Interpretacja 0112-KDIL1-1.4012.311.2026.4.DS

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 7 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia czy:

·      będzie Pani obowiązana na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego do sporządzenia spisu z natury towarów, przy nabyciu których przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego oraz opodatkowania podatkiem VAT towarów wchodzących w skład przedsiębiorstwa w spadku ujętych w spisie z natury na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

·      wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego, a tym samym zakończenie działalności przedsiębiorstwa w spadku, skutkujące przejęciem przez Spadkobierców, w tym Pani, majątku przedsiębiorstwa w spadku celem kontynuacji prowadzenia dalszej działalności przedsiębiorstwa w spadku – stanowi po Pani stronie zdarzenie neutralne na gruncie podatku VAT (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Uzupełniła go Pani pismem z 21 maja 2026 r. (wpływ 28 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną podlegającą w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.

Na mocy zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, sporządzonego w kancelarii notarialnej (…), rep. (…) z 19 maja 2021 r. Wnioskodawczyni – jako jeden z czterech spadkobierców – nabyła w drodze spadku (dziedziczenie ustawowe z ograniczeniem odpowiedzialności za długi) po zmarłym 17 kwietnia 2021 r. ojcu (…) (dalej: Spadkodawca) – udział w spadku wynoszący ¼ części.

Pozostałymi trzema współspadkobiercami jest małżonka Spadkodawcy oraz pozostała dwójka dzieci Spadkodawcy, którzy nabyli również po ¼ części udziału w spadku.

Zgodnie z dziedziczeniem ustawowym Wnioskodawczyni i pozostali trzej spadkobiercy (dalej łącznie jako: Spadkobiercy) dziedziczą w równych częściach po ¼ masy spadkowej. Wnioskodawczyni złożyła w ustawowym terminie 6 miesięcy od prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku – zgłoszenie w przedmiocie nabycia spadku (formularz SD-Z2) właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, który wydał zaświadczenie o zwolnieniu od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Na zgłoszeniu SD-Z2 Wnioskodawczyni wskazała – jako jeden ze składników nabywanego spadku – ¼ udziału w składnikach majątkowych stanowiących własność przedsiębiorstwa w spadku działającego pod firmą: (…) (dalej także: (…)) stanowiącego jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, kontynuującą – na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170), dalej: „Ustawa o zarządzie sukcesyjnym” – działalność gospodarczą po śmierci Spadkodawcy, który we własnym imieniu wykonywał działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG.

Na podstawie przepisów ustawy o zarządzie sukcesyjnym 17 kwietnia 2021 r. w przedsiębiorstwie Spadkodawcy został ustanowiony zarząd sukcesyjny.

Zgodnie z art. 60 ustawy o zarządzie sukcesyjnym – sąd z ważnych przyczyn może przed dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przedłużyć okres zarządu sukcesyjnego na czas nie dłuższy niż pięć lat od dnia śmierci przedsiębiorcy. Prawomocnym postanowieniem z 6 października 2022 r. Sąd Rejonowy (...), Wydział I Cywilny, sygn.(...), przedłużył okres zarządu sukcesyjnego w (…) z dwóch lat do pięciu lat, to jest do 17 kwietnia 2026 r. Zarząd sukcesyjny został zatem w (…) przedłużony w wymiarze maksymalnego okresu, jaki przewidział ustawodawca, tj. o 5 lat od dnia śmierci Spadkodawcy.

Zgodnie ze wskazanym wyżej opisem, zbliża się termin wygaśnięcia z mocy prawa zarządu sukcesyjnego, tj. 17 kwietnia 2026 r.

Przedsiębiorstwo w spadku jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”), a także podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu dochodów osiąganych w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.

Przedsiębiorstwo w spadku podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przy zastosowaniu formy opodatkowania podatkiem liniowym na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „ustawa o PIT”). Przedsiębiorstwo w spadku stanowi kontynuację przedmiotu działalności gospodarczej prowadzonej wcześniej przez Spadkodawcę. Zgodnie z wpisem w CEIDG przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej wcześniej Spadkodawcy a obecnie Przedsiębiorstwa w spadku – był/jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z).

Przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej – zgodnie z wpisem CEIDG – obejmuje:

-     68.20.Z Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi,

-     41.00.A Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych,

-     41.00.B Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych,

-     43.12.Z Przygotowanie terenu pod budowę,

-     43.99.Z Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzieindziej niesklasyfikowane,

-     46.11.A Działalność agentów zajmujących się sprzedażą hurtową zbóż i nasion oleistych,

-     50.20.Z Transport morski i przybrzeżny towarów,

-     55.90.Z Pozostałe zakwaterowanie,

-     56.30.Z Podawanie napojów,

-     58.29.Z Działalność wydawnicza w zakresie pozostałego oprogramowania,

-     64.99.Z Pozostała finansowa działalność usługowa, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych, gdzieindziej niesklasyfikowana,

-     68.31.Z Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami,

-     68.32.A Działalność związana z wyceną nieruchomości,

-     68.32.C Pozostała działalność związana z obsługą rynku nieruchomości wykonywana na zlecenie, gdzieindziej niesklasyfikowana,

-     73.12.Z Reklama poprzez środki masowego przekazu,

-     77.21.Z Wypożyczanie i dzierżawa sprzętu rekreacyjnego i sportowego.

Spadkodawca uzyskiwał przychody z wynajmu nieruchomości użytkowych, wynajmu lokali mieszkalnych oraz z wynajmu jachtu.

Przedsiębiorstwo w spadku objęło wszystkie składniki materialne i niematerialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej Spadkodawcy, stanowiące mienie Spadkodawcy w chwili jego śmierci.

Przedsiębiorstwo w spadku od momentu powstania kontynuowało działalność Spadkodawcy w zakresie wynajmu nieruchomości oraz wynajmu jachtu. W trakcie działalności Przedsiębiorstwa w spadku miała miejsce sprzedaż jachtu oraz nieruchomości mieszkalnych, wobec czego aktualnie wykonywanym rodzajem działalności Przedsiębiorstwa w spadku jest wynajmem nieruchomości na cele użytkowe.

Działalność gospodarcza Spadkodawcy/działalność Przedsiębiorstwa w spadku była/jest prowadzona przy użyciu przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. W skład przedsiębiorstwa w spadku, wchodzi zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym m.in. środki trwałe stanowiące nieruchomości oraz ruchomości, nakłady inwestycyjne, należności z tytułu wystawionych faktur, środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych, prawa i obowiązki wynikające z umów handlowych, prawa i obowiązki wynikające z umów cywilnoprawnych, księgi i dokumenty związane z działalnością prowadzoną w ramach przedsiębiorstwa w spadku.

Szczegółowy wykaz aktywów na moment sporządzenia przedmiotowego wniosku obejmuje następujące pozycje:

1)  Prawo wieczystego użytkowania nieruchomości objętej księgą wieczystą (…) o powierzchni gruntu 4911 m² – działka nr (…) przy ul. (…), działka nr (…) i (…) przy ul. (…), wraz z prawem własności zabudowań (wiata o powierzchni 175 m² i lokal użytkowy o powierzchni 1527 m²) przy ul. (…);

2)  Prawo wieczystego użytkowania nieruchomości objętej księgą wieczystą (…) o powierzchni gruntu 488 m² – działka nr (…) przy ul. (…) wraz z prawem własności zabudowań (wiata zaplecza lokalu o powierzchni 456 m²);

3)  Prawo własności nieruchomości niezabudowanej objętej księgą wieczystą nr (…) o pow. gruntu 2983 m² – działka nr (…), (…) przy u. (…), nr (…) przy ul. (…), działka nr (…) przy ul. (…);

4)  Prawo własności nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (…) o powierzchni gruntu 904 m² – działka nr (…) i (…), (…) zabudowana budynkiem użytkowym przy ul. (…);

5)  System nawadniania (dot. nieruchomości przy (…));

6)  Instalacja fotowoltaiczna (dot. nieruchomości przy (…));

7)  Pompa ciepła (dot. nieruchomości przy (…));

8)  Dźwig (dot. nieruchomości przy (…));

9)  Program komputerowy (FK, Środki trwałe, (…));

10)  Nakłady inwestycyjne – opracowanie (…) (koncepcja rozbudowy (…)).

Z tytułu nabycia wskazanych wyżej aktywów, z wyjątkiem nieruchomości wskazanej wyżej w pkt 1), tj. objętej księgą wieczystą (…) (działka nr (…), nr (…) i nr (…) ) Spadkodawca, a później także Przedsiębiorstwo w spadku korzystali z prawa do odliczenia podatku naliczonego, w związku z wykorzystywaniem tych aktywów do działalności opodatkowanej VAT w zakresie wynajmu nieruchomości na cele użytkowe. Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego dotyczył jedynie ww. nieruchomości z pkt 1) stanowiącej działkę gruntu nr (…), nr (…) i nr (…).

Zgodnie ze wskazanym wyżej opisem, zbliża się termin wygaśnięcia z mocy prawa zarządu sukcesyjnego, tj. 17 kwietnia 2026 r.

Właściciele Przedsiębiorstwa w spadku (Spadkobiercy), w tym Wnioskodawczyni, po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego, zamierzają kontynuować działalność prowadzoną aktualnie w ramach Przedsiębiorstwa w spadku, tj. zamierzają prowadzić działalność w zakresie wynajmu nieruchomości na cele użytkowe, wykorzystując w tym celu majątek przedsiębiorstwa w spadku.

Działalność ta będzie prowadzona przez Spadkobierców, w tym Wnioskodawczynię w ten sposób, że Spadkobiercy będą wspólnie jako współwłaściciele – osoby fizyczne wynajmować nieruchomości na rzecz dotychczasowych najemców, a więc będą kontynuować działalność, jaką prowadziło Przedsiębiorstwo w spadku do momentu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.

Przewiduje się, że na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, w Przedsiębiorstwie w spadku będzie pozostawać cały dotychczasowy majątek tego przedsiębiorstwa wymieniony powyżej, który to majątek nie będzie przeznaczony na cele osobiste (prywatne) właścicieli przedsiębiorstwa w spadku, tylko będzie dalej wykorzystywany przez Spadkobierców, w tym Wnioskodawczynię, do prowadzenia działalności opodatkowanej podatkiem VAT w zakresie wskazanym powyżej, tj. wynajem nieruchomości na cele użytkowe.

Z tytułu przychodów z wynajmu nieruchomości, które Wnioskodawczyni będzie uzyskiwała (w przysługującym Jej udziale we współwłasności, tj. ¼) od dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, a tym samym zakończenia działalności Przedsiębiorstwa w spadku – będzie Ona podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT jako podatnik VAT czynny, a także będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Poza ww. przyszłymi przychodami z najmu nieruchomości stanowiących obecnie mienie Przedsiębiorstwa w spadku, Wnioskodawczyni na chwilę obecną uzyskuje przychody z następujących tytułów:

·      w ramach spółki cywilnej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie pozostałego doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (PKD 2007 70.22.Z) kwalifikując przychody z tego źródła do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT) i stosując opodatkowanie podatkiem liniowym,

·      z tytułu umowy o pracę (źródło przychodów art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT).

Wnioskodawczyni zamierza rozliczać przychody z tytułu ww. najmu nieruchomości użytkowych stanowiących aktualnie jeszcze mienie Przedsiębiorstwa w spadku – w ramach tzw. najmu prywatnego stosując opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Wnioskodawczyni nie planuje wprowadzać ww. nieruchomości użytkowych (stanowiących aktualnie jeszcze mienie Przedsiębiorstwa w spadku) do ewidencji środków trwałych i nie planuje ich amortyzować.

Wnioskodawczyni prowadzi aktualnie zarejestrowaną działalności gospodarczej wyłącznie w ramach spółki cywilnej – przedmiot przeważającej działalności gospodarczej zgodnie z wpisem do CEIDG obejmuje „pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (PKD 2007 70.22.Z).

Wnioskodawczyni aktualnie nie prowadzi indywidualnej działalności gospodarczej (tj. poza ww. udziałem w spółce cywilnej) i nie jest zarejestrowana jako czynny podatnik podatku od towarów i usług.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy

1.  Kontynuacja tej działalności przez Wnioskodawczynię (i pozostałych Spadkobierców) będzie następowała w ten sposób, że Wnioskodawczyni i pozostali Spadkobiercy będą jako współwłaściciele wynajmować nieruchomości na rzecz dotychczasowych najemców.

Wynajem, o którym wyżej mowa, będzie kontynuowany na następujących zasadach:

·      na gruncie podatku VAT – będzie podlegał u Wnioskodawczyni (i pozostałych Spadkobierców) opodatkowaniu podatkiem VAT jako wynajem na cele użytkowe – w praktyce każdy ze współwłaścicieli, w tym Wnioskodawczyni, będzie z tego tytułu czynnym podatnikiem podatku VAT i będzie dokumentował ww. najem fakturą wystawianą – zgodnie z udziałem we współwłasności – na ¼ kwoty czynszu wynikającej z umowy najmu zawartej między najemcami a współwłaścicielami.

2.  Zgodnie z ww. wyjaśnieniami oraz zawartymi w opisie stanu faktycznego, Wnioskodawczyni (wraz z pozostałymi Spadkobiercami) planuje wynajmować przedmiotowe nieruchomości na cele użytkowe jako osoba fizyczna, kwalifikując przychody z tego tytułu jako przychody z tzw. prywatnego najmu, poza działalnością gospodarczą.

Wnioskodawczyni zamierza traktować nieruchomości jako majątek prywatny, poza działalnością gospodarczą, wynajmowany na cele użytkowe na rzecz dotychczasowych najemców.

Odpowiadając więc na postawione pytania o formę prawną prowadzenia działalności w zakresie wynajmu – należy wskazać, że będzie to wynajem majątku prywatnego, a tym samym nie będzie to jednoosobowa działalność gospodarczą, a także nie jest planowane prowadzenie tej działalności w ramach jakiejkolwiek spółki z udziałem Spadkobierców – w opisie stanu faktycznego we wniosku w ogóle nie wskazywano na taką okoliczność.

3.  Nieruchomości, które wynajmowało w ramach działalności gospodarczej Przedsiębiorstwo w spadku, jak wyżej wskazano, będą kwalifikowane przez Wnioskodawczynię do majątku prywatnego, ale będą wynajmowane w całości wyłącznie na cele użytkowe na rzecz innych podmiotów, tzn. nie będą wykorzystywane przez Wnioskodawczynię na cele osobiste.

W tym znaczeniu więc, nieruchomości nie będą przeznaczone do prywatnego użytku przed lub w trakcie kontynuowania przez Wnioskodawczynię wynajmu nieruchomości na rzecz dotychczasowych najemców, na rzecz których nieruchomości były wynajmowane w ramach Przedsiębiorstwa w spadku.

4.  Jak wskazano powyżej, wynajem będzie prowadzony na zasadzie najmu prywatnego, a więc nie będzie to najem w ramach działalności gospodarczej wpisanej do ewidencji działalności gospodarczej; niemniej wynajem ten będzie stanowił czynność opodatkowaną na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, a Wnioskodawczyni będzie z tego tytułu podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Najem, o którym mowa, będzie obejmował wyłącznie najem na cele użytkowe, a tym samym będzie przez Wnioskodawczynię opodatkowany przy zastosowaniu podstawowej stawki VAT.

5.  Kontynuacja przez Wnioskodawczynię oraz pozostałych Spadkobierców działalności w zakresie wynajmu, będzie następowała w ten sposób, że Wnioskodawczyni wraz z pozostałymi trzema Spadkobiercami będą wspólnie jako osoby fizyczne – współwłaściciele – wynajmować nieruchomości na rzecz dotychczasowych najemców na cele użytkowe.

Wynajem ten będzie stanowił czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Każdy ze Spadkobierców, w tym Wnioskodawczyni będzie posiadał status zarejestrowanego podatnika podatku VAT z tytułu ww. najmu (jak wyżej wskazano Wnioskodawczyni złożyła 8 maja 2026 r. we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne VAT-R w zakresie podatku VAT jako podatnik VAT czynny).

Dokumentowanie usługi najmu będzie następowało w ten sposób, że każdy ze Spadkobierców, w tym Wnioskodawczyni, będzie wystawiał na rzecz najemców fakturę VAT na przypadającą na nich kwotę czynszu odpowiadającą udziałowi we współwłasności nieruchomości, tj. po ¼ udziału.

6.  Wnioskodawczyni łącznie z pozostałymi Spadkobiercami nie planują kontynuacji działalności w formie spółki osobowej prawa handlowego, a tym samym nie planują wnosić składników przedsiębiorstwa w spadku jako aportu do takiej spółki.

7.  Wnioskodawczyni łącznie z pozostałymi Spadkobiercami nie planują kontynuacji działalności w formie spółki cywilnej.

8.  W związku z zamiarem prowadzenia przez Wnioskodawczynię i pozostałych Spadkobierców działalności (na gruncie podatku VAT) w zakresie wynajmu w oparciu o majątek Przedsiębiorstwa w spadku, nie jest planowane wyodrębnienie i podział składników majątkowych stosownie do posiadanych udziałów; aktualnie nie jest planowane wydzielenie dla Wnioskodawczyni oraz pozostałych współwłaścicieli odrębnej części przedsiębiorstwa.

Jak wyżej wskazano, Wnioskodawczyni wraz z pozostałymi trzema Spadkobiercami będą wspólnie jako osoby fizyczne – współwłaściciele – wynajmować nieruchomości na rzecz dotychczasowych najemców na cele użytkowe, a każdy ze Spadkobierców, w tym Wnioskodawczyni, będzie wystawiał na rzecz najemców fakturę VAT na przypadającą na nich kwotę odpowiadającą udziałowi we współwłasności nieruchomości, tj. po ¼ udziału.

Spadkobiercy nie planują w powyższym zakresie dokonywać działu spadku, natomiast po wygaśnięciu z mocy prawa zarządu sukcesyjnego spadkobiercy planują wspólnie (na zasadzie współwłasności) kontynuować działalność Przedsiębiorstwa w spadku polegającą na wynajmie nieruchomości na cele użytkowe.

9.  W związku z wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego i przejęciem przez Spadkobierców, w tym Wnioskodawczynię, składników majątku przedsiębiorstwa w spadku – nie dojdzie do zmiany sposobu ich wykorzystywania; będą one nadal wykorzystywane do świadczenia usług wynajmu nieruchomości na cele użytkowe na rzecz dotychczasowych najemców.

10.  Składniki przedsiębiorstwa w spadku po ich przejęciu przez Spadkobierców, w tym Wnioskodawczynię, będą wykorzystywane przez Spadkobierców, w tym Wnioskodawczynię na zasadzie współwłasności ułamkowej wyłącznie na cele związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT, tj. wynajmu nieruchomości na cele użytkowe podlegającego opodatkowaniu przy zastosowaniu podstawowej stawki VAT.

Jednocześnie w zakresie wskazania przez Wnioskodawczynię, że:

·      „właściciele Przedsiębiorstwa w spadku, w tym Wnioskodawczyni (…) zamierzają prowadzić działalność w zakresie wynajmu nieruchomości na cele użytkowe (... )”,

·      i jednocześnie mając na uwadze treść pytania nr 4, dotyczącego zapytania czy przychód osiągany przez Wnioskodawczynię będzie stanowił źródło przychodów o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

– należy wskazać, że powyższe stwierdzenie, iż „właściciele zamierzają prowadzić działalność” – miało na celu wskazanie, że chodzi o działalność rozumianą jako wynajem nieruchomości na rzecz dotychczasowych najemców, który to wynajem nie będzie u Wnioskodawczyni oraz pozostałych Spadkobierców dokonywany w ramach działalności gospodarczej na gruncie podatku dochodowego (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT), tylko będzie to wynajem majątku prywatnego, niestanowiącego przedmiotu działalności gospodarczej w rozumieniu podatku dochodowego. Wnioskodawczyni i pozostali Spadkobiercy zamierzają kwalifikować przychody z tego najmu dokonywanego na zasadzie wynajmu majątku prywatnego do źródła przychodów wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o PIT.

Natomiast na gruncie podatku VAT, Wnioskodawczyni i pozostali Spadkobiercy, uznają, że będą posiadali status podatników podatku VAT z tego tytułu, i jako podatnicy VAT czynni będą opodatkowywać uzyskiwane z tego tytułu przychody podatkiem VAT.

Jednocześnie informacyjnie nadmienia Pani, iż w opisanym stanie faktycznym z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej m.in. w zakresie podatku od towarów i usług wystąpiło także Przedsiębiorstwo w spadku - (…). W otrzymanej przez (…) interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 24 lutego 2026 r., nr (…), Organ potwierdził stanowisko podatnika, stwierdzając, iż wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego, a tym samym zakończenie działalności przedsiębiorstwa w spadku, skutkujące przejęciem przez Spadkobierców majątku przedsiębiorstwa w spadku celem kontynuacji prowadzenia dalszej działalności Przedsiębiorstwa w spadku stanowi zdarzenie neutralne na gruncie podatku VAT.

Pytania

1.  Czy Wnioskodawczyni będzie obowiązana na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego do sporządzenia spisu z natury towarów, przy nabyciu których przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego oraz opodatkowania podatkiem VAT towarów wchodzących w skład przedsiębiorstwa w spadku ujętych w spisie z natury na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług?

2.  Czy wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego, a tym samym zakończenie działalności Przedsiębiorstwa w spadku, skutkujące przejęciem przez Spadkobierców, w tym Wnioskodawczynię majątku Przedsiębiorstwa w spadku celem kontynuacji prowadzenia działalności (…)– stanowi po stronie Wnioskodawczyni zdarzenie neutralne na gruncie podatku VAT?

Pani stanowisko w sprawie

Ad 1.

Zdaniem Wnioskodawczyni, na gruncie przedstawionego zdarzenia przyszłego prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym Wnioskodawczyni nie będzie obowiązana na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego do sporządzenia spisu z natury towarów, przy nabyciu których przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego oraz opodatkowania podatkiem VAT towarów wchodzących w skład przedsiębiorstwa w spadku na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług – z uwagi na zamiar dalszego wykorzystywania tych towarów przez Spadkobierców, w tym przez Wnioskodawczynię, do działalności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.

Z kolei jak stanowi art. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy jest:

1)  osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, o których mowa w art. 2 ust. 1, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego;

2)  małżonek przedsiębiorcy w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;

3)  osoba, która nabyła przedsiębiorstwo w spadku albo udział w przedsiębiorstwie w spadku bezpośrednio od osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2, w tym osoba prawna albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, do której wniesiono przedsiębiorstwo tytułem wkładu – w przypadku gdy po śmierci przedsiębiorcy nastąpiło zbycie tego przedsiębiorstwa albo udziału w tym przedsiębiorstwie.

W okresie obowiązywania zarządu sukcesyjnego przedsiębiorstwo w spadku stanowi wyodrębnioną masę majątkową, która podlega reżimowi ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej. Właścicielami przedsiębiorstwa w spadku są spadkobiercy w częściach ułamkowych odpowiadających ich udziałom spadkowym, jednakże uprawnienia związane z prowadzeniem spraw i reprezentacją zostały powierzone zarządcy sukcesyjnemu.

Zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, lecz na rachunek właścicieli przedsiębiorstwa w spadku. Czynności zwykłego zarządu podejmuje samodzielnie, natomiast czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają zgody wszystkich właścicieli przedsiębiorstwa w spadku, a w razie jej braku możliwe jest zastąpienie jednomyślności orzeczeniem sądu.

W konsekwencji, w czasie trwania zarządu sukcesyjnego stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego o współwłasności ułamkowej jest w istotnym zakresie zmodyfikowane przez przepisy szczególne ustawy o zarządzie sukcesyjnym.

Z chwilą wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przedsiębiorstwo w spadku traci byt prawny jako konstrukcja ustawowa. Nie istnieje już masa majątkowa zarządzana odrębnie przez zarządcę sukcesyjnego, lecz pozostają konkretne prawa i obowiązki majątkowe, które podlegają reżimowi współwłasności ułamkowej wprost na podstawie Kodeksu cywilnego.

Każdy ze spadkobierców staje się bezpośrednim współwłaścicielem poszczególnych składników majątkowych, a jego udział obejmuje zarówno prawa, jak i ciężary wynikające z prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej. Wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego można zatem określić jako likwidację przedsiębiorstwa w spadku. Składniki majątkowe, które wchodziły w jego skład, pozostają we wspólności ułamkowej, a każdy spadkobierca partycypuje w nich w wysokości przysługującego mu udziału. Odpowiedzialność za zobowiązania związane z przedsiębiorstwem rozkłada się proporcjonalnie do udziałów. Utrzymanie wspólności nie ma charakteru trwałego, każdy ze współwłaścicieli może żądać jej zniesienia w trybie działu spadku lub na podstawie art. 210 k.c.

Od tego momentu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego stosuje się wprost przepisy art. 195 i nast. k.c., w tym reguły dotyczące zarządu rzeczą wspólną: czynności zwykłego zarządu mogą być dokonywane większością udziałów, czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają jednomyślności, a w razie sporu każda ze stron może zwrócić się do sądu.

Prawo dopuszcza, aby własność tej samej rzeczy przysługiwała niepodzielnie kilku osobom. W świetle art. 195 k.c., własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się, jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji, przepisy odnoszące się do własności.

Jak stanowi art. 196 § 1 k.c., współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.

Zgodnie z art. 196 § 2 k.c., współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.

Współwłasność nie cechuje się fizycznym rozgraniczeniem własności w określonej rzeczy. Nie można przypisać jej określonego fizycznego składnika w rzeczy wspólnej. Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.

W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w rzeczy. Udział wyraża zakres uprawnień współwłaściciela względem rzeczy wspólnej. Współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, jako wyłącznego prawa współwłaściciela, zgodnie z art. 198 k.c. zasadą jest, że każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział. Współwłaściciele są zatem odrębnymi podmiotami prawa.

Zgodnie z art. 15 ust. 1a ustawy o podatku od towarów i usług, podatnikiem jest także jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej stanowiąca przedsiębiorstwo w spadku w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:

1)  zarządu sukcesyjnego albo

2)  uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

Przedsiębiorstwo w spadku uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika (art. 15 ust. 1b ustawy o VAT).

Zgodnie z art. 96 ust. 7b pkt 4 ustawy o VAT, naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika, o którym mowa w art 15 ust. 1a, z rejestru jako podatnika VAT w przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.

Stosownie do przepisu art. 96 ust. 7d ustawy o VAT, zarządca sukcesyjny jest obowiązany do poinformowania naczelnika urzędu skarbowego o zaistnieniu zdarzeń, o których mowa m.in. w ust. 7b pkt 4 niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni od dnia wystąpienia tych zdarzeń.

Oznacza to, ze w przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego ustaje byt prawny przedsiębiorstwa w spadku osoby fizycznej, a naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1a. z rejestru jako podatnika VAT. Tym samym, po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego prawa i obowiązki przejmują spadkobiercy na zasadach ogólnych.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego, majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.

Stosownie do art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej, przedsiębiorstwo w spadku, w przypadku gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny, wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie odrębnych ustaw. Przepis art. 26 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 97 § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.

Z powyższej regulacji wynika więc, że spadkobiercy przejmują wszelkie majątkowe prawa i obowiązki, a prawa niemajątkowe w zależności od tego, czy kontynuują działalność spadkodawcy czy też nie.

Stosownie do art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, w przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego – w przypadku, gdy zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.

Zgodnie z art. 14 ust. 4 ustawy o VAT, przepis art. 14 ust. 1 i 3 ustawy stosuje się do towarów, w stosunku do których przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Stosownie do art. 14 ust. 5 ustawy o VAT, w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, podatnicy są obowiązani sporządzić spis z natury towarów na dzień rozwiązania spółki, zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu albo wystąpienia przypadków, o których mowa w ust. 1 pkt 3, zwany dalej „spisem z natury”. Podatnicy są obowiązani złożyć informację o dokonanym spisie z natury, o ustalonej na jego podstawie wartości towarów i o kwocie podatku należnego, nie później niż w dniu złożenia deklaracji podatkowej składanej za okres obejmujący dzień rozwiązania spółki, zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu albo wystąpienia przypadków, o których mowa w ust. 1 pkt 3.

Zasadniczo więc, mając na uwadze powołaną wyżej regulację art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, należałoby uznać, że w odniesieniu do towarów, w stosunku do których podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy – na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego podlegają one opodatkowaniu.

Należy jednak zauważyć, że zastosowanie powyższej regulacji z art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w odniesieniu do przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego powinno być każdorazowo oceniane z uwzględnieniem zasady neutralności na gruncie podatku, oznaczającej, że ciężar ekonomiczny tego podatku ponosi wyłącznie ostateczny konsument towaru lub usługi, będący końcowym ogniwem łańcucha obrotu.

Uwzględniając powyższą zasadę neutralności należy więc uznać, że powołany przepis art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT nie znajdzie zastosowania w przypadku, gdy w momencie wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego towary przedsiębiorstwa w spadku zostaną wykorzystane przez właścicieli przedsiębiorstwa w spadku, w tym przez Wnioskodawczynię, do dalszego prowadzenia działalności opodatkowanej.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacji ogólnej Ministerstwa Finansów z 4 czerwca 2020 r. nr PT3.8101.1.2020, dotyczącej braku zastosowania art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, w przypadku gdy towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, w przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, nie stanowią przedmiotu ostatecznej konsumpcji.

Jak czytamy w ww. interpretacji:

„(...) Zastosowanie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT zarówno w odniesieniu do przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, jak i wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego powinno być każdorazowo oceniane z uwzględnieniem powołanych wyżej zasady neutralności i celu art. 18 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE oraz zgodnie z wykładnią tego przepisu dokonaną przez TSUE. Dla ustalenia, czy art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT znajdzie w ogóle zastosowanie, generalnie kluczowym jest ustalenie, czy towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego stanowią przedmiot ostatecznej konsumpcji czy też są wykorzystane przez właścicieli przedsiębiorstwa w spadku bezpośrednio do dalszego prowadzenia przez nich działalności opodatkowanej.

(...) Biorąc jednak pod uwagę zasadę neutralności oraz cel regulacji wprowadzonej w art. 14 ustawy o VAT z uwzględnieniem dokonanej przez TSUE wykładni implementowanego do art. 14 ustawy o VAT przepisu art. 18 lit. c Dyrektywy 2006/112/WE – powyższa zasada generalna nie znajdzie zastosowania w sytuacji, gdy w momencie wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego towary tego przedsiębiorstwa, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy, nie stanowią przedmiotu ostatecznej konsumpcji. W przypadku, gdy wskazane towary zostaną wykorzystane przez właścicieli przedsiębiorstwa w spadku bezpośrednio do dalszego prowadzenia działalności opodatkowanej, art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w ogólne nie znajdzie zastosowania. W przeciwnym razie podatnik dwukrotnie ponosiłby ciężar ekonomiczny podatku od tych samych towarów, co nie znajduje uzasadnienia (...)”.

Odnosząc powyższe regulacje na grunt przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego, należy więc zauważyć, że zakończenie bytu prawnego Przedsiębiorstwa w spadku nastąpi w związku z wygaśnięciem z mocy prawa zarządu sukcesyjnego, z uwagi na upływ okresu, na który taki zarząd został powołany. Wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego nie skutkuje jednak żadnym aktywnym przeniesieniem własności ani rozporządzeniem majątkiem przedsiębiorstwa w spadku – mienie pozostaje nadal w rękach Spadkobierców, bowiem mienie to stanowiło majątek przedsiębiorstwa w spadku, którego Spadkobiercy, w tym Wnioskodawczyni, byli i są współwłaścicielami.

Spadkobiercy – jako właściciele Przedsiębiorstwa w spadku – w tym Wnioskodawczyni, zamierzają kontynuować działalność prowadzoną aktualnie w ramach przedsiębiorstwa w spadku, tj. zamierzają prowadzić działalność w zakresie wynajmu posiadanych nieruchomości na cele użytkowe, wykorzystując dotychczasowy majątek Przedsiębiorstwa w spadku. Działalność ta będzie prowadzona przez Spadkobierców, w tym Wnioskodawczynię, w ten sposób, że Spadkobiercy będą wspólnie jako współwłaściciele – osoby fizyczne – wynajmować nieruchomości na rzecz dotychczasowych najemców. Każdy ze Spadkobierców, w tym Wnioskodawczyni, będzie z tytułu przychodów uzyskiwanych z tytułu wynajmu (w przysługującym im udziale we współwłasności, tj. po ¼) podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT jako podatnik VAT czynny, a także będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym, mając na uwadze zasadę neutralności na gruncie podatku VAT, a także stanowisko wyrażone przez Ministerstwo Finansów w powołanym wyżej piśmie – interpretacji ogólnej z 4 czerwca 2020 r. „należy uznać, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, z uwagi na fakt, iż właściciele Przedsiębiorstwa w spadku, w tym Wnioskodawczyni, zamierzają po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego wykorzystywać towary stanowiące własność tego przedsiębiorstwa, w odniesieniu do których przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego – do dalszego prowadzenia działalności opodatkowanej, tj. działalności w zakresie wynajmu nieruchomości – należy uznać, że do Wnioskodawczyni nie znajdzie zastosowania przepis art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, a tym samym, Wnioskodawczyni nie będzie obowiązana na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego do sporządzenia spisu z natury towarów, przy nabyciu których przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego oraz opodatkowania podatkiem VAT tych towarów.

Ad 2.

Zdaniem Wnioskodawczyni, wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego, a tym samym zakończenie działalności Przedsiębiorstwa w spadku, skutkujące przejęciem przez Spadkobierców, w tym Wnioskodawczynię, majątku Przedsiębiorstwa w spadku celem kontynuacji prowadzenia dalszej działalności (…) – stanowi po stronie Wnioskodawczyni zdarzenie neutralne na gruncie podatku VAT, tj. nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem VAT.

W nawiązaniu do argumentacji przedstawionej przez Wnioskodawczynię w uzasadnieniu stanowiska odnośnie pytania nr 1, należy ponownie zauważyć, że właścicielami przedsiębiorstwa w spadku są spadkobiercy w częściach ułamkowych odpowiadających ich udziałom spadkowym, jednakże uprawnienia związane z prowadzeniem spraw i reprezentacją zostały powierzone zarządcy sukcesyjnemu. Z chwilą wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przedsiębiorstwo w spadku traci byt prawny jako konstrukcja ustawowa. Nie istnieje już masa majątkowa zarządzana odrębnie przez zarządcę sukcesyjnego, lecz pozostają konkretne prawa i obowiązki majątkowe, które podlegają reżimowi współwłasności ułamkowej wprost na podstawie Kodeksu cywilnego. Każdy ze spadkobierców staje się bezpośrednim współwłaścicielem poszczególnych składników majątkowych, a jego udział obejmuje zarówno prawa, jak i ciężary wynikające z prowadzonej wcześniej działalności gospodarczej.

Skutkiem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego jest więc to, że składniki majątkowe, które wchodziły w skład Przedsiębiorstwa w spadku, pozostają we wspólności ułamkowej, a każdy spadkobierca partycypuje w nich w wysokości przysługującego mu udziału.

Należy jednak zauważyć, iż właścicielami składników majątkowych przedsiębiorstwa w spadku, zarówno w czasie trwania przedsiębiorstwa w spadku jak i po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego – pozostają te same osoby, tj. właściciele przedsiębiorstwa – w analizowanym przypadku Spadkobiercy, w tym Wnioskodawczyni.

Wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego nie skutkuje jednak żadnym aktywnym przeniesieniem własności ani rozporządzeniem majątkiem przedsiębiorstwa w spadku – mienie pozostaje nadal w rękach Spadkobierców, bowiem mienie to stanowiło majątek Przedsiębiorstwa w spadku, którego Spadkobiercy, w tym Wnioskodawczyni, byli i są współwłaścicielami.

Oznacza to, że sam fakt wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego w analizowanym zdarzeniu przyszłym, tj. w sytuacji, gdy nie ulegnie zmianie udział współwłaścicieli w masie spadkowej (po ¼ udziału) nie oznacza, że Przedsiębiorstwo w spadku będzie dokonywało na gruncie prawa cywilnego na rzecz Spadkobierców, w tym Wnioskodawczynię, jakiegokolwiek zbycia majątku (…). Przedsiębiorstwo w spadku jest jedynie przejmowane przez Spadkobierców, w tym Wnioskodawczynię do dalszego prowadzenia działalności opodatkowanej w dotychczasowym zakresie. W tym celu każdy ze Spadkobierców, w tym Wnioskodawczyni, będzie działał jako czynny podatnik VAT i wspólnie jako współwłaściciele będą kontynuować działalność jaką prowadziło Przedsiębiorstwo w spadku do momentu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.

Ponadto, w nawiązaniu do uwag z pkt 1 należy zauważyć, że na podstawie regulacji wynikających z art. 97 Ordynacji podatkowej, spadkobiercy przejmują wszelkie majątkowe prawa i obowiązki, a prawa niemajątkowe w zależności od tego czy kontynuują działalność spadkodawcy czy nie. Jednak przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują wprost sukcesji podatkowej pomiędzy przedsiębiorstwem w spadku a spadkobiercami.

Należy jednak wskazać, że na gruncie ustawy o VAT, zgodnie z art. 6 pkt 1 tej ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

W praktyce powyższy przepis ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (tj. wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego). W przypadku zbycia przedsiębiorstwa nabywca jest na podstawie ww. regulacji traktowany jak następca prawny zbywcy. Powyższy przepis stanowi lex specialis w stosunku do regulacji wynikających z Ordynacji podatkowej i oznacza, że w przypadku zbycia przedsiębiorstwa następuje pełna sukcesja praw i obowiązków na gruncie prawa podatkowego. Podatnik nabywający przedsiębiorstwo staje się więc następcą prawnym w podatku VAT zbywcy przedsiębiorstwa, niezależnie od regulacji dotyczących następstwa wynikających z Ordynacji podatkowej.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym cały majątek Przedsiębiorstwa w spadku, stanowiąc współwłasność Spadkobierców, w tym Wnioskodawczyni, będzie wykorzystywany przez nich celem kontynuacji dotychczasowej działalności (…), tj. m.in. Wnioskodawczyni wraz z pozostałymi Spadkobiercami będą wspólnie wynajmować składniki majątku (…)na rzecz dotychczasowych najemców.

Należy więc uznać, że wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego, a tym samym zakończenie działalności Przedsiębiorstwa w spadku, skutkujące przejęciem przez Spadkobierców majątku Przedsiębiorstwa w spadku celem kontynuacji prowadzenia dalszej działalności (…) będzie stanowiło po stronie Wnioskodawczyni zdarzenie neutralne na gruncie podatku VAT. Czynność ta nie będzie stanowiła czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Celem spójności interpretacji, udzielono najpierw odpowiedzi na pytanie nr 2, a następnie na pytanie nr 1.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”, nie precyzuje wprost skutków prawnych związanych ze śmiercią podatnika podatku od towarów i usług, jednakże śmierć podatnika jest jedną z form zakończenia bytu prawnego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, a więc również zakończeniem występowania podmiotu w obrocie gospodarczym w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.), zwanej dalej Ordynacją podatkową:

Na podstawie art. 7 § 2 Ordynacji podatkowej:

Stosownie do art. 7a § 1 Ordynacji podatkowej:

W myśl art. 7a § 2 Ordynacji podatkowej:

Zatem, byt prawny podatnika – osoby fizycznej, na którego przepisy podatkowe nakładają obowiązek podatkowy ustaje z chwilą jego śmierci.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy:

Artykuł 2 pkt 6 ustawy stanowi, że:

Dostawa towaru mieści się w definicji sprzedaży określonej w art. 2 pkt 22 ustawy, według którego:

Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.

Jak wynika z powyższego uregulowania, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, w tym także wszelkie inne darowizny, z którymi wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.

Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie (w tym także darowizna) tych towarów pozostaje poza zakresem opodatkowania (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania), bez względu na cel, na który zostały one przekazane (darowane).

Należy zaznaczyć, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 1a ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 1b ustawy wskazuje, że:

W oparciu o art. 17 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 17 ust. 1i ustawy:

Przepis art. 17 ust. 1j ustawy stanowi, że:

Zgodnie z treścią art. 6 pkt 1 ustawy:

W kontekście omawianej sprawy zauważyć także należy, że przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170), zwanej dalej „ustawą o zarządzie sukcesyjnym”, wprowadziły specyficzny rodzaj podatnika, jakim jest przedsiębiorstwo w spadku.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Przepis art. 2 ust. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym wskazuje, że:

Jak stanowi art. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Zgodnie z art. 13 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Stosowanie do art. 14 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

W myśl z art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Zgodnie z art. 58 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

W myśl art. 60 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

W myśl art. 49 pkt 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:

Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:

W myśl art. 97 § 1a ustawy Ordynacja podatkowa:

Stosownie do treści art. 97 § 1b Ordynacji podatkowej:

Zgodnie z art. 97 § 2 Ordynacji podatkowej:

Natomiast zgodnie z treścią art. 97 § 2a Ordynacji podatkowej:

Zatem z art. 97 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, że spadkobiercy przejmują wszelkie majątkowe prawa i obowiązki, a prawa niemajątkowe w zależności od tego czy kontynuują działalność spadkodawcy czy nie.

Stosownie do art. 97 § 4 Ordynacji podatkowej:

Zgodnie z art. 97a Ordynacji podatkowej:

Z powołanych przepisów wynika, że w przypadku śmierci przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą (spadkodawcy) sukcesja podatkowa uzależniona jest od tego, czy ustanowiono zarządcę sukcesyjnego. Jeżeli taka sytuacja ma miejsce, to sukcesorem na mocy przepisów Ordynacji podatkowej jest przedsiębiorstwo w spadku.

Prawa i obowiązki wynikające z przepisów prawa podatkowego wykonuje w tym przypadku zarządca sukcesyjny.

Jak wskazano powyżej, właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy o zarządzie sukcesyjnym może być osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego.

Zwrócić należy uwagę, że na podstawie art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej spadkobiercy przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, zaś na podstawie art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej, przedsiębiorstwo w spadku wstępuje w takie prawa i obowiązki (z zastrzeżeniem, że dotyczy to wyłącznie praw i obowiązków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą).

Zaznaczenia wymaga, że powołany powyżej art. 97 ustawy Ordynacja podatkowa, stanowi o prawach i obowiązkach spadkodawcy, które były związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, natomiast art. 97a dotyczy zobowiązań podatkowych przedsiębiorstwa w spadku.

Jeżeli, na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.

Z powyższego wynika, że spadkobiercy nie wstępują w prawa i obowiązki spadkodawcy wynikające z przepisów prawa podatkowego, lecz przejmują z mocy prawa wszelkie prawa i obowiązki o charakterze majątkowym, a prawa niemajątkowe pod warunkiem kontynuacji działalności prowadzonej uprzednio przez spadkodawcę.

Natomiast art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że:

Artykuł 922 § 1 ustawy Kodeks cywilny mówi, że:

Jak stanowi art. 924 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 925 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z treścią art. 1051 Kodeksu cywilnego:

Z opisu sprawy wynika, że:

-     Pani, jako jeden z czterech spadkobierców – nabyła w drodze spadku (dziedziczenie ustawowe z ograniczeniem odpowiedzialności za długi) po zmarłym ojcu udział w spadku wynoszący ¼ części;

-     pozostałymi trzema współspadkobiercami jest małżonka Spadkodawcy oraz pozostała dwójka dzieci Spadkodawcy, którzy nabyli również po ¼ części udziału w spadku;

-     na podstawie przepisów ustawy o zarządzie sukcesyjnym, w przedsiębiorstwie Spadkodawcy został ustanowiony zarząd sukcesyjny, którego termin wygaśnięcia z mocy prawa zarządu sukcesyjnego, przypada na 17 kwiecień 2026 r.;

-     Przedsiębiorstwo w spadku jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz stanowi kontynuację przedmiotu działalności gospodarczej prowadzonej wcześniej przez Spadkodawcę;

-     zgodnie z wpisem w CEIDG przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej wcześniej Spadkodawcy a obecnie Przedsiębiorstwa w spadku – był/jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi (PKD 68.20.Z);

-     Spadkodawca uzyskiwał przychody z wynajmu nieruchomości użytkowych, wynajmu lokali mieszkalnych oraz z wynajmu jachtu;

-     Przedsiębiorstwo w spadku objęło wszystkie składniki materialne i niematerialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej Spadkodawcy, stanowiące mienie Spadkodawcy w chwili jego śmierci;

-     Przedsiębiorstwo w spadku od momentu powstania kontynuowało działalność Spadkodawcy w zakresie wynajmu nieruchomości oraz wynajmu jachtu;

-     w trakcie działalności Przedsiębiorstwa w spadku miała miejsce sprzedaż jachtu oraz nieruchomości mieszkalnych, wobec czego aktualnie wykonywanym rodzajem działalności Przedsiębiorstwa w spadku jest wynajmem nieruchomości na cele użytkowe;

-     działalność gospodarcza Spadkodawcy/działalność Przedsiębiorstwa w spadku była i jest prowadzona przy użyciu przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ ustawy Kodeks cywilny;

-     w skład przedsiębiorstwa w spadku wchodzi zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym m.in. środki trwałe stanowiące nieruchomości oraz ruchomości, nakłady inwestycyjne, należności z tytułu wystawionych faktur, środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych, prawa i obowiązki wynikające z umów handlowych, prawa i obowiązki wynikające z umów cywilnoprawnych, księgi i dokumenty związane z działalnością prowadzoną w ramach przedsiębiorstwa w spadku;

-     szczegółowy wykaz aktywów na moment sporządzenia przedmiotowego wniosku obejmuje następujące pozycje:

1)  Prawo wieczystego użytkowania nieruchomości objętej księgą wieczystą (…) o powierzchni gruntu 4911 m² – działka nr (…) przy ul. (…), działka nr (…) i (…) przy ul. (…), wraz z prawem własności zabudowań (wiata o powierzchni 175 m² i lokal użytkowy o powierzchni 1527 m²) przy ul. (…);

2)  Prawo wieczystego użytkowania nieruchomości objętej księgą wieczystą (…) o powierzchni gruntu 488 m² – działka nr (…) przy ul. (…) wraz z prawem własności zabudowań (wiata zaplecza lokalu o powierzchni 456 m²);

3)  Prawo własności nieruchomości niezabudowanej objętej księgą wieczystą nr (…) o pow. gruntu 2983 m² – działka nr (…), (…) przy u. (…), nr (…) przy ul. (…), działka nr (…) przy ul. (…);

4)  Prawo własności nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (…) o powierzchni gruntu 904 m² – działka nr (…) i (…), al. (…) zabudowana budynkiem użytkowym przy ul. (…);

5)  System nawadniania (dot. nieruchomości przy (…));

6)  Instalacja fotowoltaiczna (dot. nieruchomości przy (…));

7)  Pompa ciepła (dot. nieruchomości przy (…));

8)  Dźwig (dot. nieruchomości przy (…));

9)  Program komputerowy (FK, Środki trwałe, (…));

10)  Nakłady inwestycyjne – opracowanie (…) (koncepcja rozbudowy (…)).

-     tytułu nabycia wskazanych wyżej aktywów, z wyjątkiem nieruchomości wskazanej wyżej w pkt 1), tj. objętej księgą wieczystą (…) (działka nr (…), nr (…) i nr (…)) Spadkodawca, a później także Przedsiębiorstwo w spadku korzystali z prawa do odliczenia podatku naliczonego, w związku z wykorzystywaniem tych aktywów do działalności opodatkowanej VAT w zakresie wynajmu nieruchomości na cele użytkowe, brak prawa do odliczenia podatku naliczonego dotyczył jedynie ww. nieruchomości z pkt 1) stanowiącej działkę gruntu nr (…), nr (…) i nr (…);

-     właściciele Przedsiębiorstwa w spadku (Spadkobiercy), w tym Pani, po wygaśnięciu zarządu sukcesyjnego, zamierzają kontynuować działalność prowadzoną aktualnie w ramach Przedsiębiorstwa w spadku, tj. zamierzają prowadzić działalność w zakresie wynajmu nieruchomości na cele użytkowe, wykorzystując w tym celu majątek Przedsiębiorstwa w spadku;

-     nie jest planowane prowadzenie tej działalności w ramach jakiejkolwiek spółki z udziałem Spadkobierców. Łącznie z pozostałymi Spadkobiercami nie planuje Pani kontynuacji działalności w formie spółki osobowej prawa handlowego, a tym samym nie planuje Pani wnosić składników przedsiębiorstwa w spadku jako aportu do takiej spółki. Działalność ta będzie prowadzona przez Spadkobierców, w tym Panią, w ten sposób, że Spadkobiercy będą wspólnie jako współwłaściciele – osoby fizyczne wynajmować nieruchomości na rzecz dotychczasowych najemców, a więc będą kontynuować działalność, jaką prowadziło Przedsiębiorstwo w spadku do momentu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego;

-     aktualnie nie prowadzi Pani indywidualnej działalności gospodarczej, poza udziałem w spółce cywilnej, i nie jest Pani zarejestrowana jako czynny podatnik od towarów i usług;

-     wynajem nieruchomości na cele użytkowe na gruncie podatku VAT będzie podlegał u Pani (i pozostałych Spadkobierców) opodatkowaniu podatkiem VAT – w praktyce każdy ze współwłaścicieli, w tym Pani, będzie z tego tytułu czynnym podatnikiem podatku VAT i będzie dokumentował ww. najem fakturą wystawianą – zgodnie z udziałem – we współwłasności – na ¼ kwoty czynszu wynikającej z umowy najmu zawartej między najemcami a współwłaścicielami. Przewiduje się, że na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, w Przedsiębiorstwie w spadku będzie pozostawać cały dotychczasowy majątek tego przedsiębiorstwa wymieniony powyżej, który to majątek nie będzie przeznaczony na cele osobiste (prywatne) właścicieli przedsiębiorstwa w spadku, tylko będzie dalej wykorzystywany przez Spadkobierców, w tym Panią, do prowadzenia działalności opodatkowanej podatkiem VAT w zakresie wskazanym powyżej, tj. wynajem nieruchomości na cele użytkowe;

-     najem, o którym mowa, będzie obejmował wyłącznie najem na cele użytkowe, a tym samym będzie przez Panią opodatkowany przy zastosowaniu podstawowej stawki VAT;

-     w związku z zamiarem prowadzenia przez Panią i pozostałych Spadkobierców działalności (na gruncie podatku VAT) w zakresie wynajmu w oparciu o majątek Przedsiębiorstwa w spadku, nie jest planowane wyodrębnienie i podział składników majątkowych stosownie do posiadanych udziałów, aktualnie nie jest planowane wydzielenie dla Pani oraz pozostałych współwłaścicieli odrębnej części przedsiębiorstwa;

-     w związku z wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego i przejęciem przez Spadkobierców, w tym Panią, składników majątku przedsiębiorstwa w spadku nie dojdzie do zmiany sposobu ich wykorzystywania – będą one nadal wykorzystywane do świadczenia usług wynajmu nieruchomości na cele użytkowe na rzecz dotychczasowych najemców.

Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego, a tym samym zakończenie działalności Przedsiębiorstwa w spadku, skutkujące przejęciem przez Spadkobierców, w tym Pani majątku przedsiębiorstwa w spadku celem kontynuacji prowadzenia dalszej działalności przedsiębiorstwa w spadku – stanowi po Pani stronie zdarzenie neutralne na gruncie podatku VAT (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Należy zauważyć, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna oraz każda inna transakcja, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu).

Co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” określił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/88. W orzeczeniu tym stwierdza się, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje de facto możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu, odnosząc się do dostawy towarów, Trybunał posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym elementem jest przeniesienie, w istocie rzeczy, praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.

Innymi słowy pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”.

Należy wskazać, że czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do prawa własności rzeczy. Jednocześnie należy podkreślić, że dla celów powstania obowiązku podatkowego dokonanie czynności następuje z chwilą jej faktycznego dokonania, za wyjątkiem przypadków, w których przepisy ustawy określają wprost ten moment. W konsekwencji postanowienia umów cywilnoprawnych o uznaniu dostawy towarów za dokonaną pozostają bez znaczenia dla celów powstania obowiązku podatkowego, mogą pełnić jedynie funkcję pomocniczą w przypadku zaistnienia wątpliwości.

Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 19a ust. 1 ustawy:

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powyższy przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i podatek ten powinien być rozliczony za ten okres.

Wskazana powyżej regulacja jest zgodna z art. 63 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym:

W okolicznościach przedmiotowej sprawy w związku z wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego i zakończeniem działalności Przedsiębiorstwa w spadku, będzie Pani nabywcą udziału w składnikach majątkowych należących do majątku Przedsiębiorstwa w spadku. Dla ww. transakcji będzie Pani występowała jako nabywca.

W świetle przedstawionych okoliczności sprawy i przywołanych przepisów należy stwierdzić, że ww. czynność nie kreuje po Pani stronie obowiązku podatkowego, gdyż nie będzie miała miejsca dostawa towarów dokonana przez Panią lub też wykonana przez Panią jakakolwiek usługa. W przypadku przekazania majątku Przedsiębiorstwa w spadku w związku z wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego ewentualny obowiązek podatkowy może powstać po stronie Przedsiębiorstwa w spadku, a nie po stronie nabywcy, czyli Pani.

Podsumowanie

Wygaśnięcie zarządu sukcesyjnego, a tym samym zakończenie działalności Przedsiębiorstwa w spadku, skutkujące nabyciem przez Panią udziału w majątku Przedsiębiorstwa w spadku celem prowadzenia z jego użyciem działalności w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, nie stanowi po Pani stronie jako nabywcy czynności podlegającej opodatkowaniu na gruncie podatku VAT.

Pani wątpliwości dotyczą także ustalenia, czy będzie Pani obowiązana na moment wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego do sporządzenia spisu z natury towarów, przy nabyciu których przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego oraz opodatkowania podatkiem VAT towarów wchodzących w skład przedsiębiorstwa w spadku ujętych w spisie z natury na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)

Odnosząc się do ww. kwestii wskazać należy, iż w świetle art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy:

W oparciu o art. 14 ust. 4 ustawy:

Zauważyć należy, iż opodatkowanie towarów, które po nabyciu nie zostały odsprzedane, uzasadnione jest konstrukcją podatku od towarów i usług jako podatku konsumpcyjnego, jak również jest przejawem zasady neutralności tego podatku. Jeśli bowiem podatnik odliczył podatek od nabycia towarów, które później zostały przeznaczone w istocie na konsumpcję, to wówczas powinien zostać obciążony podatkiem należnym, aby zapewnić faktyczne, jednokrotne opodatkowanie konsumpcji. W takim bowiem przypadku następuje zrównanie pozycji byłego podatnika, który nabytych towarów nie wykorzystał w opodatkowanej działalności gospodarczej, z pozycją ostatecznego konsumenta, który musi ponieść ciężar podatku zawartego w cenie nabycia towarów.

W dniu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego na podatniku ciążą obowiązki wynikające z przepisu art. 14 ustawy. Jak bowiem wskazano, w świetle art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy, opodatkowaniu podatkiem podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego.

Podkreślić tu należy, że opodatkowaniu w trybie art. 14 ustawy podlegają wszystkie towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy, zatem również środki trwałe i wyposażenie oraz towary handlowe, które na dzień wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego znajdują się w posiadaniu przedsiębiorstwa w spadku, a spadkodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupem tych składników majątkowych. Jeśli podatnik odliczył podatek od nabycia towarów, które później zostały przeznaczone w istocie na konsumpcję, wówczas powinien zostać obciążony podatkiem należnym, aby zapewnić faktyczne, jednokrotne opodatkowanie konsumpcji.

W omawianej sprawie jak wyżej wyjaśniono, w związku z wygaśnięciem zarządu sukcesyjnego i zakończeniem działalności Przedsiębiorstwa w spadku, będzie Pani nabywcą udziału w składnikach majątkowych przedsiębiorstwa.

Podsumowanie

Po Pani stronie jako nabywcy, nie wystąpi obowiązek dokonania spisu z natury oraz opodatkowania podatkiem VAT towarów wchodzących w skład Przedsiębiorstwa w spadku na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Tym samym, oceniając całościowo Pani stanowisko w zakresie sformułowanych pytań nr 1 i nr 2, z uwagi na odmienną argumentację, uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzenie przyszłym. Pani ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność

Ta interpretacja stanowi ocenę Pani stanowiska wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług, natomiast w zakresie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydano odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.