Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzi skład podatkowy i produkuje napoje spirytusowe, posiadając decyzję ustalającą normy dopuszczalnych ubytków dla dotychczasowej technologii rozlewu. Spółka planuje uruchomić nowy proces rozlewu napojów alkoholowych przy użyciu tej samej linii produkcyjnej, ale z zastosowaniem odmiennej technologii charakteryzującej się innymi parametrami technicznymi i organizacyjnymi, które mogą wpływać na poziom ubytków wyrobów akcyzowych.…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku akcyzowym jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
Państwa wniosek z 9 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczący możliwości rozliczania powstałych ubytków wyrobów akcyzowych - dla nowego procesu rozlewu napojów alkoholowych - w wysokości odpowiadającej rzeczywistym stratom, do czasu ustalenia przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego norm dopuszczalnych ubytków dla tej technologii, wpłynął 27 lutego 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Spółka wpisana jest do rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla (...), Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS (...), a także posiada NIP: (...), REGON: (...) oraz kapitał zakładowy w wysokości (...) zł.
Spółka powstała w wyniku (...).
Przedmiotem działalności Spółki jest między innymi (…).
Na podstawie decyzji z dnia (...) r., wydanej przez (...) – Spółce jako podmiotowi prowadzącemu skład podatkowy nadano numer akcyzowy.
Spółka prowadzi skład podatkowy. Skład ten prowadzony jest na podstawie decyzji zezwalającej Spółce na prowadzenie składu podatkowego. Numer akcyzowy składu podatkowego to (...).
(...) w ramach produkowanego w składzie podatkowym asortymentu produktów realizowała do tej pory rozlew napoju spirytusowego w puszkach.
Spółka złożyła dla tego produktu wniosek o ustalenie maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych o kodzie CN 2208 90 69 00 (pozostałe wyroby spirytusowe), powstałych podczas ich produkcji, magazynowania i przewozu i otrzymała (...) r. decyzję o maksymalnych dopuszczalnych normach ubytków przy produkcji ww. napojów spirytusowych określone w przeliczeniu na alkohol etylowy 100% vol., (…).
W chwili obecnej Spółka planuje uruchomienie nowego procesu rozlewu napojów alkoholowych. Proces ten będzie realizowany przy wykorzystaniu tej samej linii produkcyjnej, która jest obecnie wykorzystywana do rozlewu napojów alkoholowych w innych opakowaniach, jednakże z zastosowaniem odmiennej technologii rozlewu, charakteryzującej się (…).
Nowa technologia rozlewu obejmuje w szczególności: (…).
Wskazane cechy nowego procesu powodują, że rzeczywisty poziom ubytków wyrobów akcyzowych powstających w toku produkcji może odbiegać od poziomu ubytków ustalonego dla dotychczas stosowanych technologii rozlewu.
Spółka posiada decyzję właściwego naczelnika urzędu skarbowego ustalającą normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych dla produkowanych napojów alkoholowych, wydaną na podstawie dotychczas stosowanych technologii produkcji i rozlewu. Decyzja ta nie uwzględnia jednak technologii rozlewu (...).
Wnioskodawca będzie w stanie jednoznacznie określić miesiąc rozpoczęcia produkcji napojów alkoholowych według nowej technologii rozlewu. Produkcja ta będzie odpowiednio identyfikowana i dokumentowana w ewidencjach produkcyjnych oraz akcyzowych, w sposób umożliwiający ustalenie momentu i wysokości powstających ubytków.
(...) zamierza prowadzić rzetelną dokumentację i ewidencję ubytków wyrobów akcyzowych powstających w toku nowego procesu, umożliwiającą wykazanie ich technologicznego i naturalnego charakteru. Jednocześnie Spółka planuje wystąpić do właściwego naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem o ustalenie norm dopuszczalnych ubytków dla nowej technologii rozlewu, po rozpoczęciu produkcji i zgromadzeniu danych niezbędnych do ich ustalenia.
Mając na uwadze powyższe, pojawiła się w opisanym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym wątpliwość dotycząca prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego odnoszących się do opodatkowania akcyzą powstałych ubytków.
W związku z powyższym Spółka powzięła wątpliwość, czy – do czasu ustalenia przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego norm dopuszczalnych ubytków dla nowej technologii, nie dłużej jednak niż przez okres sześciu miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia produkcji – będzie uprawniona do rozliczania powstałych ubytków wyrobów akcyzowych w wysokości odpowiadającej rzeczywistym stratom, zgodnie z przepisami ustawy o podatku akcyzowym.
Pytanie
Czy w przypadku uruchomienia przez Spółkę nowego procesu rozlewu napojów alkoholowych, stanowiącego odrębną technologię rozlewu od dotychczas stosowanych, realizowanego przy wykorzystaniu tej samej linii produkcyjnej, lecz charakteryzującego się innymi parametrami technicznymi i organizacyjnymi mogącymi wpływać na poziom ubytków wyrobów akcyzowych, Spółka będzie – do czasu ustalenia przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego norm dopuszczalnych ubytków dla tej technologii, nie dłużej jednak niż przez okres sześciu miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia produkcji – uprawniona do rozliczania powstałych ubytków wyrobów akcyzowych w wysokości odpowiadającej rzeczywistym stratom, zgodnie z przepisami ustawy o podatku akcyzowym?
Państwa stanowisko w sprawie
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że zgodnie z opisanym stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym, Spółka występując do organu podatkowego z wnioskiem o ustalenie norm dopuszczalnych ubytków przy produkcji ww. napoju spirytusowego - do czasu ustalenia przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego norm dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych, będzie mogła rozliczać powstałe/mogące powstać ubytki w wysokości równej rzeczywistym stratom wyrobów akcyzowych, nie dłużej jednak niż przez okres sześciu miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym rozpoczęto produkcję przy wykorzystaniu linii do rozlewu (...).
Uzasadnienie stanowiska w sprawie
Zgodnie z art. 1 ust. 1 Ustawy o podatku akcyzowym – ustawa określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczanie znakami akcyzy.
Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 Ustawy o podatku akcyzowym, wyroby akcyzowe oznaczają – wyroby energetyczne, energię elektryczną, napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe, susz tytoniowy, płyn do papierosów elektronicznych oraz wyroby nowatorskie, określone w załącznik nr 1 do Ustawy o podatku akcyzowym.
W załączniku nr 1 do Ustawy o podatku akcyzowym w:
1) w poz. 16 załącznika nr 1 do Ustawy o podatku akcyzowym – pod kodem 2206 00 – wymieniono – pozostałe napoje fermentowane (na przykład cydr (cider), perry i miód pitny); mieszkanki napojów fermentowanych oraz mieszanki napojów fermentowanych i napojów bezalkoholowych, gdzie indziej niewymienione ani niewyłączone;
2) w poz. 17 załącznika nr 1 do Ustawy o podatku akcyzowym – pod kodem 2207 – wymieniono alkohol etylowy nieskażony o objętościowej mocy alkoholu 80% obj. lub większej; alkohol etylowy i pozostałe wyroby alkoholowe, o dowolnej mocy, skażone;
3) w poz. 18 załącznika nr 1 do Ustawy o podatku akcyzowym – pod kodem 2208 – wymieniono alkohol etylowy nieskażony o objętościowej mocy alkoholu mniejszej niż 80% obj.; wódki, likiery i pozostałe napoje spirytusowe.
Jednocześnie ww. wyroby akcyzowe o kodzie CN 2206 00, CN 2207 i CN 2208 zostały wymienione w załączniku nr 2 do Ustawy o podatku akcyzowym, stanowiącym wykaz wyrobów akcyzowych, do których stosuje się procedurę zawieszenia poboru akcyzy i których produkcja odbywa się w składzie podatkowym, o których mowa w Dyrektywie Rady 92/12/EWG.
Ustawa o podatku akcyzowym w art. 92 wskazuje wyroby, które zalicza się do napojów alkoholowych, a to: alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowe oraz wyroby pośrednie. Zgodnie natomiast z art. 93 Ustawy o podatku akcyzowym – do alkoholu etylowego w rozumieniu Ustawy o podatku akcyzowym zalicza się:
1) wszelkie wyroby o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu przekraczającej 1,2% objętości, objęte pozycjami CN 2207 i 2208, nawet jeżeli są to wyroby stanowiące część wyrobu należącego do innego działu Nomenklatury Scalonej;
2) wyroby objęte pozycjami CN 2204, 2205 i 2206 00, o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu przekraczającej 22% objętości;
3) napoje zawierające rozcieńczony lub nierozcieńczony alkohol etylowy.
W rozumieniu Ustawy o podatku akcyzowym – produkcją alkoholu etylowego jest wytwarzanie, przetwarzanie, oczyszczanie, skażanie lub odwadnianie alkoholu etylowego, a także jego rozlew.
Na podstawie art. 8 ust. 3 ww. ustawy przedmiotem opodatkowania akcyzą są również ubytki wyrobów akcyzowych lub całkowite zniszczenie wyrobów akcyzowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 20.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 20 lit. a Ustawy o podatku akcyzowym – przez ubytki wyrobów akcyzowych rozumie się wszelkie straty wyrobów akcyzowych określonych w załączniku nr 2 do ustawy, opodatkowanych stawką akcyzy inną niż stawka zerowa, powstałe podczas stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, z wyłączeniem strat powstałych podczas produkcji wyrobów energetycznych, piwa, wina, napojów fermentowanych, wyrobów pośrednich lub wyrobów tytoniowych.
Zgodnie z art. 30 ust. 4 pkt 1 lit. a Ustawy o podatku akcyzowym – zwalnia się od akcyzy ubytki wyrobów akcyzowych do wysokości:
a) ustalonej dla danego podmiotu przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego na podstawie art. 85 ust. 1 pkt 1 albo ust. 2 pkt 1 lit. a Ustawy o podatku akcyzowym;
b) określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 85 ust. 7 Ustawy o podatku akcyzowym.
Reasumując ubytki wyrobów akcyzowych do wysokości ustalonej dla danego podmiotu przez właściwego naczelnika urzędu celnego na podstawie art. 85 ust. 1 pkt 1 albo ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o podatku akcyzowym, jak również ubytki powstałe wskutek zdarzenia losowego lub siły wyższej podlegają zwolnieniu.
Mając na uwadze powyższe sprecyzowali Państwo na podstawie obowiązujących przepisów jakie ubytki a w szczególności na jakim poziomie korzystają ze zwolnienia z podatku akcyzowego.
Należy zatem wyjaśnić brzmienie art. 85 Ustawy o podatku akcyzowym, zgodnie z którym:
- ust. 1 pkt 1 właściwy naczelnik urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 7, ustala, w drodze decyzji, dla poszczególnych podmiotów, na ich wniosek normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych;
- ust. 4 właściwy naczelnik urzędu skarbowego, ustalając normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych oraz dopuszczalne normy ich zużycia, uwzględni:
1) rodzaj wyrobów akcyzowych;
2) specyfikę poszczególnych etapów produkcji i pozostałych czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków wyrobów akcyzowych;
3) warunki techniczne i technologiczne występujące w danym przypadku;
4) maksymalne normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 5;
- ust. 5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) wysokość maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych powstających w czasie wykonywania niektórych czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków wyrobów akcyzowych;
2) szczegółowy zakres i sposób ustalania norm dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych lub dopuszczalnych norm zużycia wyrobów akcyzowych;
3) sposób rozliczania ubytków wyrobów akcyzowych, w szczególności w przypadkach rozpoczęcia czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków wyrobów akcyzowych, lub zmiany warunków technicznych i technologicznych przy dokonywaniu tych czynności, do czasu ustalenia w tych przypadkach przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego norm dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych.
- ust. 6. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 5, uwzględni:
1) rodzaj wyrobów akcyzowych;
2) specyfikę poszczególnych etapów produkcji i pozostałych czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków wyrobów akcyzowych;
3) warunki techniczne i technologiczne występujące w danym przypadku.
- ust. 7. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, normy dopuszczalnych ubytków niektórych albo wszystkich wyrobów akcyzowych, uwzględniając rodzaj wyrobów akcyzowych, specyfikę poszczególnych etapów produkcji i pozostałych czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków wyrobów akcyzowych, warunki techniczne i technologiczne, w tym środki transportu, występujące w danym przypadku.
Minister Finansów wykorzystując delegację ustawową, w § 2 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 19.09.2019 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 1791) wskazał, że maksymalne normy dopuszczalnych ubytków powstających w czasie wykonywania niektórych czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków:
1) alkoholu etylowego nieskażonego o objętościowej mocy alkoholu 80% obj. lub większej, alkoholu etylowego i pozostałych wyrobów alkoholowych, o dowolnej mocy, skażonych, objętych pozycją CN 2207, zwanych dalej „alkoholem etylowym”,
2) alkoholu etylowego nieskażonego o objętościowej mocy alkoholu mniejszej niż 80% obj.; wódek, likierów i pozostałych napojów spirytusowych, objętych pozycją CN 2208, zwanych dalej „napojami spirytusowymi”, oraz ich półproduktów
3) zostały określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.
Natomiast załącznik wskazuje, że przy produkcji napojów spirytusowych i spirytusu butelkowanego dopuszczalne ubytki alkoholu etylowego, określone w przeliczeniu na alkohol etylowy 100% vol., zawarty w przekazanych do magazynu gotowych wyrobach, wynoszą:
1) dla wódek, z wyłączeniem wymienionych w pkt 2 1,7%;
2) dla wódek smakowych i ziołowych 2,3%;
3) dla okowit (wódek naturalnych) zbożowych 2,3%;
4) dla okowit (wódek naturalnych) pozostałych 2,6%;
5) dla brandy (weinbrand), brandy zbożowej, rumu i whisky (whiskey) 2,6%;
6) dla napojów spirytusowych jałowcowych, kminkowych, anyżowych i gorzkich (bitter) 2,6%;
7) dla napojów spirytusowych owocowych 3,3%;
8) dla likierów, z wyłączeniem wymienionych w pkt 10 i 11 3,6%;
9) dla kremów 4,3%;
10) dla likierów z dodatkiem jajka 4,8%;
11) dla likieru jajecznego (advocaat, avocat lub advokat) i likieru z dodatkiem przetworów mlecznych 5,8%;
12) dla spirytusu butelkowanego 2,0%.
Dopuszczalne ubytki alkoholu etylowego, o których mowa w ww. przepisie, obejmują straty powstałe w cyklu produkcyjnym, niezależnie od ilości oddziałów produkcyjnych i ich lokalizacji, z wyłączeniem ubytków powstałych w czasie magazynowania (leżakowania) i wydawania półproduktów oraz maderyzacji alkoholu etylowego surowego (załącznik nr 1 do rozporządzenia, część II, ust. 2).
Reasumując, na wniosek podatnika (ale nie tylko) właściwy naczelnik urzędu skarbowego określa wysokość norm dopuszczalnych ubytków oraz dopuszczalnych norm zużycia wyrobów akcyzowych jest w oparciu o:
1. wysokość rzeczywistych ubytków lub rzeczywistego zużycia w ostatnim okresie obrachunkowym lub
2. badanie rzeczywistych ubytków lub rzeczywistego zużycia, lub
3. ocena zaawansowania technologicznego stosowanych urządzeń i technologii.
W przypadku zatem, gdy podatnik rozpoczyna działalność gospodarczą w zakresie wyrobów akcyzowych, do czasu ustalenia przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego norm dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych, powstałe ubytki wyrobów akcyzowych rozlicza się w wysokości równej rzeczywistym stratom wyrobów akcyzowych, nie dłużej jednak niż przez okres sześciu miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym rozpoczęto produkcję, magazynowanie, przerób, zużycie lub przemieszczanie – o czym stanowi § 10 ww. Rozporządzenia.
Powyższa preferencja odnosi się do sytuacji, gdy podatnik:
1) rozpoczął produkcję nowego wyrobu akcyzowego lub
2) rozpoczął produkcje wyrobu akcyzowego przy zastosowaniu nowej lub wyremontowanej linii produkcyjnej.
Zdaniem Spółki, w przedstawionym [stanie faktycznym i] zdarzeniu przyszłym spełnione są wszystkie przesłanki do zastosowania mechanizmu przejściowego przewidzianego w przepisach ustawy o podatku akcyzowym oraz rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków i dopuszczalnych norm zużycia wyrobów akcyzowych, polegającego na rozliczaniu ubytków wyrobów akcyzowych w wysokości odpowiadającej rzeczywistym stratom – do czasu ustalenia przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego norm dopuszczalnych ubytków dla nowej technologii, nie dłużej jednak niż przez okres sześciu miesięcy.
Zgodnie z w/cyt. § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z 19 września 2019 r., możliwość rozliczania ubytków według rzeczywistych strat znajduje zastosowanie nie tylko w przypadku rozpoczęcia działalności gospodarczej, ale również w sytuacji rozpoczęcia czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków, w nowych lub zmienionych warunkach technicznych lub technologicznych.
Jak jednoznacznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 grudnia 2022 r., sygn. I GSK 155/19, badanie wysokości ubytków powinno następować m.in. w przypadku:
- wprowadzenia zmian technicznych lub technologicznych, które mogą mieć wpływ na poziom ubytków,
- rozpoczęcia produkcji nowego wyrobu,
niezależnie od tego, czy czynności te są realizowane w ramach istniejącej infrastruktury.
W realiach niniejszej sprawy planowany rozlew napojów alkoholowych (...) stanowi odrębną technologię rozlewu, różniącą się w sposób istotny od dotychczas stosowanych metod, co jednoznacznie wynika z dokumentacji technologicznej Spółki.
Proces ten obejmuje m.in.: (…).
Powyższe elementy jednoznacznie przesądzają, że mamy do czynienia nie z prostą zmianą opakowania, lecz z nowym reżimem technologicznym, który może generować inny – dotychczas niezweryfikowany – poziom ubytków technologicznych.
Spółka posiada decyzję właściwego naczelnika urzędu skarbowego ustalającą normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych, jednakże decyzja ta została wydana w oparciu o dotychczas stosowane technologie produkcji i rozlewu i nie uwzględnia technologii (...).
Jak podkreślił WSA w Łodzi w wyroku z 4 maja 2017 r., sygn. III SA/Łd 373/16, normy dopuszczalnych ubytków są ściśle powiązane z:
- konkretną technologią produkcji,
- specyfiką poszczególnych etapów procesu,
- warunkami technicznymi i organizacyjnymi, w jakich produkcja jest realizowana.
W konsekwencji nie jest dopuszczalne automatyczne „rozszerzenie” istniejącej decyzji normatywnej na nową technologię, dla której poziom ubytków nie został dotychczas zbadany i zatwierdzony przez organ.
Analogiczne stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w interpretacjach indywidualnych Dyrektora KIS, w których wskazuje się, że wprowadzenie zmian technologicznych wpływających na proces produkcji obliguje do ponownego ustalenia norm ubytków, a do tego czasu podatnik może stosować rozliczenie według rzeczywistych strat (por. m.in. interpretacja 0111-KDIB3-3.4013.271.2017.1.JS).
Rozliczanie ubytków w wysokości odpowiadającej rzeczywistym stratom ma charakter czasowy i przejściowy, a jego celem jest umożliwienie organowi podatkowemu ustalenia norm dopuszczalnych w oparciu o rzeczywiste dane z funkcjonowania danej technologii.
Jak trafnie wskazał WSA w Olsztynie w wyroku z 17 sierpnia 2023 r., sygn. I SA/Ol 226/23, sześciomiesięczny okres przewidziany w § 10 rozporządzenia służy zgromadzeniu danych produkcyjnych, bez których ustalenie norm dopuszczalnych byłoby czysto teoretyczne.
Stanowisko to znajduje również potwierdzenie w nowszym orzecznictwie WSA, które akcentuje, że brak wcześniejszej decyzji normatywnej nie może skutkować automatycznym opodatkowaniem ubytków, jeżeli mieszczą się one w rzeczywistych stratach technologicznych powstających w okresie rozruchu nowego procesu.
Spółka jest w pełni świadoma, że – zgodnie z art. 30 ust. 4a ustawy o podatku akcyzowym oraz utrwalonym orzecznictwem – ciężar wykazania naturalnego i technologicznego charakteru ubytków spoczywa na podatniku.
NSA w wyroku z 24 lipca 2020 r., sygn. I GSK 719/17, jednoznacznie wskazał, że podatnik chcący skorzystać z wyłączenia ubytków spod opodatkowania akcyzą musi wykazać ich rzeczywisty charakter oraz moment powstania. Brak odpowiedniej ewidencji skutkuje brakiem możliwości skorzystania z preferencji.
W niniejszej sprawie Spółka zamierza prowadzić szczegółową i rzetelną dokumentację produkcyjną oraz akcyzową, umożliwiającą:
- identyfikację momentu rozpoczęcia produkcji według nowej technologii,
- przyporządkowanie ubytków do konkretnych etapów procesu,
- wykazanie ich technologicznego i niezawinionego charakteru.
Tym samym spełnione zostaną wszystkie warunki formalne umożliwiające zastosowanie mechanizmu przejściowego.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że:
– rozlew napojów alkoholowych (...) stanowi zmianę technologiczną w rozumieniu przepisów akcyzowych,
– dotychczasowa decyzja w zakresie norm ubytków nie obejmuje tej technologii,
– do czasu ustalenia nowych norm Spółka jest uprawniona do rozliczania ubytków w wysokości odpowiadającej rzeczywistym stratom,
– uprawnienie to jest ograniczone do sześciu miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia produkcji,
– po upływie tego okresu Spółka zastosuje normy wynikające z decyzji organu lub przepisów powszechnie obowiązujących.
W konsekwencji stanowisko Spółki należy uznać za prawidłowe.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 412, ze zm.; dalej jako: „ustawa” lub „ustawa o podatku akcyzowym”):
Ustawa określa opodatkowanie podatkiem akcyzowym, zwanym dalej „akcyzą”, wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych, organizację obrotu wyrobami akcyzowymi, a także oznaczanie znakami akcyzy.
Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Wyroby akcyzowe to wyroby energetyczne, energia elektryczna, napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe, susz tytoniowy, płyn do papierosów elektronicznych, wyroby nowatorskie, urządzenia do waporyzacji, zestawy części do urządzeń do waporyzacji, saszetki nikotynowe i inne wyroby nikotynowe, wymienione w załączniku nr 1 do ustawy.
W myśl art. 92 ustawy:
Do napojów alkoholowych w rozumieniu ustawy zalicza się alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane oraz wyroby pośrednie.
Jak wynika z art. 93 ust. 1 ustawy:
Do alkoholu etylowego w rozumieniu ustawy zalicza się:
1) wszelkie wyroby o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu przekraczającej 1,2% objętości, objęte pozycjami CN 2207 i 2208, nawet jeżeli są to wyroby stanowiące część wyrobu należącego do innego działu Nomenklatury Scalonej;
2) wyroby objęte pozycjami CN 2204, 2205 i 2206 00, o rzeczywistej objętościowej mocy alkoholu przekraczającej 22% objętości;
3) napoje zawierające rozcieńczony lub nierozcieńczony alkohol etylowy.
W załączniku nr 1 do ustawy, w poz. 18 wskazano alkohol etylowy nieskażony o objętościowej mocy alkoholu mniejszej niż 80% obj.; wódki, likiery i pozostałe napoje spirytusowe - klasyfikowane do kodu CN 2208.
Z kolei w załączniku nr 2 do ustawy, stanowiącym wykaz wyrobów akcyzowych, do których stosuje się procedurę zawieszenia poboru akcyzy i których produkcja odbywa się w składzie podatkowym, o których mowa w dyrektywie Rady 92/12/EWG, w poz. 18 wskazano Alkohol etylowy nieskażony o objętościowej mocy alkoholu mniejszej niż 80% obj.; wódki, likiery i pozostałe napoje spirytusowe - klasyfikowane do kodu CN 2208.
Jak wynika z art 2 ust. 1 pkt 20 ustawy:
Ubytki wyrobów akcyzowych to wszelkie straty:
a) wyrobów akcyzowych określonych w załączniku nr 2 do ustawy, opodatkowanych stawką akcyzy inną niż stawka zerowa, powstałe podczas stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, z wyłączeniem strat powstałych podczas produkcji wyrobów energetycznych, piwa, wina, napojów fermentowanych, wyrobów pośrednich lub wyrobów tytoniowych,
b) objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na przeznaczenie:
‒ napojów alkoholowych,
‒ wyrobów energetycznych, z wyjątkiem wyrobów węglowych, przemieszczanych, a w przypadku podmiotu pośredniczącego, również magazynowanych,
c) wyrobów węglowych powstałe w trakcie ich przemieszczania na terytorium kraju w związku z wykonaniem czynności stanowiącej przedmiot opodatkowania akcyzą,
d) wyrobów akcyzowych niewymienionych w załączniku nr 2 do ustawy, opodatkowanych stawką akcyzy inną niż stawka zerowa, powstałe podczas stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, z wyłączeniem strat powstałych podczas produkcji,
e) wyrobów akcyzowych określonych w załączniku nr 2 do ustawy, opodatkowanych zerową stawką akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, powstałe podczas:
‒ stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, z wyłączeniem strat powstałych podczas produkcji,
‒ przemieszczania poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, na podstawie e-DD albo dokumentu zastępującego e-DD,
f) wyrobów akcyzowych wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy, przemieszczanych poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy na podstawie e-SAD albo dokumentu zastępującego e-SAD, z wyłączeniem strat alkoholu etylowego całkowicie skażonego środkami dopuszczonymi do skażania alkoholu etylowego na podstawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 3199/93 z dnia 22 listopada 1993 r. w sprawie wzajemnego uznawania procedur całkowitego skażenia alkoholu etylowego do celów zwolnienia z podatku akcyzowego.
W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Przedmiotem opodatkowania akcyzą jest produkcja wyrobów akcyzowych.
Stosownie do art. 93 ust. 2 ustawy:
Produkcją alkoholu etylowego w rozumieniu ustawy jest wytwarzanie, przetwarzanie, oczyszczanie, skażanie lub odwadnianie alkoholu etylowego, a także jego rozlew.
Jak wynika z art. 8 ust. 3 ustawy:
Przedmiotem opodatkowania akcyzą są również ubytki wyrobów akcyzowych lub całkowite zniszczenie wyrobów akcyzowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 20. Wyrób uważa się za całkowicie zniszczony, gdy nie może już zostać wykorzystany jako wyrób akcyzowy.
W świetle art. 30 ust. 4 pkt 1 ustawy:
Zwalnia się od akcyzy ubytki wyrobów akcyzowych do wysokości:
a) ustalonej dla danego podmiotu przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego na podstawie art. 85 ust. 1 pkt 1 albo ust. 2 pkt 1 lit. a,
b) określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 85 ust. 7;
Jak wynika z art. 85 ust. 1 i 2 ustawy:
1. Właściwy naczelnik urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 7, ustala, w drodze decyzji, dla poszczególnych podmiotów, na ich wniosek:
1) normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych;
2) dopuszczalne normy zużycia napojów alkoholowych:
a) objętych procedurą zawieszenia poboru akcyzy, w przypadku ich użycia do produkcji innych wyrobów,
b) o których mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 i 3, w przypadku ich użycia przez podmiot zużywający.
2. Właściwy naczelnik urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 7, w drodze decyzji wydanej z urzędu dla poszczególnych podmiotów:
1) może ustalić:
a) normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych,
b) dopuszczalne normy zużycia wyrobów akcyzowych
- o których mowa w ust. 1;
2) ustala dopuszczalne normy zużycia wyrobów akcyzowych określonych w załączniku nr 2 do ustawy, o których mowa w art. 89 ust. 2, znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy i objętych zerową stawką akcyzy, w przypadku ich zużycia do produkcji innych wyrobów;
3) ustala dopuszczalne normy zużycia napojów alkoholowych, o których mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 i 3, w przypadku ich użycia przez podmiot zużywający.
Zgodnie z art. 85 ust. 4 ustawy:
Właściwy naczelnik urzędu skarbowego, ustalając normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych oraz dopuszczalne normy ich zużycia, uwzględni:
1) rodzaj wyrobów akcyzowych;
2) specyfikę poszczególnych etapów produkcji i pozostałych czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków wyrobów akcyzowych;
3) warunki techniczne i technologiczne występujące w danym przypadku;
4) maksymalne normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie ust. 5.
W myśl art. 85 ust. 5 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1) wysokość maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków niektórych wyrobów akcyzowych powstających w czasie wykonywania niektórych czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków wyrobów akcyzowych;
2) szczegółowy zakres i sposób ustalania norm dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych lub dopuszczalnych norm zużycia wyrobów akcyzowych;
3) sposób rozliczania ubytków wyrobów akcyzowych, w szczególności w przypadkach rozpoczęcia czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków wyrobów akcyzowych, lub zmiany warunków technicznych i technologicznych przy dokonywaniu tych czynności, do czasu ustalenia w tych przypadkach przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego norm dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych.
Jak wynika z art. 85 ust. 6 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych, wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 5, uwzględni:
1) rodzaj wyrobów akcyzowych;
2) specyfikę poszczególnych etapów produkcji i pozostałych czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków wyrobów akcyzowych;
3) warunki techniczne i technologiczne występujące w danym przypadku.
Na podstawie ww. upoważnienia, wydane zostało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 września 2019 r. w sprawie maksymalnych norm dopuszczalnych ubytków i dopuszczalnych norm zużycia wyrobów akcyzowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1791), zwane dalej rozporządzeniem.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia:
Ustala się maksymalne normy dopuszczalnych ubytków powstających w czasie wykonywania niektórych czynności, w trakcie których może dojść do powstania ubytków alkoholu etylowego nieskażonego o objętościowej mocy alkoholu mniejszej niż 80% obj.; wódek, likierów i pozostałych napojów spirytusowych, objętych pozycją CN 2208, zwanych dalej „napojami spirytusowymi”, oraz ich półproduktów - w wysokości określonej w załączniku do rozporządzenia.
Jak stanowi § 2 ust. 2 rozporządzenia
Ubytki alkoholu etylowego wyraża się w jednostkach objętości alkoholu etylowego „100% vol.”, a w przypadku alkoholu etylowego skażonego, w jednostkach masy.
W przedmiotowym załączniku określającym maksymalne normy dopuszczalnych ubytków alkoholu etylowego w części II, ust. 1 pkt 1-12 wskazano, że:
Przy produkcji napojów spirytusowych i spirytusu butelkowanego dopuszczalne ubytki alkoholu etylowego, określone w przeliczeniu na alkohol etylowy 100% vol., zawarty w przekazanych do magazynu gotowych wyrobach, wynoszą:
1) dla wódek, z wyłączeniem wymienionych w pkt 2 1,7%;
2) dla wódek smakowych i ziołowych 2,3%;
3) dla okowit (wódek naturalnych) zbożowych 2,3%;
4) dla okowit (wódek naturalnych) pozostałych 2,6%;
5) dla brandy (weinbrand), brandy zbożowej, rumu i whisky (whiskey) 2,6%;
6) dla napojów spirytusowych jałowcowych, kminkowych, anyżowych i gorzkich (bitter) 2,6%;
7) dla napojów spirytusowych owocowych 3,3%;
8) dla likierów, z wyłączeniem wymienionych w pkt 10 i 11 3,6%;
9) dla kremów 4,3%;
10) dla likierów z dodatkiem jajka 4,8%;
11) dla likieru jajecznego (advocaat, avocat lub advokat) i likieru z dodatkiem przetworów mlecznych 5,8%;
12) dla spirytusu butelkowanego 2,0%.
Jak wynika z części II ust. 2 załącznika do rozporządzenia:
Dopuszczalne ubytki alkoholu etylowego, o których mowa w ust. 1, obejmują straty powstałe w cyklu produkcyjnym, niezależnie od ilości oddziałów produkcyjnych i ich lokalizacji, z wyłączeniem ubytków powstałych w czasie magazynowania (leżakowania) i wydawania półproduktów oraz maderyzacji alkoholu etylowego surowego.
W myśl § 8 rozporządzenia:
1. Podstawą ustalania przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego wysokości norm dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych lub dopuszczalnych norm zużycia wyrobów akcyzowych jest:
1) wysokość rzeczywistych ubytków wyrobów akcyzowych lub rzeczywistego zużycia wyrobów akcyzowych w ostatnim okresie obrachunkowym lub
2) badanie rzeczywistych ubytków wyrobów akcyzowych lub rzeczywistego zużycia wyrobów akcyzowych, lub
3) ocena zaawansowania technologicznego stosowanych urządzeń i technologii.
2. Badania wysokości ubytków wyrobów akcyzowych dokonuje się w przypadkach przekazania do eksploatacji nowego (lub po remoncie) działu produkcyjnego, wprowadzenia zmian technicznych lub technologicznych, które mogą mieć wpływ na wysokość ubytków, lub rozpoczęcia produkcji nowego wyrobu.
Stosownie do § 10 rozporządzenia:
W przypadku rozpoczęcia przez podatnika działalności gospodarczej w zakresie wyrobów akcyzowych, do czasu ustalenia przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego norm dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych, powstałe ubytki wyrobów akcyzowych rozlicza się w wysokości równej rzeczywistym stratom wyrobów akcyzowych, nie dłużej jednak niż przez okres sześciu miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym rozpoczęto produkcję, magazynowanie, przerób, zużycie lub przemieszczanie.
Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że w ramach produkowanego w składzie podatkowym asortymentu produktów, Spółka realizowała do tej pory rozlew napoju spirytusowego.
Wskazali Państwo, że Spółka otrzymała decyzję o maksymalnych dopuszczalnych normach ubytków przy produkcji ww. napojów spirytusowych określone w przeliczeniu na alkohol etylowy 100% vol., (...).
Obecnie planują Państwo uruchomienie nowego procesu rozlewu napojów alkoholowych. Proces ten będzie realizowany przy wykorzystaniu tej samej linii produkcyjnej, która jest obecnie wykorzystywana do rozlewu napojów alkoholowych w innych opakowaniach, jednakże z zastosowaniem odmiennej technologii rozlewu, charakteryzującej się innymi parametrami technicznymi i organizacyjnymi, mającymi wpływ na poziom ubytków wyrobów akcyzowych.
Wyjaśnili Państwo, że nowa technologia rozlewu obejmuje w szczególności: (…).
Cechy nowego procesu powodują, że rzeczywisty poziom ubytków wyrobów akcyzowych powstających w toku produkcji może odbiegać od poziomu ubytków ustalonego dla dotychczas stosowanych technologii rozlewu.
Spółka posiada decyzję właściwego naczelnika urzędu skarbowego ustalającą normy dopuszczalnych ubytków wyrobów akcyzowych dla produkowanych napojów alkoholowych, wydaną na podstawie dotychczas stosowanych technologii produkcji i rozlewu, jednak decyzja ta nie uwzględnia technologii (...).
Planują Państwo wystąpić do właściwego naczelnika urzędu skarbowego z wnioskiem o ustalenie norm dopuszczalnych ubytków dla nowej technologii rozlewu, po rozpoczęciu produkcji i zgromadzeniu danych niezbędnych do ich ustalenia.
Państwa wątpliwości dotyczą określenia czy w przypadku uruchomienia przez Spółkę nowego procesu rozlewu napojów alkoholowych, Spółka będzie – do czasu ustalenia przez właściwego naczelnika urzędu skarbowego norm dopuszczalnych ubytków dla tej technologii – uprawniona do rozliczania powstałych ubytków wyrobów akcyzowych w wysokości odpowiadającej rzeczywistym stratom, zgodnie z przepisami ustawy o podatku akcyzowym.
Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy wskazać należy, że w ocenie Organu uruchomienie nowego procesu rozlewu napojów alkoholowych, stanowiącego odrębną technologię rozlewu od dotychczas stosowanej (realizowanej o linię produkcyjną wykorzystywaną do rozlewu napojów alkoholowych w innych opakowaniach), charakteryzującą się innymi parametrami technicznymi i organizacyjnymi, stanowić będzie rozpoczęcie nowej działalności w zakresie produkcji wyrobów akcyzowych, (...).
W związku z powyższym, zgodnie z § 10 rozporządzenia, do czasu otrzymania przez Państwa decyzji ustalającej wysokość dopuszczalnych norm ubytków alkoholu etylowego przy rozlewie napoju alkoholowego (...), będą Państwo uprawnieni do rozliczania tych ubytków w wysokości równej rzeczywistym stratom, nie dłużej jednak niż przez okres sześciu miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym produkcja zostanie rozpoczęta.
Zatem Państwa stanowisko należy uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;
- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zastrzec należy, że niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie kwestii objętych sformułowanym pytaniem i została wydania w oparciu o przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Zaznaczyć należy, że wszelkie inne kwestie poruszone w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz we własnym stanowisku, a nie objęte pytaniem nie były przedmiotem interpretacji.
Interpretacja została wydana wyłącznie w oparciu o przedstawiony we wniosku opis sprawy. Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Organ informuje dalej, że wydając interpretację indywidualną opiera się w całości na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego w treści wniosku. Interpretacja indywidualna może się odnosić bowiem wyłącznie do okoliczności stanowiących opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) a nie do dokumentów, schematów, fotografii czy innych obiektów graficznych załączonych do wniosku, które nie stanowią opisu sprawy. Podkreślenia wymaga ponadto, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność. Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Końcowo, w odniesieniu do powołanej przez Państwa interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, że została ona wydana w indywidualnych sprawach i nie jest wiążąca dla Organu wydającego przedmiotową interpretację. Powołana interpretacja nie stanowi źródła prawa, wiąże strony w konkretnej indywidualnej sprawie, więc zawartego w niej stanowiska organu podatkowego nie można wprost przenosić na grunt innej sprawy. Każdą sprawę tut. Organ jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 109/15).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111, ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo