Interpretacja 0111-KDWB.4015.1.2026.2.BB

Interpretacja indywidualna

- stanowisko nieprawidłowe

 

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe.

 

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

 

24 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania darowizny w postaci środków pieniężnych. Uzupełnił go Pan - w odpowiedzi na wezwanie - pismami z 4 i 7 lipca 2026 r.

 

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

9 marca 2022 r. Pana babcia, (…), dokonała darowizny środków pieniężnych na rzecz Pana siostry, przelewając je na rachunek bankowy, którego właścicielkami były Pana mama oraz siostra. Z uwagi na bliskie relacje rodzinne oraz brak szczegółowej wiedzy na temat formalnych zasad prowadzenia rachunków bankowych, Pana babcia uznała wówczas, że jako rodzeństwo są Państwo automatycznie współwłaścicielami tego konta. Działając w pełnym przeświadczeniu, że dokonuje prawidłowej i skutecznej czynności, nie konsultowała z Państwem technicznych aspektów prowadzenia tego rachunku.

23 czerwca 2025 r. (…) dokonała kolejnego przelewu środków pieniężnych - tym razem z wyłączną intencją obdarowania Pana osoby. Przelew ten został skierowany na ten sam rachunek bankowy. Pana babcia działała w tożsamym przekonaniu co poprzednio, traktując konto jako wspólny rachunek rodzeństwa, na którym deponowane są Pana środki i do którego ma Pan pełne prawa. Pan również był w pełni przekonany, że posiada status współwłaściciela tego rachunku. Przeświadczenie to wynikało z wcześniejszych ustaleń oraz Pana wspólnej wizyty z siostrą w placówce banku, podczas której miał Pan zostać formalnie dopisany jako współwłaściciel konta.

O fakcie, że bank w wyniku błędu formalno-technicznego zarejestrował Pana w systemie jedynie jako pełnomocnika, a nie współwłaściciela rachunku, dowiedział się Pan przypadkowo. Sytuacja ta wyszła na jaw w wyniku nagłych problemów technicznych z zalogowaniem się do aplikacji mobilnej. Niezwłocznie po odkryciu tego faktu udał się Pan do placówki banku w celu wyjaśnienia sytuacji. Podczas tej wizyty potwierdzono niezgodność Pana faktycznego przeświadczenia ze stanem prawnym systemu bankowego.

W celu natychmiastowego naprawienia zaistniałego błędu oraz zadośćuczynienia pierwotnej woli darczyńcy, podjął Pan niezwłoczne kroki. 30 czerwca 2025 r. (a więc zaledwie kilka dni po przelewie od babci) został Pan formalnie ustanowiony współwłaścicielem przedmiotowego rachunku bankowego. Fakt ten jednoznacznie potwierdza, że w chwili zlecenia darowizny nie miał Pan pełnych praw do rachunku wyłącznie na skutek wcześniejszego niedopatrzenia techniczno-organizacyjnego. Wyklucza to jakiekolwiek świadome działanie z Pana strony, które mogłoby skutkować próbą obejścia przepisów podatkowych.

Pragnąc w pełni dopełnić obowiązków publicznoprawnych, w styczniu 2026 r. podjął Pan próbę złożenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Po uiszczeniu wymaganej opłaty skarbowej, 8 stycznia 2026 r. - po wielu nieudanych próbach wynikających z problemów technicznych systemu teleinformatycznego - złożył Pan rzeczony wniosek za pośrednictwem portalu podatki.gov.pl, otrzymując komunikat o pomyślnym zakończeniu procedury. W trakcie tego procesu został Pan poinformowany przez pracownika Urzędu Skarbowego prowadzącego Pana sprawę, że platforma internetowa znajduje się w fazie przebudowy, co tłumaczyło wcześniejsze błędy systemu. Jednakże, 8 maja 2026 r. na Pana rachunek bankowy wpłynął zwrot wniesionej opłaty skarbowej nadany przez Krajową Informację Skarbową (KIS) z adnotacją o treści: „brak złożonego wniosku”. Sytuacja ta jednoznacznie wskazuje, że mimo dołożenia przez Pana należytej staranności faktycznego opłacenia oraz wysłania formularza, wniosek nie został przetworzony przez system z przyczyn technicznych leżących po stronie administracji skarbowej.

Pytanie

Czy taka czynność może zostać zwolniona z podatku?

Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Uważa Pan, że w opisanym stanie faktycznym powinien Pan być zwolniony z zapłaty podatku od otrzymanej darowizny.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478 ze zm.):

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

Darowizna jest zatem dobrowolnym świadczeniem na rzecz obdarowanego pod tytułem darmym, nie wynika z żadnego stosunku zobowiązaniowego czy z ustawy. Jej istotną cechą jest to, że powstaje stosunek pomiędzy darczyńcą i obdarowanym.

Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Stosownie do treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego:

Daną czynność można zatem uznać za darowiznę, jeśli posiada cechy tegoż zobowiązania, tzn. gdy zostanie złożone oświadczenie darczyńcy o przekazaniu darowizny oraz oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu, a ponadto czynność ta musi polegać na nieodpłatnym świadczeniu darczyńcy (kosztem jego majątku) na rzecz obdarowanego.

Stąd decydujące znaczenie dla dokonania oceny prawnopodatkowej w każdym indywidualnym przypadku ma treść umowy wiążącej jej strony, w szczególności zaś ustalenie:

- czy czynność prawna ma charakter nieodpłatny,

- czy występuje obdarowany oraz darczyńca,

- jaki jest charakter przekazanych środków.

Jednoznaczne określenie powyższych elementów jest niezwykle istotne, ponieważ nie każde bezpłatne przysporzenie mieści się w definicji umowy darowizny w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Nieodpłatne przekazanie majątku może bowiem wynikać także z innego tytułu prawnego (art. 889 Kodeksu cywilnego). Natomiast skutki prawnopodatkowe danego nabycia środków pieniężnych przez osoby fizyczne można oceniać na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn tylko pod warunkiem, że stanowi ono nabycie tytułem ujętym w ww. art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, a więc m.in. tytułem darowizny.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:

W myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy:

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy:

Należy zauważyć, że - co do zasady - darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Podatek ustala się z uwzględnieniem tzw. kwoty wolnej od podatku. Na wysokość podatku ma wpływ przynależność do grupy podatkowej, do której zaliczany jest nabywca.

Niezależnie od powyższego, ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje w swojej treści zwolnienie podmiotowo-przedmiotowe dla członków najbliższej rodziny.

 

W myśl art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

 1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2 , a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

 2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2060).

Należy podkreślić, że w przypadku darowizny środków pieniężnych oba warunki wskazane w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy muszą być spełnione łącznie, aby można było zastosować zwolnienie.

Zgodnie z art. 4a ust. 3 cytowanej ustawy:

 

Przy czym, w myśl art. 4a ust. 4 ww. ustawy:

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

 1) wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

 2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Z zacytowanego powyżej art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, jeżeli przedmiotem darowizny są środki pieniężne, poza zgłoszeniem nabytych środków pieniężnych naczelnikowi urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 (za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 4a ust. 4 ustawy) jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Z treści wniosku wynika, że 23 czerwca 2025 r. Pana babcia (…) dokonała przelewu środków pieniężnych z wyłączną intencją obdarowania Pana osoby. Przelew środków pieniężnych został skierowany na rachunek bankowy, którego właścicielkami były Pana mama oraz siostra. Pana babcia działała w przekonaniu, że konto na które przelała środki pieniężne dla Pana, to wspólny rachunek Pana i Pana siostry, do którego miał Pan pełne prawa. Pan również był w pełni przekonany, że posiada status współwłaściciela tego rachunku. Przeświadczenie to wynikało z wcześniejszych ustaleń dokonanych podczas wizyty Pana i Pana siostry w placówce banku, podczas której miał Pan zostać formalnie dopisany jako współwłaściciel konta. O fakcie, że bank w wyniku błędu formalno-technicznego zarejestrował Pana w systemie jedynie jako pełnomocnika, a nie współwłaściciela rachunku, dowiedział się Pan przypadkowo. 30 czerwca 2025 r. (a więc zaledwie kilka dni po przelewie od Pana babci) został Pan formalnie ustanowiony współwłaścicielem przedmiotowego rachunku bankowego.

W przypadku darowizny środków pieniężnych, dla zastosowania przedmiotowego zwolnienia z podatku, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, środki te muszą zostać przekazane w sposób ściśle w przepisie określony, a zatem na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. Literalne brzmienie przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn nie pozwala skorzystać ze zwolnienia podatkowego, gdy nabycie nie jest udokumentowane tak, jak wskazuje przepis art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Z treści wniosku wprost wynika, że środki pieniężne zostały przez Pana babcię przekazane przelewem dokonanym na rachunek bankowy, którego właścicielkami w tamtej chwili były Pana mama oraz siostra. W opisanej sytuacji środki pieniężne nie zostały zatem przekazane na Pana rachunek płatniczy oraz na Pana inny rachunek niż płatniczy (a więc nie zostały przekazane na rachunek nabywcy).

Co prawda, zgodnie z utartą linią interpretacyjną i orzeczniczą, warunek określony we wskazanym przepisie uważa się za spełniony również wtedy, gdy wpłata dokonywana jest na rachunek bankowy osoby trzeciej, ale na subkonto wyodrębnione w ramach tego rachunku dla osoby obdarowanej. W analizowanym przypadku taka sytuacja jednak nie występuje.

Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od spadków i darowizn bez znaczenia pozostaje fakt, że w chwili zlecenia darowizny nie miał Pan pełnych praw do rachunku wyłącznie na skutek wcześniejszego niedopatrzenia techniczno-organizacyjnego pracownika banku, który pierwotnie zarejestrował Pana w systemie jedynie jako pełnomocnika, a nie współwłaściciela rachunku.

Literalne brzmienie przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn nie pozwala skorzystać ze zwolnienia podatkowego w przypadku wpłaty środków pieniężnych przez darującego na rzecz podmiotów (osób) trzecich - ich rachunek, gdyż nabycie nie jest udokumentowane tak, jak wskazuje przepis art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jeżeli więc przedmiot darowizny został przekazany bezpośrednio przez darczyńcę na rachunek osoby trzeciej, zwolnienie określone w art. 4a ustawy od spadków i darowizn nie będzie miało zastosowania.

Nie można bowiem odstąpić od jednoznacznego brzmienia ww. przepisu i stosować go z pominięciem warunków wprost w nim wyrażonych, czyli z pominięciem fragmentu przepisu (określającego wprost jak darowane środki mają być przekazane), który musiałby zostać uznany nie tyle za zbędny, co za niedopuszczalny, rażąco naruszający Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej.

Użyte w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wyrażenie „udokumentowanie - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne (…) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym” należy rozumieć w ten sposób, że dowód ten dokumentuje dokonanie wpłaty lub przelewu środków pieniężnych, będących przedmiotem czynności prawnej darowizny (art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego), przez darczyńcę na konto obdarowanego, a nie wpłatę lub przelew na konto innego podmiotu. Zatem warunkiem do skorzystania ze zwolnienia podatkowego uregulowanego w ww. przepisie jest udokumentowanie dokonania przekazania środków pieniężnych we wskazany w tym przepisie sposób przez darczyńcę na rzecz obdarowanego. Podejmowanie innych czynności w celu dokumentowania otrzymania środków pieniężnych tytułem darowizny jest niewystarczające albo zbędne.

Podsumowując, mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie został spełniony jeden z warunków zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, bowiem przekazanie środków pieniężnych tytułem darowizny nie zostało udokumentowane zgodnie z zasadami określonymi w tym przepisie. Środki pieniężne nie zostały przelane na Pana rachunek, a więc na rachunek, którego był Pan właścicielem lub współwłaścicielem jako obdarowany, lecz zostały przekazane przez Pana babcię przelewem, na rachunek bankowy, należący na moment przekazania darowizny, do Pana mamy i siostry.

W konsekwencji, otrzymane przez Pana środki pieniężne, w części w jakiej przekraczają kwotę wolną od opodatkowania (wskazaną w cyt. wyżej art. 9 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy), przy uwzględnieniu zasady kumulacji zawartej w ww. art. 9 ust. 2 tejże ustawy, podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

 

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Przedmiotowa interpretacja - zgodnie ze złożonym wnioskiem, została wydana wyłącznie dla Pana. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 w zw. z art. 14r Ordynacji podatkowej - Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Nie rozstrzyga ona zatem o skutkach podatkowych powstałych dla Pana siostry.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

   - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

   - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.