Interpretacja 0111-KDWB.4014.17.2026.1.BB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 23 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zakupu nieruchomości ze środków pochodzących z odszkodowania za wywłaszczenie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni jest właścicielem dwóch nieruchomości, które położone są w miejscowości (…). Pierwsza z nich o nr (…) jest zabudowana budynkiem mieszkalnym/domem jednorodzinnym, natomiast druga o nr (…) pozostaje niezabudowana. Wniosek odnosi się do nieruchomości nr (…) w całości, natomiast do nieruchomości (…) w części.

Zgodnie z informacją otrzymaną od (…), Oddział w (…) z (…) r. według projektu zagospodarowania terenu dla zadania pn. „(…)" działka nr (…) w miejscowości (…) zostanie w całości przejęta pod pas drogowy projektowanej drogi (…). Na tej działce przeznaczonej pod inwestycję znajduje się budynek mieszkalny i budynki gospodarcze, które zostaną następnie wyburzone. Natomiast działka nr (…) zostanie w części przejęta pod pas drogowy projektowanej, wyżej wskazanej drogi.

Ponadto, (…) Oddział w (…) w ww. piśmie wskazała, że ostateczne rozwiązania projektowe zostaną zatwierdzone w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (ZRID) wydanej na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Decyzja ZRID zatwierdzi również podział nieruchomości i przeniesie prawa własności terenu objętego liniami rozgraniczającymi pas drogi (…) na rzecz Skarbu Państwa.

Procedurę wywłaszczenia nieruchomości reguluje m.in. ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 cyt. ustawy decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości.

Na podstawie art. 12 ust. 3 ww. ustawy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 ww. ustawy, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:

1)  własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,

2)  własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych

- z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Wysokość odszkodowania za ww. nieruchomości przejęte na rzecz Skarbu Państwa ustali Wojewoda (…) w postępowaniu administracyjnym. Sprawa taka wszczynana jest z urzędu, co oznacza, że z chwilą, gdy decyzja o ZRID stanie się ostateczna i wykonalna, Wojewoda (…) bez jakiegokolwiek żądania dotychczasowego właściciela lub zarządcy drogi, podejmie czynności zmierzające do wydania decyzji o odszkodowaniu. Wynikiem powyższych czynności będzie wydana decyzja o ustaleniu odszkodowania. Wojewoda (…) zobowiązany będzie do wydania rozstrzygnięcia w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja ZRID stanie się ostateczna.

Odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość przysługiwać będzie Wnioskodawczyni jako dotychczasowej właścicielce nieruchomości. Wysokość ww. odszkodowania za nieruchomości Wnioskodawczyni wywłaszczone pod drogę zostanie ustalona według stanu nieruchomości i jej wartości w dniu wydania decyzji ZRID przez organ I instancji. Zapłata odszkodowania nastąpi jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stanie się ostateczna.

Wnioskodawczyni nie jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz nie posiada innej nieruchomości mieszkalnej, a także planuje przeznaczyć otrzymane środki z ww. odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na zakup lokalu mieszkalnego.

Pytanie

Czy nabycie przez Wnioskodawczynię lokalu mieszkalnego ze środków pochodzących z otrzymanego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, w ciągu 5 lat od daty otrzymania tego odszkodowania, będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 3 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie, będzie Pani przysługiwało zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych, ponieważ środki na zakup lokalu mieszkalnego będą pochodziły z odszkodowania za wywłaszczenie, wartość ww. nieruchomości nie będzie przekraczać kwoty uzyskanej z wypłaconego odszkodowania oraz zakup będzie dokonany w terminie 5 lat od otrzymania odszkodowania. Przy czym bez znaczenia dla zastosowanego zwolnienia będzie fakt, że nieruchomość zostanie zakupiona od przedsiębiorcy, który w ramach prowadzonej działalności gospodarczej na podstawie umowy deweloperskiej zobowiązuje się do wybudowania lokalu mieszkalnego i przeniesienia jego własności na rzecz nabywcy lub też od osoby fizycznej, która będzie sprzedawała nieruchomość na tzw. rynku wtórnym i sprzedaż ta nie będzie dokonywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Jak wynika z art. 9 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zwalnia się od podatku sprzedaż nieruchomości, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, jeżeli nabywcą jest były właściciel (wieczysty użytkownik):

a)  nieruchomości wywłaszczonej, któremu przyznano odszkodowanie, a nie przyznano nieruchomości zamiennej,

b)  nieruchomości sprzedanej na cele publiczne określone w przepisach o gospodarce nieruchomościami, który w razie wywłaszczenia spełniałby warunki do przyznania nieruchomości zamiennej,

c)  nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, wykupionych na podstawie przepisów o ochronie i kształtowaniu środowiska

- w wysokości kwoty otrzymanego odszkodowania (uzyskanej ceny), pod warunkiem, że nabycie nastąpiło w ciągu 5 lat od daty otrzymania odszkodowania (zapłaty).

Zwolnienie to przysługuje do wysokości kwoty otrzymanego odszkodowania. Warunkiem zwolnienia jest zakup innej nieruchomości w terminie pięciu lat od daty otrzymania odszkodowania, której wartość nie przekroczy kwoty uzyskanej ceny. Zatem, w przypadku gdy Wnioskodawczyni nabędzie stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny, jako były właściciel nieruchomości wywłaszczonych, któremu przyznano odszkodowanie, a nie przyznano nieruchomości zamiennej, wówczas powyższe nabycie skorzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 3 lit. a po spełnieniu warunków zawartych w ww. przepisie.

Stanowisko Wnioskodawczyni potwierdzają inne interpretacje indywidualne m.in. interpretacja indywidualna z 28 stycznia 2025 r. znak: 0111-KDIB2-3.4014.625.2024.1.AD oraz interpretacja indywidualna z 25 maja 2016 r. znak: IBPB-2-1/4514-204/16/AD.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191):

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Na podstawie art. 4 pkt 1 cyt. ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 1 powyższej ustawy:

Jak stanowi art. 10 ust. 2 i 3 cyt. ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów – sprzedaż nieruchomości podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na kupującym. Jako, że umowa sprzedaży nieruchomości jest dokonywana w formie aktu notarialnego, obowiązkiem notariusza – jako płatnika – jest pobór tego podatku.

Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 9 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Z opisu sprawy wynika, że jest Pani właścicielką nieruchomości nr (…), która jest zabudowana budynkiem mieszkalnym/domem jednorodzinnym, oraz nieruchomości o nr (…), która pozostaje niezabudowana. Zgodnie z informacją otrzymaną od (…), działka nr (…) zostanie w całości przejęta pod pas drogowy projektowanej drogi (…). Na tej działce przeznaczonej pod inwestycję znajduje się budynek mieszkalny i budynki gospodarcze, które zostaną następnie wyburzone. Natomiast działka nr (…) zostanie przejęta w części, pod pas drogowy projektowanej drogi (…). Za wywłaszczenie wskazanych nieruchomości będzie Pani przysługiwało odszkodowanie, jako dotychczasowej właścicielce nieruchomości. Wysokość odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości ustali wojewoda w postępowaniu administracyjnym. Nie jest Pani czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz nie posiada Pani innej nieruchomości mieszkalnej, a środki otrzymane z odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości planuje Pani przeznaczyć na zakup lokalu mieszkalnego.

W związku z powyższym powzięła Pani wątpliwość czy będzie Pani zwolniona z zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w stosunku do planowanego nabycia lokalu mieszkalnego, jeżeli nabędzie go Pani ze środków pochodzących z otrzymanego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, w ciągu 5 lat od daty otrzymania tego odszkodowania.

Jak stanowi art. 9 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, warunkiem zwolnienia jest zakup innej nieruchomości w terminie pięciu lat od dnia otrzymania odszkodowania. Zwolnienie przysługuje do wysokości kwoty otrzymanego odszkodowania.

Wskazała Pani, że w związku z przedmiotowym wywłaszczeniem działki nr (…) oraz części działki nr (…), otrzyma Pani odszkodowanie, za które planuje Pani nabyć lokal mieszkalny. A zatem jeśli dokona Pani zakupu w terminie 5 lat od daty otrzymania odszkodowania, to spełni Pani warunki zwolnienia uregulowanego w art. 9 pkt 3 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W konsekwencji, nabycie nieruchomości nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (będzie zwolnione), a zatem nie będzie ciążył na Pani obowiązek uiszczenia podatku z tego tytułu.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

W odniesieniu do powołanych przez Panią interpretacji stwierdzam, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego tę interpretację.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.