Interpretacja 0112-KDIL1-1.4012.101.2026.1.EB

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług – jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 2 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy przeniesienie prawa własności działek na Skarb Państwa, dokonane w trybie wywłaszczenia za odszkodowaniem stanowi po stronie Państwa czynność opodatkowaną korzystającą ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(...) sp. z o.o. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest spółką prawa handlowego z siedzibą w Polsce, zarejestrowaną jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”).

Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej Spółki jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (kod PKD 68.20.Z). Ponadto Wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą m.in. w zakresie uprawy zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona, z wyłączeniem ryżu (kod PKD 01.11 .Z).

Spółka jest właścicielem nieruchomości gruntowych stanowiących działki ewidencyjne nr (...), położonych w województwie (...), powiecie (...), gminie (...), obrębie ewidencyjnym (...).

W dniu (...) 2025 r. Wojewoda (...), działając na podstawie z art. 11f ust. 3 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 311; dalej: „Specustawa drogowa”) wydał decyzję nr (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „ (...)” (dalej: „Decyzja (…)”). Decyzji (...) nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W związku z Decyzją (...) z działek nr (...) zostały wydzielone działki (…) (dalej łącznie: „Działki”), które przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa (dokonano ich wywłaszczenia) z dniem 23 kwietnia 2025 r., tj. z dniem, gdy Decyzja (...) stała się ostateczna. Nieruchomości zostały wydane w ustawowym terminie 30 dni od dnia, w którym Decyzja (...) stała się ostateczna.

Decyzją z dnia 13 października 2025 r., znak (…) Wojewoda (...) ustalił na rzecz Spółki odszkodowanie w łącznej wysokości (…) zł z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności działek nr (…). Wypłata przedmiotowego odszkodowania nastąpiła w dniu 28 listopada 2025 r.

W odniesieniu do działki nr (...) postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania jest w toku. Na dzień złożenia niniejszego wniosku odszkodowanie za działkę nr (...) nie zostało jeszcze wypłacone.

Poniżej Wnioskodawca przedstawia szczegółowy opis Działek:

•    Wszystkie Działki stanowią tereny niezabudowane – wydzielone Działki przez cały okres pozostawania we własności Spółki, aż do momentu dokonania ich dostawy, posiadały taki status. Na przedmiotowych Działkach nie znajdują się żadne obiekty budowlane, budynki, budowle, ogrodzenia, elementy infrastruktury technicznej ani inne urządzenia trwale związane z gruntem;

•    Działki nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (dalej: „MPZP”);

•    Dla przedmiotowych Działek nie zostały wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (dalej: „WZiZT”), została wydana jedynie Decyzja (…);

•    Nabycie Działek przez Wnioskodawcę nie podlegało opodatkowaniu VAT;

•    Spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy nabyciu Działek;

•    Działki nr (…) nie były przez Spółkę wykorzystywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ani do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, ani do czynności korzystających ze zwolnienia od VAT;

•    Działka nr (…), jako część działki (…) (z której w wyniku podziału wydzielono działkę (...) i (…) była przedmiotem umowy o korzystanie za wynagrodzeniem zawartej z innym podmiotem z grupy Wnioskodawcy, który korzystał z niej dla celów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Udostępnienie działki podlegało opodatkowaniu VAT z zastosowaniem stawki 23% VAT. Po wydzieleniu działki nr (...) i dokonaniu jej wywłaszczenia korzystanie ogranicza się do działki nr (…).

Jednocześnie należy podkreślić, że Spółka nie przyczyniła się do wywłaszczenia (nie wnioskowała o wywłaszczenie etc.), ani nie wykonywała żadnych czynności w celu przygotowania ww. działki do wywłaszczenia, czy do podniesienia jej wartości. Wywłaszczenie nastąpiło wyłącznie z inicjatywy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, a wszelakie czynności dążące do wywłaszczenia dokonane zostały przez odpowiednie instytucje/organy władzy publicznej. Wnioskodawca nie podejmował również jakichkolwiek czynności mających na celu zbycie przedmiotowych nieruchomości, nie dokonywał na Działkach zmian i nie przygotowywał ich do sprzedaży.

Pytanie

Czy przeniesienie prawa własności Działek na rzecz Skarbu Państwa, dokonane w trybie wywłaszczenia za odszkodowaniem stanowi po stronie Wnioskodawcy czynność opodatkowaną VAT, która korzysta ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 Ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

W Państwa ocenie, wywłaszczenie Działek na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie będzie objęte zakresem przedmiotowym VAT jako dostawa towarów dokonana przez podatnika – Wnioskodawcę, niemniej czynność ta będzie podlegała zwolnieniu od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 Ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

A. Objęcie dostawy w ramach wywłaszczenia opodatkowaniem VAT

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z kolei, stosownie do art. 7 ust. 1 Ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Przepis ten znajduje bezpośrednie zastosowanie w sytuacji wywłaszczenia nieruchomości na cele publiczne, w tym w przypadku realizacji inwestycji drogowych na podstawie Specustawy drogowej.

W świetle powyższego, przeniesienie z mocy prawa własności Działek na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie stanowi dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT.

Jednocześnie należy wskazać, że Wnioskodawca, będąc osobą prawną i czynnym podatnikiem VAT, nie dysponuje majątkiem, kwalifikowanym jako majątek prywatny, którego sprzedaż, w tym dostawa w ramach wywłaszczenia, mogłaby zostać uznana za wyłączoną z zakresu przedmiotowego opodatkowania VAT.

Takie stanowisko jest również konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie organów podatkowych oraz sądów administracyjnych, które podkreślają, że nawet jeżeli odpłatne przeniesienie prawa własności nieruchomości należącej do spółki kapitałowej będącej czynnym podatnikiem VAT stanowi czynność incydentalną, pozostającą poza jej zasadniczym przedmiotem działalności, to w ramach takiej transakcji dana spółka występuje w charakterze podatnika VAT, a w konsekwencji czynność jest objęta zakresem przedmiotowym VAT i stosuje się do niej przepisy Ustawy o VAT. Tytułem przykładu można odwołać się w tym miejscu do reprezentatywnego w tym zakresie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego („NSA”) z dnia 21 czerwca 2024, sygn. akt I FSK 526/24, w którym NSA oddalając skargę kasacyjną na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: „WSA”) w Gdańsku z dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 602/23 stwierdził m.in.:

„(...) Należy powtórzyć zasadne argumenty, które przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, iż:

−   sprzedaż udziału w nieruchomości przez spółkę prawa handlowego stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – odpłatną dostawę towarów i jest dokonywana przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, działający w charakterze podatnika tego podatku; dla opodatkowania dostawy udziału w nieruchomości należącego do spółki irrelewantne jest czy prowadzi ona działalność polegającą na obrocie nieruchomościami;

−   biorąc pod uwagę status spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wskazać należy, że udział w nieruchomości wszedł do majątku Spółki, o którym nie można powiedzieć, że ma charakter majątku prywatnego, bowiem majątek prywatny to taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona, ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej i nie jest przedmiotem tej działalności (...);

−   organ interpretacyjny zasadnie uznał, że opisana we wniosku czynność dotycząca zbycia udziału w nieruchomości następuje w ramach prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej, nie jest istotne przy tym sposób, w jaki Spółka uzyskała tytuł własności udziału w nieruchomości i zamiar jaki temu towarzyszył;

−   prawidłowo Dyrektor KIS ocenił, że zbycie udziału w nieruchomości przez spółkę prawa handlowego w warunkach właściwych dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą będzie opodatkowane podatkiem VAT, skarżąca będąca spółką prawa handlowego, funkcjonuje w obrocie gospodarczym jako profesjonalista, działający w celach zarobkowych; natomiast w świetle przedstawionego zdarzenia przyszłego nie jest możliwe wyodrębnienie z jej majątku, „majątku prywatnego”, którym mogłaby zarządzać w sposób niezwiązany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Uwypuklić należy fakt, iż osoby fizyczne mogą dysponować majątkiem osobistym, prywatnym, a w przypadku osób prawnych prowadzących działalność gospodarczą o dysponowaniu innym majątkiem, prywatnym (osobistym) nie może być mowy”.

Analogiczne wnioski wypływają z analizy orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”), np. wyroku w sprawie C-182/23, w którym TSUE zajął stanowisko, że: „(...) transakcja przeniesienia własności działek gruntu rolnego w trybie wywłaszczenia, w zamian za zapłatę odszkodowania właścicielowi tego gruntu, powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej (VAT), jeżeli właściciel ten jest (...) podatnikiem VAT i działa w takim charakterze, nawet jeśli nie prowadzi on żadnej działalności w zakresie obrotu nieruchomościami i nie podjął żadnych działań w celu takiego przeniesienia”.

Tym samym przeniesienie przez Wnioskodawcę, będącego czynnym podatnikiem VAT, własności Działek w zamian za odszkodowanie, należy uznać za dostawę towarów podlegającą przepisom VAT.

B. Zwolnienie dostawy Działek od VAT

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego przedmiotem wywłaszczenia, a tym samym dostawy dokonanej przez Spółkę, są Działki stanowiące tereny niezabudowane. Biorąc pod uwagę powyższe, jak również fakt, że Działki zostały nabyte przez Spółkę w ramach czynności nieobjętych VAT i nie były wykorzystywane przez Wnioskodawcę na cele działalności zwolnionej od VAT (w tym wyłącznie do takich czynności, co warunkuje ewentualne zastosowanie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 Ustawy o VAT), w ocenie Wnioskodawcy dla ustalenia zasad opodatkowania realizowanej dostawy kluczowe znaczenie ma regulacja art. 43 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 2 pkt 33 Ustawy o VAT.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 9 Ustawy o VAT, zwolnieniu od podatku podlega dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Jeżeli ww. przesłanki nie są spełnione, tj. teren niezabudowany stanowiący przedmiot dostawy nie spełnia przesłanek do zakwalifikowania go jako „teren niezabudowany inny niż teren budowalny” – dostawa podlega opodatkowaniu VAT z zastosowaniem stawki podstawowej VAT – 23%.

Zasadniczą kwestią jest zatem ustalenie, czy wywłaszczone Działki stanowią „tereny niezabudowane inne niż tereny budowlane” w rozumieniu przepisów Ustawy o VAT.

W tym zakresie niezbędne jest odwołanie się do definicji legalnej „terenów budowlanych”, która została sformułowana w art. 2 pkt 33 Ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, przez tereny budowlane należy rozumieć grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Z powyższego wynika zatem, że Ustawa o VAT nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego, a w jego braku – w oparciu o wydane dla danej nieruchomości decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co jest również zbieżne z rozwiązaniem przyjętym na gruncie ustawy z dnia art. 4 ust. 2 Ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 ze zm.; dalej „u.p.z.p.”).

Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 u.p.z.p., ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Stosownie natomiast do art. 4 ust. 2 u.p.z.p., w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:

1)    lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;

2)    sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, w świetle powołanych regulacji przez decyzję o WZIZT należy rozumieć oba typy decyzji wskazanych w art. 4 ust. 2 u.p.z.p., tj. zarówno decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzję o warunkach zabudowy.

Jednocześnie, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, w przypadku inwestycji drogowych realizowanych na podstawie przepisów Specustawy drogowej, funkcję decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego pełni decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Powyższe potwierdza w szczególności art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 958), który stanowi, że ilekroć przepisy odrębne odwołują się do decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, rozumie się przez to również decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

W świetle powyższego, wydana Decyzja (...)stanowi zatem funkcjonalny odpowiednik WZIZT.

Nie oznacza to jednak jeszcze, że z racji samego tego faktu dostawę Działek dokonaną przez Wnioskodawcę należy uznać za dostawę mającą za przedmiot tereny budowalne, tj. dostawę nie objętą regulacją art. 43 ust. 1 pkt 9 Ustawy o VAT.

W tym kontekście należy odwołać się do szczegółowych uregulowań, dotyczących lokalizacji inwestycji drogowych, w szczególności do przepisów Specustawy drogowej oraz stosowanych odpowiednio – w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie – przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 Nr 1145, ze zm.; dalej: „u.g.n.”)

Stosownie do art. 11a ust. 1 ww. ustawy, Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.

Zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 6 Specustawy drogowej, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Ponadto stosownie do art. 12 Specustawy drogowej:

• Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości (art. 12 ust. 1);

• Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości (art. 12 ust. 3);

• Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:

1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,

2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych

−  z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (art. 12 ust. 4 Specustawy drogowej).

Jednocześnie zwrócić należy uwagę na charakter czynności jaką jest wywłaszczenie nieruchomości. Jak wynika z art. 112 ust. 2 u.g.n. wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. Wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy.

W myśl art. 128 ust. 1 u.g.n., wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

Istotą wywłaszczenia jest zatem pozbawienie lub ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. Z tak sformułowanych przepisów ustawowych wynika zatem jasno, że podmiotem podejmującym cały katalog czynności prawnych zmierzających do przeniesienia własności nieruchomości z dotychczasowego właściciela na Skarb Państwa/właściwą jednostkę samorządu terytorialnego jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego, od którego zasadniczo oczekiwane jest odpowiednie podporządkowanie się władczym działaniom poszczególnych organów władzy publicznej.

Jednocześnie, w świetle powołanych przepisów ewentualna zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę (jeżeli przed wywłaszczeniem nie był objęty MPZP lub decyzją WZiZT) na teren przeznaczony pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego.

W kontekście przytoczonej definicji dostawy towarów, zawartej w art. 7 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, należy podkreślić, że momentem dokonania dostawy jest chwila przeniesienia prawa własności z mocy prawa w zamian za odszkodowaniem. To właśnie ten moment ma decydujące znaczenie dla określenia skutków podatkowych transakcji, bowiem dopiero z chwilą faktycznego przeniesienia prawa własności można mówić o dokonaniu czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT bądź korzystającej ze zwolnienia od tego podatku.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt stanu faktycznego objętego niniejszym wnioskiem, należy podkreślić, że do dnia wywłaszczenia Działki nie były objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W stosunku do Działek, poza decyzją (...), nie zostały również wydane decyzje o warunkach zabudowy oraz decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W świetle powyższego, w ocenie Wnioskodawcy, należy uznać, że dla celów opodatkowania VAT dostawy działek nr (...) w ramach dokonanego przez Wojewodę (...) wywłaszczenia Działki te nie powinny być klasyfikowane jako tereny budowlane, a jako tereny niezabudowane inne niż tereny budowlane.

Szczegółowa analiza przedstawionego stanu faktycznego w kontekście powołanych przepisów prawa prowadzi bowiem do wniosku, że zmiana przeznaczenia wywłaszczonych Działek, z terenów niestanowiących terenu budowlanego w rozumieniu art. 2 pkt 33 Ustawy o VAT na teren przeznaczony pod zabudowę, nastąpiła w tym samym momencie, w którym nieruchomość te przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa jako bezpośrednia i nierozerwalna konsekwencją samego aktu wywłaszczenia. Gdyby do wywłaszczenia nie doszło, przedmiotowe Działki zachowałyby swój dotychczasowy charakter jako tereny inne niż budowlane. Mówiąc wprost, zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia, która miała miejsce wyłącznie w wyniku władczych działań organu administracji publicznej, bez udziału dotychczasowego właściciela – Wnioskodawcy.

W konsekwencji powyższych rozważań należy przyjąć, że z punktu widzenia chronologii zdarzeń prawnych, w pierwszej kolejności doszło do przeniesienia prawa własności Działek w drodze wywłaszczenia, a dopiero w następstwie tego zdarzenia, nastąpiła zmiana przeznaczenia terenów niezabudowanych.

Powyższe oznacza, że dla celów prawidłowego określenia zasad opodatkowania podatkiem VAT, wywłaszczone działki powinny być kwalifikowane zgodnie z ich przeznaczeniem obowiązującym w momencie bezpośrednio poprzedzającym wywłaszczenie, a nie według przeznaczenia wynikającego z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – tu: Decyzji 7/2025. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do nieuzasadnionego pogorszenia sytuacji podatkowej Wnioskodawcy, który nie miał żadnego wpływu na zmianę przeznaczenia należącej do niego nieruchomości.

Powyższe stanowisko jest w pełni zgodne ze stanowiskiem konsekwentnie prezentowanym przez organy podatkowe. W szczególności znajduje ono potwierdzenie w licznych interpretacjach podatkowych, wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS”), w których jednolicie i konsekwentnie prezentowane jest stanowisko zbieżne ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Wnioskodawcę w niniejszym wniosku.

Tytułem przykładu można odwołać się w tym miejscu do interpretacji indywidualnej DKIS z dnia 8 grudnia 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.1020.2025.1.AK, w której analogicznym stanie faktycznym jak ten objęty niniejszym wnioskiem DKIS stwierdził:

„(...) skoro na dzień wywłaszczenia na rzecz [...] ww. działka nr 1 stanowiła teren niezabudowany, nieobjęty obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ani decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, to zmiana przeznaczenia ww. wywłaszczonej działki, nastąpiła w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta stała się z mocy prawa własnością [...]. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia. Zatem, właściwym jest stwierdzenie, że najpierw dochodzi do czynności wywłaszczenia, a dopiero następnie do dokonania zmiany przeznaczenia nieruchomości. Tym samym, wywłaszczona nieruchomość powinna zostać opodatkowana zgodnie z obowiązującą kwalifikacją nieruchomości w momencie wywłaszczenia. Zatem, ponieważ w momencie dostawy (wywłaszczenia) działka nr 1 była terenem niezabudowanym, niebędącym terenem przeznaczonym pod zabudowę, to jej dostawa korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy”.

Tożsame stanowisko zostało przedstawione w interpretacji indywidualnej DKIS:

•        z 8 maja 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.159.2025.3.JSZ;

•        z 20 sierpnia 2024 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.352.2024.5.KFK;

•        z 31 maja 2024 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.211.2024.1.KT;

•        z 17 maja 2024 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.179.2024.2.WK;

•        z 10 maja 2024 r., sygn. 0114-KDIP1-3.4012.263.2024.1.JG;

•        z 28 lutego2024 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.785.2023.1.EW;

•        z 9 lutego 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.899.2023.2.AB;

•        z 8 lutego 2024 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.785.2023.1 .EW;

•        z 17 października 2023 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.304.2023.3.AS;

•        z 21 września 2023 r., sygn. 0114-KDIP1-3.4012.418.2023.1.KF;

•        z 14 września 2023 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.306.2023.2.KŁ;

•        z 2 sierpnia 2023 r., sygn. 0114-KDIP4-2.4012.271.2023.2.MB;

•        z 26 kwietnia 2023 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.98.2023.2.MR;

•        z 14 kwietnia 2023 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.114.2023.1.KFK;

•        z 13 kwietnia 2023 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.73.2023.1.AS;

•        z 30 grudnia 2022 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.643.2022.1.RMA.

Jednocześnie podkreślenia wymaga, że stanowisko prezentowane przez DKIS pozostaje zgodne ze stanowiskiem prezentowanym przez Ministra Finansów (dalej: „MF”), które przedstawione zostało m.in. w piśmie MF z 2 stycznia 2019 r., znak PT1.054.42.2018.PSG.952 (odpowiedź na interpelację poselską). W przedmiotowym piśmie MF stwierdził bowiem, że:

„wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (wydawanej na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych) wywołuje taki sam skutek w zakresie dotyczącym zmiany przeznaczenia wywłaszczanej nieruchomości, jak wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Jednocześnie (...) podkreślić należy, iż zezwolenie na realizację inwestycji drogowej skutkuje przeznaczeniem nieruchomości pod zabudowę, niezależnie od tego, czy dla tej nieruchomości obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od jego treści. (...) zmiana przeznaczenia wywłaszczanych nieruchomości z rolnych na przeznaczone pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym te nieruchomości stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia. Nie znajdowałoby zatem uzasadnienia stwierdzenie, iż najpierw dokonano zmiany przeznaczenia nieruchomości, a następnie dokonano ich dostawy (wywłaszczenia) – już jako terenów budowlanych. W związku z powyższym wywłaszczana nieruchomość rolna powinna (...) zostać opodatkowana na zasadach właściwych dla nieruchomości rolnej”.

Reasumując, zgodnie z treścią wydawanych przez DKIS interpretacji indywidualnych w analogicznych sprawach oraz stanowiskiem prezentowanym przez Ministra Finansów – wywłaszczenie działek o nr ew. (…) w zamian za odszkodowanie, spełnia warunki wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, ponieważ Działki:

i. stanowią tereny niezabudowane oraz

ii. nie stanowią terenów budowlanych – stosownie do art. 2 pkt 33 Ustawy o VAT.

Tym samym, w ocenie Spółki wywłaszczenie Działek na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie będzie podlegało zwolnieniu od VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 Ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

 Przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy stanowi, że:

Stosownie do art. 2 pkt 6 i pkt 22 ustawy:

Zgodnie z ww. przepisami, grunty spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

W sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dostawa towarów rozumiana jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel obejmuje każdą czynność polegającą na przeniesieniu dobra materialnego przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nim, jakby była właścicielem tego dobra, a ponadto musi to być czynność odpłatna.

Zatem, w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości, dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów i na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Co do zasady dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika wprost z powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Z przywołanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że czynność polegająca na przeniesieniu z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie, stanowi dostawę towarów. W tej sytuacji bez znaczenia jest fakt, że dostawa nie jest następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa. Odszkodowanie w tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.

Przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (w tym np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Wynagrodzenie musi mieć zatem konkretny wymiar, a więc być konkretną wielkością wyrażalną w pieniądzu. Dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie dopiero, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru. Aby doszło do odpłatnej dostawy towarów z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w rozumieniu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, muszą wystąpić wszystkie elementy składające się na tę czynność, tj. przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel oraz ustalenie odszkodowania z tego tytułu. Oznacza to, że przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie przyznania odszkodowania i ustalenia jego wysokości.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Z opisu sprawy wynika, że:

−    (...) sp. z o.o. jest spółką prawa handlowego z siedzibą w Polsce, zarejestrowaną jako czynny podatnik podatku od towarów i usług.

−    Przeważającym przedmiotem działalności gospodarczej Spółki jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Ponadto Wnioskodawca prowadzi działalność rolniczą m.in. w zakresie uprawy zbóż, roślin strączkowych i roślin oleistych na nasiona, z wyłączeniem ryżu.

−    Spółka jest właścicielem nieruchomości gruntowych stanowiących działki ewidencyjne nr (...), położonych w województwie (...).

−    W dniu (...) 2025 r. Wojewoda (...), wydał decyzję nr (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Decyzji (...) nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

−    W związku z ww. decyzją z działek nr (...) zostały wydzielone działki (…) (dalej łącznie: „Działki”), które przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa (dokonano ich wywłaszczenia) z dniem 23 kwietnia 2025 r., tj. z dniem, gdy decyzja stała się ostateczna. Nieruchomości zostały wydane w ustawowym terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

−    Decyzją z dnia 13 października 2025 r. ustalił na rzecz Spółki odszkodowanie w łącznej wysokości (…) zł z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności działek nr (…). Wypłata przedmiotowego odszkodowania nastąpiła w dniu 28 listopada 2025 r.

−    W odniesieniu do działki nr (...) postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania jest w toku. Na dzień złożenia niniejszego wniosku odszkodowanie za działkę nr (...) nie zostało jeszcze wypłacone.

−    Wszystkie Działki stanowią tereny niezabudowane – wydzielone Działki przez cały okres pozostawania we własności Spółki, aż do momentu dokonania ich dostawy, posiadały taki status.

−    Na przedmiotowych Działkach nie znajdują się żadne obiekty budowlane, budynki, budowle, ogrodzenia, elementy infrastruktury technicznej ani inne urządzenia trwale związane z gruntem;

−    Działki nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

−    Dla przedmiotowych Działek nie zostały wydana decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

−    Nabycie Działek przez Państwa nie podlegało opodatkowaniu VAT.

−    Spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT przy nabyciu Działek.

−    Działki nr (…) nie były przez Spółkę wykorzystywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ani do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, ani do czynności korzystających ze zwolnienia od VAT.

−    Działka nr (…), jako część działki (…) (z której w wyniku podziału wydzielono działkę nr (...)) była przedmiotem umowy o korzystanie za wynagrodzeniem zawartej z innym podmiotem z grupy Wnioskodawcy, który korzystał z niej dla celów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Udostępnienie działki podlegało opodatkowaniu VAT z zastosowaniem stawki 23%.

−    Po wydzieleniu działki (...) i dokonaniu jej wywłaszczenia korzystanie ogranicza się do działki (…).

−    Spółka nie przyczyniła się do wywłaszczenia (nie wnioskowała o wywłaszczenie etc.), ani nie wykonywała żadnych czynności w celu przygotowania ww. działki do wywłaszczenia, czy do podniesienia jej wartości.

−    Wywłaszczenie nastąpiło wyłącznie z inicjatywy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, a wszelakie czynności dążące do wywłaszczenia dokonane zostały przez odpowiednie instytucje/organy władzy publicznej.

−    Wnioskodawca nie podejmował również jakichkolwiek czynności mających na celu zbycie przedmiotowych nieruchomości, nie dokonywał na Działkach zmian i nie przygotowywał ich do sprzedaży.

Wątpliwości Państwa dotyczą ustalenia, czy dostawa działek nr (…) w ramach wywłaszczenia w zamian za odszkodowanie stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, która korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Należy zaznaczyć, że dokonując przeniesienia prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel, występują Państwo w opisanej sytuacji w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Oznacza to, że dostawa taka podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dochodzi bowiem do przeniesienia na inny podmiot – nabywcę – prawa do dysponowania towarem (tu gruntem) jak właściciel. Ponadto w przedmiotowej sprawie ma miejsce odpłatna dostawa towarów, przy czym odszkodowanie stanowi wynagrodzenie za przeniesienie własności gruntów.

Na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311):

Przepis art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wskazuje, że:

Stosownie do art. 11i ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W myśl art. 11i ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W przypadku wydawania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej zostały w całości wyłączone przepisy określone w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie lokalizacji drogi w ramach zezwolenia na realizację inwestycji drogowej może nastąpić niezależnie od tego, czy dla terenu, przez który ma przebiegać ta inwestycja, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od treści postanowień takiego planu.

Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W myśl art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W przypadku realizacji inwestycji drogowych w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zastępuje decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zgodnie z art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na podstawie art. 12 ust. 4f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Stosownie do art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Nadanie decyzji o wywłaszczeniu rygoru natychmiastowej wykonalności prowadzi do uzyskania przez jednostki samorządu terytorialnego ekonomicznego władztwa nad nieruchomościami, które podlegają wywłaszczeniu.

Stosownie do art. 23 ww. ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:

Zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, ze zm.):

W myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. Z tak określonych zapisów ustawowych wynika jasno, że podmiotem podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami zmiana przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę na teren przeznaczony pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia.

Wywłaszczoną nieruchomość należy opodatkować z uwzględnieniem jej przeznaczenia sprzed wywłaszczenia.

Zatem przeniesienie własności nieruchomości w zamian za odszkodowanie, stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, są opodatkowane podatkiem od towarów i usług. W tym przypadku odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów – przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych dostaw towarów i świadczenia usług zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:

Zwolnienie przysługuje względem takiej dostawy, której przedmiotem jest grunt niezabudowany i jednocześnie o przeznaczeniu innym niż budowlane. Zatem ze zwolnienia od podatku korzystać będą dostawy gruntów o charakterze rolnym, leśnym, itp.

W myśl art. 2 pkt 33 ustawy:

Opodatkowane są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe niezabudowane, będące terenami budowlanymi w rozumieniu ww. art. 2 pkt 33 ustawy, pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane – są zwolnione od podatku.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130, ze zm.):

Stosownie do art. 4 ust. 2 ww. ustawy:

O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego: miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku, decyzja o warunkach zabudowy – jako akt indywidualny prawa administracyjnego.

Przez decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu należy rozumieć zarówno decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jak i decyzję o warunkach zabudowy.

Przepis art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że:

W myśl art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:

Stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę. Zatem, także w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości, za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.

Ustawa o podatku od towarów i usług nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy nieruchomości.

Jak wynika z wniosku:

−   W dniu 14 marca 2025 r. Wojewoda (...), działając na podstawie z art. 11f ust. 3 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych; wydał decyzję nr (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: „ (...)”. Decyzji (...) nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

−   W związku z Decyzją (...) z działek nr (...) zostały wydzielone działki (…), które przeszły z mocy prawa na własność Skarbu Państwa (dokonano ich wywłaszczenia) z dniem 23 kwietnia 2025 r., tj. z dniem, gdy Decyzja (...) stała się ostateczna. Nieruchomości zostały wydane w ustawowym terminie 30 dni od dnia, w którym Decyzja (...) stała się ostateczna.

−   Decyzją z dnia 13 października 2025 r., Wojewoda (...) ustalił na rzecz Spółki odszkodowanie w łącznej wysokości (…) zł z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności działek nr (…). Wypłata przedmiotowego odszkodowania nastąpiła w dniu 28 listopada 2025 r.

−   W odniesieniu do działki nr (...) postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania jest w toku. Na dzień złożenia niniejszego wniosku odszkodowanie za działkę nr (...) nie zostało jeszcze wypłacone.

−   Wszystkie Działki stanowią tereny niezabudowane – wydzielone Działki przez cały okres pozostawania we własności Spółki, aż do momentu dokonania ich dostawy, posiadały taki status.

−   Na przedmiotowych Działkach nie znajdują się żadne obiekty budowlane, budynki, budowle, ogrodzenia, elementy infrastruktury technicznej ani inne urządzenia trwale związane z gruntem;

−   Działki nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

−   Dla przedmiotowych Działek nie zostały wydana decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Zatem wskazać należy, że skoro na dzień wywłaszczenia działki nr (…) stanowiły tereny niezabudowane, nieobjęte obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ani decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, to zmiana przeznaczenia ww. wywłaszczonych działek, nastąpiła w tym samym momencie, w którym nieruchomość ta stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do czynności wywłaszczenia. Zatem, właściwym jest stwierdzenie, że najpierw dochodzi do czynności wywłaszczenia, a dopiero następnie do dokonania zmiany przeznaczenia nieruchomości. Tym samym, wywłaszczona nieruchomość powinna zostać opodatkowana zgodnie z obowiązującą kwalifikacją nieruchomości w momencie wywłaszczenia.

Zatem, ponieważ w momencie dostawy (wywłaszczenia) działki nr (…) były terenem niezabudowanym, niespełniającym definicji terenu budowlanego w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy, ich dostawa korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Podsumowując, stwierdzam, że dostawa działek niezabudowanych nr (…) stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, korzystającą ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.

Tym samym Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego.

W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·    w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·    w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.