Brak podatku od spadków i darowizn w przypadku otrzymania darowizny nieruchomości od brata.
Podatnik (osoba fizyczna) planuje otrzymać w darowiźnie od swojego brata nieruchomość gruntową składającą się z dwóch niezabudowanych działek rolnych. Nieruchomość ta została nabyta przez brata i jego żonę w drodze zasiedzenia w trakcie małżeństwa i stanowi ich majątek wspólny. Darowizna zostanie dokonana wyłącznie przez brata, a żona brata nie będzie stroną umowy, udzieli jedynie pisemnej zgody wymaganej przez…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizny nieruchomości.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Zamierza Pan nabyć, w drodze darowizny, nieruchomość gruntową, na którą składają się dwie niezabudowane działki rolne (grunty orne VI klasy) o łącznej powierzchni (…) ha. Nieruchomość ta została nabyta przez Pana brata oraz jego żonę w drodze zasiedzenia w trakcie trwania związku małżeńskiego i stanowi składnik ich majątku wspólnego.
Darowizna zostanie dokonana wyłącznie przez Pana brata na Pana rzecz. Żona Pana brata nie będzie stroną umowy darowizny, lecz udzieli pisemnej zgody na dokonanie darowizny z majątku wspólnego, zgodnie z art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego.
Pytanie
Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nabycie przez Pana nieruchomości w drodze darowizny dokonanej wyłącznie przez Pana brata, pochodzącej z majątku wspólnego małżonków, za pisemną zgodą jego żony wyrażoną zgodnie z art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, będzie podlegało zwolnieniu od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jako darowizna dokonana pomiędzy rodzeństwem?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nabycie nieruchomości w drodze darowizny dokonanej wyłącznie przez Pana brata będzie korzystało w całości ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, przy spełnieniu pozostałych warunków formalnych przewidzianych w tym przepisie.
Wskazuje Pan, że jedynym darczyńcą będzie Pana brat, należący do kręgu osób zaliczanych do tzw. „grupy zerowej”. Okoliczność, iż przedmiot darowizny stanowi składnik majątku wspólnego Pana brata i jego żony, nie powoduje, że jego żona staje się darczyńcą w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn. Rola żony ogranicza się wyłącznie do wyrażenia zgody na dokonanie czynności rozporządzającej, wymaganej na podstawie art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W konsekwencji, po Pana stronie nie dochodzi do nabycia nieruchomości - ani w całości, ani w części - od osoby nienależącej do kręgu podmiotów objętych zwolnieniem podatkowym. Zgoda małżonka darczyńcy ma charakter wyłącznie formalnoprawny i nie kreuje po jego stronie statusu darczyńcy ani współdarczyńcy.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w jednolitej i ugruntowanej linii interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, wydawanej w analogicznych stanach faktycznych. Przykładowo, można tu przywołać interpretację indywidualną Dyrektora KIS z dnia 27 kwietnia 2026 r. (sygn. 0111-KDIB1-3.4015.13.2026.1.ZK).
Mając na uwadze powyższe, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym całość nabycia nieruchomości należy kwalifikować jako darowiznę dokonaną na Pana rzecz przez Pana brata. W rezultacie nabycie to - jako czynność dokonana pomiędzy rodzeństwem - będzie w całości zwolnione z podatku od spadków i darowizn.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.
Jako że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna”, należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.
Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.
Stosownie do art. 158 Kodeksu cywilnego:
Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.
Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
W myśl art. 14 ust. 1-3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się: do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Ustawodawca określając elementy konstrukcyjne podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania tego rodzaju umów określił moment powstania obowiązku podatkowego na moment nabycia darowizny, który w przypadku umowy zawartej w formie aktu notarialnego następuje w momencie jego sporządzenia.
Należy zauważyć, że – co do zasady – stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn – nabytych tytułem darowizny podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na obdarowanym.
Niezależnie od powyższego, w ww. ustawie przewidziano sytuacje, w których nabycie własności rzeczy i praw majątkowych jest zwolnione z opodatkowania, jeżeli zostaną spełnione określone warunki.
Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2–5, 7 i 8 oraz ust. 1a–2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
W myśl art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy:
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że zamierza Pan otrzymać, w drodze darowizny, nieruchomość gruntową, która została nabyta przez Pana brata oraz jego żonę w trakcie trwania związku małżeńskiego i stanowi składnik ich majątku wspólnego. Darowizna zostanie dokonana wyłącznie przez Pana brata. Żona Pana brata nie będzie stroną umowy darowizny, lecz udzieli pisemnej zgody na dokonanie darowizny z majątku wspólnego, zgodnie z art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego.
Z treści przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn jednoznacznie wynika, że zwolnieniem tym objęte jest nabycie przez osoby, których łączą relacje ściśle w przepisie określone (tzw. grupa zerowa). Między innymi jest to rodzeństwo.
Zgłoszenie powinno zostać złożone – co do zasady na formularzu SD-Z2 – w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Jednakże – zgodnie z zacytowanym powyżej art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy – obowiązek zgłoszenia nie obejmuje m.in. przypadku, gdy umowa darowizny została zawarta w formie aktu notarialnego.
Z opisu zdarzenia wynika, że brat dokona darowizny na Pana rzecz z majątku wspólnego za zgodą jego żony.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236):
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych.
Na podstawie art. 37 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka.
Stosownie do art. 37 § 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna.
Tym samym, w kontekście opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn przedmiotowej darowizny zgoda wyrażona przez żonę brata będzie neutralna podatkowo; w żaden sposób nie powodując, że stanie się ona stroną umowy darowizny zawartej między Panem a Pana bratem. Z treści przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika bowiem, że zgoda małżonka jest niezbędna dla stwierdzenia ważności jednostronnej czynności drugiego małżonka, w przypadku gdy jej przedmiotem są składniki objęte wspólnością majątkową. Z faktu tego nie można jednak wywodzić, że wyrażając taką zgodę drugi z małżonków również staje się stroną umowy darowizny.
Podsumowując, dokonanie darowizny nieruchomości przez Pana brata na Pana rzecz z majątku wspólnego Pana brata i jego żony, za zgodą jego żony, będzie w całości podlegało zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Wobec powyższego, Pana stanowisko należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo