Prawo do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie udziału wynoszącego 1/2 części lokalu mieszkalnego nabytego na rynku wtórnym.
Wnioskodawczyni (osoba fizyczna) nabyła wraz z partnerem (niepozostającym z nią w związku małżeńskim) lokal mieszkalny na rynku wtórnym na podstawie umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. Każdy z nich nabył udział 1/2 w prawie własności lokalu. Przed zakupem Wnioskodawczyni nie posiadała żadnego lokalu ani domu mieszkalnego, ani spółdzielczych praw do takich nieruchomości, a także nie nabyła ich wcześniej w spadku lub darowiźnie. Natomiast jej partner posiadał już prawo…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną. W dniu 18 czerwca 2026 r. Wnioskodawczyni nabyła na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego (…) lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość na rynku wtórnym. Nabycie nastąpiło wspólnie z partnerem pozostającym z Wnioskodawczynią w związku nieformalnym. Strony nie pozostają w związku małżeńskim. Każdy z nabywców nabył udział wynoszący 1/2 części prawa własności lokalu mieszkalnego. Przed dokonaniem wskazanego nabycia Wnioskodawczyni nie przysługiwało prawo własności lokalu mieszkalnego, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do domu jednorodzinnego, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych. Wnioskodawczyni nigdy nie nabyła również takich praw w drodze spadku ani darowizny.
Natomiast współnabywca (partner Wnioskodawczyni) przed zawarciem umowy sprzedaży posiadał już prawo własności lokalu mieszkalnego, wobec czego nie spełnia warunków zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Notariusz, działając jako płatnik podatku od czynności cywilnoprawnych, pobrał podatek PCC od całej wartości transakcji, obejmującej udziały obu współnabywców. W związku z powyższym powstała wątpliwość, czy Wnioskodawczyni korzysta ze zwolnienia od podatku od czynności cywilnoprawnych w części odpowiadającej nabytemu przez nią udziałowi wynoszącemu 1/2 części lokalu mieszkalnego oraz czy pobranie przez notariusza podatku od całej transakcji było prawidłowe w zakresie dotyczącym udziału Wnioskodawczyni.
Pytanie
Czy w opisanym stanie faktycznym Wnioskodawczyni jest uprawniona do skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie udziału wynoszącego 1/2 części lokalu mieszkalnego nabytego na rynku wtórnym, pomimo, że drugi współnabywca nie spełnia warunków tego zwolnienia, a w konsekwencji czy podatek od czynności cywilnoprawnych powinien być należny wyłącznie od udziału nabytego przez współnabywcę niespełniającego warunków zwolnienia?
Pani stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawczyni przysługuje jej zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziane w art. 9 pkt 17 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie udziału wynoszącego 1/2 części nabytego lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwolniona z podatku jest sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub określonych spółdzielczych praw do lokalu, jeżeli kupujący przed dniem sprzedaży nie posiadał ani nie posiada prawa własności lub praw wskazanych w tym przepisie (z uwzględnieniem przewidzianych ustawowo wyjątków). Przepis ten odnosi się do kupującego, a więc do konkretnego podatnika podatku od czynności cywilnoprawnych. Oznacza to, że spełnienie przesłanek zwolnienia powinno być oceniane indywidualnie wobec każdego z nabywców, a nie zbiorczo wobec wszystkich stron umowy sprzedaży. Każdy współwłaściciel nabywa własny udział w prawie własności nieruchomości i każdy z nich jest odrębnym podatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych. Skoro ustawodawca uzależnił zwolnienie od sytuacji prawnej danego kupującego, to niespełnienie warunków przez jednego współnabywcę nie może pozbawiać prawa do zwolnienia drugiego współnabywcy, który wszystkie ustawowe przesłanki spełnia.
Wnioskodawczyni przed zawarciem umowy sprzedaży nie posiadała żadnego z praw wymienionych w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym spełniła wszystkie warunki uprawniające do zastosowania zwolnienia. Fakt, że współnabywca posiadał wcześniej lokal mieszkalny, wpływa wyłącznie na jego własną sytuację podatkową i nie powinien oddziaływać na prawo Wnioskodawczyni do zwolnienia. Takie rozumienie przepisów odpowiada zasadzie indywidualizacji obowiązku podatkowego oraz zasadzie ścisłej wykładni przepisów prawa podatkowego. Ustawa nie zawiera przepisu, z którego wynikałoby, że niespełnienie warunków zwolnienia przez jednego współkupującego powoduje utratę prawa do zwolnienia przez pozostałych nabywców. Pobranie przez notariusza podatku od całej wartości transakcji nie przesądza o prawidłowości zastosowania przepisów materialnego prawa podatkowego. Notariusz pełni funkcję płatnika podatku i dokonuje jego poboru na podstawie własnej oceny stanu faktycznego. Jeżeli podatek został pobrany w wysokości wyższej od należnej, okoliczność ta nie pozbawia podatnika prawa do uzyskania interpretacji indywidualnej ani - w razie potwierdzenia prawidłowości stanowiska Wnioskodawczyni - do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Stanowisko Wnioskodawczyni znajduje również oparcie w wydawanych interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w których wskazuje się, że prawo do zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych należy oceniać odrębnie wobec każdego kupującego, z uwzględnieniem jego indywidualnej sytuacji prawnej.
W konsekwencji Wnioskodawczyni uważa, że przysługuje jej zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnych w części odpowiadającej udziałowi wynoszącemu 1/2 części lokalu mieszkalnego, podatek powinien zostać pobrany wyłącznie od udziału nabytego przez współkupującego niespełniającego przesłanek zwolnienia, pobranie podatku od całej wartości transakcji skutkuje powstaniem nadpłaty w części dotyczącej Wnioskodawczyni, jeżeli stanowisko przedstawione we wniosku zostanie uznane za prawidłowe. W związku z powyższym Wnioskodawczyni wniosła o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na wstępie należy zaznaczyć, że pytanie postawione przez Panią we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wyznacza zakres przedmiotowy tego wniosku. W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (Pani zapytania). Zatem inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, nieobjęte pytaniem, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.
Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:
Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży - na kupującym.
W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.
Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.
W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:
Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%.
Jak wynika z powołanych przepisów - umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym/kupujących. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Stosownie do art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego.
Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
Płatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od uprzedniego zapłacenia podatku.
Jeżeli umowa sprzedaży jest sporządzana w formie aktu notarialnego, na notariuszu ciążą obowiązki płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych.
Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że nabyła Pani na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość na rynku wtórnym. Nabycie nastąpiło wspólnie z partnerem pozostającym z Panią w związku nieformalnym.
Zgodnie z opisem stanu faktycznego nie przysługiwało Pani prawo własności lokalu mieszkalnego, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do domu jednorodzinnego, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nigdy nie nabyła Pani również takich praw w drodze spadku ani darowizny.
Natomiast Pani partner przed zawarciem umowy sprzedaży posiadał już prawo własności lokalu mieszkalnego, wobec czego nie spełniał warunków zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Pani zdaniem, przysługuje Pani zwolnienie przewidziane w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie udziału wynoszącego 1/2 części nabytego lokalu mieszkalnego.
Z Pani stanowiskiem nie można się zgodzić.
Analizowany przepis - art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia:
- w wyniku umowy sprzedaży nabyty musi być cały lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, cały budynek mieszkalny jednorodzinny, czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,
- żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego - w drodze dziedziczenia - udziału nieprzekraczającego 50%.
W opisanym przez Panią przypadku, umowa sprzedaży obejmowała zakup lokalu mieszkalnego. Zatem pierwszy warunek zwolnienia został spełniony, bowiem jak wynika z wniosku zakupiła go Pani wraz z partnerem (każdy z kupujących nabył udział wynoszący 1/2 prawa własności lokalu).
Jednak w opisanej sprawie drugi warunek zastosowania zwolnienia nie został spełniony, ponieważ Pani partner posiadał już prawo własności lokalu mieszkalnego i, jak wynika z wniosku, nie korzystał ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Przedmiotem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności cywilnoprawne, w tym umowy sprzedaży. A zatem, również zwolnieniem objęta jest czynność cywilnoprawna, którą jest umowa sprzedaży a nie jej część. Zatem w sytuacji gdy przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych, umowa taka podlega zwolnieniu, pod warunkiem, że każdy z kupujących (Pani oraz partner) spełni warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Zatem, umowa sprzedaży, na podstawie której nabyła Pani wraz z partnerem opisany lokal mieszkalny, nie może być objęta zwolnieniem - ani w całości, ani w części. Jeden z kupujących (współwłaścicieli) - Pani partner - nie wypełnił bowiem warunków zwolnienia. W opisanej sprawie notariusz powinien pobrać podatek od całej umowy sprzedaży.
W związku z powyższym, Pani stanowisko należy uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Gdyby Pani partner chciał uzyskać interpretację w zakresie zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to powinien się zwrócić z odrębnym wnioskiem.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo