W zakresie możliwości zastosowania zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych proporcjonalnie do udziału w prawie własności nabytego przez osobę uprawnioną.
Podatniczka planuje wraz z partnerem nabyć lokal mieszkalny z rynku wtórnego na współwłasność w udziałach: 1/3 dla niej i 2/3 dla partnera. Partner nie posiada i nie posiadał żadnej nieruchomości mieszkalnej, spełniając warunki do zwolnienia z PCC, podczas gdy podatniczka posiada już inną nieruchomość. Brak wspólności majątkowej…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 maja 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 31 maja 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Planuje Pani nabyć wraz z partnerem (współwłasność w częściach ułamkowych) lokal mieszkalny z rynku wtórnego. Zakup nastąpi w udziałach: Pani nabędzie udział wynoszący 1/3, natomiast Pani partner nabędzie udział wynoszący 2/3. Dla Pani partnera będzie to pierwszy lokal mieszkalny w rozumieniu art. 9 pkt 17 ustawy o PCC (nie posiada on i nie posiadał nieruchomości mieszkalnej ani udziałów w niej). Pani natomiast posiada już inną nieruchomość mieszkalną, w związku z czym nie spełnia Pani przesłanek do całkowitego zwolnienia z podatku. Pomiędzy nabywcami nie istnieje wspólność majątkowa. Cena zakupu zostanie pokryta proporcjonalnie do nabywanych udziałów. W związku z planowaną transakcją powstaje wątpliwość co do zakresu opodatkowania PCC w sytuacji, gdy jeden z nabywców jest uprawniony do zwolnienia, a drugi nie.
Pytanie
Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, prawidłowe jest stanowisko, że w świetle art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), w przypadku nabycia lokalu mieszkalnego na współwłasność w częściach ułamkowych (1/3 udziału przez Panią i 2/3 udziału przez partnera), zwolnienie z tego podatku przysługuje proporcjonalnie do udziału w prawie własności nabytego przez osobę uprawnioną (partnera), a w konsekwencji opodatkowaniu stawką 2% na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a tejże ustawy podlega wyłącznie wartość rynkowa udziału nabywanego przez Panią (1/3)?
Pani stanowisko w sprawie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 31 maja 2026 r.
Pani zdaniem w opisanym zdarzeniu przyszłym, w świetle art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), zwolnienie z tego podatku przysługuje proporcjonalnie do udziału w prawie własności nabytego lokalu mieszkalnego, który przypada osobie uprawnionej (Pani partnerowi).
W konsekwencji, w Pani ocenie, opodatkowaniu podatkiem PCC podlegać będzie wyłącznie wartość udziału w nieruchomości nabytego Panią (tj. 1/3 wartości rynkowej lokalu), ponieważ tylko w tym zakresie nie spełnia Pani przesłanek do zastosowania zwolnienia podmiotowego.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w ugruntowanej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym m.in. w wyroku NSA z 15 lutego 2024 r. (sygn. akt II FSK 1113/23) oraz wyroku NSA z 22 kwietnia 2026 r. (sygn. akt II FSK 452/26), w których sądy wskazują, że w przypadku nabycia nieruchomości na współwłasność przez osoby o różnym statusie uprawnień do ulgi, opodatkowanie obejmuje jedynie udział osoby, której ulga nie przysługuje.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które Pani przedstawiła we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 191) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:
Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej.
Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem art. 5, ciąży przy umowie sprzedaży - na kupującym.
W myśl art. 5 ust. 1 i 2 ww. ustawy:
1) Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.
2) Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.
W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży - wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a ww. ustawy:
Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%.
Jak wynika z powołanych przepisów – umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym/kupujących. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że planuje Pani nabyć wraz z partnerem (współwłasność w częściach ułamkowych) lokal mieszkalny z rynku wtórnego. Zakup nastąpi w udziałach: Pani nabędzie udział wynoszący 1/3, natomiast Pani partner nabędzie udział wynoszący 2/3. Dla Pani partnera będzie to pierwszy lokal mieszkalny w rozumieniu art. 9 pkt 17 ustawy o PCC (nie posiada on i nie posiadał nieruchomości mieszkalnej ani udziałów w niej). Pani natomiast posiada już inną nieruchomość mieszkalną, w związku z czym nie spełnia Pani przesłanek do całkowitego zwolnienia z podatku
Pani zdaniem, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegać będzie wyłącznie wartość udziału w nieruchomości nabytego przez Panią (tj. 1/3 wartości rynkowej lokalu).
Nie można się zgodzić z Pani stanowiskiem.
Analizowany przepis – art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – jednoznacznie wskazuje jakie warunki muszą być spełnione do zastosowania zwolnienia:
- w wyniku umowy sprzedaży nabyty musi być cały lokal mieszkalny czy też spółdzielcze własnościowe prawo do całego lokalu,
- żaden z kupujących nie może być, w dniu sprzedaży ani przed tym dniem, właścicielem praw do żadnej substancji mieszkaniowej wskazanej w tym przepisie, za wyjątkiem nabytego – w drodze dziedziczenia – udziału nieprzekraczającego 50%.
W przypadku opisanym przez Panią, umowa sprzedaży będzie obejmowała zakup lokalu mieszkalnego w 1/3 przez Panią i 2/3 przez Pani partnera. Zatem pierwszy warunek zwolnienia został spełniony.
Drugi warunek nie został jednak spełniony, ponieważ Pani posiada już inną nieruchomość mieszkalną. Przedmiotem ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są czynności cywilnoprawne, w tym umowy sprzedaży. A zatem, również zwolnieniem objęta jest czynność cywilnoprawna, którą jest umowa sprzedaży a nie jej część. Zatem w sytuacji gdy przedmiotem sprzedaży jest lokal mieszkalny, który kupujący nabywają na współwłasność w częściach ułamkowych, umowa taka podlega zwolnieniu, pod warunkiem, że każdy z kupujących (małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) spełni warunki określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Zatem, umowa sprzedaży lokalu mieszkalnego, na podstawie której planuje Pani zakup lokalu mieszkalnego nie może być objęta zwolnieniem, ani w całości, ani w części. Jak wynika z treści analizowanego przepisu, zwolnienie adresowane jest do umowy sprzedaży całej nieruchomości (lokalu mieszkalnego) a nie do umowy sprzedaży udziału. Zwolnienie to nie odnosi się do nabywcy lecz do czynności - do umowy sprzedaży, której przedmiot jest ściśle określony. Aby jednak takie zwolnienie mogło być zastosowane, wszyscy kupujący muszą spełniać warunki w nim określone. W opisanej sytuacji, ten warunek nie został spełniony w stosunku do Pani. Podatek od czynności cywilnoprawnych należny będzie zatem od całej umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego.
W związku z powyższym, Pani stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Odnosząc się do przywołanych przez Panią wyroków sadowych wskazać należy, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Gdyby Pani partner chciał uzyskać interpretację w zakresie zwolnienia z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to powinien się zwrócić z odrębnym wnioskiem.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo