Interpretacja 0111-KDIB3-2.4012.915.2025.1.MN

Interpretacja indywidualna
- stanowisko prawidłowe

 

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

 

26 listopada 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 25 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej.

 

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Niniejszy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy potencjalnego opodatkowania podatkiem od towarów i usług (dalej jako podatek VAT) działu spadku i zniesienia współwłasności przedsiębiorstwa.

Wnioskodawczyni od 1 lipca 1985 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (dalej: JDG) w zakresie usług gastronomicznych w formie przedsiębiorstwa (dalej: Przedsiębiorstwo) pn. (...). Jest zarejestrowanym płatnikiem podatku VAT. Od (...) 1971 była w związku małżeńskim z (...), a przez cały okres trwania małżeństwa (tj. do dnia śmierci męża Wnioskodawczyni) panował między małżonkami ustrój wspólności majątkowej.

Dnia (...) 2024 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni. Przedsiębiorstwo jest prowadzone nieprzerwanie przez Wnioskodawczynię w formie JDG. Przedsiębiorstwo za życia (...)stanowiło majątek wspólny małżeński męża Wnioskodawczyni i samej Wnioskodawczyni. Udziały w majątku wspólnym (...)i Wnioskodawczyni były równe, w związku z czym do spadku po zmarłym wchodzi udział (...) w Przedsiębiorstwie w wysokości 1/2 części. Majątek męża Wnioskodawczyni dziedziczony jest przez trzech spadkobierców - przez małżonkę tj. Wnioskodawczynię oraz dwie córki Państwa (...): (...) i (...). Udziały poszczególnych spadkobierców w Przedsiębiorstwie na dzień dzisiejszy kształtują się następująco: (...)4/6, (...)1/6, (...)1/6.

Na Przedsiębiorstwo, którego 1/2 część została odziedziczona przez ww. spadkobierców, składają się w szczególności następujące składniki materialne i niematerialne:

- Nazwa Przedsiębiorstwa,

- Lokal użytkowy (nieruchomość), w którym prowadzana jest działalność (...),

- Samochód osobowy,

- Towary handlowe i materiały,

- Należności (wierzytelności),

- Środki finansowe na rachunku bankowym,

- Komputer i inne ruchomości,

- Zezwolenia i koncesje,

- Tajemnice przedsiębiorstwa,

- Księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Spadkobiercy, w tym Wnioskodawczyni, planują dokonać działu spadku, obejmującego udziały w Przedsiębiorstwie i zniesienia współwłasności tegoż Przedsiębiorstwa, w wyniku którego własność całego Przedsiębiorstwa przypadłaby na rzecz jednej z córek Państwa (...) - na rzecz (...). W wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności Przedsiębiorstwa Wnioskodawczyni oraz jej druga córka (...) zrzekną się przysługujących im udziałów w Przedsiębiorstwie na rzecz (...) bez dokonania na ich rzecz jakikolwiek spłat.

Działalność Przedsiębiorstwa będzie kontynuowana przez (...)w formie jednoosobowej działalności gospodarczej.

Pytanie

 

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym dział spadku i zniesienie współwłasności Przedsiębiorstwa będą wyłączone z opodatkowania podatkiem VAT, a co za tym idzie na Wnioskodawczyni nie będzie ciążył obowiązek w podatku VAT z tytułu tych czynności?

 

Pani stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawczyni, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym dział spadku i zniesienie współwłasności Przedsiębiorstwa będą wyłączone z opodatkowania podatkiem VAT, a co za tym idzie na Wnioskodawczyni nie będzie ciążył obowiązek w podatku VAT z tytułu tych czynności.

Uzasadnienie

Wnioskodawczyni wskazuje, że dział spadku zniesienie współwłasności są naturalną konsekwencją nabycia praw w wyniku otrzymania spadku po zmarłym przez jego spadkobierców oraz konieczności podjęcia decyzji o sukcesji całego Przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą VAT lub ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2) eksport towarów;

3) import towarów na terytorium kraju;

4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Z kolei, przepis art. 6 pkt 1 ustawy VAT przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy VAT, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Pojęcie „przedsiębiorstwa” nie zostało zdefiniowane w ustawie o VAT. Zgodnie z poglądem przyjętym powszechnie w doktrynie prawa podatkowego, orzecznictwie sądowym oraz interpretacjach organów podatkowych - dla celów VAT - pojęcie przedsiębiorstwa powinno być rozumiane zgodnie z jego definicją zawartą w art. 55¹ Kodeksu cywilnego.

W myśl regulacji zawartej w art. 55¹ Kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 55² Kodeksu cywilnego czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Jak stanowi art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L 347 str. 1 z późn. zm.), zwanej dalej dyrektywą 2006/112/WE, w przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego. W przypadkach gdy odbiorca nie podlega w pełni opodatkowaniu, państwa członkowskie mogą przedsięwziąć środki niezbędne w celu uniknięcia zakłóceń konkurencji. Mogą także przyjąć wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania poprzez wykorzystanie przepisów niniejszego artykułu.

Z powyższego przepisu wynika, że wprowadza on, tak samo jak ma to miejsce w ustawie VAT, możliwość wyłączenia z zakresu opodatkowania przekazania całości lub części majątku przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sari stwierdził, że: celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.

Należy zauważyć, że o tym czy zbycie składników majątku winno być do celów podatku od towarów i usług traktowane jako zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy VAT, decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją.

Zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy VAT, ma miejsce wówczas, gdy cały majątek przedsiębiorstwa przechodzi na własność nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy. Kontynuacja działalności przez nabywcę jest istotna okolicznością wyłączenia spod działania ustawy zbycia przedsiębiorstwa.

Mając na uwadze, że wszystkim spadkobiercom, w tym Wnioskodawczyni zależy na kontynuacji działalności Przedsiębiorstwa, spadkobiercy zgodnie zaplanowali dział spadku ze zniesieniem współwłasności Przedsiębiorstwa na rzecz (...) bez spłat na rzecz (...) oraz Wnioskodawczyni. Działalność Przedsiębiorstwa będzie kontynuowana przez (...)w oparciu o przejęte składniki Przedsiębiorstwa i nie nastąpi zmiana jego funkcjonalności ani profilu jego działalności.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w świetle przedstawionych okoliczności sprawy i przywołanych przepisów, czynność działu spadku i zniesienia współwłasności, w wyniku, której jeden ze spadkobierców (córka zmarłego) otrzyma na własność całe Przedsiębiorstwo, nie kreuje po stronie Wnioskodawczyni obowiązku podatkowego, gdyż planowana transakcja będzie za przedmiot miała całe przedsiębiorstwo w rozumieniu ustawy o podatku VAT i w sprawie znajdzie zastosowanie art. 6 pkt 1 ustawy.

Podsumowując, na Wnioskodawczyni, która w ramach działu spadku (wraz ze zniesieniem współwłasności) wyzbędzie się własności całego Przedsiębiorstwa, nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku VAT, gdyż zgodnie art. 6 pkt 1 ustawy VAT przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa.

 

Ocena stanowiska

 

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

 

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

 

Według art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Artykuł 2 pkt 6 ustawy stanowi, że:

Dostawa towaru mieści się w definicji sprzedaży określonej w art. 2 pkt 22 ustawy, według którego:

Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.

Kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. 2023 r. poz. 2809 ze zm.).

Jak stanowi art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

Jak wynika z art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zgodnie z art. 36 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W myśl art. 36 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W świetle art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.

W oparciu o art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Ustawa nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Należy zauważyć, że żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa. W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokona czynności podlegającej opodatkowaniu.

Należy zaznaczyć, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Należy również wskazać, że stosownie do art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Jak stanowi art. 924 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 925 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z treścią art. 1051 Kodeksu cywilnego:

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 6 pkt 1 ustawy:

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego).

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Pojęcie „przedsiębiorstwa” nie zostało zdefiniowane w ustawie. Zgodnie z poglądem przyjętym powszechnie w doktrynie prawa podatkowego, orzecznictwie sądowym oraz interpretacjach organów podatkowych - dla celów VAT - pojęcie przedsiębiorstwa powinno być rozumiane zgodnie z jego definicją zawartą w art. 55¹ Kodeksu cywilnego.

 

W myśl regulacji zawartej w art. 55¹ Kodeksu cywilnego:

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

 1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

 2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

 3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

 4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

 5. koncesje, licencje i zezwolenia;

 6. patenty i inne prawa własności przemysłowej;

 7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

 8. tajemnice przedsiębiorstwa;

 9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 55² Kodeksu cywilnego:

Jak stanowi art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:

Z powyższego przepisu wynika, że wprowadza on, tak samo jak ma to miejsce w ustawie o podatku od towarów i usług, możliwość wyłączenia z zakresu opodatkowania przekazania całości lub części majątku przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sàrl stwierdził, że, celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.

Należy zauważyć, że o tym czy zbycie składników majątku powinno być do celów podatku od towarów i usług traktowane jako zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją.

Zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, ma miejsce wówczas, gdy cały majątek przedsiębiorstwa przechodzi na własność nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy. Podkreślić należy przy tym, że kontynuacja działalności przez nabywcę jest warunkiem wyłączenia spod działania ustawy zbycia przedsiębiorstwa.

Z opisu sprawy wynika, że od 1 lipca 1985 r. prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą (dalej: JDG) w zakresie usług gastronomicznych w formie przedsiębiorstwa (dalej: Przedsiębiorstwo) pn. (...). Jest Pani zarejestrowanym płatnikiem podatku VAT. Od (...) 1971 była Pani w związku małżeńskim z (...), a przez cały okres trwania małżeństwa (tj. do dnia śmierci Pani męża) panował między małżonkami ustrój wspólności majątkowej.

(...) 2024 r. zmarł Pani mąż. Przedsiębiorstwo jest prowadzone nieprzerwanie przez Panią w formie JDG. Przedsiębiorstwo za życia (...) stanowiło majątek wspólny małżeński Pani męża i samej Pani. Udziały w majątku wspólnym (...)i Pani były równe, w związku z czym do spadku po zmarłym wchodzi udział (...) w Przedsiębiorstwie w wysokości 1/2 części. Majątek Pani męża dziedziczony jest przez trzech spadkobierców - przez małżonkę tj. Panią oraz dwie córki Państwa (...): (...) i (...). Udziały poszczególnych spadkobierców w Przedsiębiorstwie na dzień dzisiejszy kształtują się następująco: (...)4/6, (...)1/6, (...)1/6_.

 

Na Przedsiębiorstwo, którego 1/2 część została odziedziczona przez ww. spadkobierców, składają się w szczególności następujące składniki materialne i niematerialne:

- Nazwa Przedsiębiorstwa,

- Lokal użytkowy (nieruchomość), w którym prowadzana jest działalność (...),

- Samochód osobowy,

- Towary handlowe i materiały,

- Należności (wierzytelności),

- Środki finansowe na rachunku bankowym,

- Komputer i inne ruchomości,

- Zezwolenia i koncesje,

- Tajemnice przedsiębiorstwa,

- Księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

 

Spadkobiercy, w tym Pani, planują dokonać działu spadku, obejmującego udziały w Przedsiębiorstwie i zniesienia współwłasności tegoż Przedsiębiorstwa, w wyniku którego własność całego Przedsiębiorstwa przypadłaby na rzecz jednej z córek Państwa (...) - na rzecz (...). W wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności Przedsiębiorstwa Pani oraz Pani druga córka (...) zrzekną się przysługujących im udziałów w Przedsiębiorstwie na rzecz (...) bez dokonania na ich rzecz jakikolwiek spłat.

Działalność Przedsiębiorstwa będzie kontynuowana przez (...)w formie jednoosobowej działalności gospodarczej.

W związku z tak przedstawionym opisem sprawy, Pani wątpliwości dotyczą ustalenia czy nie będzie ciążył na Pani obowiązek zapłaty podatku VAT z tytułu działu spadku i zniesienia współwłasności Przedsiębiorstwa.

Należy zauważyć, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, oraz każda inna transakcja, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu).

Co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” określił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/88. W orzeczeniu tym stwierdza się, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje de facto możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu, odnosząc się do dostawy towarów, Trybunał posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym elementem jest przeniesienie, w istocie rzeczy, praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.

Innymi słowy, pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”.

Co do zasady, aby można było mówić o przedsiębiorstwie, składniki materialne i niematerialne tworzące to przedsiębiorstwo powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w sposób tworzący zespół. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby mogły posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

W przypadku współwłasności każdy ze współwłaścicieli jest odrębnym podmiotem, każdy może rozporządzać swoim udziałem w oderwaniu od pozostałych współwłaścicieli. Jednak nie dochodzi przy tym do fizycznego wyodrębnienia masy majątkowej stanowiącej tę współwłasność.

Udział w przedsiębiorstwie nie posiada - co do zasady - cech fizycznie wyodrębnionych samodzielnych składników majątkowych i niemajątkowych, tym samym nie może być uznany za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, ani też zorganizowaną jego część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika jednak, że intencją Pani oraz Pani córek jest, aby nastąpiło objęcie całego przedsiębiorstwa przez jedną osobę, którą będzie Pani córka - Pani (...). Co więcej celem ww. czynności będzie kontynuowanie działalności dotychczas prowadzonej przez Panią.

Zatem w wyniku podjętych działań dojdzie do przekazania innej osobie całej działalności jako przedsiębiorstwa, przy czym nabywca przedsiębiorstwa (Pani (...)) część własności składników majątkowych nabędzie od Pani, część od drugiego współwłaściciela (Pani (...)), zaś część będzie jej własnością.

W wyniku podjętych działań nie nastąpią zmiany w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa, m.in. nie ulegnie zmianie miejsce prowadzenia, pozostaną w przedsiębiorstwie wszystkie materiały, wyposażenie i towary handlowe, tajemnice przedsiębiorstwa. Tak więc Pani (...), która stanie się wyłącznym właścicielem przedmiotowego zespołu składników nie będzie musiała dokonywać żadnych dodatkowych czynności aby kontynuować działalność.

Mając na uwadze całokształt przedmiotowej sprawy należy uznać, że w tym konkretnym przypadku spełnione zostaną wspomniane powyżej warunki dotyczące:

  - zamiaru kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej przez zbywcę (ponieważ Pani córka będzie kontynuować działalność prowadzoną dotychczas przez Panią),

  - możliwości prowadzenia działalności w oparciu wyłącznie o przekazywane składniki materialne i niematerialne (ponieważ są one wystarczające do tego aby była ona prowadzona w zakresie, w jakim prowadzona jest do tej pory przez Panią).

W związku z powyższym, planowany częściowy dział spadku i zniesienie współwłasności, w wyniku którego Pani (...)przejmie całość przedsiębiorstwa celem dalszego kontynuowania działalności przedsiębiorstwa w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, będzie stanowił czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Tym samym nie będzie ciążył na Pani obowiązek zapłaty podatku VAT z tytułu ww. czynności.

Pani stanowisko należało zatem uznać za prawidłowe.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Pani ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. Biorąc pod uwagę powyższe, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Należy wskazać, że niniejsza interpretacja rozstrzyga kwestię skutków podatkowych dział spadku i zniesienie współwłasności Przedsiębiorstwa, wyłącznie dla Pani, nie rozstrzyga kwestii skutków podatkowych dla pozostałych spadkobierców.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.