Interpretacja 0111-KDIB3-3.4012.44.2026.4.AW

Interpretacja indywidualna
- stanowisko nieprawidłowe

 

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

 

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

 

Państwa wniosek z 26 stycznia 2026 r., o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług dotyczący skutków podatkowych związanych z wydzieleniem składników majątkowych do Spółki Przejmującej, wpłynął 26 stycznia 2026 r. Wniosek uzupełnili Państwo pismem z 30 grudnia 2025 r., które wpłynęło do Organu 29 stycznia 2026 r. Ponadto, w odpowiedzi na wezwanie Organu wniosek uzupełnili Państwo również pismem z 6 marca 2026 r., które wpłynęło tego samego dnia oraz pismem z 6 marca 2026 r., które wpłynęło 11 marca 2026 r.

 

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

 

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

 

1. Zainteresowany będący stroną postępowania:

ABC,

2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

XYZ.

 

Opis zdarzenia przyszłego

 

Wnioskodawca jest spółką mającą siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Polski i posiadającą nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

 

Przedmiotem przeważającej działalności Spółki Dzielonej jest działalność (...), z wyłączeniem obsługi (...). Zakres pozostałej działalności Spółki Dzielonej obejmuje:

- Niespecjalistyczne (...) budynków oraz obiektów przemysłowych;

- Pozostałe (...);

- (...);

- Sprzedaż detaliczną (...) prowadzoną w wyspecjalizowanych sklepach;

- Sprzedaż detaliczna pozostałych nowych wyrobów prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach;

- Działalność usługowa wspomagająca (...);

- Działalność (...) w zakresie obsługi (...).

Zgodnie z obecną strukturą udziałową Spółki Dzielonej, jej udziały znajdują się w posiadaniu wyłącznie jednego wspólnika: XYZ (Wspólnik ), który również jest polskim rezydentem podatkowym.

Spółka Dzielona prowadzi obecnie działalność w dwóch głównych obszarach - obrót (...) i produktami powiązanymi (sklep (...)) oraz zarządzanie i wynajem nieruchomości będących w posiadaniu Spółki Dzielonej.

 

Na moment sporządzenia niniejszego wniosku w strukturze organizacyjnej Spółki Dzielonej funkcjonują, wyodrębnione na podstawie uchwały dwie autonomiczne jednostki:

1) Dział 123 (123) – wyodrębniona wewnętrznie jednostka organizacyjna Spółki Dzielonej prowadząca działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu i obrocie (...)

2) Dział Zarządzania Nieruchomościami („DZN”) – wyodrębniona wewnętrznie jednostka organizacyjna Spółki Dzielonej prowadząca działalność gospodarczą polegającą na zarządzaniu i wynajmie posiadanych przez Spółkę Dzieloną nieruchomości.

 

Mając na uwadze względy biznesowe, Spółka Dzielona rozważa przeprowadzenie zmian organizacyjnych. Przedmiotem planowanych zmian będzie podział przez wydzielenie części majątku w postaci działu DZN do spółki nowo zawiązanej („Spółka Przejmująca”), w której udziały posiadać będzie Wspólnik (tym samym Wspólnik jest podmiotem planującym utworzenie Spółki Przejmującej i ma interes prawny w zakresie uzyskania informacji o obowiązkach podatkowych Spółki Przejmującej w zakresie dotyczącym jej działalności).

Na moment składania niniejszego wniosku. Wnioskodawca posiada regulamin organizacyjny („Regulamin”), który odzwierciedla wewnętrzną strukturę organizacyjną Spółki Dzielonej.

Regulamin uwzględnia, w szczególności wymienione poniżej aspekty wydzielenia.

 

Wyodrębnienie organizacyjne

Zgodnie z Regulaminem, w ramach Spółki Dzielonej funkcjonują dwa wyodrębnione organizacyjnie działy - 123 oraz DZN.

Do każdego z działów przypisane są funkcje związane z przedmiotem jego działalności.

 

123:

- działalnością działu kieruje dedykowana osoba, której zarząd powierzył prowadzenie działu; osoba ta ponosi pełną odpowiedzialność za funkcjonowanie 123,

- podstawowym zadaniem 123 jest wytwarzanie oraz obrót (...),

- struktura 123 obejmuje kierownictwo, biuro, sklep z (...) i artykułami powiązanymi oraz dwóch pracowników.

 

DZN:

- działalnością działu kieruje dedykowana osoba, której zarząd powierzył prowadzenie działu; osoba ta ponosi odpowiedzialność za funkcjonowanie DZN,

- podstawowym zadaniem DZN jest zarządzanie i wynajem nieruchomości posiadanych przez Spółkę Dzieloną,

- struktura DZN obejmuje kierownictwo oraz biuro.

Wyodrębnienie działu 123 oraz DZN prowadzi do powstania osobnych jednostek organizacyjnych w ramach Spółki Dzielonej. Przedmiotowe jednostki organizacyjne, w ramach Spółki Dzielonej, zachowują pełną, odrębność pod względem organizacyjnym, majątkowym, finansowym oraz funkcjonalnym. Każdy z przedstawionych pionów jest w posiadaniu zespołów składników majątkowych przeznaczonych do realizacji własnych zadań, tj. zadań, za które odpowiedzialny jest wyłącznie dany dział.

W ramach poszczególnych, opisanych powyżej, działów istnieje, co do zasady, hierarchiczna struktura podległości służbowej oraz zasady zwierzchnictwa pomiędzy pracownikami.

W strukturze organizacyjnej Spółki Dzielonej osoba pełniąca w 123 funkcję kierownika jest zatrudniona w oparciu o umowę o pracę. Natomiast funkcję kierownika w DZN sprawuje obecnie Prezes Zarządu i wykonuje ją na podstawie aktu powołania.

 

W ramach prowadzonej działalności, zarówno w działalności 123, jak i DZN, Spółka Dzielona wykorzystuje zespół składników materialnych i niematerialnych, składających się na jej przedsiębiorstwo. Składniki te obejmują w szczególności:

- lokal usługowy przy ul. (...);

- parking samochodowy przynależny do lokalu usługowego przy ul. (...);

- pomieszczenie gospodarcze przy ul. (...);

- lokal usługowy przy ul. (...);

- myjnia samochodowa;

- mroźnia;

- wartości niematerialne i prawne, np.- domena strony internetowej sklepu (...) oraz oprogramowanie wykorzystywane w codziennej działalności sklepu;

- umowy o pracę zawarte z pracownikami sklepu (...);

- sprzęt i wyposażenie biurowe wykorzystywane w działalności DZN;

- samochody osobowe i inne środki transportu wykorzystywane w działalności 123 (np. przyczepa samochodowa, samochód dostawczy);

- sprzęt i wyposażenie sklepu (...) (m.in. asortyment, meble sklepowe, stojak do przewozu (...));

- należności krótkoterminowe przypisane do ABC;

- krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe przypisane do ABC;

- należności krótkoterminowe przypisane do DZN;

- krótkoterminowa rozliczenia międzyokresowe przypisane do DZN;

- zezwolenie (koncesja) na obrót (...);

- umowy ubezpieczenia posiadanych nieruchomości;

- umowy najmu lokalu usługowego w (...);

- należności krótkoterminowe z tytułu najmu lokalu usługowego w (...);

- umowy na dostawę mediów do posiadanych nieruchomości oraz zobowiązania z nich wynikające;

- zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości;

- zobowiązania z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste lokalu usługowego;

- zobowiązania z tytułu umowy najmu lokalu usługowego w (...);

- zobowiązania handlowe przypisane do 123 i DZN istniejące na dzień podziału.

Dla celów prowadzonej działalności gospodarczej obejmującej zarówno dział 123, jak i DZN. Spółka Dzielona stosuje ogólne procedury obowiązujące wszystkich pracowników. Jednocześnie, ze względu na specyfikę działań poszczególnych działów, Spółka Dzielona wprowadza również odrębne procedury i instrukcje właściwe tylko dla danego działu, różniące się od standardowych regulaminów pracowniczych.

Wyodrębnienie finansowe

Spółka Dzielona posiada możliwość identyfikacji oraz alokacji głównych kategorii przychodów i kosztów, a także aktywów i zobowiązań związanych z działalnością 123 oraz DZN. Rachunkowość zarządcza prowadzona przez Spółkę Dzieloną umożliwia monitorowanie wyników finansowych osiąganych przez oba działy, w tym na poziomie aktywów trwałych, należności, zobowiązań, rezerw oraz rachunku zysków i strat.

Spółka Dzielona przyjęła odpowiednie klucze alokacyjne, które pozwalają na właściwe przypisanie kosztów i przychodów nieprzypisanych bezpośrednio do poszczególnych działów. Przychody i koszty przypisywane są do poszczególnych jednostek organizacyjnych zgodnie z unikalnymi oznaczeniami (obiektami kontrolingowymi), co umożliwia ustalenie wyników finansowych oraz istotnych wskaźników na potrzeby zarządcze dla każdego działu.

Ponadto, w ramach prowadzonej ewidencji księgowej możliwa jest identyfikacja środków trwałych przypisanych do wszystkich części działalności Spółki Dzielonej, a także sporządzenie oddzielnych rachunków zysków i strat dla każdej z dwóch jednostek działalności.

Dokumenty finansowo-księgowe są procesowane w systemie obiegu dokumentów, opisywane merytorycznie oraz akceptowane przez osoby uprawnione w ramach danego działu.

W związku z planowanym podziałem, Spółka Dzielona otworzy odrębny rachunek bankowy, z którego będą regulowane zobowiązania oraz na który będą wpływały należności handlowe związane z działalnością DZN. Na moment przeprowadzenia podziału przez wydzielenie oba działy będą dysponowały odrębnymi rachunkami bankowymi.

Potencjał ekonomiczny składników majątkowych, które stanowią trzon formalnie wyodrębnionych działów DZN i 123 w strukturze organizacyjnej Wnioskodawcy, pozwala na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej zarówno w obszarze sklepu z (...) i artykułami powiązanymi, jak i zarządzania oraz wynajmu nieruchomości.

Wyodrębnienie funkcjonalne

Do każdego z działów przypisane są odrębne zespoły składników materialnych i niematerialnych, zorganizowane w sposób zapewniający spójność i skuteczność realizowanych przez te działy działań. Składniki majątkowe wchodzące w skład poszczególnych działów są ze sobą funkcjonalnie powiązane, co umożliwia realizację powierzonych im zadań w sposób samodzielny.

Tym samym, zarówno dział 123, jak i dział DZN na moment podziału przez wydzielenie będą w pełni zdolne do funkcjonowania w obrocie gospodarczym w oparciu o własne zasoby, obejmujące składniki materialne, niematerialne oraz wykwalifikowany personel.

Należy również podkreślić, że jeszcze przed formalnym wydzieleniem działów 123 oraz DZN w ramach struktury Spółki Dzielonej, poszczególne obszary działalności były faktycznie wyodrębnione i funkcjonowały jako samodzielne segmenty operacyjne.

Po dokonaniu planowanego podziału przez wydzielenie Spółka Przejmująca będzie posiadała pełną zdolność do samodzielnego prowadzenia działalności w zakresie zarządzania i wynajmu nieruchomości, w zakresie analogicznym do tego, w jakim działalność tę prowadziła dotychczas Spółka Dzielona. Spółka Przejmująca będzie dysponowała odpowiednimi zasobami i kompetencjami, w tym m in. pracownikami oraz składnikami materialnymi, niezbędnymi do samodzielnej realizacji funkcji oraz zachowania ciągłości w obszarze zarządzania i wynajmu nieruchomości.

W konsekwencji, po podziale przez wydzielenie Spółka Przejmująca będzie mogła prowadzić swoją działalność w sposób płynny, niezależny i samodzielny.

Jednocześnie przeprowadzenie podziału nie zakłóci dalszego funkcjonowania Spółki Dzielonej w obszarze prowadzenia sklepu z (...) oraz artykułami pomocniczymi. Działalność ta pozostanie przypisana Spółce Dzielonej i będzie mogła być kontynuowana przy zachowaniu odrębności organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej.

Planowana reorganizacja

Mając na uwadze wdrożenie nowej strategii biznesowej. Spółka Dzielona rozważa dokonanie podziału zgodnie z przepisem art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych „KSH”), poprzez przeniesienie części swojego majątku obejmującej zorganizowaną część przedsiębiorstwa (DZN) na Spółkę Przejmującą (tzw. podział przez wydzielenie).

Celem planowanej reorganizacji jest przede wszystkim oddzielenie działalności w zakresie zarządzania i wynajmu nieruchomości od pozostałej działalności prowadzonej przez Spółkę Dzieloną. Docelowo każdy z tych obszarów powinien funkcjonować w ramach odrębnej spółki, co umożliwi bardziej efektywne zarządzanie poszczególnymi segmentami działalności oraz pozwoli na ograniczenie ryzyka związanego z działalnością operacyjną Spółki Dzielonej. Przeprowadzenie podziału stworzy warunki do wdrożenia odmiennych modeli zarządzania oraz zapewni dalszy rozwój działalności w obszarze zarządzania i wynajmu nieruchomości, a jednocześnie zwiększy efektywność prowadzenia działalności w obu obszarach.

Przeniesienie majątku związanego z DZN na Spółkę Przejmującą nastąpi w drodze przeniesienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w zamian za udziały Spółki Przejmującej, które zostaną wydane Wspólnikowi.

Przyjęta przez Wspólnika dla celów podatkowych wartość udziałów wydanych przez Spółkę Przejmującą nie przekroczy wartości udziałów w Spółce Dzielonej, jaka zostałaby przez niego przyjęta dla celów podatkowych, gdyby podział nie został przeprowadzony.

 

Opis składników majątkowych Spółki Dzielonej, które będą przedmiotem wydzielenia do zawiązanej Spółki Przejmującej

 

Przedmiotem przeniesienia do Spółki Przejmującej będzie zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności w zakresie zarządzania oraz wynajmu nieruchomości (DZN). W ramach podziału przez wydzielenie planuje się przeniesienie na Spółkę Przejmującą następujących składników majątkowych Spółki Dzielonej:

- lokal usługowy przy ul. (...);

- pomieszczenie gospodarcze przy ul. (...);

- lokal usługowy przy ul. (...);

- sprzęt i wyposażenie biurowe wykorzystywane w działalności związanej z DZN;

- umowy ubezpieczenia nieruchomości posiadanych przez Spółkę Dzieloną;

- umowy najmu lokalu usługowego w (...);

- należności krótkoterminowe z tytułu najmu lokalu usługowego w (...);

- umowy na dostawę mediów do nieruchomości posiadanych przez Spółkę Dzieloną oraz zobowiązania wynikające z tych umów;

- zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości dotyczące nieruchomości w (...) i (...);

- zobowiązanie z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste lokalu usługowego w (...);

- zobowiązania handlowe przypisane do DZN, istniejące na dzień podziału;

- należności krótkoterminowe przyporządkowane do DZN;

- krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe przypisane do DZN.

 

W skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej podlegającej wydzieleniu i przeniesieniu na Spółkę Przejmującą nie wejdą następujące składniki majątkowe oraz prawa:

- wartości niematerialne i prawne, w tym domena strony internetowej sklepu (...) oraz oprogramowanie wykorzystywane w codziennej działalności ABC;

- umowy o pracę zawarte z pracownikami ABC;

- samochody osobowe oraz inne środki transportu wykorzystywane w działalności 123 (np. przyczepa samochodowa, samochód dostawczy);

- owe, stojak do przewozu (...) itp.);

- należności krótkoterminowe przypisane do ABC;

- krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe przypisane do ABC;

- zezwolenie (koncesja) na obrót (...);

- zobowiązania handlowe przypisane do 123, istniejące na dzień podziału.

Fakt wydzielenia zespołu składników związanych z działalnością DZN, przenoszonych w ramach podziału, nie wpłynie na możliwość kontynuowania podstawowej działalności Spółki Dzielonej w zakresie prowadzenia sklepu ze sprzętem (...) oraz artykułami powiązanymi. Zespoły składników majątkowych pozostające w Spółce Dzielonej będą umożliwiały jej samodzielne i niezależne funkcjonowanie w dotychczasowym zakresie.

Po przeprowadzeniu podziału Spółka Dzielona w dalszym ciągu będzie mogła prowadzić sklep ze sprzętem (...) oraz artykułami powiązanymi, wykorzystując pozostające w niej składniki majątkowe.

Po przeniesieniu w drodze podziału DZN do Spółki Przejmującej, Spółka Przejmująca będzie kontynuować dotychczasową działalność tego działu w oparciu o przejętą masę majątkową. W szczególności, będzie prowadzić wynajem komercyjny przejętych nieruchomości. Część nieruchomości wykorzystywana obecnie przez Spółkę Dzieloną na własne potrzeby jako biuro oraz siedziba sklepu ze sprzętem (...) oraz artykułami powiązanymi, zostanie po podziale oddana w odpłatny najem na rzecz Spółki Dzielonej na warunkach rynkowych. Prowadzenie przez Spółkę Przejmującą działalności w zakresie zarządzania i wynajmu nieruchomości komercyjnych będzie możliwe wyłącznie na podstawie przejętej masy majątkowej, bez konieczności uzupełniania jej o jakiekolwiek istotne lub kluczowe elementy czy zasoby.

Jednocześnie w Spółce Dzielonej pozostanie majątek oraz zobowiązania związane z głównym obszarem działalności Wnioskodawcy, tj. prowadzeniem sklepu ze sprzętem (...) oraz artykułami powiązanymi. Zapewni to zachowanie ciągłości funkcjonowania tej działalności.

Spółka Przejmująca będzie polskim podatnikiem, której dochody będą podlegały opodatkowaniu w Polsce, niezależnie od miejsca położenia źródeł przychodów. Ponadto Spółka Przejmująca będzie miała formę prawną określoną w załączniku nr 3 do ustawy CIT.

Spółka Przejmująca będzie również czynnym podatnikiem VAT, a jej działalność będzie opodatkowana podatkiem VAT.

Spółka Przejmująca bodzie kontynuowała wycenę podatkową składników majątku Wnioskodawcy zgodnie z przepisem art. 16g ust. 9 w związku z ust. 10a ustawy CIT.

Planowany podział przez wydzielenie zostanie przeprowadzony z uzasadnionych przyczyn ekonomicznych, a jego głównym lub jednym z głównych celów nie jest unikanie bądź uchylanie się od opodatkowania. Celem reorganizacji jest rozdzielenie dwóch całkowicie odmiennych obszarów aktywności gospodarczej Wnioskodawcy oraz zwiększenie atrakcyjności Wnioskodawcy dla potencjalnych odbiorców oferowanych usług. Wydzielenie pozwoli również na bardziej precyzyjne zarządzanie ryzykiem rynkowym oraz na dalszy rozwój każdego z obszarów działalności w sposób dostosowany do jego specyfiki.

Udziały Spółki Dzielonej nie zostały objęte przez Wspólnika w wyniku wymiany udziałów albo przydzielone w wyniku innego łączenia lub podziału podmiotów.

Ponadto w uzupełnieniu wniosku, na pytanie Organu:

 

Ponadto w uzupełnieniu wniosku, na pytanie Organu:

Czy wśród składników majątku Działu Zarządzania Nieruchomościami (DZN) przenoszonego na Spółkę Przejmującą znajdują się:

   a) prawa i obowiązki z umów, na podstawie których udzielono zbywcy finansowania dłużnego na realizację, nabycie, modernizację, adaptację lub przebudowę przenoszonej nieruchomości, o ile zbywca korzystał z takiego finansowania i jest stroną takich umów,

   b) umowy o zarządzanie nieruchomością,

   c) umowy zarządzania aktywami,

   d) należności o charakterze pieniężnym związane z przenoszonym majątkiem.

 

Czy wśród składników majątku Działu Zarządzania Nieruchomościami (DZN) przenoszonego na Spółkę Przejmującą znajdują się:

   a) prawa i obowiązki z umów, na podstawie których udzielono zbywcy finansowania dłużnego na realizację, nabycie, modernizację, adaptację lub przebudowę przenoszonej nieruchomości, o ile zbywca korzystał z takiego finansowania i jest stroną takich umów,

   b) umowy o zarządzanie nieruchomością,

   c) umowy zarządzania aktywami,

   d) należności o charakterze pieniężnym związane z przenoszonym majątkiem.

Jeżeli tak, to czy zostaną one również przeniesione na Spółkę Przejmującą w ramach wydzielonego majątku ze Spółki Dzielonej?

Jeżeli powyższe prawa i obowiązki z umów oraz umowy nie będą przedmiotem przeniesienia na spółkę Przejmującą, a Spółka Dzielona jest stroną ww. umów, to proszę wyjaśnić dlaczego nie będą przedmiotem przeniesienia?

Wskazali Państwo:

W celu uzupełnienia Wniosku, Wnioskodawca wyjaśnia, że Spółka Dzielona nie korzystała z finansowania dłużnego w celu realizacji, nabycia, modernizacji, adaptacji ani przebudowy nieruchomości wchodzących w skład DZN. W konsekwencji, nie jest ona stroną umów, na podstawie których udzielono jej finansowania dłużnego dotyczącego wydzielanego majątku. Tym samym, w ramach planowanego podziału przez wydzielenie nie występują prawa ani obowiązki z tego rodzaju umów, które mogłyby podlegać przeniesieniu na Spółkę Przejmującą.

Spółka Dzielona nie jest również stroną umów o zarządzanie nieruchomościami ani umów o zarządzanie aktywami w odniesieniu do składników majątkowych przypisanych do DZN. Zarządzanie tym majątkiem realizowane jest w ramach wewnętrznej struktury organizacyjnej Spółki Dzielonej, bez angażowania podmiotów zewnętrznych. W konsekwencji, brak jest umów tego rodzaju, które mogłyby stanowić przedmiot przeniesienia na Spółkę Przejmującą.

W skład majątku DZN wchodzą natomiast należności pieniężne z tytułu najmu nieruchomości położonej przy ul. (...). Należności te zostały organizacyjnie i funkcjonalnie przypisane do DZN i jako ściśle związane z prowadzoną w jego ramach działalnością będą przedmiotem przeniesienia na Spółkę Przejmującą w ramach planowanego podziału przez wydzielenie.

Mając na uwadze powyższe, należy podkreślić, że brak określonych kategorii umów w strukturze wydzielanego majątku wynika wyłącznie z faktu, iż Spółka Dzielona nie była ich stroną, a nie z zamiaru ich wyłączenia z zakresu przeniesienia.

Na pytanie Organu:

Które ze wskazanych w ramach przenoszonych składników Nieruchomości składają się na „biuro oraz siedzibę sklepu ze sprzętem (...) (…)”, tj.: lokal usługowy przy ul. (...), pomieszczenie gospodarcze przy ul. (...), lokal usługowy przy ul. (...)?

Wskazali Państwo:

Wnioskodawca wyjaśnia, że na „biuro oraz siedzibę sklepu ze sprzętem (...) (…)”, składają się lokal usługowy przy ul. (...), parking przynależny do lokalu usługowego przy ul. (...) oraz pomieszczenie gospodarcze przy ul. (...).

Na pytanie Organu:

Dlaczego nieruchomości składające się na ww. biuro oraz siedzibę sklepu ze sprzętem (...) (…) zostaną przeniesione do Działu DZN, skoro po przeniesieniu nadal będą wykorzystywane w Dziale 123, w szczególności biorąc pod uwagę fakt, że po podziale będą wynajmowane na rzecz Spółki Dzielonej oraz jak to wpływa na wyodrębnienie organizacyjne, w ramach którego składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania, która powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w tym przypadku ramach prowadzonej działalności w Dziale DZN?

Wskazali Państwo:

Przeniesienie nieruchomości obejmujących biuro oraz siedzibę sklepu ze sprzętem (...) do DZN jest konsekwencją przyjętej przez Wnioskodawcę strategii rozdzielenia działalności operacyjno-handlowej od działalności o charakterze majątkowym (nieruchomościowym). Intencją Spółki Dzielonej nie jest formalne przemieszczenie aktywów bez uzasadnienia gospodarczego, lecz uporządkowanie struktury biznesowej w sposób odpowiadający rzeczywistym funkcjom ekonomicznym oraz kierunkom dalszego rozwoju.

Spółka Dzielona koncentruje się obecnie na dynamicznym rozwoju 123, w szczególności poprzez rozszerzenie asortymentu o produkty dla (...), rozwój sprzedaży ogólnopolskiej oraz skalowanie nowo uruchomionego kanału e-commerce. Działalność ta ma charakter aktywny i wymaga pełnego skupienia na sprzedaży, marketingu, zarządzaniu zapasami, logistyce oraz obsłudze klienta. Równolegle działalność związana z utrzymaniem, finansowaniem oraz zarządzaniem nieruchomościami opiera się na odmiennych determinantach ekonomicznych, innym profilu ryzyka oraz innych kompetencjach zarządczych. Łączenie tych obszarów w ramach jednego podmiotu prowadzi do rozproszenia funkcji zarządczych oraz ogranicza przejrzystość finansową obu segmentów.

Zarządzanie nieruchomością, w której prowadzony jest sklep ze sprzętem (...), wymaga koncentracji na zupełnie innych aspektach niż działalność handlowa. Obejmuje ono m.in. planowanie i ponoszenie nakładów na remonty, modernizacje i dostosowanie obiektu do zmieniających się wymogów technicznych i prawnych, zarządzanie kosztami mediów i utrzymania, negocjowanie oraz nadzorowanie umów serwisowych, analizę opłacalności inwestycji w infrastrukturę czy podejmowanie decyzji dotyczących długoterminowej strategii wykorzystania nieruchomości. Są to procesy kapitałochłonne, o horyzoncie wieloletnim i innym profilu ryzyka niż bieżąca sprzedaż detaliczna.

Z kolei działalność 123 koncentruje się na specjalistycznym zapotrzebowaniu w zakresie asortymentu, (...), budowaniu relacji z dostawcami, zarządzaniu rotacją towarów, reagowaniu na zmiany popytu oraz zapewnieniu wysokiej jakości doradztwa klientom. Wymaga to elastyczności operacyjnej, bieżącej analizy rynku oraz optymalizacji kapitału obrotowego.

Skupienie tych dwóch funkcji w rękach jednego podmiotu nie będzie efektywne, gdyż wymagałoby to równoczesnego podejmowania decyzji o odmiennym charakterze, tj. operacyjnym i inwestycyjno-majątkowym. W praktyce, zdaniem Wnioskodawcy może prowadzić to do obniżenia efektywności zarządzania, utrudnionej kontroli kosztów oraz ograniczonej przejrzystości w ocenie rentowności poszczególnych segmentów. W warunkach rosnących kosztów energii, inflacji oraz zmienności rynku, taka struktura organizacyjna negatywnie wpływała na wyniki finansowe Spółki Dzielonej.

Celem podziału przez wydzielenie jest zatem uporządkowanie struktury działalności poprzez wyraźne wyodrębnienie segmentu nieruchomościowego, który będzie koncentrował się na zarządzaniu i komercjalizacji aktywów, podczas gdy odrębny podmiot będzie w pełni dedykowany działalności operacyjnej (...). W tym kontekście naturalną konsekwencją jest przypisanie nieruchomości do DZN, jako składników majątkowych funkcjonalnie związanych z działalnością nieruchomościową, niezależnie od tego, że po podziale będą one nadal wykorzystywane przez Spółkę Dzieloną.

Istotne jest przy tym podkreślenie, że fakt, iż po podziale 123 będzie korzystał z nieruchomości na podstawie umowy najmu zawartej ze Spółką Przejmującą, stanowi rozwiązanie w pełni typowe i gospodarczo uzasadnione. Model, w którym podmiot operacyjny prowadzi działalność w lokalu wynajmowanym od odrębnego podmiotu będącego właścicielem nieruchomości, jest powszechnie stosowany w praktyce rynkowej. Taka struktura pozwala na wyraźne rozdzielenie ryzyka operacyjnego i majątkowego, zwiększa transparentność przepływów finansowych, umożliwia odrębne planowanie inwestycji w nieruchomości oraz sprzyja efektywnemu zarządzaniu kosztami działalności operacyjnej.

Planowana struktura najmu pomiędzy 123 a DZN nie będzie oznaczała braku wyodrębnienia organizacyjnego po stronie Spółki Przejmującej. Przeciwnie, będzie ona potwierdzała prowadzenie przez ten podmiot odrębnej działalności gospodarczej polegającej na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami, generującej samodzielny strumień przychodów oraz wymagającej podejmowania niezależnych decyzji gospodarczych. Po wydzieleniu DZN będzie uzyskiwał przychody z tytułu najmu, ponosił koszty utrzymania nieruchomości, zarządzał nimi oraz podejmował decyzje dotyczące ich dalszego wykorzystania i ewentualnych inwestycji. Okoliczność, że najemcą będzie Spółka Dzielona, nie wpływa na zdolność DZN do samodzielnej realizacji określonych zadań gospodarczych.

Należy przy tym podkreślić, że już w ramach istniejącego przedsiębiorstwa nieruchomości stanowią wyodrębniony funkcjonalnie zasób majątkowy, który może być przedmiotem niezależnej komercjalizacji. Podział przez wydzielenie nie tworzy nowej funkcji gospodarczej, lecz formalizuje i porządkuje istniejące rozdzielenie funkcji operacyjnych i majątkowych, odpowiadając na potrzebę koncentracji na kluczowych obszarach działalności bez ich wzajemnego rozpraszania.

W konsekwencji, przeniesienie nieruchomości do DZN, pomimo ich dalszego wykorzystywania przez 123 na podstawie umowy najmu pozostaje w pełni uzasadnione ekonomicznie, spójne ze strategią rozwoju Spółki Dzielonej oraz nie narusza przesłanki wyodrębnienia organizacyjnego wymaganej dla uznania wydzielanego zespołu składników za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w ramach podziału przez wydzielenie.

Na pytanie Organu:

Czy wszystkie składniki majątku (w tym nieruchomości) przypisane do działalności Działu Zarządzania Nieruchomościami (DZN) zostaną przeniesione do Spółki Przejmującej? Jeśli nie - prosimy wskazać, które nie zostaną przeniesione i dlaczego?

Wskazali Państwo:

W celu uzupełnienia stanu faktycznego, Spółka Dzielona wyjaśnia, że wszystkie składniki majątku (w tym nieruchomości) przypisane do działalności DZN zostaną przeniesione do Spółki Przejmującej.

Na pytanie Organu:

Czy po przeniesieniu Działu Zarządzania Nieruchomościami (DZN) do Spółki Przejmującej, Spółka Przejmująca, oprócz usługi najmu, wskazanej we wniosku, będzie świadczyć jeszcze jakieś inne usługi, względem Spółki Dzielonej lub względem innych podmiotów jakiekolwiek usługi? Jeżeli tak, to proszę wyjaśnić, w jakim zakresie, kto będzie odpowiednio świadczącym i odbiorcą tych usług oraz czy usługi te będą świadczone odpłatnie?

Wskazali Państwo:

W celu uzupełnienia stanu faktycznego Wnioskodawca wyjaśnia, że po przeniesieniu DZN do Spółki Przejmującej, podstawowym przedmiotem działalności Spółki Przejmującej będzie zarządzanie i komercjalizacja nieruchomości wchodzących w skład DZN, w tym w szczególności świadczenie usług najmu. W ramach tej działalności Spółka Przejmująca będzie udostępniać nieruchomości na rzecz Spółki Dzielonej, przy czym świadczenie tej usługi nie będzie stanowiło istotnego źródła przychodów Spółki Przejmującej. Główny strumień przychodów Spółki Przejmującej generowany będzie natomiast w ramach wynajmu nieruchomości na rzecz niezależnych i niepowiązanych najemców lokalu usługowego w (...), co będzie odpowiadało podstawowej działalności gospodarczej Spółki Przejmującej i stanowiło jej kluczowy segment biznesowy.

Po przeniesieniu DZN Spółka Przejmująca nie planuje w sposób stały ani systematyczny świadczyć innych usług odpłatnych na rzecz Spółki Dzielonej lub innych podmiotów. Wyjątek mogą stanowić incydentalne czynności administracyjno-techniczne związane z zarządzaniem nieruchomościami, takie jak np. przeprowadzanie drobnych napraw, kontrola stanu technicznego obiektu czy obsługa mediów. W przypadku zaistnienia takich sytuacji usługi te mogą podlegać odpowiedniemu rozliczeniu kosztowemu, jednak nie będą stanowiły odrębnego, znaczącego elementu działalności Spółki Przejmującej ani źródła przychodu.

Wszystkie działania Spółki Przejmującej będą prowadzone w sposób odrębny od działalności operacyjnej Spółki Dzielonej i innych podmiotów. Takie podejście zapewnia przejrzystość finansową, wyraźne rozgraniczenie ryzyka i efektywne prowadzenie obu segmentów działalności.

Podmiotem świadczącym usługi najmu będzie Spółka Przejmująca. Odbiorcami tych usług będą odpowiednio Spółka Dzielona (lokal w (...)) oraz (...). (lokal usługowy w (...)).

Na pytanie Organu:

Czy w wyniku planowanej transakcji podziału przez wydzielenie w postaci Działu Zarządzania Nieruchomościami (DZN) Spółka Przejmująca przejmie zakład pracy lub jego część w rozumieniu art. 23¹ ustawy Kodeks pracy z dnia 26 czerwca 1974 r. (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.)?

Wskazali Państwo:

W celu uzupełnienia stanu faktycznego, Wnioskodawca wyjaśnia, że w DZN funkcję kierowniczą pełni obecnie Prezes Zarządu, wykonujący swoje obowiązki na podstawie aktu powołania. Na dzień planowanego podziału przez wydzielenie DZN nie zatrudnia żadnych innych pracowników i nie funkcjonuje w ramach DZN zakład pracy w rozumieniu przepisu art. 23¹ Kodeksu pracy.

W konsekwencji, w wyniku planowanej transakcji podziału przez wydzielenie w postaci przeniesienia DZN, Spółka Przejmująca nie przejmie zakładu pracy ani jego części w rozumieniu przepisu art. 23¹ Kodeksu pracy. Przenoszony DZN obejmuje wyłącznie składniki majątkowe i funkcje zarządcze realizowane przez organ Spółki Dzielonej (Prezesa Zarządu).

Na pytanie Organu:

Czy przejęte przez Spółkę Przejmującą składniki materialne i niematerialne przedsiębiorstwa prowadzonego przez Państwa w dniu przejęcia będą pozostawały ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, żeby można było o nich mówić jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów?

Wskazali Państwo:

Wnioskodawca wyjaśnia, że w ramach struktury organizacyjnej przedsiębiorstwa do poszczególnych działów przyporządkowane zostały określone składniki materialne i niematerialne, które pozostają we wzajemnej relacji funkcjonalnej z realizowanymi przez te działy zadaniami gospodarczymi. Składniki te, obejmujące w szczególności aktywa rzeczowe, prawa majątkowe, zasoby niematerialne oraz personel zostały przypisane do danych obszarów działalności w sposób odpowiadający ich przeznaczeniu oraz roli w prowadzonej działalności operacyjnej.

W konsekwencji, zarówno 123, jak i DZN dysponują zasobami umożliwiającymi realizację przypisanych im funkcji gospodarczych. Poszczególne elementy majątkowe oraz organizacyjne pozostają powiązane z prowadzoną działalnością danego działu w taki sposób, aby zapewnić operacyjną ciągłość wykonywanych zadań oraz efektywne wykorzystanie posiadanych zasobów.

Na moment planowanego podziału przez wydzielenie do każdego z wyodrębnionych obszarów działalności przypisane będą zasoby obejmujące zarówno składniki materialne, jak i niematerialne, a także odpowiedni personel posiadający kompetencje niezbędne do wykonywania zadań w ramach danego obszaru działalności. Rozwiązanie to odzwierciedla dotychczasowy sposób prowadzenia działalności przez Spółkę Dzieloną, w ramach którego poszczególne działy realizują przypisane im funkcje gospodarcze przy wykorzystaniu dedykowanych zasobów.

Po dokonaniu planowanego podziału przez wydzielenie Spółka Przejmująca będzie kontynuowała działalność w zakresie zarządzania i wynajmu nieruchomości, wykorzystując przypisane jej w ramach podziału składniki majątkowe oraz zasoby organizacyjne. W szczególności Spółka Przejmująca będzie dysponowała personelem, infrastrukturą oraz innymi elementami majątkowymi wykorzystywanymi dotychczas w działalności związanej z zarządzaniem i wynajmem nieruchomości.

Tym samym, sposób przyporządkowania składników majątkowych oraz zasobów organizacyjnych do poszczególnych obszarów działalności odzwierciedla przyjęty model funkcjonowania przedsiębiorstwa i służy zapewnieniu ciągłości prowadzonej działalności gospodarczej również po przeprowadzeniu planowanego podziału przez wydzielenie.

Na pytanie Organu:

Czy ustalona na dzień poprzedzający dzień podziału wartość rynkowa majątku Państwa Spółki (Spółki Dzielonej) otrzymanego przez Spółkę Przejmującą, będzie przewyższać wartość przyjętą dla celów podatkowych składników tego majątku, nie wyższą od wartości rynkowej tych składników? Jeżeli tak, to czy:

- Spółka Przejmująca przyjmie dla celów podatkowych wartość tych składników majątku w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych Państwa Spółki (Spółki Dzielonej), oraz

- Spółka Przejmująca przypisze do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym za pośrednictwem zagranicznego zakładu.

 

Wskazali Państwo:

Wnioskodawca wyjaśnia, że zgodnie z przepisem art. 16g ust. 9 ustawy CIT, w przypadku podziału przez wydzielenie Spółka Przejmująca zobowiązana jest do kontynuacji amortyzacji podatkowej składników majątku przejmowanego ze Spółki Dzielonej. W konsekwencji, dla celów podatkowych, składniki majątku otrzymane przez Spółkę Przejmującą zachowają wartości ustalone w księgach podatkowych Spółki Dzielonej, nie wyższe niż ich wartość rynkowa.

 

W efekcie, wartość przyjęta dla celów podatkowych tych składników majątku Spółki Dzielonej przejmowanego przez Spółkę Przejmującą nie będzie przewyższała wartości rynkowej tych składników. Oznacza to, że Spółka Przejmująca:

   - będzie kontynuować amortyzację podatkową zgodnie z przepisami prawa, przyjmując wartość przejętych składników majątku wynikającą z ksiąg podatkowych Spółki Dzielonej,

   - przypisze przejęte składniki do działalności prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na pytanie Organu

Czy ustalona na dzień poprzedzający dzień podziału, wartość rynkowa majątku podmiotu dzielonego otrzymanego przez Spółkę Przejmującą będzie przewyższać wartość emisyjną udziałów przydzielonych Wspólnikowi Spółki Dzielonej, tj. XYZ?

Wskazali Państwo:

W celu uzupełnienia stanu faktycznego, Wnioskodawca wyjaśnia, że w wyniku planowanej transakcji podziału przez wydzielenie dojdzie do podwyższenia kapitału zakładowego Spółki Przejmującej. Wskutek powyższego w planowanym stanie faktycznym dojdzie do sytuacji, w której Spółka Przejmująca otrzyma majątek Spółki Dzielonej i jednocześnie utworzy nowe udziały, które zostaną objęte przez Wspólnika.

Na dzień podziału przez wydzielenie, wartość rynkowa majątku Spółki Dzielonej otrzymana przez Spółkę Przejmującą nie będzie przewyższać wartości emisyjnej udziałów przydzielonych Wspólnikowi Spółki Dzielonej

 

Pytanie z zakresu podatku od towarów i usług

 

Czy zespoły składników majątkowych opisane w zdarzeniu przyszłym, które mają zostać przeniesione w związku z wydzieleniem do Spółki Przejmującej stanowią ZCP w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 27e ustawy VAT, a w konsekwencji zdarzenie przyszłe nie rodzi skutków podatkowych w ramach podatku VAT zgodnie z przepisem art. 6 pkt 1 ustawy VAT? (Pytanie oznaczone we wniosku nr 5)

 

Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług

Według Wnioskodawcy, zespoły składników majątkowych, które mają zostać przeniesione w związku z wydzieleniem do Spółki Przejmującej stanowią ZCP w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 27e ustawy VAT, a w konsekwencji zdarzenie przyszłe nie rodzi skutków podatkowych w ramach podatku VAT zgodnie z przepisem art. 6 pkt 1 ustawy VAT. (Stanowisko oznaczone we wniosku nr 5)

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie ZCP

Zgodnie z definicją zawartą w przepisie art. 4a pkt 4 ustawy CIT, ZCP jest to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

 

Zatem na gruncie ustawy CIT z ZCP mamy do czynienia, jeśli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

- istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania,

- istnieją wystarczające zasoby ludzkie, umożliwiające prowadzenie działalności,

- zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,

- składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,

- zespól tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące wyżej wymienione zadania gospodarcze.

W związku z tym, że ustawodawca nie precyzuje, w jaki sposób spełnienie powyższych przesłanek powinno być weryfikowane, konieczne jest odniesienie się do każdej z tych przesłanek osobno.

W dotychczasowych poglądach organów- podatkowych wielokrotnie zostało podkreślone, że ZCP nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których można prowadzić odrębną działalność, lecz pewnym zorganizowanym zespołem tych składników.

Podstawowym wymogiem jest zatem to, aby ZCP stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Przykładowo Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 1 marca 2023 r., (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.268.2022.2.JF), wskazał, że: „zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest zatem dowolnym zbiorem składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) wchodzących w skład przedsiębiorstwa, ale wyodrębnionym organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie zespołem tych składników, zdolnym do bycia oddzielnym przedsiębiorstwem, samodzielnie realizującym określone zadania gospodarcze. Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, że jednym z podstawowych elementów istnienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest to, aby stanowiła ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach- organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych)”.

Nadto Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 14 stycznia 2022 r., dodał, iż: „zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jak o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Oznacza to, że zorganizowania część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa w momencie ich przekazania (na ile stanowią w przedsiębiorstwie w tym momencie, wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość)”.

Podobnie uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 kwietnia 2019 r. (sygn. II FSK 79/17): „Zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna więc stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym kompleks praw, obowiązków i rzeczy), iż zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach-organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Rozważając kwestię wyodrębnienia organizacyjnego należy mieć m.in. na uwadze, czy zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze podatnika w sposób, w który pozwoli samodzielnie realizować określone zadania gospodarcze. Wyodrębnienie finansowe oznacza natomiast możliwość prawidłowego przyporządkowania do tej zorganizowanej części przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt 11 FSK 692/11). Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Natomiast, wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna stanowić funkcjonalnie odrębną całość - obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, powinna ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania na rynku jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne, wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa, powinny zatem umożliwić podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego samodzielnego przedsiębiorstwa”.

Biorąc pod uwagę opisany przyszły stan faktyczny oraz poniższe szczegółowe uzasadnienie stanowiska, zdaniem Wnioskodawcy 123 oraz DZN na dzień wydzielenia, będą stanowiły zespoły składników majątkowych wyodrębnione funkcjonalnie, organizacyjnie i finansowo w ramach ich działalności i w konsekwencji będą stanowiły niezależne, samodzielnie działające przedsiębiorstwa, zdolne do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu i tym samym na moment podziału przez wydzielenie będą stanowić ZCP w rozumieniu przepisów ustawy CIT. Na poparcie powyższego stwierdzenia poniżej Wnioskodawca prezentuje następujące argumenty:

Wyodrębnienie funkcjonalne

W zakresie wyodrębnienia funkcjonalnego dla uznania danego zespołu składników za ZCP, składniki te muszą pozostawać między sobą we wzajemnych interakcjach w taki sposób, że należy je traktować jako zorganizowany, autonomiczny zespół składników powiązanych funkcjonalnie, nie zaś zespół przypadkowych elementów, których jedyną cechą jest własność jednego podmiotu. Dodatkowo, ZCP obejmująca te składniki musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość, poprzez którą możliwe jest prowadzenie działań gospodarczych, którym służy ona w strukturze przedsiębiorstwa.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.03.2021 r. (sygn. II FSK 1311/18) stwierdził, że: „(...) owo funkcjonalne wyodrębnienie polegające na potencjalnej zdolności do samodzielnej realizacji zadań gospodarczych, powinno istnieć już u zbywcy czyli w istniejącym przedsiębiorstwie (tu Spółki wnoszącej aport), a także powinno być także możliwe kontynuowanie samodzielnej realizacji tych zadań przez ten wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych także w formule niezależnego przedsiębiorstwa. Innymi słowy, tak jak wskazuje organ podatkowy, z funkcjonalnym wyodrębnieniem danej jednostki mamy do czynienia, gdy jest ona w stanic przejąć określone zadania gospodarcze oraz samodzielnie funkcjonować na rynku, a więc posiadać zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielny podmiot gospodarczy”.

Dział 123 obejmuje zespół składników majątkowych, zarówno aktywów, jak i zobowiązań, niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu oraz obrocie (...). W ramach 123 prowadzony jest również sklep specjalistyczny oferujący sprzęt (...) i inne towary powiązane z tą działalnością. Zespół zasobów przypisanych do 123 twarzy wewnętrznie spójną i funkcjonalnie ukierunkowaną strukturę, umożliwiającą realizację wszystkich procesów związanych z jego wyspecjalizowanym profilem działalności.

Natomiast dział DZN odpowiada za kompleksowe zarządzanie oraz wynajem nieruchomości komercyjnych stanowiących własność Spółki Dzielonej. Zakres jego zadań obejmuje szeroko rozumiane czynności administracyjne, techniczne i zarządcze związane z obsługą oraz utrzymaniem tych nieruchomości, w tym w szczególności prowadzenie spraw związanych z najmem, rozliczeniami, dostawą mediów czy ubezpieczeniami.

123 oraz DZN reprezentują dwa całkowicie odrębne obszary działalności gospodarczej Spółki Dzielonej, które nie pozostają ze sobą w żadnym funkcjonalnym, operacyjnym ani organizacyjnym powiązaniu.

Oba obszary działalności różnią się nie tylko charakterem i celem gospodarczym, ale również wymagają odmiennych kompetencji pracowników, odrębnych zasobów materialnych i niematerialnych oraz odmiennych procedur operacyjnych. Pomiędzy 123 a DZN nie występują żadne relacje funkcjonalne. Zasoby oraz procesy wykorzystywane w jednym dziale nie są wykorzystywane do realizacji celów drugiego działu. Każdy z nich stanowi zatem autonomiczną i zamkniętą strukturę, służącą realizacji odrębnych, niepowiązanych ze sobą zadań gospodarczych.

Zarówno część wydzielana (DZN), jak i część pozostająca w Spółce Dzielonej (123) dysponują, i na dzień podziału przez wydzielenie będą dysponować, odpowiednio wykwalifikowanym personelem, zdolnym do samodzielnego wykonywania wszystkich procesów koniecznych dla prowadzenia działalności w danym obszarze. Każdy z działów posługuje się dedykowanymi zasobami, obejmującymi zarówno aktywa materialne i niematerialne, jak i przypisane im zobowiązania oraz relacje biznesowe.

Po dokonaniu podziału przez wydzielenie działalność 123 będzie mogła być kontynuowana w niezakłócony sposób, w szczególności w zakresie prowadzenia sklepu ze sprzętem (...) i artykułami powiązanymi. Jednocześnie składniki majątkowe, które mają zostać przeniesione do Spółki Przejmującej w ramach DZN, są ze sobą funkcjonalnie powiązane i tworzą zamknięty, kompletny zespół służący realizacji jednolitego celu gospodarczego – zarządzania i wynajmu nieruchomości.

W ramach przedsiębiorstwa Wnioskodawcy oba obszary działalności (123 oraz DZN) charakteryzują się wewnętrzną spójnością funkcjonalną. Zespoły składników majątkowych przypisane do każdego z działów, w połączeniu z dedykowanym personelem wykonującym zadania właściwe dla danego profilu działalności, tworzą odrębne i zdolne do samodzielnego działania struktury organizacyjne. Każdy z działów może niezależnie realizować swoje zadania gospodarcze oraz prowadzić działalność operacyjną bez konieczności korzystania z zasobów drugiego działu.

W ocenie Wnioskodawcy, 123 oraz DZN, zarówno przed, jak i po dokonaniu podziału przez wydzielenie, nie stanowią przypadkowego zbioru składników majątkowych, lecz są zorganizowanymi jednostkami wyspecjalizowanymi do realizacji określonych zadań gospodarczych. Po wydzieleniu DZN zachowa zdolność do samodzielnego funkcjonowania, kontynuując dotychczasową działalność w ramach Spółki Przejmującej, natomiast 123 będzie nadal realizować zadania prowadzone w ramach Spółki Dzielonej.

Wszystkie wskazane powyżej okoliczności jednoznacznie potwierdzają, że w ramach przedsiębiorstwa Wnioskodawcy występuje wyodrębnienie funkcjonalne działów 123 oraz DZN, spełniające kryteria ZCP na gruncie przepisów podatkowych.

Wyodrębnienie organizacyjne

Przepisy ustawy CIT nie określają, co należy rozumieć przez wyodrębnienie organizacyjne. W doktrynie podkreśla się, że „wyodrębnienie organizacyjne oznacza zazwyczaj wyodrębnienie części majątku przedsiębiorstwa (wraz ze składnikami niematerialnymi) w strukturze organizacyjnej całego podmiotu” (K. Gil, A. Obońska, A. Wacławczyk, A. Walter (red.), Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz. Wyd. 2. Warszawa 2016).

Zgodnie natomiast z dominującą praktyką organów podatkowych, o wyodrębnieniu organizacyjnym zorganizowanej części ze struktur przedsiębiorstwa powinny świadczyć odpowiednie zapisy statutu, regulaminu, zarządzenia lub innego aktu o podobnym charakterze.

Przykładowo, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-1.4010.770.2022.1.AND stwierdził, że „Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa”.

Również taką argumentację podzielają sądy administracyjne, przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 czerwca 2022 r., sygn. II FSK 2537/19, sąd wskazał, ze: „Rozważając kwestię wyodrębnienia organizacyjnego należy mieć między innymi na uwadze, czy zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze podatnika w sposób, w który pozwoli samodzielnie realizować określone zadania gospodarcze”.

Na moment zaistnienia zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku działalność gospodarcza prowadzona przez Wnioskodawcę obejmuje dwa całkowicie niezależne od siebie obszary operacyjne dział 123 oraz dział DZN. Każdy z tych obszarów już na dzień podziału przez wydzielenie będzie dysponował odrębnym zespołem składników materialnych i niematerialnych, niezbędnych do realizacji właściwych mu zadań gospodarczych. Odrębność ta nie ma charakteru jedynie formalnego na poziomie dokumentacji, lecz wygenerowana jest przez rzeczywisty, praktyczny sposób funkcjonowania obu działów, ich celów, procesów oraz zasobów.

W ocenie Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę kryteria wyodrębnienia organizacyjnego, działy 123 oraz DZN spełniają wszystkie wymogi pozwalające uznać je za wyodrębnione organizacyjnie części działalności Wnioskodawcy. O odrębności świadczy w szczególności sposób zorganizowania ich funkcjonowania, niezależność podejmowanych decyzji operacyjnych oraz wyraźne przyporządkowanie składników majątkowych do poszczególnych sfer działalności. Wyodrębnione aktywa i pasywa są w stanie samodzielnie realizować przypisane im cele odpowiednio - 123 - prowadzenie sklepu ze sprzętem (...) oraz artykułami powiązanymi; DZN - zarządzanie i wynajem nieruchomości komercyjnych.

Składniki majątkowe wydzielane do Spółki Przejmującej mają i będą miały w dniu transakcji swoje trwałe, jasno określone miejsce w strukturze organizacyjnej Wnioskodawcy. Ich przyporządkowanie do odpowiednich 123 lub DZN, nie budzi wątpliwości ani na poziomie dokumentacyjnym, ani na poziomie faktycznego wykorzystania w działalności gospodarczej.

Wyodrębnienie organizacyjne 123 oraz DZN potwierdza również Regulamin funkcjonujący u Wnioskodawcy zarówno na moment składania niniejszego wniosku, jak i obowiązujący na dzień podziału przez wydzielenie. Regulamin ten szczegółowo określa zasady wyodrębnienia organizacyjnego, finansowego i funkcjonalnego poszczególnych jednostek, w tym omawianych działów.

Wnioskodawca zwraca uwagę, że w ramach Spółki Dzielonej obowiązuje również hierarchiczna struktura podległości służbowej, obejmująca jasne zasady zwierzchnictwa i odpowiedzialności pracowników przypisanych do działalności 123 i DZN. Relacje te wzmacniają odrębność organizacyjną obu obszarów działalności, nadając im cechy samodzielnych jednostek operacyjnych.

W ramach podziału przez wydzielenie prawa i obowiązki wynikające z zatrudnienia pracownika przypisanego do działalności DZN zostaną przeniesione do Spółki Przejmującej. Osoba ta będzie kontynuować swoje dotychczasowe obowiązki w charakterze osoby zarządzającej działalnością DZN już w strukturach Spółki Przejmującej. Analogicznie pracownicy związani z działalnością 123 pozostaną zatrudnieni w Spółce Dzielonej, kontynuując wykonywanie czynności właściwych temu obszarowi działalności.

W świetle przedstawionej argumentacji oraz uwzględniając opis zdarzenia przyszłego, zdaniem Wnioskodawcy, działalność prowadzona w ramach działów 123 oraz DZN stanowi dwa odrębne zespoły składników majątkowych wyodrębnionych organizacyjnie w ramach przedsiębiorstwa. Tym samym, spełniają one kryterium wyodrębnienia organizacyjnego, niezbędne dla uznania ich za ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Wyodrębnienie finansowe

W przepisach ustawy CIT nie zdefiniowano także pojęcia „wyodrębnienia finansowego zespołu składników w istniejącym przedsiębiorstwie”. W literaturze prawa podatkowego podkreślone zostało, iż „w zakresie wyodrębnienia finansowego warunkiem jest, aby do zorganizowanej części przedsiębiorstwa mogły zostać przypisane związane z nim koszty, przychody, należności i zobowiązania” (K. Gil, A. Obońska, A. Wacławczyk, A. Walter (red.), Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz. Wyd. 2, Warszawa 2016).

Z praktyki organów podatkowych wynika, że wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Stanowisko to zostało niejednokrotnie potwierdzone w indywidualnych interpretacjach podatkowych, przykładowo: w interpretacji indywidualnej z dnia 22 grudnia 2022 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.159.2022.4.KWI; w  interpretacji indywidualnej z dnia 17 marca 2023 r., sygn. 0111-KDIB1-3.4010.866.2022.2.PC.

Należy podkreślić, że pojęcia „wyodrębnienie finansowe” nie można utożsamiać z pełną samodzielnością finansową, która ze względów oczywistych nie może być osiągnięta - jako że jednostki organizacyjne nie mają odrębnej od osoby prawnej podmiotowości prawnej w stosunkach z osobami trzecimi.

W doktrynie przyjmuje się, iż wyodrębnienie finansowe nie musi oznaczać pełnej samodzielności finansowej, w szczególności wyodrębnienie finansowe nie oznacza konieczności prowadzenia odrębnej księgowości dla zorganizowanej części przedsiębiorstwo. Takie stanowisko znajduje również potwierdzenie w interpretacjach organów podatkowych. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej z dnia 9 lutego 2018 r., sygn. 0114-KDIP2-1.4010.367.2017.JF wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej stwierdzono, iż: „o wyodrębnieniu finansowym można zatem już mówić w przypadku istnienia samej możliwości wyodrębnienia podstawowych informacji o sytuacji finansowej i majątkowej zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wyodrębnienia finansowego nie należy utożsamiać zatem z pełną samodzielnością finansową”.

Nie ma zatem konieczności prowadzenia odrębnej księgowości dla zorganizowanej części przedsiębiorstwa w celu spełnienia tej przesłanki, zaś wystarczającym jest, jeżeli system księgowy przedsiębiorstwa pozawala przypisać poszczególne zdarzenia gospodarcze do ZCP, których zdarzenia te dotyczą.

W konsekwencji, aprobując powyższe stanowisko, należy przyjąć, iż kalkulacja wyników finansowych ZCP może być dokonywana na podstawie samej rachunkowości zarządczej.

Będące przedmiotem podziału przez wydzielenie składniki majątkowe mają i będą mieć w dniu transakcji swoje miejsce w strukturze finansowej Wnioskodawcy poprzez ich przyporządkowanie w ewidencji finansowo-księgowej, odpowiednio do działalności 123 oraz DZN (na bazie tej ewidencji jest możliwe przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do działalności przedsiębiorstwa).

W świetle powyższego, w opinii Wnioskodawcy, poszczególne działy tj. 123 oraz DZN są finansowo wyodrębnione w ramach przedsiębiorstwa Wnioskodawcy. Świadczy o tym m.in. możliwość sporządzenia odrębnego rachunku zysków i strat dla każdego z działów, jak również metoda przypisywania przychodów i kosztów przy użyciu odpowiednich kluczy alokacyjnych, dostosowanych do specyfiki danego działu.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, w odniesieniu do 123 oraz DZN przesłanka wyodrębnienia finansowego zespołu składników w ramach istniejącego przedsiębiorstwa jest spełniona.

Możliwość funkcjonowania jako odrębne przedsiębiorstwo

Ostatnim warunkiem uznania konkretnego zespołu składników materialnych i niematerialnych za ZCP jest możliwość stanowienia przez ten zespół odrębnego, niezależnego przedsiębiorstwa, które samodzielnie realizuje zadania gospodarcze.

W opinii Wnioskodawcy zespoły składników majątkowych, które składają się na działalność 123 oraz DZN traktowane łącznie będą miały możliwość funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwa zdolne do samodzielnej realizacji zadań gospodarczych.

Jako kryterium potwierdzające zdolność do funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo w praktyce wskazuje się możliwość samodzielnego działania na rynku jako odrębny podmiot prowadzący zadania gospodarcze realizowane w obecnym przedsiębiorstwie. Taką argumentację można znaleźć w licznych interpretacjach prawa podatkowego oraz wyrokach sądów administracyjnych. Przykładowo, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. 0111-KDIB2-1.4010.476.2023.1.KK stwierdził, że: „Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne niezależne przedsiębiorstwa samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Tę ostatnią przesłankę rozumie się zazwyczaj jako potencjalną zdolność (zorganizowanej części przedsiębiorstwa) do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielnego podmiotu gospodarczego i to jeszcze w ramach istniejącego przedsiębiorstwa. Winno ono mieć również zdolność zaistnienia jako niezależne przedsiębiorstwa w rozumieniu wspomnianych już art. 55¹ i 55² ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedno.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 z późn. zm.)”.

Jak wskazał Wnioskodawca, na moment zaistnienia zdarzenia przyszłego opisanego we Wniosku, prowadzona przez niego działalność gospodarcza składać się będzie z dwóch całkowicie niezależnych od siebie działów, tj. 123 oraz DZN. Są to dwa wyraźnie odrębne obszary aktywności gospodarczej, realizujące różne zadania oraz funkcjonujące w oparciu o odmienne modele biznesowe.

Działalność 123 obejmuje przede wszystkim prowadzenie i rozwijanie sprzedaży sprzętu (...) oraz artykułów powiązanych, jest to działalność stricte handlowa, wymagająca odrębnych, wyspecjalizowanych zasobów, procedur oraz kompetencji. Z kolei DZN koncentruje się na zarządzaniu oraz koordynacji procesu wynajmu nieruchomości będących w posiadaniu Spółki Dzielonej. Jest to działalność o zupełnie innym charakterze, ukierunkowana na obsługę aktywów nieruchomościowych i budowanie wartości poprzez ich profesjonalną eksploatację.

Planowany podział przez wydzielenie ma na celu formalne rozdzielenie tych dwóch, zasadniczo odmiennych działalności, nie tylko ze względu na ich różny przedmiot, lecz także z uwagi na szereg innych istotnych czynników, w tym zróżnicowane modele funkcjonowania, specyficzne ryzyka gospodarcze oraz powszechnie stosowane praktyki rynkowe, zgodnie z którymi separacja działalności handlowej i nieruchomościowej pozwala na bardziej efektywne zarządzanie każdą z nich.

W ocenie Wnioskodawcy, zarówno 123, jak i DZN stanowią organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie wyodrębnione części przedsiębiorstwa, które korzystając z przyporządkowanych im zespołów składników majątkowych, są w pełni zdolne do samodzielnej realizacji swoich celów gospodarczych, niezależnie od siebie i bez konieczności korzystania z zasobów drugiej działalności.

Innymi słowy, składniki majątkowe przypisane do działalności 123 oraz DZN tworzą dwa odrębne, samobilansujące się oraz gotowe do działania zorganizowane zespoły składników, odpowiadające funkcjonalnie dwóm niezależnym przedsiębiorstwom.

Potwierdzeniem tego jest również fakt, iż po przeprowadzeniu podziału przez wydzielenie Spółka Przejmująca będzie mogła niezwłocznie, bez podejmowania dodatkowych działań organizacyjnych, prowadzić działalność gospodarczą w zakresie zarządzania i wynajmu nieruchomości w obecnym kształcie. Natomiast Spółka Dzielona kontynuować będzie (również bez podejmowania jakichkolwiek dodatkowych czynności) prowadzenie sklepu ze sprzętem (...) oraz artykułami pomocniczymi.

Podsumowanie

Reasumując, zespół składników majątkowych mający być przedmiotem planowanej transakcji podziału przez wydzielenie w postaci ZCP, czyli 123 oraz DZN, będzie stanowił zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie w istniejącym przedsiębiorstwie Wnioskodawcy, przeznaczony do prowadzenia odrębnej i samodzielnej działalności gospodarczej. Spółka Przejmująca będzie kontynuowała działalność Wnioskodawcy, w zakresie zarządzania i wynajmu nieruchomości, po otrzymaniu zespołu składników materialnych i niematerialnych. Natomiast DZN będzie prowadził w dalszym ciągu działalność polegającą na obrocie sprzętem (...) oraz artykułami powiązanymi.

Biorąc pod uwagę przytoczoną powyżej argumentację, zdaniem Wnioskodawcy działy: 123 oraz DZN, stanowią ZCP w rozumieniu przepisów art. 4a pkt 4 ustawy CIT. Opisane powyżej zespoły składników majątku spełniają definicję do uznania ich za ZCP zgodnie z treścią przepisu art. 4 pkt 4 ustawy CIT.

Ad. 5 [stanowisko w odniesieniu do pytania w zakresie podatku VAT oznaczonego nr 5]

Planowany podział Spółki Dzielonej przez wydzielenie, w ramach którego dojdzie do wydzielenia ze Spółki Dzielonej obszaru działalności związanej z zarządzaniem i wynajmem nieruchomości (i opisanego zespołu składników majątkowych i osobowych przypisanych do tej działalności) i przeniesienia jej do Spółki Przejmującej nie będzie stanowiło dla Spółki Dzielonej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają m.in. odpłatna dostawca towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z kolei zgodnie z treścią przepisu art. 7 ust. 1 ustawy VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował zaś w przepisie art. 2 pkt 6 ustawy VAT. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast, w myśl normy zawartej w przepisie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, „Przez świadczenie usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej”.

Jednocześnie, w przepisie art. 6 ustawy VAT ustawodawca zawarł katalog czynności, do których nie stosuje się przepisów ustawy VAT. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy VAT nie stosuje się do „transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa”.

Ponadto zgodnie z przepisem art. 2 pkt 27e ustawy VAT pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa - rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

W tym kontekście należy wskazać, że zgodnie z ugruntowanym podejściem organów podatkowych pojęcie transakcji zbycia należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu dostawa towarów (w zakresie dotyczącym składników materialnych) oraz do terminu, świadczenie usług (w zakresie dotyczącym składników niematerialnych). Zatem transakcja zbycia obejmować będzie wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania zbywalnym składnikiem majątku lub majątkiem jak właściciel. W szczególności, pojęcie transakcji zbycia obejmować będzie swym zakresem takie czynności jak sprzedaż, zamianę, darowiznę, wniesienie wkładu niepieniężnego (aportu) do spółki prawa handlowego poprzez przeniesienie własności wkładu na spółkę w zamian za udziały w niej lub wyemitowane akcje, a także transfer majątku spółki dzielonej do innej spółki w ramach transakcji podziału przez wydzielenie w trybie art. 529 § 1 pkt 4 KSH.

Należy podkreślić, że skoro ustawodawca nie zawarł w ustawie VAT definicji legalnej pojęcia transakcja zbycia, to oznacza to, że nie jest istotna forma, w jakiej owo zbycie następuje, lecz samo zadysponowanie w taki sposób, że dochodzi do zmiany podmiotu władającego zbywalnym składnikiem majątku lub majątkiem.

Powyższa wykładnia pojęcia „transakcja zbycia” jest prezentowana również w orzecznictwie.

Przykładowo, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2008 r. (sygn. akt III SA/Wa 666/08), Sąd uznał, że:

„(...) „transakcją zbycia”, o której mowa w art. 6 ust. 1 u.p.t.u. jest każda czynność, w świetle obowiązujących przepisów skutkująca przeniesieniem własności (...)”.

Mając na uwadze powyższe oraz treść normy przepisu art. 6 pkt 1 ustawy VAT (zgodnie z którą przepisów ustawy VAT nie stosuje się do „transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa”), przepisów ustawy VAT nie stosuje się do wszelkich czynności (zatem także do transferu majątku spółki dzielonej do innej spółki w ramach transakcji podziału przez wydzielenie), w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedsiębiorstwem lub zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa jak właściciel.

Tym samym, o ile majątek wydzielany w ramach podziału przez wydzielenie stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, to jego przeniesienie (wydzielenie) do innej spółki nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako czynność z zakresu tego opodatkowania wyłączona.

Powyższa wykładania normy przepisu art. 6 pkt 1 ustawy VAT zgodnie z którą przepisów ustawy VAT nie stosuje się do transakcji wydzielenia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w drodze podziału przez wydzielenie, realizowanego na podstawie przepisu art. 529 § 1 pkt 4 KSG i przeniesienia go do innej istniejącej spółki - jest również dokonywana przez sądy administracyjne.

Przykładowo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w powołanym powyżej wyroku, orzekł, iż:

„W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że przewidziany w art. 521 § 1 pkt 4 k.s.h. podział dokonywany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie), powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonej części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest ich końcowy efekt przeniesienie e własności. Reasumując, podział spółki przez wydzielenie jest transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.p.t.u.”.

Skoro jak wskazano w uzasadnieniu, DZN jako wyodrębniony zespół składników majątkowych i osobowych spełnia w opinii Wnioskodawcy definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa, o którym mowa w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy VAT (analogiczna definicja w ustawie CIT), to jej wydzielenie i przeniesienie przez Spółkę Dzieloną do Spółki Przejmującej, w ramach podziału przez wydzielenie, nie będzie skutkowało powstaniem po stronie Spółki Dzielonej obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług. Spółka Dzielona nie będzie zatem także w  szczególności zobowiązana do wystawienia faktury VAT dokumentującej dostawę składników majątku przejmowanych przez Spółkę Przejmującą.

Dodatkowo uzupełnili Państwo własne stanowisko, wskazując że w ocenie Wnioskodawcy, przenoszone do Spółki Przejmującej składniki majątkowe wchodzące w skład DZN tworzą spójną całość gospodarczą, umożliwiającą prowadzenie działalności w zakresie zarządzania i komercjalizacji nieruchomości.

Przenoszone aktywa nie są natomiast powiązane operacyjnie z działalnością handlową prowadzoną przez 123, relacje między składnikami majątkowymi DZN są samodzielne i obejmują wyłącznie aspekty zarządzania nieruchomościami, w tym planowanie i ponoszenie nakładów na remonty, modernizację obiektów, kontrolę stanu technicznego i administrowanie wynajmem.

W konsekwencji składniki materialne i niematerialne przenoszonego DZN pozostają ze sobą w ścisłych wzajemnych relacjach funkcjonalnych, umożliwiających wykonywanie zadań gospodarczych w sposób samodzielny i zorganizowany. Ich współzależność wynika z pełnienia spójnej funkcji gospodarczej, a nie z przypadkowego zestawienia elementów. Przenoszony DZN tworzy zatem wyodrębnioną część przedsiębiorstwa, którą można traktować jako spójny zespół składników, a nie jedynie zbiór pojedynczych elementów.

 

Ocena stanowiska

 

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

 

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie wskazać należy, że nieniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie skutków podatkowych dotyczących podatku VAT. W pozostałych zakresach, wydane zostaną odrębne rozstrzygnięcia.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775; ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT:

Według art. 7 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:

Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:

Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.

Termin „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej.

Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść działu II ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18, ze zm.), zwanej dalej „KSH”.

 

W art. 529 § 1 Kodeksu spółek handlowych wyróżniono cztery sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych. Zgodnie z ww. przepisem:

Podział może być dokonany przez:

1) przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały lub akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie);

2) zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek (podział przez zawiązanie nowych spółek);

3) przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę lub spółki (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki);

4) przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez wydzielenie części majątku spółki dzielonej na istniejąca spółkę lub spółki nowo zawiązane powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonych części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy - przeniesienie własności.

W świetle powyższych regulacji dokonany, na podstawie Kodeksu spółek handlowych, podział przez wydzielenie poszczególnych części majątku spółki dzielonej jest, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wyjaśnić jednak należy, że w sytuacji, gdy w wyniku podziału spółki przez wydzielenie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.

Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku VAT, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Przepis art. 2 pkt 27e ustawy stanowi, że:

Zorganizowana część przedsiębiorstwa, jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy oraz zobowiązań, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.

Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest więc to, aby obejmowała ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym, w rozumieniu przepisów podatkowych, aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Zatem, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

2. zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

3. składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Trzeba zaznaczyć, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

W praktyce obrotu gospodarczego zdarzają się sytuacje, w których niektóre elementy przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części podlegają wyłączeniu z transakcji zbycia. Jednak nawet w takim przypadku, składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład części przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, by można było o nich mówić jako o zespole, a nie tylko zbiorze pewnych elementów. Decydujące zatem jest to, aby w zbywanym przedsiębiorstwie lub jego zorganizowanej części zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami w sposób umożliwiający kontynuowanie określonej działalności gospodarczej.

Zakres powyższego wyłączenia z zakresu opodatkowania zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.

Natomiast w wyroku C-444/10 z dnia 10 listopada 2011 r. TSUE wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy. W tym zakresie Trybunał uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Trybunał rozpatrujący sprawę uznał, że przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu wspólnotowych regulacji VAT wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej.

O tym, czy nastąpiło zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest spółką mającą siedzibę działalności gospodarczej na terytorium Polski i posiadającą nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

Spółka Dzielona prowadzi obecnie działalność w dwóch głównych obszarach - obrót (...) i produktami powiązanymi (sklep (...)) oraz zarządzanie i wynajem nieruchomości będących w posiadaniu Spółki Dzielonej.

 

W strukturze organizacyjnej Spółki Dzielonej funkcjonują, wyodrębnione na podstawie uchwały dwie autonomiczne jednostki:

   1) Dział 123 (123) - wyodrębniona wewnętrznie jednostka organizacyjna Spółki Dzielonej prowadząca działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu i obrocie (...)

   2) Dział Zarządzania Nieruchomościami („DZN”) - wyodrębniona wewnętrznie jednostka organizacyjna Spółki Dzielonej prowadząca działalność gospodarczą polegającą na zarządzaniu i wynajmie posiadanych przez Spółkę Dzieloną nieruchomości.

Mając na uwadze względy biznesowe, Spółka Dzielona rozważa przeprowadzenie zmian organizacyjnych. Przedmiotem planowanych zmian będzie podział przez wydzielenie części majątku w postaci działu DZN do spółki nowo zawiązanej („Spółka Przejmująca”), w której udziały posiadać będzie Wspólnik, który jest podmiotem planującym utworzenie Spółki Przejmującej – tj. XYZ, będący w niniejszej sprawie Zainteresowanym niebędącym stroną postępowania.

Mając na uwadze wdrożenie nowej strategii biznesowej, Spółka Dzielona rozważa dokonanie podziału zgodnie z przepisem art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, poprzez przeniesienie części swojego majątku obejmującej zorganizowaną część przedsiębiorstwa (DZN) na Spółkę Przejmującą (tzw. podział przez wydzielenie).

Celem planowanej reorganizacji jest przede wszystkim oddzielenie działalności w zakresie zarządzania i wynajmu nieruchomości od pozostałej działalności prowadzonej przez Spółkę Dzieloną. Docelowo każdy z tych obszarów powinien funkcjonować w ramach odrębnej spółki, co umożliwi bardziej efektywne zarządzanie poszczególnymi segmentami działalności oraz pozwoli na ograniczenie ryzyka związanego z działalnością operacyjną Spółki Dzielonej. Przeprowadzenie podziału stworzy warunki do wdrożenia odmiennych modeli zarządzania oraz zapewni dalszy rozwój działalności w obszarze zarządzania i wynajmu nieruchomości, a jednocześnie zwiększy efektywność prowadzenia działalności w obu obszarach.

 

Przedmiotem przeniesienia do Spółki Przejmującej będzie zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności w zakresie zarządzania oraz wynajmu nieruchomości (DZN). W ramach podziału przez wydzielenie planuje się przeniesienie na Spółkę Przejmującą następujących składników majątkowych Spółki Dzielonej:

- lokal usługowy przy ul. (...);

- pomieszczenie gospodarcze przy ul. (...);

- lokal usługowy przy ul. (...);

- sprzęt i wyposażenie biurowe wykorzystywane w działalności związanej z DZN;

- umowy ubezpieczenia nieruchomości posiadanych przez Spółkę Dzieloną;

- umowy najmu lokalu usługowego w (...);

- należności krótkoterminowe z tytułu najmu lokalu usługowego w (...);

- umowy na dostawę mediów do nieruchomości posiadanych przez Spółkę Dzieloną oraz zobowiązania wynikające z tych umów;

- zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości dotyczące nieruchomości w (...) i (...);

- zobowiązanie z tytułu opłaty za użytkowanie wieczyste lokalu usługowego w (...);

- zobowiązania handlowe przypisane do DZN, istniejące na dzień podziału;

- należności krótkoterminowe przyporządkowane do DZN;

- krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe przypisane do DZN.

 

W skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa Spółki Dzielonej podlegającej wydzieleniu i przeniesieniu na Spółkę Przejmującą nie wejdą następujące składniki majątkowe oraz prawa:

- wartości niematerialne i prawne, w tym domena strony internetowej sklepu (...) oraz oprogramowanie wykorzystywane w codziennej działalności ABC;

- umowy o pracę zawarte z pracownikami ABC;

- samochody osobowe oraz inne środki transportu wykorzystywane w działalności 123 (np. przyczepa samochodowa, samochód dostawczy);

- sprzęt i wyposażenie sklepu (...) (w tym asortyment sklepu, meble sklepowe, stojak do przewozu (...) itp.);

- należności krótkoterminowe przypisane do ABC;

- krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe przypisane do ABC;

- zezwolenie (koncesja) na obrót (...);

- zobowiązania handlowe przypisane do 123, istniejące na dzień podziału.

Przy tak przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego, Państwa wątpliwości na gruncie podatku od towarów i usług dotyczą ustalenia czy ww. zespoły składników majątkowych, które mają zostać przeniesione w związku z wydzieleniem do Spółki Przejmującej stanowią ZCP w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 27e ustawy VAT, a w konsekwencji czy zdarzenie przyszłe nie rodzi skutków podatkowych w ramach podatku VAT zgodnie z przepisem art. 6 pkt 1 ustawy VAT.

Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług okolicznością determinującą możliwość wyłączenia, na mocy art. 6 pkt 1 ustawy, stosowania przepisów ustawy do czynności zbycia określonego zespołu składników niematerialnych i materialnych, jest takie ich zorganizowanie, żeby wspomniany zespół mógł służyć do prowadzenia działalności gospodarczej. Zespół składników materialnych i niematerialnych obejmować powinien elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem przepisy ustawy nie miały zastosowania do zbywanego zespołu składników, musi on - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w jego skład muszą umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Mając zatem na uwadze przywołane przepisy oraz opis sprawy należy stwierdzić, że część działalności pozostającej w Spółce Dzielonej i działalność przenoszona do Spółki Przejmującej nie funkcjonują niezależnie od siebie.

Jak wskazano we wniosku, w strukturze organizacyjnej Spółki Dzielonej funkcjonują dwa Działy – dział 123 (123) oraz dział Zarządzania Nieruchomościami (DZN). Dział 123 prowadzi działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu i obrocie (...). Z kolei Dział Zarządzania Nieruchomościami prowadzi działalność gospodarczą polegającą na zarządzaniu i wynajmie posiadanych przez Spółkę Dzieloną nieruchomości. W ramach prowadzonej działalności, zarówno w działalności 123, jak i DZN, Spółka Dzielona wykorzystuje zespół składników materialnych i niematerialnych, w skład których wchodzą m.in. lokal usługowy oraz parking samochodowy przynależny do lokalu usługowego przy ul. (...), a także pomieszczenie gospodarcze przy ul. (...) – które to składniki będą przedmiotem przeniesienia do Spółki Przejmującej i jednocześnie składają się na biuro oraz siedzibę sklepu ze sprzętem (...). Spółka przejmująca będzie prowadziła działalność w zakresie zarządzania oraz wynajmu nieruchomości (DZN). Po dokonaniu podziału Dział 123 będzie korzystał z nieruchomości na podstawie umowy najmu zawartej ze Spółką Przejmującą na warunkach rynkowych.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, nie można uznać, że wydzielany zespół składników jest funkcjonalnie wyodrębniony w stopniu pozwalającym na samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej. Składniki te stanowią podstawową infrastrukturę wykorzystywaną zarówno przez dział 123, jak i dział Zarządzania Nieruchomościami, a ich przeniesienie do Spółki Przejmującej spowoduje, że Spółka Dzielona nie będzie mogła kontynuować działalności bez zawarcia umowy najmu. Zawarcie bowiem umowy najmu nieruchomości będzie niezbędnym warunkiem prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę dzieloną. Konieczność zapewnienia tej infrastruktury poprzez świadczenia wzajemne pomiędzy podmiotami powstałymi w wyniku podziału świadczy o braku samodzielności operacyjnej części przedsiębiorstwa. Ta ścisła współpraca powoduje, że pomiędzy obydwoma spółkami istnieje ścisła więź, natomiast istnienie tak ścisłej więzi skutkuje brakiem rozdzielności pomiędzy działalnością pozostająca w spółce, a działalnością wydzielaną. Spółka dzielona i spółka przejmująca nie będą wobec siebie niezależne także po dokonaniu wydzielenia. Nie ulega bowiem wątpliwości, że po przeprowadzeniu planowanego podziału nowo powstała spółka nie będzie mogła w pełni swobodnie decydować co do nieruchomości, która będzie do niej przeniesiona ze względu na to, że spółka dzielona będzie tam prowadziła swoją podstawową działalność gospodarczą, tak samo spółka dzielona będzie zależna od spółki przejmującej, gdyż koniecznym dla prowadzenia przez nią działalności będzie zawarcie umowy najmu ze spółką przejmującą. W konsekwencji nie można uznać, że wydzielany zespół składników jest zdolny do samodzielnego funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo.

Taki stan rzeczy świadczy o braku realnej rozdzielności pomiędzy działalnością pozostającą w Spółce Dzielonej a działalnością wydzielaną. Oba obszary działalności pozostają ze sobą ściśle powiązane operacyjnie, a możliwość kontynuowania działalności przez Spółkę Dzieloną zależy od świadczeń zapewnianych przez Spółkę Przejmującą. W konsekwencji nie można uznać, że wydzielany Dział Zarządzania Nieruchomościami będzie zdolny do samodzielnego funkcjonowania jako niezależny podmiot gospodarczy.

Biorąc pod uwagę powyższe - tj. opis sprawy, powołane przepisy, uznać w efekcie należy, że składniki materialne i niematerialne mające być przedmiotem wydzielenia do nowo zawiązanej Spółki Przejmującej, powinny być potraktowane jako zbycie poszczególnych składników majątku, co będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w myśl art. 5 ust. 1 ustawy.

Zatem stanowisko Wnioskodawców w zakresie podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od czynności cywilnoprawnych wydane zostaną odrębne rozstrzygnięcia.

Ponadto podkreślić należy, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.

Dodatkowo zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

 

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

 

   - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

 

   - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

 

   - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

ABC (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo  

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.