Brak możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Wnioskodawca (osoba fizyczna) wraz z partnerką planuje zakup mieszkania z rynku wtórnego na współwłasność w udziałach: 2/3 dla Wnioskodawcy, 1/3 dla partnerki. Wnioskodawca posiada już udział 1/4 w innym lokalu mieszkalnym nabytym w drodze dziedziczenia (nieprzekraczający 50%). Partnerka jest właścicielką…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - 31 maja i 24 czerwca 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca wraz z partnerką (pozostającą z Wnioskodawcą w związku nieformalnym) planuje zakup lokalu mieszkalnego z rynku wtórnego do wspólności w częściach ułamkowych (Wnioskodawca 2/3, partnerka 1/3). W dacie planowanego zakupu, Wnioskodawca posiada 1/4 prawa do własności lokalu mieszkalnego przy (…) nabyte w formie darowizny. Spełnia zatem przesłanki „pierwszego mieszkania” określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Współkupująca (partnerka Wnioskodawcy) posiada obecnie inny lokal mieszkalny, stanowiący jej odrębną własność. Tym samym nie spełnia ona warunków do całkowitego zwolnienia z podatku PCC. Nabycie nieruchomości nastąpi na podstawie jednej umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego. Cena zakupu zostanie pokryta przez Wnioskodawcę i partnerkę, a udziały w prawie własności zostaną określone jako: Wnioskodawca 2/3, partnerka 1/3. W związku z powyższym powstaje wątpliwość, czy w opisanej sytuacji zwolnienie z podatku PCC, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, ma charakter podmiotowy i przysługuje Wnioskodawcy w zakresie jego udziału w nabywanej nieruchomości, mimo że druga osoba kupująca z tego zwolnienia skorzystać nie może.
Uzupełnienie wniosku
W odpowiedzi na prośbę organu o jednoznaczne wskazanie, czy w dacie planowanego zakupu lokalu mieszkalnego lub przed tą datą Wnioskodawca będzie posiadał lub posiadał prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego lub udział w takich prawach, Wnioskodawca wskazał, że w drodze dziedziczenia (spadku) po zmarłym dziadku nabył udział wynoszący 1/4 (słownie: jedną czwartą) w prawie własności lokalu mieszkalnego przy (…). Nabycie to miało miejsce około 20 lat temu. Wnioskodawca nadal jest właścicielem tego udziału.
Wskazany wyżej udział nabyty w drodze spadku nie przekracza połowy (nie jest większy niż 1/2) udziału w prawie własności.
Oprócz wspomnianego wyżej udziału w wysokości 1/4 w lokalu mieszkalnym nabytym w drodze spadku, do dnia planowanego zakupu nowej nieruchomości Wnioskodawca nie był i nie jest właścicielem żadnego innego lokalu mieszkalnego, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ani nie przysługiwało mu oraz nie przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
Zdaniem Wnioskodawcy, powyższe doprecyzowanie potwierdza, że jego sytuacja wpisuje się w dyspozycję art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, określającego warunki zwolnienia z tego podatku przy zakupie pierwszego mieszkania.
Pytanie
Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, prawidłowe jest stanowisko, że w świetle art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), w przypadku nabycia lokalu mieszkalnego na współwłasność w częściach ułamkowych (2/3 udziału przez Wnioskodawcę i 1/3 udziału przez partnerkę), zwolnienie z tego podatku przysługuje proporcjonalnie do udziału w prawie własności nabytego przez osobę uprawnioną (Wnioskodawcę), a w konsekwencji opodatkowaniu stawką 2% na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a tejże ustawy podlega wyłącznie wartość rynkowa udziału nabywanego przez partnerkę (1/3)?
Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
Zdaniem Wnioskodawcy w opisanym zdarzeniu przyszłym, w świetle art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), nabycie przez Wnioskodawcę udziału w wysokości 2/3 w lokalu mieszkalnym z rynku wtórnego korzysta z pełnego zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych.
W ocenie Wnioskodawcy, skoro jako kupujący nie posiada i nie posiadał wcześniej innego lokalu mieszkalnego ani udziału w takim lokalu, spełnia wszystkie ustawowe przesłanki do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia. Fakt, że współnabywca (druga strona transakcji) nie spełnia warunków do skorzystania z ulgi, nie wpływa na prawo Wnioskodawcy do zwolnienia. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą, w tym wyrokiem NSA z 15 lutego 2024 r. (sygn. akt II FSK 1113/23) oraz wyrokiem NSA z 22 kwietnia 2026 r. (sygn. akt II FSK 452/26), zwolnienie z PCC przysługuje podatnikowi proporcjonalnie do nabywanego przez niego udziału w nieruchomości. Tym samym, w zakresie przysługującego Wnioskodawcy udziału (2/3), jest on zwolniony z obowiązku zapłaty podatku PCC.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:
Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży - na kupującym.
W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.
Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.
W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:
Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%.
Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym/kupujących. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że wraz z partnerką planuje Pan zakup lokalu mieszkalnego z rynku wtórnego do wspólności w częściach ułamkowych 2/3 dla Pana i 1/3 dla partnerki.
Zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego w dacie planowanego zakupu posiada Pan 1/4 prawa do własności lokalu mieszkalnego przy (…), nabytego w drodze dziedziczenia (spadku) po zmarłym dziadku.
Partnerka posiada obecnie inny lokal mieszkalny, stanowiący jej odrębną własność. Tym samym nie spełnia ona warunków do całkowitego zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych.
Pana zdaniem, nabycie przez Pana udziału w wysokości 2/3 w lokalu mieszkalnym z rynku wtórnego korzysta z pełnego zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych.
Z Pana stanowiskiem nie można się zgodzić.
Analizowany przepis – art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia:
- w wyniku umowy sprzedaży nabyty musi być cały lokal mieszkalny czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu,
- żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%.
W przypadku opisanym przez Pana, umowa sprzedaży będzie obejmowała zakup lokalu mieszkalnego z rynku wtórnego. Zatem pierwszy warunek zwolnienia został spełniony, bowiem jak wynika z wniosku – zakupili go Państwo na współwłasność (w częściach ułamkowych - 2/3 dla Pana i 1/3 dla partnerki) co oznacza, że przedmiotem opisanej umowy sprzedaży było całe prawo własności lokalu mieszkalnego.
Co prawda nabyty przez Pana w drodze dziedziczenia udział w prawie własności lokalu mieszkalnego nie przekracza 50%, jednak w opisanej sprawie drugi warunek zastosowania zwolnienia nie został spełniony, ponieważ Pana partnerka jest właścicielem innej nieruchomości mieszkalnej.
Przedmiotem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności cywilnoprawne, w tym umowy sprzedaży. A zatem, również zwolnieniem objęta jest czynność cywilnoprawna, którą jest umowa sprzedaży a nie jej część. Zatem w sytuacji gdy przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych, umowa taka podlega zwolnieniu, pod warunkiem, że każdy z kupujących (małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) spełni warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Zatem, umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego, na podstawie której planuje Pan zakup lokalu mieszkalnego nie może być objęta zwolnieniem, ani w całości, ani w części. Jak wynika z treści analizowanego przepisu, zwolnienie adresowane jest do umowy sprzedaży całej nieruchomości (lokalu mieszkalnego) a nie do umowy sprzedaży udziału. Zwolnienie to nie odnosi się do nabywcy lecz do czynności - do umowy sprzedaży, której przedmiot jest ściśle określony. Aby jednak takie zwolnienie mogło być zastosowane, wszyscy kupujący muszą spełniać warunki w nim określone. W opisanej sytuacji, ten warunek nie został spełniony w stosunku do Pana partnerki. Podatek od czynności cywilnoprawnych należny będzie zatem od całej umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego.
W związku z powyższym, Pana stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Odnosząc się do powołanych przez Pana wyroków sądów administracyjnych wskazać należy, iż orzeczenia te dotyczą konkretnych spraw podatników osądzonych w określonych stanach faktycznych i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Nie stanowią one natomiast materialnego prawa podatkowego.
Interpretacja dotyczy wyłącznie Pana. Gdyby współkupująca (partnerka) chciała uzyskać interpretację w zakresie zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to powinna się zwrócić z odrębnym wnioskiem.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo