaci Sprzedającemu kwotę (...) EUR brutto (w tym 23% VAT) tytułem pośrednictwa w sprzedaży pojazdu, jednocześnie kompensując swoje wzajemne zobowiązania do kwoty (...) EUR, wobec czego pozostała do zapłaty przez Kupującego jest kwota (...) EUR.

W dniu (...) 2025 r. Sprzedający ((...)Sp. z.o.o.) wystawił fakturę nr (...) na rzecz Kupującego (Wnioskodawcy) za pośrednictwo w sprzedaży (...) na kwotę (...) EUR brutto ((...) netto). Wnioskodawca uregulował kwotę zobowiązania niepodlegającą kompensacie w wysokości (...) EUR.

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo następujące informacje:

Na pytanie „Czy działalność gospodarcza, jaką Państwo prowadzą, jest działalnością wyłącznie opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, czy prowadzą Państwo również działalność zwolnioną od podatku od towarów i usług lub niepodlegającą opodatkowaniu tym podatkiem?”, wskazali Państwo, że „Działalność gospodarcza, którą prowadzimy jest działalnością wyłącznie opodatkowaną podatkiem od towarów i usług.”

Na pytanie „Z jakiego powodu nie dokonali Państwo nabycia samochodu zgodnie z zawartą umową sprzedaży z (...) 2024 r., który miał być przeznaczony do odsprzedaży? Co wpłynęło na Państwa decyzję?”, odpowiedzieli Państwo, że „Nie dokonaliśmy nabycia pojazdu z powodu istotnych zmian otoczenia gospodarczego. Prowadzimy działalność gospodarczą obejmującą sprzedaż hurtową i detaliczną samochodów osobowych, więc stale monitorujemy sytuację gospodarczą na rynku pojazdów osobowych, który w tamtym okresie uległ załamaniu.”

Na pytanie „Co było przyczyną zawarcia porozumienia, zgodnie z którym zlecili Państwo Sprzedającemu poszukiwanie nowego nabywcy pojazdu?”, podali Państwo, że „Zawarliśmy porozumienie, ponieważ potencjalna sprzedaż zakupionego pojazdu wiązałaby się ze stratą w znacznym stopniu przekraczającą koszt związany z zawarciem porozumienia. W konsekwencji zrealizowanie Umowy wpłynęłoby na płynność finansową i stabilność funkcjonowania Spółki. Kierowaliśmy się próbą minimalizacji strat, a w konsekwencji umożliwienia dalszego prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę.”

Na pytanie „Czy zlecenie Sprzedającemu poszukiwania nowego nabywcy pojazdu miało na celu umożliwienie Państwu rozwiązanie zawartej umowy sprzedaży samochodu?”, wskazali Państwo, że „Tak, zlecenie Sprzedającemu poszukiwania nowego nabywcy pojazdu miało na celu umożliwienie rozwiązania zawartej umowy sprzedaży samochodu.”

Na pytanie „Czy gdyby nie zlecili Państwo Sprzedającemu poszukiwania nowego nabywcy pojazdu oraz nie zapłacili Państwo Sprzedającemu za znalezienie nowego nabywcy, ponieśliby Państwo jakieś negatywne konsekwencje w związku z rozwiązaniem ww. umowy sprzedaży (jakie?)?”, podali Państwo, że „Gdybyśmy nie zlecili Sprzedającemu poszukiwania nowego nabywcy pojazdu bylibyśmy zobowiązani do zrealizowania Umowy, zapłaty pozostałej części środków pieniężnych wynikających z Umowy, co przy dynamicznym załamaniu sytuacji gospodarczej na rynku pojazdów spowodowałoby przy potencjalnej sprzedaży pojazdu powstanie strat, które zachwiałyby stabilnością finansową Spółki.”

Na pytanie „Czy zlecenie Sprzedającemu znalezienia nowego nabywcy pojazdu i rozwiązanie zawartej umowy sprzedaży, miało wpływ na wykonywaną przez Państwa działalność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług (np. przez umożliwienie zawarcia korzystniejszej transakcji)? Jeżeli tak, to w jaki sposób (proszę to opisać).”, odpowiedzieli Państwo, że „Zlecenie Sprzedającemu znalezienia nowego nabywcy pojazdu i rozwiązanie zawartej umowy sprzedaży nie miało wpływu na bieżącą działalność Spółki, ale wpłynęło na planowaną działalność Spółki – poprzez rezygnację z dostawy towaru (zakupionego pojazdu) na rzecz kontrahenta. W związku ze zmianą warunków gospodarczych nie podejmowaliśmy negocjowania zawarcia korzystniejszej umowy, gdyż nie miała ona uzasadnienia ekonomicznego i kierowaliśmy się zasadą racjonalnego gospodarowania.”

Na pytanie „Czy zlecenie Sprzedającemu znalezienia nowego nabywcy pojazdu i rozwiązanie zawartej umowy sprzedaży, miało związek wyłącznie z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem od towarów i usług, czy również z działalnością zwolnioną od podatku od towarów i usług lub niepodlegającą opodatkowaniu tym podatkiem?”, podali Państwo, że „Dokonanie w/wymienionych czynności miało związek wyłącznie z prowadzoną przez nas działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem od towarów i usług.”

Na pytanie „Do jakich konkretnie celów bezpośrednio związanych z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą miał być używany pojazd, o którym mowa we wniosku?”, odpowiedzieli Państwo, że „W związku z prowadzoną przez nas działalność gospodarczą obejmującą w szczególności kod PKD: • 45.11.Z Sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek, pojazd, o którym mowa we wniosku miał pełnić rolę towaru handlowego w naszej działalności gospodarczej i służyć odpłatnej dostawie towaru.”

Na pytanie „Jaki jest związek ponoszonych przez Państwa wydatków w związku z zawarciem umowy sprzedaży oraz porozumienia do tej umowy, z uzyskiwaniem przez Państwa przychodów z działalności gospodarczej i/lub zachowaniem bądź zabezpieczeniem źródła tych przychodów?”, wskazali Państwo, że „Zawarcie porozumienia i poniesione wydatki na rzecz kontrahenta były podyktowane próbą minimalizacji strat i służyły zachowaniu i zabezpieczeniu źródła przychodów – działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę oraz umożliwienie jej dalszego funkcjonowania i generowania przychodów (poprzez niedoprowadzenie do silnego zachwiania płynności finansowej, które miałoby miejsce w przypadku zrealizowania Umowy).”

Na pytanie „Czy wydatki, o których mowa we wniosku, zostały poniesione z zasobów majątkowych Państwa Spółki, nie zostały Państwa Spółce w żaden sposób zwrócone, zostały odpowiednio udokumentowane?”, podali Państwo, że „Wydatki, o których mowa we wniosku zostały poniesione z środków finansowych pochodzących z udzielonej Spółce pożyczki przez wspólnika Spółki. Wydatkowane środki te nie zostały Spółce w żaden sposób zwrócone i są udokumentowane.”

Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług (pytanie przedstawione jako drugie w kolejności)

Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z poniesionymi wydatkami udokumentowanymi fakturą z dnia (...) 2025 r. nr (...) za usługę pośrednictwa w sprzedaży (...) zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?

Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług

W ocenie Wnioskodawcy poniesione wydatki w przedstawionym stanie faktycznym będą stanowić koszty uzyskania przychodu, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie dotyczące stanowiska w zakresie podatku od towarów i usług

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług: „W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (...).” Z przepisu tego wynika, że warunkiem prawa do odliczenia VAT jest istnienie związku nabycia towaru lub usługi z czynnościami opodatkowanymi, które podatnik wykonuje lub zamierza wykonywać.

Orzecznictwo TSUE i NSA wskazuje, że prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje już w momencie, gdy podatnik działa z zamiarem wykorzystywania nabywanych towarów i usług w działalności opodatkowanej, nawet jeśli później ten zamiar nie zostanie zrealizowany z przyczyn od niego niezależnych. Należy podkreślić, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Przy czym istotna jest intencja nabycia, tzn. jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, wówczas po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, pod warunkiem że nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

Wobec powyższego, w każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo-prawne było wykonywanie czynności opodatkowanych. Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje, jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dana osoba ma osiągnąć, dokonując tych czynności.

Potwierdzają to liczne wyroki TSUE (m.in. wyrok z 29 lutego 1996 r. w sprawie C-110/94 INZO), gdzie Trybunał orzekł, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje także wtedy, gdy planowana inwestycja (związana z działalnością opodatkowaną) nie została zrealizowana, o ile zamiar prowadzenia działalności opodatkowanej był rzeczywisty. Jednocześnie odmowa prawa do odliczenia VAT z powodu niepowodzenia inwestycji naruszałaby zasadę neutralności, ponieważ prowadziłaby do obciążenia podatnika ciężarem podatku, który zgodnie z konstrukcją VAT powinien być neutralny dla podmiotów gospodarczych. W tym miejscu warto wspomnieć również o wyroku TSUE z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 pomiędzy Państwem Belgijskim a Ghent Coal Terminal NV, w którym Trybunał stwierdził (odwołując się do zasady neutralności podatku VAT), że w sytuacji kiedy nabycie towarów i usług zostało poczynione z zamiarem wykorzystania ich do działalności opodatkowanej, ale z powodów pozostających poza kontrolą podatnika, nie wykorzystał on nabytych towarów i usług w prowadzeniu tej działalności, prawo podatnika do odliczenia podatku VAT zostaje zachowane.

W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca zawarł Umowę sprzedaży Pojazdu, który miał być wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej – w czynnościach opodatkowanych VAT. Zatem już sam zamiar nabycia pojazdu był ściśle związany z działalnością opodatkowaną.

Z obiektywnych, niezależnych od Spółki przyczyn (m.in. zmiany warunków gospodarczych), zakup nie został zrealizowany. Spółka, aby ograniczyć negatywne skutki finansowe i uniknąć wyższych kosztów, zawarła z kontrahentem porozumienie i poniosła określony wydatek. Wydatek ten pozostaje w bezpośrednim związku z planowaną transakcją gospodarczą, która miała służyć działalności opodatkowanej. Fakt, że umowa ostatecznie nie została wykonana, nie przekreśla pierwotnego celu gospodarczego ani zamiaru wykorzystania towaru w działalności opodatkowanej.

Biorąc pod uwagę powyższe Wnioskodawca stwierdza, że poniesione wydatki przedstawione w przedmiotowym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej będą stanowić koszty uzyskania przychodu o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Ponadto Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego ze wskazanych wyżej wydatków zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z cytowanego wyżej art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku     należnego.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto należy zauważyć, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Ponadto, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku pomiędzy dokonywanymi zakupami towarów i usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną generującą podatek należny.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują, jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni bądź pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast pośredni związek nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy występuje wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.

Powyższe regulacje oznaczają, że aby stwierdzić, czy podatnikowi podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, należy zbadać wyłącznie związek ponoszonych wydatków z wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi, przy czym związek ten musi mieć charakter niewątpliwy, lecz niekoniecznie bezpośredni. Podatnik musi jednak wykazać związek zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Przy czym istotna jest intencja nabycia, tzn. jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, wówczas po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, pod warunkiem że nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

Istnienie związku między nabywanymi towarami i usługami a transakcjami opodatkowanymi podatnika jest traktowane jako niezbędny wymóg powstania prawa do odliczenia podatku również w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE. Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Zasada neutralności podatku VAT, a także kwestia pośredniego związku pomiędzy podatkiem naliczonym VAT a czynnościami opodatkowanymi jako warunku wystarczającego do zachowania prawa do odliczenia VAT były przedmiotem licznych orzeczeń TSUE, m.in. wyrok z 15 stycznia 1998 r. w sprawie C-37/95 (Państwo Belgijskie v. Ghent Coal Terminal NV), wyrok z 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/98 (Abbey National plc v. Commissioners of Customs & Excise), wyrok z 26 maja 2005 r. w sprawie C-465/03 (Kretztechnik AG v. Finanzamt Linz), wyrok z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 (CIBO Participations SA v. Directeur régional des impôts du Nord-Pas-de-Calais). TSUE podkreślał, że co do zasady, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przysługuje podatnikom wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek poniesionych wydatków ze sprzedażą opodatkowaną. Jednakże, brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa do odliczenia podatku VAT w przypadku tzw. kosztów ogólnych działania podatnika, o ile koszty te mogą być przypisane do działalności podatnika podlegającej opodatkowaniu VAT.

Podobny pogląd wyraził Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 8 czerwca 2000 r. w sprawie C-98/98, Commissioners of Customs and Excise a Midland Bank. Trybunał nie miał w tej sprawie wątpliwości, że art. 2 Pierwszej Dyrektywy i art. 17 ust. 2, 3 i 5 Szóstej Dyrektywy w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych, należy interpretować w taki sposób, aby warunkiem odliczenia przez podatnika podatku VAT oraz podstawą do ustalenia zakresu tego prawa, było zasadniczo istnienie bezpośredniego związku pomiędzy daną transakcją nabycia a daną transakcją (lub transakcjami) sprzedaży, uprawniającymi do dokonania odliczenia. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wyjaśnił, że w przypadku gdy podatnik dokonuje transakcji w odniesieniu do których podatek VAT podlega odliczeniu oraz transakcji nie dających podstaw do odliczenia podatku naliczonego, podatnik może dokonać odliczenia podatku VAT naliczonego od towarów i usług przez niego nabytych w przypadku, gdy towary te pozostają w bezpośrednim związku z transakcjami sprzedaży podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT.

W tym miejscu warto przywołać również orzeczenie TSUE z 8 lutego 2007 r. C 435/05 w sprawie Investrand BV przeciwko Staatssecretaris van Financiën, jako wyraz ugruntowanej linii orzeczniczej w TSUE w zakresie przyznawania prawa do odliczenia podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku.

Należy jednak zauważyć, że w wyroku tym (pkt 23) w pierwszej kolejności TSUE wskazał, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem, aby można było przyznać podatnikowi prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT i określić zakres tego prawa, zasadniczo konieczne jest istnienie bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku, a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia (zob. ww. wyroki: w sprawie Midland Bank, pkt 24; w sprawie Abbey National, pkt 26; oraz wyrok z dnia 3 marca 2005 r. w sprawie C 32/03 Fini H, Zb.Orz. str. I 1599, pkt 26). Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów lub usług zakłada, iż wydatki poczynione celem ich nabycia stanowiły element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzących prawo do jego odliczenia (zob. ww. wyroki: w sprawie Midland Bank, pkt 30, w sprawie Abbey National, pkt 28, jak i wyrok z  27 września 2001 r. w sprawie C 16/00 Cibo Participations, Rec. str. I 6663, pkt 31).

Następnie w pkt 24 wyroku TSUE wskazał, że prawo do odliczenia zostaje zatem również przyznane podatnikowi nawet w przypadku braku bezpośredniego i ścisłego związku pomiędzy konkretną transakcją powodującą naliczenie podatku a jedną lub kilkoma transakcjami objętymi podatkiem należnym, które rodzą prawo do odliczenia, gdy koszty omawianych usług stanowią część jego kosztów ogólnych i jako takie stanowią element cenotwórczy dla dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Koszty te w rzeczywistości zachowują bezpośredni i ścisły związek z całą działalnością gospodarczą podatnika (zob. w szczególności ww. wyroki w sprawach Midland Bank, pkt 23 i 31 oraz Kretztechnik, pkt 36).

Ostatecznie jednak TSUE doszedł w tej sprawie do konkluzji, że artykuł 17 ust. 2 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku należy interpretować w ten sposób, że koszty usług doradczych, z których podatnik skorzystał w celu ustalenia kwoty wierzytelności stanowiącej część majątku jego przedsiębiorstwa i związanej ze sprzedażą akcji dokonaną w okresie, w którym nie był on jeszcze podatnikiem podatku VAT, z braku dowodów na to, że wyłączną przyczyną tych usług jest działalność gospodarcza w rozumieniu tej dyrektywy wykonywana przez podatnika, nie wykazują bezpośredniego i ścisłego związku z tą działalnością, a w konsekwencji nie uprawniają do odliczenia podatku VAT, który je obciąża.

W konsekwencji, z wyroku tego wynika, że aby można było przyznać podatnikowi prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT związek pomiędzy zakupami, a działalnością gospodarczą co do zasady powinien być bezpośredni, może być również pośredni jednak tylko gdy zakupy związane są z działalnością gospodarczą („wyłączną przyczyną tych usług jest działalność gospodarcza w rozumieniu tej dyrektywy wykonywana przez podatnika”). W przeciwnym wypadku koszty pośrednie nie wykazują bezpośredniego i ścisłego związku z tą działalnością, a w konsekwencji nie uprawniają do odliczenia podatku VAT, który je obciąża.

Zatem niezbędnym warunkiem odliczenia VAT jest istnienie związku pomiędzy zakupami a konkretną transakcją opodatkowaną. Prawo do odliczenia podatku naliczonego powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim działalność podatnika daje to prawo. Aby odliczenie podatku było dopuszczalne, transakcja powodująca naliczenie podatku winna pozostawać w ścisłym związku z transakcjami, które rodzą prawo do odliczenia. W ten sposób prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług zakłada, że poczynione wydatki stanowią element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzącym prawo do jego odliczenia. Konieczne jest także, aby ten związek był bezsporny i ścisły, a także aby wydatki miały cenotwórczy charakter, tj. miały wpływ na ceny oferowanych towarów czy usług.

Jednocześnie, należy zauważyć, że ciężar wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu spoczywa na podatniku, który wywodzi z tego określone skutki prawne.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem VAT. Działalność gospodarcza, którą Państwo prowadzą jest działalnością wyłącznie opodatkowaną podatkiem od towarów i usług. Prowadzą Państwo działalność gospodarczą obejmującą w szczególności następujące kody PKD: 45.11.Z Sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek, 45.40.Z Sprzedaż hurtowa i detaliczna motocykli, ich naprawę i konserwację oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna części i akcesoriów do motocykli, 45.19.Z Sprzedaż hurtowa i detaliczna pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli, 77.11.Z Wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek. Podjęli Państwo kroki mające na celu zakup samochodu, który zgodnie z umową sprzedaży samochodu zawartą (...) 2024 r. pomiędzy Sprzedającym a Państwem jako Kupującym, miał zostać zakupiony w celach związanych bezpośrednio z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą. Pojazd, o którym mowa we wniosku miał pełnić rolę towaru handlowego w Państwa działalności gospodarczej i służyć odpłatnej dostawie towaru. Dokonali Państwo wpłaty (...) EUR, tytułem zaliczki na poczet ceny za pojazd, jednakże nie uiścili Państwo pozostałej ceny za pojazd. (...) 2025 r. zawarli Państwo porozumienie do ww. umowy sprzedaży z (...) 2024 r., w którym uzgodnili Państwo, że zlecą Państwo Sprzedającemu poszukiwanie nowego nabywcy pojazdu, a w przypadku znalezienia nabywcy pierwotna umowa zostanie rozwiązana, jednocześnie zapłacą Państwo prowizję za znalezienie nowego nabywcy. Sprzedający znalazł nowego nabywcę. Postanowili Państwo o rozwiązaniu umowy sprzedaży samochodu zawartej (...) 2024 r. W porozumieniu do umowy sprzedaży samochodu uzgodnili Państwo ponadto, że zapłacą Państwo Sprzedającemu kwotę (...) EUR brutto (w tym 23% VAT) tytułem pośrednictwa w sprzedaży pojazdu, jednocześnie kompensując swoje wzajemne zobowiązania do kwoty (...) EUR, wobec czego pozostała do zapłaty przez Państwa jest kwota (...) EUR. W dniu (...) 2025 r. Sprzedający wystawił fakturę nr (...) na Państwa rzecz za pośrednictwo w sprzedaży samochodu na kwotę (...) EUR brutto ((...) EUR netto). Uregulowali Państwo kwotę zobowiązania niepodlegającą kompensacie w wysokości (...) EUR.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z poniesionymi wydatkami udokumentowanymi fakturą z dnia (...) 2025 r. nr (...) za usługę pośrednictwa w sprzedaży samochodu zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy.

Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej usługę pośrednictwa w sprzedaży samochodu należy stwierdzić, że dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi. Przy czym, tak jak już wskazano, związek dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą może mieć charakter pośredni lub bezpośredni.

Przenosząc tezy płynące z powyższych orzeczeń, w tym orzeczenia C-435/05 na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że nie można zakładać, iż w każdym przypadku związek pośredni zakupów uprawnia do odliczenia podatku naliczonego.

Jak wskazano powyżej, niezbędnym warunkiem odliczenia VAT jest istnienie związku pomiędzy zakupami a konkretną transakcją opodatkowaną. Prawo do odliczenia podatku naliczonego powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim działalność podatnika daje to prawo. Aby odliczenie podatku było dopuszczalne, transakcja powodująca naliczenie podatku winna pozostawać w ścisłym związku z transakcjami, które rodzą prawo do odliczenia. W ten sposób prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług zakłada, że poczynione wydatki stanowią element cenotwórczy transakcji obciążonych podatkiem należnym, rodzącym prawo do jego odliczenia.

W świetle powyższego w każdym przypadku w celu przyznania prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów i usług, konieczne jest wykazanie racjonalnego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionymi wydatkami, a prowadzoną działalnością gospodarczą oraz ocena, czy w konkretnych okolicznościach faktycznych wpływać będą one (i w jaki sposób) na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa, prowadząc do generowania opodatkowanych obrotów. Konieczne jest także, aby związek z tą działalnością był bezsporny i ścisły, a także aby wydatki miały cenotwórczy charakter, tj. miały wpływ na ceny oferowanych towarów czy usług.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że zlecenie Sprzedającemu znalezienia nowego nabywcy pojazdu i rozwiązanie zawartej umowy sprzedaży miało związek wyłącznie z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem od towarów i usług. Nie dokonali Państwo nabycia pojazdu z powodu istotnych zmian otoczenia gospodarczego. Prowadzą Państwo działalność gospodarczą obejmującą sprzedaż hurtową i detaliczną samochodów osobowych, więc stale monitorują Państwo sytuację gospodarczą na rynku pojazdów osobowych, który w tamtym okresie uległ załamaniu. Zlecenie Sprzedającemu znalezienia nowego nabywcy pojazdu i rozwiązanie zawartej umowy sprzedaży nie miało wpływu na bieżącą Państwa działalność, ale wpłynęło na planowaną działalność – poprzez rezygnację z dostawy towaru (zakupionego pojazdu) na rzecz kontrahenta. W związku ze zmianą warunków gospodarczych nie podejmowali Państwo negocjowania zawarcia korzystniejszej umowy, gdyż nie miała ona uzasadnienia ekonomicznego i kierowali się Państwo zasadą racjonalnego gospodarowania. Potencjalna sprzedaż zakupionego pojazdu wiązałaby się ze stratą w znacznym stopniu przekraczającą koszt związany z zawarciem porozumienia. W konsekwencji zrealizowanie umowy wpłynęłoby na płynność finansową i stabilność funkcjonowania Spółki. Kierowali się Państwo próbą minimalizacji strat, a w konsekwencji umożliwienia dalszego prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, nie mogę zgodzić się z Państwa argumentacją, że ww. wydatki związane ze zleceniem Sprzedającemu znalezienia nowego nabywcy pojazdu i rozwiązaniem zawartej umowy sprzedaży miało związek z wykonywanymi przez Państwa czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług.

W przedmiotowej sprawie wykazany przez Państwa związek z czynnościami opodatkowanymi jest tak daleko pośrednim, że nie można przyjąć, że wpływa w jakikolwiek sposób na działalność generującą podatek należny. Nie przedstawili Państwo żadnych informacji, z których wynikałoby, że opisane wydatki przyniosą Państwu realne i wymierne korzyści, skutkujące np. wzrostem konkurencyjności i zwiększeniem sprzedaży Państwa towarów i usług. Nie wykazali Państwo przy tym również cenotwórczego charakteru przedmiotowych wydatków. Nie sposób zatem uznać, że w sprawie występuje niewątpliwy związek przyczynowo-skutkowy poniesionych wydatków z czynnościami opodatkowanymi.

Okoliczność, że kierowali się Państwo próbą minimalizacji strat, a w konsekwencji umożliwienia dalszego prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że mamy do czynienia z istnieniem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionymi wydatkami a wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług.

Opisane przez Państwa okoliczności, nie wskazują na ścisły związek przyczynowo-skutkowy poniesionych wydatków z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Zatem, wbrew Państwa twierdzeniu nie można uznać, że wydatki związane ze zleceniem Sprzedającemu poszukiwania nowego nabywcy pojazdu i rozwiązaniem przez Państwa zawartej ze Sprzedającym umowy sprzedaży pojazdu, miały związek z wykonywanymi przez Państwa czynnościami opodatkowanymi.

Tym samym, w analizowanym przypadku nie zostały spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego, bowiem wydatki poniesione w związku ze zleceniem Sprzedającemu poszukiwania nowego nabywcy pojazdu i rozwiązaniem przez Państwa zawartej ze Sprzedającym umowy sprzedaży pojazdu, nie służą do wykonywania czynności opodatkowanych tym podatkiem.

W konsekwencji, nie przysługuje Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z poniesionymi wydatkami udokumentowanymi fakturą z dnia (...) 2025 r. nr (...) za usługę pośrednictwa w sprzedaży (...) zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy i własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

-     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.