Interpretacja 0111-KDIB3-3.4012.212.2026.3.JSU

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

Państwa wniosek z 11 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący uznania planowanej transakcji zbycia przedmiotu przetargu (zabudowanej nieruchomości wraz z prawami z umowy najmu) za zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa Upadłego, a w konsekwencji za czynność wyłączoną z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wpłynął 11 maja 2026 r. Uzupełnili go Państwo pismem z 13 czerwca 2026 r. (wpływ 13 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Opis stanu faktycznego

W dniu (...) roku ogłoszono upadłość A., zwanej dalej Spółdzielnią lub wnioskodawcą, a zarząd majątkiem i sprawami majątkowymi spółdzielni przejął syndyk masy upadłości, zwany dalej syndykiem. Po objęciu zarządu majątkiem Spółdzielni syndyk ustalił, że w dniu ogłoszenia swojej upadłości:

•   Spółdzielnia była zarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług (VAT) czynny, a stan powyższy nie uległ zmianie w toku postępowania upadłościowego i trwa do chwili obecnej;

•   Spółdzielnia prowadziła działalność gospodarczą w dwóch obszarach tj. w obszarze produkcji i sprzedaży oraz w obszarze wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi, co wynikało wprost z treści rejestru KRS i dokonanych wpisów PKD, jak również pozostałej dokumentacji finansowej, a stan powyższy nie uległ zmianie w toku postępowania upadłościowego i trwa do chwili obecnej, ale wyłącznie w zakresie działalności w obszarze wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi. Działalność w obszarze produkcji i sprzedaży została zakończona w roku (…) z tym zastrzeżeniem, że (...) podlega dalszej sprzedaży w ramach procedury likwidacji majątku Spółdzielni;

•   w skład majątku Spółdzielni i jej masy upadłości wchodziła nieruchomość gruntowa zabudowana, położona w jednostce ewidencyjnej (...) obręb (…) w miejscowości (...) przy ul. (...), obejmująca prawo użytkowania wieczystego działek ewidencyjnych nr (...), (...) oraz znajdujące się na tych działkach budynki magazynowe i biurowe z lokalami użytkowymi, dla której Sąd Rejonowy w (...), Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze: (...), zwana dalej nieruchomością, jak również ruchomości w postaci (...), a stan powyższy nie uległ zmianie w toku postępowania upadłościowego i trwa do chwili obecnej;

•   nieruchomość Spółdzielni była objęta umowami najmu, zawartymi na czas nieokreślony, na mocy których Spółdzielnia uprawniona była do pobierania od najemców czynszu najmu w ustalonych w umowach kwotach zależnych od rodzaju i wielkości wynajmowanej powierzchni, a stan powyższy nie uległ zmianie w toku postępowania upadłościowego i trwa do chwili obecnej, za wyjątkiem zmian umownych, dotyczących waloryzacji czynszu najmu i osób najemców.

Po zapoznaniu się ze stanem majątkowym Spółdzielni oraz na podstawie treści art. 312 ustawy Prawo upadłościowe syndyk podjął decyzję o kontynuowaniu działalności Spółdzielni w obydwu wyżej opisanych obszarach, a ponadto na podstawie treści art. 206 ust. 1 pkt 1 wystąpił do Sędziego-Komisarza o wyrażenie zgody na dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa Spółdzielni, jako całości na okres nie krótszy niż do dnia (...) roku. Takową zgodę syndyk w postępowaniu uzyskał, a następnie dzięki działaniom restrukturyzacyjnym doprowadził do odzyskania rentowności operacyjnej przedsiębiorstwa oraz znalezienia inwestorów zainteresowanych nabyciem przedsiębiorstwa Spółdzielni, jako całości. Niestety, ze względu na brak porozumienia z pracownikami, co do zmiany warunków pracy i płacy, które uzasadniałyby sens ekonomiczny dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa, a w konsekwencji ze względu na rezygnację inwestorów z chęci nabycia przedsiębiorstwa, jako całości syndyk zdecydował o natychmiastowym zakończeniu działalności w obszarze produkcji i sprzedaży i zwolnieniu wszystkich pracowników za wyjątkiem Prezes Zarządu, której m.in. powierzył funkcję administratora nieruchomości, objętych umowami najmu.

Po zakończeniu wyżej opisanych czynności syndyk rozpoczął czynności inwentaryzacyjne i likwidacyjne w zakresie poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa w sposób, który określają przepisy ustawy Prawo upadłościowe. W ramach powyższych czynności syndyk sporządził m.in. opis i oszacowanie nieruchomości Spółdzielni, a następnie rozpoczął czynności likwidacyjne z udziałem Sędziego-Komisarza w trybie przetargowym, o którym mowa w art. 320 ustawy Prawo upadłościowe. Na mocy powyższych czynności ogłoszono pierwszy przetarg na sprzedaż nieruchomości z ceną minimalną zbycia w kwocie (…) zł netto przy czym w warunkach przetargu określono również, że cena minimalna netto będzie w dniu sprzedaży objęta dodatkowo podatkiem od towarów i usług (VAT) według stawki obowiązującej w dniu sprzedaży albo zostanie z tego podatku zwolniona (wyłączona) i objęta podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC), jako sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a podstawą określenia ceny brutto w umowie sprzedaży będzie interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, o którą syndyk zamierzał wystąpić. Ze względu na brak ofert w pierwszym przetargu pomimo licznych ogłoszeń i działań sprzedażowych syndyk zmuszony był przyjąć, że określona w pierwszym przetargu cena minimalna nie odpowiada wartości rynkowej nieruchomości i winna zostać obniżona o co najmniej 10% w stosunku do ceny minimalnej z poprzedniego przetargu. Z powyższym twierdzeniem zgodził się Sędzia-Komisarz, co skutkowało ogłoszeniem drugiego przetargu na sprzedaż nieruchomości z ceną minimalną obniżoną do poziomu (…) zł netto, uznając przy tym, że powyższa cena, względnie inna cena uzyskana w przetargu lub aukcji odpowiadać będzie rzeczywistej wartości rynkowej nieruchomości i tym samym pozwoli na znalezienie nabywcy i zbycie nieruchomości. Podobnie jak w pierwszym przetargu w warunkach drugiego przetargu określono, że cena minimalna netto będzie w dniu sprzedaży objęta dodatkowo podatkiem od towarów i usług (VAT) według stawki obowiązującej w dniu sprzedaży albo zostanie z tego podatku zwolniona (wyłączona) i objęta podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC), jako sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa, przy czym podstawą określenia ceny brutto w umowie sprzedaży będzie interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Powyższe określenie ceny netto i brutto przez syndyka wynikało z wątpliwości notariusza współpracującego z syndykiem dla którego to notariusza ocena skutków podatkowych transakcji zbycia przedmiotu przetargu nie była taka jednoznaczna jak dla syndyka. Wątpliwości notariusza dotyczyły ustalenia przez syndyka w ramach swojej decyzji, że sprzedaż przedmiotu przetargu tj. nieruchomości wraz ze wszystkimi powiązanymi z nią prawami stanowić będzie transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, o której mowa art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT), a tym samym podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Opis zdarzenia przyszłego

W dniu (…) roku, w drugim postępowaniu przetargowym na sprzedaż nieruchomości wybrano Oferenta, z którym na mocy postanowienia Sędziego-Komisarza syndyk zobowiązany jest w terminie maksymalnym 4 miesięcy od dnia prawomocnego zatwierdzenia wyboru Oferenta zawrzeć umowę sprzedaży nieruchomości w drodze aktu notarialnego za cenę (…) zł netto objętą dodatkowo podatkiem od towarów i usług (VAT) według stawki obowiązującej w dniu sprzedaży albo zostanie z tego podatku wyłączoną i objętą podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC), jako sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa, przy czym podstawą określenia ceny brutto w umowie sprzedaży będzie interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Postanowienie w powyższej sprawie stało się prawomocne od dnia (…) roku.

Powstałe wątpliwości i zapytanie dotyczą sposobu opodatkowania transakcji sprzedaży (dostawy) przedmiotu przetargu zawieranej przez syndyka z wybranym w przetargu Oferentem, jako planowanego zdarzenia przyszłego.

W zakresie pozostałych okoliczności i informacji istotnych dla oceny zdarzenia przyszłego syndyk ustalił, a tym samym informuje że:

1) nieruchomość objęta przetargiem i planowaną transakcją jest położona w jednostce ewidencyjnej (...) obręb (…) w miejscowości (...) przy ul. (...) i obejmuje budynki, stanowiące własność Spółdzielni z prawem użytkowania wieczystego działek ewidencyjnych nr (...), (...), dla której Sąd Rejonowy w (...), Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze: (...) przy czym Spółdzielnia wystąpiła o podział działki nr (...) na dwie odrębne działki, ale powyższy podział jeszcze nie został formalnie (administracyjnie) dokonany;

2) nieruchomość objęta przetargiem i planowaną transakcją zbycia składa się z (...) odrębnych budynków biurowo-magazynowych z wydzielonymi w nich lokalami użytkowymi: budynku A, budynku B, budynku C, budynku D i budynku E i jest ona obecnie w całości i wyłącznie przedmiotem czynnej działalności gospodarczej, polegającej na wynajmie nieruchomości własnych;

3) budynek A, w tym większa część wyodrębnionych tam lokali użytkowych, cały budynek C, cały budynek D i cały budynek E były w dniu ogłoszenia upadłości przedmiotem umów najmu zawartych na czas nieokreślony;

4) budynek A, w tym większa część wyodrębnionych tam lokali użytkowych, cały budynek C, cały budynek D są obecnie przedmiotem umów najmu, a pozostałe budynki zostały pod takim wynajem przeznaczone i są obecnie przedmiotem czynnej działalności gospodarczej Spółdzielni oraz rozmów handlowych syndyka z potencjalnymi Najemcami przy udziale wybranego w przetargu Oferenta;

5) przedmiotem planowanej transakcji zbycia przedmiotu przetargu nie będzie całość przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55⁽¹⁾ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.), tj. zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, obejmujący w szczególności: oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa); własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości; prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych; wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne; koncesje, licencje i zezwolenia; patenty i inne prawa własności przemysłowej; majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne; tajemnice przedsiębiorstwa za wyjątkiem tych dotyczących umów najmu; księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej za wyjątkiem tych dotyczących umów najmu. Przedmiotem transakcji będzie jedynie zorganizowana część przedsiębiorstwa Spółdzielni, obejmująca nieruchomość oraz prawa wynikające z umów najmu i prawa do korzystania z nieruchomości wynikające z innych niż najem stosunków prawnych, jeżeli takowe związane są ze zbywaną nieruchomością;

6) nieruchomość objęta przetargiem i planowaną transakcją zbycia wraz z umowami najmu stanowi organizacyjnie wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczony do realizacji zadania gospodarczego w postaci wynajmu nieruchomości przy czym powyższe wyodrębnienie organizacyjne nie zostało dokonane na bazie regulaminu, statutu bądź innego podobnego dokumentu, a jedynie na bazie działań faktycznych oraz rejestrów technicznych i prawnych dotyczących nieruchomości;

7) nieruchomość objęta przetargiem i planowaną transakcją zbycia wraz z umowami najmu stanowi finansowo wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczony do realizacji zadania gospodarczego w postaci wynajmu nieruchomości przy czym powyższe wyodrębnienie finansowe przejawia się możliwością przyporządkowania składników majątku, przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do wyodrębnionej działalności, w tym poprzez możliwość prowadzenia odrębnej ewidencji rachunkowej i określenia jej wyniku finansowego;

8) nieruchomość objęta przetargiem i planowaną transakcją zbycia wraz z umowami najmu stanowi funkcjonalnie wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczony do realizacji zadania gospodarczego w postaci wynajmu nieruchomości przy czym powyższe wyodrębnienie funkcjonalne przejawia się obiektywną możliwością kontynuowania tej samej działalności wyłącznie w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji tj. bez konieczności ponoszenia przez Nabywcę dodatkowych nakładów finansowych i rzeczowych;

9) Wybrany w przetargu Oferent jest przedsiębiorcą, który prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie wynajmu nieruchomości własnych oraz oświadczył syndykowi, że po nabyciu przedmiotu przetargu ma zamiar kontynuować działalność gospodarczą, polegającą na wynajmie nabywanej nieruchomości przy czym ze względu na charakter postępowania przetargowego brak jest pisemnych gwarancji, że takowa działalność gospodarcza będzie rzeczywiście przez Oferenta prowadzona po nabyciu nieruchomości;

10) Wybrany w przetargu Oferent nie będzie musiał podejmować żadnych działań faktycznych czy prawnych aby po nabyciu nieruchomości móc kontynuować działalność mającą za cel wynajem nieruchomości, będących przedmiotem transakcji w oparciu o nabyte składniki majątkowe, a przejęcie działalności nastąpi automatycznie w dniu nabycia przedmiotu przetargu na mocy treści art. 678 ustawy Kodeks Cywilny. W konsekwencji powyższego przedmiot sprzedaży w momencie dostawy będzie posiadał potencjalną zdolność do działania jako niezależne przedsiębiorstwo realizujące określone zadania gospodarcze, a tym samym wybrany w przetargu Oferent będzie miał faktyczną możliwość nieprzerwanego kontynuowania działalności w zakresie najmu nieruchomości;

11) Wybrany w przetargu Oferent nie będzie musiał angażować innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji, jak również nie będzie musiał podejmować żadnych innych działań dla możliwości kontynuowania działalności gospodarczej, w szczególności nie będzie zmuszony do ponoszenia dodatkowych nakładów finansowych i inwestycyjnych na przedmiot przetargu, przy czym nie jest wykluczone że takowe nakłady będą przez Oferenta ponoszone dla ulepszenia nieruchomości i zwiększenia konkurencyjności oferty wynajmu nieruchomości w przyszłości;

12) Po zakończeniu działalności w obszarze produkcji i sprzedaży zwolniono wszystkich pracowników Spółdzielni za wyjątkiem Prezes Zarządu Spółdzielni, którą syndyk pozostawił na stanowisku zarządcy nieruchomością, jako osoby odpowiedzialnej za obsługę działalności Spółdzielni w obszarze wynajmu, zawierając z nią w tym zakresie stosowne aneksy do umów. W ramach transakcji zbycia przedmiotu przetargu nie jest przewidziane przeniesienie praw i obowiązku z powyższej umowy przy czym nie jest wykluczone, że po zawarciu transakcji takowe przeniesienie w przyszłości nastąpi;

13) W ramach planowanej transakcji na wybranego Oferenta zostaną przeniesione jedynie prawa i obowiązki wynikające z umów najmu, w tym należności o charakterze pieniężnym, a tym samym inne niż powyżej wskazane prawa i obowiązki, w tym zobowiązania, należności, środki pieniężne lub składniki niematerialne z innych niż najem tytułów nie zostaną na Oferenta przeniesione;

14) zatwierdzone przez Sędziego-Komisarza warunki przetargu określają, że wybranemu w przetargu Oferentowi przysługuje prawo określenia syndykowi jeszcze przed zawarciem umowy sprzedaży oczekiwanych przez Oferenta warunków i zakresu czynności syndyka w obszarze umów najmu lokali, znajdujących się na terenie nieruchomości oraz innych czynności formalnych i technicznych, dotyczących wynajmu nieruchomości, a rozmowy z wybranym Oferentem już się w tym zakresie rozpoczęły;

15) wskutek sprzedaży przedmiotu przetargu w majątku Spółdzielni (masie upadłości) pozostaną wyłącznie ruchomości przeznaczone do likwidacji i niezwiązane organizacyjnie, funkcjonalnie i finansowo z nieruchomością i umowami najmu, a tym samym składniki majątkowe materialne i niematerialne, za pomocą których Spółdzielnia nie będzie mogła dalej prowadzić działalności gospodarczej.

W uzupełnieniu wniosku doprecyzowali Państwo, że przedmiotem przyszłej transakcji będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa Spółdzielni, obejmująca nieruchomość oraz wszelkie prawa (jeśli istnieją) nierozerwalnie z nią związane tj. wynikające z fizycznego charakteru nieruchomości (części składowe i przynależności) oraz prawa o charakterze prawno-rzeczowym (m.in. służebności gruntowe), które decydują o sposobie korzystania z nieruchomości, jak również wszystkie prawa wynikające z zawartych przez Spółdzielnię umów najmu, które dotyczą budynków, lokali lub innych pomieszczeń, znajdujących się na terenie nieruchomości.

Pytanie (sformułowane ostatecznie w uzupełnieniu wniosku)

Czy w świetle opisanego stanu faktycznego prawidłowe jest stanowisko syndyka ustalające, że planowana transakcja zbycia przedmiotu przetargu, którym jest nieruchomość gruntowa zabudowana, położona w jednostce ewidencyjnej (...) obręb (…) w miejscowości (...) przy ul. (...), obejmująca prawo użytkowania wieczystego działek ewidencyjnych nr (...), (...) oraz prawo własności znajdujących się na tych działkach budynków magazynowych i biurowych z lokalami użytkowymi wraz z prawami z umowy najmu, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w (...), Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze: (...) objęta jest wyłączeniem z opodatkowania, o którym mowa w treści art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT), jako transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Upadłego czy jednak z powyższego wyłączenia nie korzysta i podlega opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług (VAT)?

Państwa stanowisko w sprawie (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)

Syndyk, jako podmiot działający na rzecz wnioskodawcy ustalił w toku prowadzonych czynności, że transakcja sprzedaży przedmiotu przetargu, którym jest nieruchomość gruntowa zabudowana, położona w jednostce ewidencyjnej (...) obręb (…) w miejscowości (...) przy ul. (...), obejmująca prawo użytkowania wieczystego działek ewidencyjnych nr (...), (...) oraz prawo własności znajdujących się na tych działkach budynków magazynowych i biurowych z lokalami użytkowymi wraz z prawami z umowy najmu, dla której to nieruchomości Sąd Rejonowy w (...), Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze: (...) objęta jest wyłączeniem z opodatkowania, o którym mowa w treści art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT), jako transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Upadłego, a w konsekwencji ustalił, że planowana transakcja sprzedaży przedmiotu przetargu nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT).

Powyższe stanowisko syndyka zostało ustalone na podstawie analizy treści bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, w szczególności treści ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) i jej art. 6, analizy orzecznictwa sądowo-administracyjnego, a przede wszystkim na podstawie wnikliwej analizy treści informacji, udzielanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w podobnych sprawach, w szczególności w interpretacji indywidualnej z dnia 15 lipca 2024 roku, w sprawie o sygnaturze: 0112-KDIL1-3.4012.198.2024.2.KL oraz posiłkowo interpretacji indywidualnej z dnia 29.07.2025 roku w sprawie o sygnaturze: 0113-KDIPT1-3.4012.593.2025.2.MK.

W ramach przeprowadzonej analizy syndyk uznał bowiem, że warunkiem niezbędnym do przyjęcia, że transakcja zbycia zbioru zorganizowanych części składników majątkowych przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym objęta jest wyłączeniem z opodatkowania, o którym mowa w treści art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT) jest ustalenie, że w dniu sprzedaży powyższych składników spełnione będą łącznie i bezwarunkowo trzy następujące przesłanki (warunki):

1) Ustalenie, że przedmiot transakcji (sprzedaży, dostawy) stanowi organizacyjnie, funkcjonalnie i finansowo wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych;

2) Ustalenie, że w dniu dokonywania transakcji sprzedaży składnik majątkowy, względnie zbiór składników majątkowych, będących przedmiotem tej sprzedaży nie jest wyłączony z użytku, a tym samym syndyk prowadzi nadal przedsiębiorstwo i działalność gospodarczą Upadłego z wykorzystaniem do tej działalności składników majątkowych;

3) Ustalenie, że wybrany Oferent ma zamiar kontynuowania działalności prowadzonej dotychczas przez Sprzedającego przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji i/lub co najmniej faktyczną tj. obiektywną możliwość kontynuowania tej działalności wyłącznie w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji, przez którą tą obiektywną możliwość kontynuacji rozumie się brak konieczności angażowania przez wybranego Oferenta składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji, jak również podejmowania innych, dodatkowych działań inwestycyjnych oraz ponoszenia dodatkowych, w szczególności istotnych nakładów finansowych i inwestycyjnych.

Uwzględniając wszystkie okoliczności sprawy syndyk potwierdził w sposób niebudzący wątpliwości, że w świetle opisanego powyżej stanu faktycznego w dniu planowanej transakcji występować będą łącznie wszystkie wyżej opisane przesłanki (warunki), a ponadto że stan faktyczny w przedmiotowej sprawie jest stanem tożsamym ze stanem faktycznym opisanym w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 15 lipca 2024 roku, w sprawie o sygnaturze: 0112-KDIL1-3.4012.198.2024.2.KL

W konsekwencji powyższego syndyk ustalił, że przyjęte w sprawie stanowisko jest prawidłowe i winno mieć zastosowanie przy transakcji zbycia przedmiotu przetargu wybranemu Oferentowi.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, w zakresie podatku od towarów i usług, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775, ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W świetle art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Nie każda jednak czynność, stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonana przez podatnika.

Według art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Jednocześnie przepis art. 6 ustawy, wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów, czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.

I tak, w świetle art. 6 pkt 1 ustawy:

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Przy czym użyte w ww. przepisie sformułowanie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Przepisy ustawy nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”, zatem dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795). W oparciu o ten przepis:

Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Sformułowanie zawarte w zacytowanym art. 55¹ Kodeksu cywilnego „obejmuje ono w szczególności”, pozwala uznać, że definicja wymienia tylko przykładowe elementy przedsiębiorstwa. W rezultacie przedsiębiorstwo może obejmować także inne, niewymienione w tym przepisie składniki, jak również może składać się z niektórych tylko elementów wyliczenia zawartego w art. 55¹ Kodeksu cywilnego.

Kluczowym dla uznania, że przedmiot transakcji stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego (a co za tym idzie, ustawy) jest więc to, że stanowi on „zespół” składników materialnych i niematerialnych o cechach „zorganizowania” oraz „przeznaczenia do prowadzenia działalności gospodarczej”.

Potwierdza to art. 55² Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:

Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla badanej kwestii jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Przedsiębiorstwo, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno więc łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze, a nie tylko stanowić zgromadzone niematerialne i materialne składniki stanowiące ze sobą przedsiębiorstwo w przedstawionym znaczeniu przedmiotowym. Organizacyjna i funkcjonalna istota przedsiębiorstwa kreuje powstanie samodzielnego podmiotu gospodarczego, zdolnego do funkcjonowania w obrocie na niezmienionych zasadach, pomimo jego zbycia.

Według art. 2 pkt 27e ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa – rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.

Zakwalifikowanie danego zespołu składników materialnych i niematerialnych jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa możliwe jest jedynie, gdy spełnione są jednocześnie wszystkie przesłanki określone w powołanym przepisie art. 2 pkt 27e ustawy. Zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna więc stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym kompleks praw, obowiązków i rzeczy), iż zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

W wyroku z 11 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 79/17, który choć dotyczył ustaleń w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, NSA przedstawił wskazówki, co należy rozumieć jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Należy zaznaczyć, że definicja tego pojęcia jest identyczna w dwóch podatkach (podatku VAT i podatku dochodowym od osób prawnych). I, tak:

1)  w przypadku wyodrębnienia organizacyjnego należy mieć m.in. na uwadze, czy zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze podatnika w sposób, w który pozwoli samodzielnie  realizować określone zadania gospodarcze;

2)  wyodrębnienie finansowe oznacza możliwość prawidłowego przyporządkowania do tej zorganizowanej części przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań. Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie.

3)  wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. (…) Składniki majątkowe materialne i niematerialne, wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa, powinny zatem umożliwić podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego samodzielnego przedsiębiorstwa. Przy ocenie wyodrębnienia określonych składników majątkowych pod uwagę należy brać sytuację istniejącą w podmiocie wnoszącym wkład, w którym winny one stanowić pewną całość.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Podsumowując, na gruncie ustawy mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

-  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

-  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

-  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

-  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Ponadto, przy ocenie, czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy, uwzględnić należy następujące okoliczności:

1) zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz

2) faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.

Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „Trybunał” lub „TSUE”). W wyroku z 27 listopada 2003 r., w sprawie C-497/01, Zita Modes stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji podatku VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.

Jak wskazał Trybunał w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Christel Schriever „przekazanie całości lub części aktywów” należy interpretować w taki sposób, że obejmuje ono przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą. Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA: z 25 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 955/12 oraz z 21 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1316/15).

W rozpatrywanej sprawie na uwagę zasługuje również orzeczenie NSA z 24 listopada 2016 r., sygn. I FSK 1316/15, w którym Sąd stwierdził, że „Same w sobie nieruchomości (zabudowane nieruchomości) nie tworzą całości zdolnej do prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej. Nie stanowią zatem zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nawet jeżeli były wykorzystywane przez sprzedawcę również do działalności gospodarczej polegającej na wynajmowaniu tych nieruchomości lub ich części, albo znajdujących się na nich obiektów budowlanych i ich części. (...) Natomiast sprzedaż wyodrębnionych z takiego zakładu pojedynczych lub nawet wszystkich nieruchomości, nie mogłaby być uznana za sprzedaż zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Bez całej struktury składającej się na działalność w zakresie wynajmu nieruchomości – wciąż byłaby to jedynie sprzedaż nieruchomości, jako składników majątkowych”. Podobna teza została zawarta w wyroku z 26 stycznia 2018 r., sygn. I FSK 1127/17.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

W myśl art. 306 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 913):

Po ogłoszeniu upadłości syndyk niezwłocznie przystępuje do spisu inwentarza i oszacowania masy upadłości oraz sporządzenia planu likwidacyjnego. Syndyk składa sędziemu-komisarzowi spis inwentarza wraz z planem likwidacyjnym w terminie trzydziestu dni od dnia ogłoszenia upadłości. Plan likwidacyjny określa proponowane sposoby sprzedaży składników majątku upadłego, w szczególności sprzedaży przedsiębiorstwa, termin sprzedaży, preliminarz wydatków oraz ekonomiczne uzasadnienie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 307 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe:

Na podstawie spisu inwentarza i innych dokumentów upadłego oraz oszacowania syndyk sporządza sprawozdanie finansowe na dzień poprzedzający ogłoszenie upadłości i niezwłocznie przedkłada je sędziemu-komisarzowi.

Stosownie do art. 308 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe:

Po sporządzeniu spisu inwentarza i sprawozdania finansowego albo po złożeniu pisemnego sprawozdania ogólnego syndyk przeprowadza likwidację masy upadłości.

Na podstawie art. 311 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe:

Likwidacji masy upadłości dokonuje się przez sprzedaż z wolnej ręki lub w drodze przetargu lub aukcji przedsiębiorstwa upadłego w całości lub jego zorganizowanych części, nieruchomości i ruchomości, wierzytelności oraz innych praw majątkowych wchodzących w skład masy upadłości albo przez ściągnięcie wierzytelności od dłużników upadłego i wykonanie innych jego praw majątkowych.

W art. 313 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe wskazano, że:

Sprzedaż dokonana w postępowaniu upadłościowym ma skutki sprzedaży egzekucyjnej. Nabywca składników masy upadłości nie odpowiada za zobowiązania podatkowe upadłego, także powstałe po ogłoszeniu upadłości.

Jak stanowi art. 316 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe:

Przedsiębiorstwo upadłego powinno być sprzedane jako całość, chyba że nie jest to możliwe.

W myśl art. 316 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe:

Sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego może być, po wyrażeniu zgody przez sędziego-komisarza, poprzedzona umową dzierżawy na czas określony z prawem pierwokupu, jeżeli przemawiają za tym względy ekonomiczne.

Na mocy z art. 317 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe:

Na nabywcę przedsiębiorstwa upadłego przechodzą wszelkie koncesje, zezwolenia, licencje i ulgi, które zostały udzielone upadłemu, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.

Według art. 318 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe:

Jeżeli sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego jako całości nie jest możliwa ze względów ekonomicznych lub innych przyczyn, można sprzedać zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 319 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe:

Jeżeli planowana jest sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego w całości, przy sporządzaniu spisu inwentarza i oszacowania masy upadłości, albo odrębnie, jeżeli możliwość takiej sprzedaży ujawniła się na późniejszym etapie, biegły wybrany przez syndyka sporządza opis i oszacowanie przedsiębiorstwa upadłego.

Stosownie do art. 678 § 1 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795):

W razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy; może jednak wypowiedzieć najem z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia.

Z opisu sprawy wynika, że w (…) roku została ogłoszona upadłość Spółdzielni, a zarząd majątkiem i sprawami majątkowymi spółdzielni przejął syndyk masy upadłości.

Spółdzielnia prowadziła działalność gospodarczą w dwóch obszarach tj. w obszarze produkcji i sprzedaży oraz w obszarze wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi.

Syndyk podjął decyzję o kontynuowaniu działalności Spółdzielni w obydwu obszarach, a następnie dzięki działaniom restrukturyzacyjnym doprowadził do odzyskania rentowności operacyjnej przedsiębiorstwa oraz znalezienia inwestorów zainteresowanych nabyciem przedsiębiorstwa Spółdzielni, jako całości. Ze względu na brak porozumienia z pracownikami, co do zmiany warunków pracy i płacy, które uzasadniałyby sens ekonomiczny dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa, a w konsekwencji ze względu na rezygnację potencjalnych inwestorów z chęci nabycia przedsiębiorstwa, jako całości syndyk zdecydował o natychmiastowym zakończeniu działalności w obszarze produkcji i sprzedaży i zwolnieniu wszystkich pracowników za wyjątkiem Prezes Zarządu, której m.in. powierzył funkcję administratora nieruchomości, objętych umowami najmu.

Tym samym, działalność w obszarze produkcji i sprzedaży została zakończona w roku (…) z zastrzeżeniem, że (...) podlega dalszej sprzedaży w ramach procedury likwidacji majątku Spółdzielni, natomiast działalność w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi jest nadal kontynuowana.

W skład majątku Spółdzielni i jej masy upadłości wchodziła nieruchomość gruntowa zabudowana, obejmująca prawo użytkowania wieczystego działek ewidencyjnych nr (...), (...) oraz znajdujące się na tych działkach budynki magazynowe i biurowe z lokalami użytkowymi, jak również ruchomości w postaci (…), a stan powyższy nie uległ zmianie w toku postępowania upadłościowego i trwa do chwili obecnej.

Wskazali Państwo, że nieruchomość objęta przetargiem i planowaną transakcją zbycia składa się z (...) odrębnych budynków biurowo-magazynowych z wydzielonymi w nich lokalami użytkowymi: budynku A, budynku B, budynku C, budynku D i budynku E i jest ona obecnie w całości i wyłącznie przedmiotem czynnej działalności gospodarczej, polegającej na wynajmie nieruchomości własnych.

Wybrany Oferent jest przedsiębiorcą, który prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie wynajmu nieruchomości własnych oraz oświadczył syndykowi, że po nabyciu przedmiotu przetargu ma zamiar kontynuować działalność gospodarczą, polegającą na wynajmie nabywanej nieruchomości.

W ramach planowanej transakcji na wybranego Oferenta zostaną przeniesione jedynie prawa i obowiązki wynikające z umów najmu, w tym należności o charakterze pieniężnym, a tym samym inne niż wskazane prawa i obowiązki, w tym zobowiązania, należności, środki pieniężne lub składniki niematerialne z innych niż najem tytułów nie zostaną na Oferenta przeniesione. W ramach transakcji zbycia przedmiotu przetargu nie jest przewidziane przeniesienie praw i obowiązku z tytułu umowy, pozostającej na stanowisku zarządcy nieruchomością, Prezes Zarządu Spółdzielni, jako osoby odpowiedzialnej za obsługę działalności Spółdzielni w obszarze wynajmu - przy czym nie jest wykluczone, że po zawarciu transakcji takowe przeniesienie w przyszłości nastąpi.

Przedmiotem przyszłej transakcji będzie nieruchomość oraz wszelkie prawa (jeśli istnieją) nierozerwalnie z nią związane tj. wynikające z fizycznego charakteru nieruchomości (części składowe i przynależności) oraz prawa o charakterze prawno-rzeczowym (m.in. służebności gruntowe), które decydują o sposobie korzystania z nieruchomości, jak również wszystkie prawa wynikające z zawartych przez Spółdzielnię umów najmu, które dotyczą budynków, lokali lub innych pomieszczeń, znajdujących się na terenie nieruchomości.

Na skutek sprzedaży przedmiotu przetargu w majątku Spółdzielni (masie upadłości) pozostaną wyłącznie ruchomości przeznaczone do likwidacji i niezwiązane organizacyjnie, funkcjonalnie i finansowo z nieruchomością i umowami najmu, a tym samym składniki majątkowe materialne i niematerialne, za pomocą których Spółdzielnia nie będzie mogła dalej prowadzić działalności gospodarczej.

Państwa wątpliwości, dotyczą ustalenia czy przedmiot przetargu będzie korzystał z wyłączeniem z opodatkowania, o którym mowa w treści art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, jako transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Upadłego.

Jak wskazano powyżej, zbycie przedsiębiorstwa ma miejsce wówczas, gdy majątek przedsiębiorstwa przechodzi na własność jednego nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy. O tym, czy doszło do wyodrębnienia przedsiębiorstwa, decyduje pełen zakres przekazanego majątku, praw i zobowiązań, wyodrębnienie to musi dotyczyć przedsiębiorstwa jako całości.

W analizowanym wniosku, wskazali Państwo, że przedmiotem planowanej transakcji zbycia przedmiotu przetargu nie będzie całość przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ ustawy Kodeks cywilny, tj. zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Państwa zdaniem, przedmiotem transakcji będzie jedynie zorganizowana część przedsiębiorstwa Spółdzielni, obejmująca nieruchomość oraz prawa wynikające z umów najmu i prawa do korzystania z nieruchomości wynikające z innych niż najem stosunków prawnych, jeżeli takowe związane są ze zbywaną nieruchomością.

Zatem, aby odnieść się do Państwa wątpliwości będących przedmiotem wniosku, należy ocenić, czy przedmiot transakcji będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Jak wskazano powyżej, kryterium uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa sprzedawanych składników, jest ich zorganizowany charakter, dzięki któremu mogą one realizować zadania gospodarcze. Kluczowa zatem jest ich wzajemna funkcjonalność oraz organizacyjna odrębność. Wskazać także należy, że muszą być to składniki zarówno materialne, jak i niematerialne ściśle związane z przedsiębiorstwem. Przy czym, sama czynność przeniesienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa dotyczy głównie kompletnego objęcia fizycznych elementów umożliwiających określone działanie, a jeśli z taką działalnością związane są także składniki niematerialne, wówczas także i one powinny zostać przeniesione na nowego nabywcę.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy stwierdzić, że przedmiot transakcji (nieruchomość objęta przetargiem i planowaną transakcją zbycia wraz z umowami najmu) nie będzie stanowiła zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Spółdzielni, ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że przedmiotem transakcji będzie nieruchomość wraz z umowami najmu, której wyodrębnienie nie zostało dokonane na bazie regulaminu, statutu bądź innego podobnego dokumentu.

Z treści wniosku wynika również, że w ramach planowanej transakcji na wybranego Oferenta zostaną przeniesione jedynie prawa i obowiązki wynikające z umów najmu, w tym należności o charakterze pieniężnym, a tym samym inne niż opisane prawa i obowiązki, w tym zobowiązania, należności, środki pieniężne lub składniki niematerialne z innych niż najem tytułów nie zostaną na Oferenta przeniesione.

Zaznaczenia w tym miejscy wymaga, że prawa i obowiązki z umów najmu, przechodzą na kupującego z mocy prawa, a nie jako inne, odrębne składniki majątkowe wchodzące w skład sprzedawanego przedsiębiorstwa.

Podkreślić należy, że ZCP powinna stanowić funkcjonalnie odrębną całość, czyli posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy. Przy ocenie wyodrębnienia określonych składników majątkowych należy brać pod uwagę sytuację istniejącą w podmiocie z którego wyodrębniana jest ZCP, w którym winny one stanowić pewną całość.

W analizowanej sprawie nie można mówić o zorganizowanej części przedsiębiorstwa Spółdzielni, z uwagi na fakt, że – jak sami Państwo wskazali – po zakończeniu w (…) r. działalności w obszarze produkcji i sprzedaży, przedmiotem działalności Spółdzielni była i jest obecnie wyłącznie działalność w obszarze wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi. Podali Państwo, że wskutek sprzedaży przedmiotu przetargu w majątku Spółdzielni (masie upadłości) pozostaną wyłącznie ruchomości przeznaczone do likwidacji.

W konsekwencji, nie można uznać jedynego obszaru działalności Spółdzielni, za wydzielony (z większej działalności przedsiębiorstwa) zespół składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowana część tego przedsiębiorstwa.

Ponadto, przedmiot przetargu w momencie dostawy nie będzie posiadał potencjalnej zdolności do działania jako niezależne przedsiębiorstwo realizujące określone zadania gospodarcze, a tym samym wybrany w przetargu Oferent nie będzie miał faktycznej możliwości nieprzerwanego kontynuowania działalności w zakresie najmu nieruchomości.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego wynika, że przedmiotem planowanej transakcji nie będzie umowa o zarządzanie nieruchomością. W ramach transakcji zbycia przedmiotu przetargu nie przewidują Państwo także przeniesienia praw i obowiązku z umowy zawartej z Prezes Zarządu Spółdzielni, którą syndyk pozostawił na stanowisku zarządcy nieruchomością, jako osoby odpowiedzialnej za obsługę działalności.

Tym samym, brak przeniesienia wraz z przedmiotem przetargu kluczowych składników, powoduje, że przyszły nabywca (Oferent) będzie musiał zawrzeć powyższe umowy we własnym zakresie.

Powyższe okoliczności wskazują zatem, że przedmiotowa nieruchomość wraz z umowami najmu nie będzie stanowiła zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu ustawy ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w art. 2 pkt 27e ustawy. Wynika to z faktu, że przedmiot transakcji - nieruchomość wraz z umowami najmu - będzie ograniczał się wyłącznie do elementów typowych dla transakcji „nieruchomościowych”. Przedmiotem transakcji będą bowiem tylko i wyłącznie określone składniki majątkowe tj. nieruchomość (prawo użytkowania wieczystego działek nr (...) i (...) oraz (...) budynków biurowo-magazynowych z wydzielonymi w nich lokalami użytkowymi) wraz z umowami najmu, które na dzień dokonania transakcji nie będą tworzyć organizacyjnej, funkcjonalnej całości, za pomocą której można by prowadzić działalność gospodarczą, czy też realizować (kontynuować) określone funkcje w ramach takiej działalności.

Zatem ww. transakcja nie będzie podlegała wyłączeniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Podsumowując stwierdzam, że sprzedaż przedmiotu przetargu, którym jest nieruchomość gruntowa zabudowana, obejmująca prawo użytkowania wieczystego działek ewidencyjnych nr (...), (...) oraz prawo własności znajdujących się na tych działkach budynków magazynowych i biurowych z lokalami użytkowymi wraz z prawami z umowy najmu, nie będzie objęta wyłączeniem z opodatkowania, o którym mowa w treści art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, jako transakcja zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa Upadłego, a w konsekwencji planowana transakcja sprzedaży przedmiotu przetargu będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, Państwa stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;

- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług. W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Niniejsza interpretacja indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanego przez Państwa. Z powyższych przepisów wynika, że organ rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji nie podejmuje wyjaśnienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, tj. nie przeprowadza dowodów, lecz dokonuje oceny prawnej przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście zadanego pytania przyporządkowanego do danego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. W tym miejscu organ interpretacyjny zastrzega jednak, że gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny interpretacja nie wywoła skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622, ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

-    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-    Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.