Interpretacja 0112-KDIL1-1.4012.625.2025.2.EK

Interpretacja indywidualna 
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług – jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 sierpnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 22 sierpnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) dla świadczonych przez Panią usług. Uzupełniła go Pani pismem z 13 listopada 2025 r. (wpływ 13 listopada 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, zarejestrowaną w Centralnej Informacji i Ewidencji o Działalności Gospodarczej oraz jest czynnym podatnikiem VAT.

Działalność Wnioskodawczyni, zgodnie z przedmiotem działalności określonym w CEIDG, obejmuje m.in. klasyfikację PKD – 70.22.Z Pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania.

Wnioskodawczyni świadczy usługi na rzecz A sp. z o.o. (dalej: Spółka). Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, z siedzibą działalności gospodarczej na terytorium Polski. Spółka – jako dom maklerski – prowadzi działalność w zakresie zarządzania portfelami, w skład których wchodzi jeden lub większa liczba instrumentów finansowych, jak również w zakresie przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych oraz oferowania instrumentów finansowych.

Spółka wykonuje usługi podlegające pod zwolnienie przedmiotowe wskazane w art. 43 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o podatku od towarów i usług, tj. usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych oraz zarządzania portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych. Spółka jest podmiotem zarządzającym funduszami inwestycyjnymi, o których mowa w art. 3 ust. 1 o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej: u.o.f.i.). Działalność funduszy inwestycyjnych, których portfelami zarządza Spółka, polega na inwestowaniu środków pozyskanych poprzez emisje certyfikatów inwestycyjnych w kategorie lokat określone każdorazowo w statucie danego funduszu oraz w jego strategii inwestycyjnej. Spółka jest podmiotem podejmującym decyzje inwestycyjne dotyczące wyboru lokat do portfeli funduszy inwestycyjnych na zasadach szczegółowo określonych w podpisanej przez Spółkę umowie o zarządzanie portfelem danego funduszu inwestycyjnego oraz w wewnętrznych procedurach i regulaminach obowiązujących w Spółce oraz w danym towarzystwie funduszy inwestycyjnych, będącym organem funduszu. Wobec powyższego, oprócz usługi polegającej na wyborze lokat do portfela danego funduszu, Spółka realizuje również inne czynności związane z bazową usługą zarządzania portfelem danego funduszu inwestycyjnego. Czynności te obejmują w szczególności: dostarczanie towarzystwu funduszy inwestycyjnych wszelkich danych lub informacji wymaganych do sprawnego i efektywnego zarządzania ryzykiem, monitorowanie ryzyk i limitów inwestycyjnych oraz raportowanie i przekazywania do KNF informacji wymaganych właściwymi przepisami prawa. Szczegółowy zakres czynności wykonywanych przez Spółkę określony jest umową o zarządzanie portfelem danego funduszu. Na dzień złożenia wniosku Spółka – na podstawie umów o zarządzanie portfelami inwestycyjnymi zawartymi z towarzystwami funduszy inwestycyjnych – świadczy usługi zarządzania portfelami funduszy inwestycyjnych zamkniętych, funduszy inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych oraz unijnych AFI. Usługi te są tym samym wykonywane na rzecz polskich oraz zagranicznych podmiotów. Przedmiotem lokat w ramach zarządzanych portfeli funduszy inwestycyjnych mogą być w szczególności: papiery wartościowe, udziały, instrumenty rynku pieniężnego, instrumenty pochodne, wierzytelności, prawa do świadczeń z tytułu określonych wierzytelności lub depozyty w walucie polskiej lub wymienialnych walutach innych państw, w bankach krajowych oraz instytucjach kredytowych, certyfikaty inwestycyjne oraz jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych.

Wnioskodawczyni w ramach swojej działalności na rzecz Spółki realizuje usługi obejmujące:

1)    przygotowywanie analiz potencjalnych celów inwestycyjnych (emitentów papierów wartościowych), w tym opis i skwantyfikowanie ryzyk danej transakcji, przygotowywanie prognoz finansowych oraz propozycji ratingów kredytowych, oceniających ryzyko kredytowe danego emitenta na podstawie elementów ilościowych i jakościowych (Wnioskodawczyni wyjaśnia przy tym, że przygotowane przez nią analizy są prezentowane i omawiane na „komitecie inwestycyjnym”, który należy rozumieć jako organ wewnętrzny funduszu inwestycyjnego, składający się z przedstawicieli funduszu inwestycyjnego i Spółki, który uprawniony jest m.in. do akceptacji lub wyrażania sprzeciwu wobec prezentowanych na jego forum rekomendacji inwestycyjnych);

2)    współpracę z doradcami celów inwestycyjnych oraz innymi doradcami Spółki w zakresie związanym z przygotowywaniem dokumentacji na potrzeby transakcji dokonywanych na papierach wartościowych lub innych instrumentach w podmiotach będących celami inwestycyjnymi;

3)    bieżące monitorowanie poziomu ryzyka kredytowego danego emitenta i wykonywanie analiz w zakresie informacji finansowych, a także materialnych informacji niefinansowych dotyczących emitentów papierów wartościowych lub innych instrumentów znajdujących się w zarządzanych przez Spółkę portfelach funduszy inwestycyjnych;

4)    uczestnictwo w aktywnościach marketingowych Spółki związanych z jej działalnością inwestycyjną, a także w kontaktach z klientami Spółki (Wnioskodawczyni wyjaśnia przy tym, że klientami Spółki są towarzystwa funduszy inwestycyjnych, a przedmiotem spotkań są inwestycje nabywane do portfeli funduszy inwestycyjnych);

5)    uczestnictwo w pracach związanych z pozyskiwaniem środków dla istniejących lub przyszłych funduszy inwestycyjnych, których portfelami zarządza Spółka;

6)    wsparcie wydzielonego w ramach Spółki Departamentu Zarządzania Portfelami w pozostałych pracach;

7)    inne czynności związane z przedmiotem działalności Spółki.

Poza wskazanym powyżej usługobiorcą (tj. Spółką) Wnioskodawczyni nie wykonuje świadczeń na rzecz innych podmiotów.

Zaznaczyć przy tym należy, iż o ile usługi wykonywane przez Wnioskodawczynię świadczone są na rzecz Spółki, o tyle ostatecznym odbiorcą tych usług – ze względu na powiązania strukturalne, funkcjonalne, charakter oraz ścisły związek wykonywanych przez Wnioskodawczynię czynności z czynnościami stanowiącymi usługę zarządzania portfelami funduszy inwestycyjnych – są podmioty, których portfelami Spółka zarządza, tj. fundusze inwestycyjne zamknięte, fundusze inwestycyjne zamknięte aktywów niepublicznych oraz unijne AFI.

Wykonywany przez Wnioskodawczynię rodzaj usług jest więc niezbędny do wykonywania przez Spółkę świadczeń określonych w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT.

Model biznesowy Spółki opiera się na schemacie, w którym Spółka zawiera umowy z towarzystwami funduszy inwestycyjnych na odpłatną usługę zarządzania portfelami funduszy inwestycyjnych. Jednocześnie, w celu prawidłowego wykonania usług zarządzania portfelami funduszy, Spółka nawiązuje współpracę z podmiotami lub osobami wykwalifikowanymi w określonych dziedzinach związanych z zarządzaniem finansami, strukturyzowaniem transakcji oraz oceną i zarządzaniem ryzykiem kredytowym – bowiem nie byłaby w stanie realizować tych świadczeń samodzielnie.

Wnioskodawczyni posiada swobodę w kształtowaniu czasu oraz miejsca świadczonych samodzielnie usług w zakresie w jakim jest to odpowiednie z perspektywy rodzaju świadczonych przez siebie usług na rzecz Spółki. Za zgodą Spółki Wnioskodawczyni może posłużyć się podmiotem trzecim w wykonywaniu świadczonych przez siebie usług, przy czym w zakresie tym ponosi odpowiedzialność jak za swoje działania i zaniechania. Wnioskodawczyni świadczy usługi niezależnie, jednakże w zakresie w jakim jest to wymagane interesem Spółki oraz ze względu na charakter świadczonych usług zobowiązana jest do działania zgodnie z wewnętrznymi zaleceniami, politykami, procedurami oraz wymogami prawnymi obejmującymi zarządzanie portfelami funduszy inwestycyjnych, w tym również zgodnie z brzmieniem podpisanych umów o zarządzanie portfelami funduszy inwestycyjnych. Spółka w ramach swoich czynności świadczy usługi w zakresie zarządzania ryzykiem inwestycyjnym funduszy inwestycyjnych, w tym ryzykiem kredytowym. Spółka stosuje w tym celu liczne narzędzia, w tym nadawanie ratingów kredytowych, dokonywanie cyklicznych przeglądów monitoringowych, analizy portfelowe oraz poszczególnych zaangażowań. W tym zakresie usługi te są wykonywane przez m.in. przez Wnioskodawczynię.

Z tytułu świadczenia usług Wnioskodawczyni uzyskuje zryczałtowane miesięczne wynagrodzenie, które nie jest uzależnione od ilości i jakości świadczenia usług. Płatność wynagrodzenia następuje na podstawie faktury wystawionej przez Wnioskodawczynię na koniec przewidzianego w umowie, miesięcznego okresu rozliczeniowego.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy

1.     Wnioskodawczyni świadczy usługi na rzecz A sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) nieprzerwanie od (...) r.

2.     Spółka A świadczy usługi na rzecz następujących podmiotów:

(…).

a)   Spółka na moment składania tego pisma nie świadczy usług na rzecz funduszy inwestycyjnych otwartych, o których mowa w art. 3 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1034 ze zm., dalej: u.f.i);

b)     Spółka świadczy usługi na rzecz alternatywnych funduszy inwestycyjnych:

1)     Alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w art. 3 ust. 4 pkt 2 u.f.i. oraz

2)     Unijnych alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w art. 2 pkt 10b) u.f.i.

c)     Następujące podmioty mają siedzibę i adres na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej:

(…).

Następujące podmioty mają siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, konkretnie w (...):

(…).

Wnioskodawczyni wskazuje, iż usługi skierowane do podmiotów z siedzibą w (...) nie korzystają ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT. Usługi te są świadczone na rzecz podatnika, który posiada siedzibę w kraju członkowskim Unii Europejskiej. W związku z tym zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Dlatego też, zdaniem Wnioskodawczyni, usługi świadczone przez A na rzecz funduszy inwestycyjnych posiadających swoją siedzibę w (...) nie korzystają ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT, ponieważ w ogóle nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce.

Dodatkowo należy zaznaczyć, iż zgodnie z harmonizacją zasad funkcjonowania podatku od wartości dodanej wśród państw członkowskich Unii Europejskiej, zwolnienie usług zarządzania, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT swoje źródło ma w wiążącej wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej Dyrektywie Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1. dalej: „Dyrektywa VAT”). Art. 135 ust. 1 lit. g Dyrektywy VAT obliguje państwa członkowskie Unii Europejskiej do zwolnienia z podatku od wartości dodanej transakcji (usług) zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi określonymi przez państwa członkowskie. Dlatego też zasadne jest twierdzenie, iż pomimo faktu, iż usługi świadczone przez A na rzecz funduszy inwestycyjnych posiadających swoją siedzibę w (...) nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania VAT w Polsce (z uwagi na fakt, że w ogóle nie podlegają w Polsce opodatkowaniu VAT), to skorzystają z takiego zwolnienia w kraju, gdzie de facto będą konsumowane przez podmiot je nabywający, tj. w (...).

W tym miejscu Wnioskodawczyni zaznacza, iż usługi, które świadczy na rzecz A będące przedmiotem wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej odnoszą się wyłącznie do funduszy inwestycyjnych, których siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

3.     Spółka, na rzecz której Wnioskodawczyni świadczy usługi będące przedmiotem pytania, nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 8b ust. 1 u.f.i. Spółka A jest firmą inwestycyjną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 33 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 722 ze zm. dalej: „u.o.i.f”).

4.     Usługi świadczone przez Wnioskodawczynię na rzecz S.A., pomimo że realizowane formalnie na podstawie umowy z tym podmiotem, są w swej istocie kierowane do funduszy inwestycyjnych oraz alternatywnych funduszy inwestycyjnych, których portfelami zarządza Spółka. Wszystkie czynności opisane we wniosku – zarówno o charakterze analitycznym, operacyjnym, administracyjnym, jak i prawnym – stanowią elementy procesu zarządzania portfelami inwestycyjnymi tych funduszy i jako takie mieszczą się w zakresie zwolnienia przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT. Spółka A na podstawie zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego prowadzi działalność maklerską, o której mowa w art. 69 ust. 2 pkt 1), 4) oraz 6) u.o.i.f.

Wnioskodawczyni wykonuje czynności ściśle związane z zarządzaniem portfelami inwestycyjnymi, obejmujące m.in. analizę aktywów, ocenę ryzyka kredytowego emitentów, monitorowanie bieżącej sytuacji finansowej podmiotów portfelowych, weryfikację transakcji, udział w procesach inwestycyjnych, współtworzenie materiałów i rekomendacji wykorzystywanych w ramach zarządzania funduszami, wsparcie procesów pozyskiwania finansowania czy raportowanie wskaźników istotnych dla funkcjonowania funduszu. Czynności te mają charakter ciągły i są integralnie wplecione w proces zarządzania aktywami funduszu – a ich niewykonywanie skutkowałoby brakiem możliwości realizowania usługi zarządzania przez Spółkę zgodnie z przepisami, statutami oraz obowiązkami nałożonymi przez KNF.

Należy także podkreślić, że – zgodnie z zasadą neutralności – nie ma znaczenia czy czynności te wykonywane są „in-house” przez podmiot zarządzający funduszem, czy zlecane podmiotowi trzeciemu. Jeżeli są one elementem procesu zarządzania, podlegają temu samemu reżimowi podatkowemu (za wyrok WSA w Krakowie z 1 sierpnia 2019 r.).

5.     Wnioskodawczyni wskazuje, iż Spółka A:

1)     zarządza funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów i funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

2)     zarządza portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a lub ich częścią.

Spółka A zarządza ryzykiem zgodnie z u.f.i. oraz Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (Dz.U.UE.L. 174/1).

Ponadto Wnioskodawczyni wskazuje, iż Spółka A na podstawie zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego prowadzi działalność maklerską, o której mowa w art. 69 ust. 2 pkt 1), 4) oraz 6) u.o.i.f.

6.     W ocenie Wnioskodawczyni usługi świadczone przez nią jako element administracyjnego i prawnego zarządzania funduszami inwestycyjnymi oraz portfelami inwestycyjnymi, nie powinny być kwalifikowane jako usługi doradcze wskazane w art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy o VAT, bowiem przepis ten – jako ograniczający zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 12 pkt 1 i 2 ustawy o VAT – podlega wykładni ścisłej i nie może być rozszerzany na usługi, które w świetle TSUE i sądów administracyjnych tworzą „odrębną, specyficzną i istotną” część zarządzania funduszem.

Zaznaczyć przy tym należy, iż ocena w tym zakresie należy do sfery prawnej, w związku z tym odpowiedź w tym zakresie należy traktować jako uzupełnienie stanu prawnego wniosku o wydanie interpretacji, a nie stanu faktycznego.

Biorąc pod uwagę fakt, iż ustawa o podatku VAT nie definiuje pojęcia usługi doradczej, o której mowa jest w art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy o VAT, odnosząc się do pytania zadanego przez Organ, Wnioskodawczyni uznaje za zasadne posłużenie się praktyką orzeczniczą zarówno krajowych organów podatkowych oraz dorobkiem orzeczniczym TSUE.

Wnioskodawczyni świadczy na rzecz Spółki usługi prawnicze, których zakres został szczegółowo opisany w stanie faktycznym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z 22 sierpnia 2025 r. Usługi te są funkcjonalnie, strukturalnie i przedmiotowo związane z działalnością zarządzania funduszami inwestycyjnymi oraz portfelami inwestycyjnymi. Czynności te stanowią element procesu zarządzania tymi funduszami i portfelami, a ich wykonywanie jest niezbędne dla prawidłowego i zgodnego z prawem funkcjonowania funduszy.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (m.in. wyroki w sprawach C-169/04 Abbey National, C-275/11 GfBk, C-595/13 Fiscale EenheidX) oraz utrwaloną praktyką interpretacyjną organów podatkowych (m.in. interpretacje indywidualne Dyrektora KIS z 12 lipca 2024 r. sygn. 0114-KDIP4-3.4012.297.2024.1.AAR oraz z 21 października 2024 r., sygn. 0114-KDIP4-3.4012.474.2024.1.MKA), pojęcie „zarządzania funduszami inwestycyjnymi” należy rozumieć szeroko – jako obejmujące także czynności administracyjne i prawne, które są specyficzne i istotne dla zarządzania funduszem. Do tego katalogu wprost zaliczono w załączniku II do Dyrektywy 2009/65/WE (UCITS) oraz w załączniku I do Dyrektywy 2011/61/UE (AIFMD) m.in. „obsługę prawną i rachunkowo-księgową w zakresie zarządzania funduszem”.

Ponadto, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą TSUE pojęcie „zarządzania” ma charakter autonomiczny i szeroki: obejmuje nie tylko decyzje inwestycyjne i kontrolę ryzyka, lecz również czynności administracyjne, rachunkowe, prawne i compliance, o ile stanowią odrębną całość i pełnią szczególną oraz istotną funkcję w procesie zarządzania funduszem (por. m.in. C-169/04 Abbey National, C-275/11 GfBk).

Zasada neutralności podatkowej dodatkowo zakazuje różnicowania skutków podatkowych tylko z tego powodu, że fundusz lub jego zarządzający posługuje się podmiotem trzecim zamiast wykonywać te same czynności „in-house”. W tym samym kierunku jednoznacznie zmierza orzecznictwo krajowe. W wyroku WSA w Warszawie z 14 stycznia 2020 r. (III SA Wa 1359/19) sąd podkreślił, że nie sposób zawężać „zarządzania AFI” wyłącznie do zarządzania portfelem lub ryzykiem; inne usługi – jeśli są dla funduszu szczególne i istotne – również stanowią zarządzanie i korzystają ze zwolnienia.

W wyrokach WSA w Krakowie z 1 sierpnia 2019 r. (I SA Kr 609/19) i WSA we Wrocławiu z 2 października 2019 r. (I SA/Wr 370/19) sądy podkreśliły, że komponent opiniotwórczy nie czyni automatycznie z danej usługi „doradztwa” wyłączonego ze zwolnienia, jeżeli usługa w swej istocie służy operacyjnemu, bieżącemu i obowiązkowemu zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania funduszu.

Ponadto, co zostało wprost podkreślone w wyroku I SA/Kr 609/19 – fakt, iż usługi, którym można nadać przymiot doradczych świadczone są przez osobę trzecią nie stoi na przeszkodzie objęciu ich pojęciem „zarządzania” specjalnym funduszem inwestycyjnym.

Na tym tle usługi świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz Spółki mają charakter stały, operacyjny i compliance’owy: zapewniają zgodność działania funduszy z przepisami, statutami i regulacjami nadzorczymi, są funkcjonalnie wplecione w proces zarządzania portfelem i ryzykiem, a ich brak uniemożliwiłby prawidłowe wykonywanie czynności zarządczych. Nie są to zatem czynności incydentalnego opiniowania „obok” procesu inwestycyjnego, ale element samego zarządzania w rozumieniu prawa unijnego i krajowego.

7.     W ramach czynności wykonywanych przez Wnioskodawczynię na podstawie umowy zawartej ze spółką A świadczeniem głównym jest usługa zarządzania portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych oraz alternatywnych funduszy inwestycyjnych, których portfelami zarządza Spółka. Wszystkie pozostałe czynności, opisane szeroko w stanie faktycznym, mają charakter pomocniczy, operacyjny i funkcjonalnie konieczny dla wykonania tego świadczenia głównego. Nie stanowią one niezależnych usług o samodzielnym znaczeniu gospodarczym.

8.     Wnioskodawczyni ponosi odpowiedzialność wobec Spółki A za wykonanie powierzonych jej czynności w pełnym zakresie określonym w umowie, a nie jedynie za ich techniczne wykonanie. Odpowiedzialność ta obejmuje specyficzne i istotne elementy wykonywanych czynności, ponieważ usługi świadczone przez Wnioskodawczynię mają charakter merytoryczny, operacyjny i bezpośrednio związany z procesem zarządzania portfelami inwestycyjnymi funduszy.

Zgodnie z § 3 umowy zawartej ze Spółką Wnioskodawczyni zobowiązuje się do wykonywania czynności we własnym imieniu, na rzecz Spółki, z należytą starannością, terminowo oraz zgodnie z politykami, procedurami i regulaminami obowiązującymi u Spółki. Odpowiedzialność dotyczy więc realizacji czynności istotnych z punktu widzenia działalności inwestycyjnej Spółki, w tym analiz portfeli, monitoringu ryzyk, oceny emitentów, przygotowywania materiałów wykorzystywanych w procesach decyzyjnych oraz czynności administracyjno-prawnych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania funduszy.

Odpowiedzialność Wnioskodawczyni obejmuje także właściwe stosowanie procedur wewnętrznych, zachowanie zgodności z regulacjami nadzorczymi oraz wykonywanie czynności zgodnie z interesem Spółki i funduszy, których portfelami Spółka zarządza. Nie ogranicza się ona zatem wyłącznie do aspektów czysto technicznych – przeciwnie, dotyczy czynności wymagających wiedzy specjalistycznej i mających wpływ na prawidłowy przebieg procesów zarządzania funduszami inwestycyjnymi.

W konsekwencji Wnioskodawczyni ponosi odpowiedzialność za realizację merytorycznych, specyficznych i istotnych elementów powierzonych jej czynności, które stanowią część procesu zarządzania portfelem inwestycyjnym, a nie jedynie za techniczne wykonanie pojedynczych zadań.

9.     Wnioskodawczyni wskazuje, że na podstawie umowy zawartej ze Spółką wykonuje czynności, które – zgodnie z autonomicznym rozumieniem pojęcia „zarządzania” wypracowanym w orzecznictwie TSUE (m.in. C-169/04 Abbey National, C-275/11 GfBk, C-595/13 Fiscale Eenheid X) – stanowią zarządzanie funduszami inwestycyjnymi i alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Trybunał jednoznacznie wskazał, że pojęcie „zarządzania” w VAT ma charakter szerszy i funkcjonalny i obejmuje nie tylko podejmowanie decyzji inwestycyjnych, lecz także czynności analityczne, prawne, operacyjne i monitorujące, jeżeli tworzą one odrębną, specyficzną i istotną część procesu zarządzania funduszem. Tak rozumiane „zarządzanie” może być wykonywane również przez podmiot trzeci, działający na rzecz podmiotu licencjonowanego i w dalszym ciągu zachowuje charakter usługi zarządzania funduszem dla celów VAT.

Na podstawie zawartej umowy Wnioskodawczyni nie wykonuje usługi „zarządzania funduszem” sensu stricto, lecz świadczy na rzecz Spółki czynności stanowiące element procesu zarządzania portfelami inwestycyjnymi funduszy, o których mowa w pkt 2 pytania. Obejmują one m.in.: analizę potencjalnych lokat, ocenę ryzyka kredytowego i inwestycyjnego, przygotowanie materiałów inwestycyjnych (w tym rekomendacji i notatek inwestycyjnych dla Komitetu Inwestycyjnego), monitoring sytuacji finansowej emitentów, aktualizację ratingów, analizę kowenantów, przygotowywanie notatek monitorujących, udział w komitetach przeglądowych oraz czynności administracyjno-prawne związane z transakcjami realizowanymi przez fundusze. Czynności te są wykonywane wyłącznie na potrzeby procesu inwestycyjnego funduszy i stanowią integralny, istotny, operacyjny element zarządzania portfelem w rozumieniu art. 45 u.f.i. oraz odpowiednich regulacji unijnych (UCITS i AIFMD). Nie mają one charakteru samodzielnej usługi zarządzania funduszem – są wykonywane w ramach odpowiedzialności A jako podmiotu licencjonowanego i we współpracy z osobami wskazanymi przez Spółkę.

W konsekwencji, w świetle powyższej analizy orzecznictwa wskazać należy, iż Wnioskodawczyni zarządza:

1)     funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

2)     portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a lub ich częścią.

Zarządzanie to odbywa się w rozumieniu przepisów o VAT i w świetle orzecznictwa TSUE, poprzez wykonywanie specyficznych, istotnych i nierozerwalnie związanych z procesem zarządzania czynności, które umożliwiają Spółce realizację pełnego procesu zarządzania portfelami funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych.

Także w taki sposób Wnioskodawczyni zarządza ryzykiem zgodnie z u.f.i. oraz Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany dyrektyw 2003/41 WE i 2009/65 WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010 (Dz.U.UE.L. 174/1), tj. poprzez wykonywanie specyficznych, istotnych i nierozerwalnie związanych z procesem zarządzania czynności, które umożliwiają Spółce realizację pełnego procesu zarządzania portfelami funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych.

W tym miejscu nadmienić również należy, iż ocena w tym zakresie należy do sfery prawnej, w związku z tym odpowiedź w tym zakresie należy traktować jako uzupełnienie stanu prawnego wniosku o wydanie interpretacji, a nie stanu faktycznego.

10.  Świadczona przez Wnioskodawcę usługa jest rozliczana w następujący sposób:

a)     na fakturach jest ona ujęta jako jedna usługa;

b)     na fakturze nie ma wyszczególnionych poszczególnych czynności, wykonywanych przez usługodawcę w danym okresie rozliczeniowym (miesiącu).

11.  Wynagrodzenie za wykonywane przez Wnioskodawczynię czynności na podstawie umowy zawartej ze Spółką jest wypłacane w formie zryczałtowanego miesięcznego wynagrodzenia, które nie jest uzależnione od ilości i jakości świadczenia usług. Płatność wynagrodzenia odbywa się na podstawie faktury wystawionej przez Wnioskodawczynię na koniec przewidzianego w umowie miesięcznego okresu rozliczeniowego.

12.  Świadczone przez Wnioskodawczynię usługi są ściśle związane z działalnością właściwą dla funduszy inwestycyjnych. Wnioskodawczyni świadczy usługi na rzecz Spółki A sp. z o.o., która z kolei świadczy kompleksową usługę zarządzania portfelem danego funduszu inwestycyjnego. Usługi świadczone przez Wnioskodawczynię stanowią istotny element usługi zarządzania portfelem funduszy inwestycyjnych i są realizowane na poszczególnych etapach zarządzania, w tym:

a)     wybór instrumentów do portfela – Wnioskodawczyni ocenia ryzyko kredytowe emitentów oraz emitowanych przez nich instrumentów, określa prawdopodobieństwo niewywiązania się emitentów z zobowiązań finansowych za pomocą przeprowadzenia analizy ratingowej poprzez przygotowanie modeli finansowych w różnych scenariuszach, bierze udział w komitetach inwestycyjnych prezentując istotne aspekty analizowanych transakcji.

b)     proces nabycia lub sprzedaży instrumentów do portfela – Wnioskodawczyni strukturyzuje kluczowe warunki transakcyjne, współpracuje z zewnętrznymi doradcami w ramach tworzenia Warunków Emisji Obligacji, które są nabywane do portfela, strukturyzuje warunki sprzedaży.

c)      proces monitoringu instrumentów w portfelu – Wnioskodawczyni analizuje przesyłane przez emitenta dokumenty finansowe i projektowe w trakcie życia instrumentu, dokonuje ich syntezy i podejmuje odpowiednie kroki zgodnie z wewnętrznymi procedurami np. może wnioskować o dyskusję na Komitecie Inwestycyjnym.

d)     proces dostarczania informacji dla wyceny instrumentów – Wnioskodawczyni dostarcza do towarzystwa funduszy inwestycyjnych informacje dotyczące bieżącej sytuacji kredytowej i finansowej emitenta, ocenę ratingową, przewidywania odnośnie oczekiwanych przepływów pieniężnych dla danego instrumentu, które są niezbędne dla periodycznej wyceny instrumentów przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych.

13.  W ocenie Wnioskodawczyni, świadczone przez niego usługi stanowią istotny i funkcjonalnie niezbędny element procesu inwestycyjnego, który umożliwia funduszom skuteczne prowadzenie działalności oraz realizację ich polityki inwestycyjnej. Czynności wykonywane przez Wnioskodawczynię – w szczególności analiza potencjalnych lokat, ocena ryzyka kredytowego i inwestycyjnego, przygotowanie materiałów dla Komitetu Inwestycyjnego, monitoring standingu kredytowego emitentów, aktualizacja ratingów oraz obsługa procesów raportowych i przeglądowych – są kluczowe dla prawidłowego podejmowania decyzji inwestycyjnych oraz bieżącego nadzoru nad portfelem funduszy.

Wnioskodawczyni wskazuje, że jej usługi sposób znaczący zwiększają efektywność, jakość i skuteczność realizacji polityki inwestycyjnej funduszy, których portfelami zarządza Spółka. Czynności te są integralnie związane z podejmowaniem decyzji inwestycyjnych, monitoringiem ryzyka i bieżącą obsługą lokat funduszy.

Z oczywistych względów wskazać należy, iż fundusze mogłyby nabywać analogiczne czynności w inny sposób lub od innych podmiotów, ponieważ to podmiot zarządzający funduszem – a nie Wnioskodawczyni – odpowiada za zapewnienie właściwej organizacji procesu zarządzania i realizacji polityki inwestycyjnej względem podmiotu finalnie nabywającego usługi zarządzania.

14.  Usługi świadczone przez Wnioskodawczynię są bezpośrednio związane z transakcjami realizowanymi przez fundusze i nie mają samodzielnego znaczenia, poza tym kontekstem. Charakter wykonywanych czynności – obejmujących m.in. analizę aktywów, ocenę ryzyka inwestycyjnego i kredytowego, monitoring portfela, ocenę projektów inwestycyjnych, przygotowywanie materiałów wykorzystywanych przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych oraz działania administracyjno-prawne związane z funkcjonowaniem funduszy – powoduje, że są one nierozerwalnie związane z konkretnymi lokatami, instrumentami finansowymi oraz transakcjami dokonywanymi przez fundusze.

Czynności te nie mają charakteru „oderwanego” ani czysto technicznego: nie mogą być wykonywane w sposób abstrakcyjny lub niezależny od procesów inwestycyjnych. Każda z nich jest realizowana wyłącznie w ramach operacji inwestycyjnych prowadzonych przez Spółkę i służy ich ocenie, przygotowaniu, monitorowaniu lub prawidłowej obsłudze. Bez kontekstu transakcyjnego czynności te nie pełniłyby żadnej funkcji ani nie mogłyby być wykonywane w sposób zgodny z ich przeznaczeniem.

W konsekwencji usługi Wnioskodawczyni stanowią element procesu zarządzania portfelem inwestycyjnym funduszy i są nierozerwalnie związane z transakcjami dokonywanymi przez fundusze, a ich wyodrębnienie jako usług odrębnych lub technicznych byłoby nieuzasadnione zarówno gospodarczo, jak i funkcjonalnie.

15.  Usługi świadczone przez Wnioskodawczynię tworzą odrębną całość, która wypełnia specyficzne i istotne funkcje dla procesu zarządzania portfelem funduszu. Charakter czynności wykonywanych przez Wnioskodawczynię – obejmujących analizę aktywów, ocenę ryzyka inwestycyjnego i kredytowego, monitoring portfeli, przygotowywanie materiałów wykorzystywanych w procesie decyzyjnym oraz czynności administracyjno-prawne związane z realizacją inwestycji – powoduje, że są one wykonywane wyłącznie na potrzeby procesu inwestycyjnego i nie znajdują zastosowania w innych obszarach działalności Spółki.

Wnioskodawczyni wykonuje usługi, które są funkcjonalnie powiązane z lokatami funduszy inwestycyjnych i które odpowiadają elementom administracyjnym i operacyjnym zarządzania funduszem, wskazywanym w orzecznictwie TSUE jako składowe usługi zarządzania. Z uwagi na ich charakter oraz ścisłe powiązanie z transakcjami realizowanymi przez fundusze, czynności te stanowią odrębną, spójną całość wpisującą się w proces zarządzania portfelem inwestycyjnym.

Jednocześnie Wnioskodawczyni wykonuje swoje zadania we współpracy z osobami wskazanymi przez Spółkę A, co jest naturalne przy stopniu złożoności transakcji wchodzących w skład portfeli funduszy. Współpraca ta nie zmienia jednak faktu, że wykonywane czynności mają samodzielny charakter operacyjny i stanowią szczególne oraz istotne elementy procesu zarządzania portfelem funduszu.

W konsekwencji należy uznać, że usługi świadczone przez Wnioskodawczynię tworzą odrębną całość i realizują specyficzne, istotne funkcje zarządcze w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy o VAT oraz orzecznictwa TSUE.

16.  Na podstawie umowy zawartej ze Spółką, wymienione w opisie sprawy przez Wnioskodawczynię świadczone przez nią usługi polegają na:

1)     Wnioskodawczyni analizuje materiały, informacje, sprawozdania finansowe oraz projekcje finansowe dostarczone przez potencjalnych emitentów, pod względem określenia poziomu ryzyka kredytowego, ryzyka inwestycyjnego, które powstałoby w przypadku udzielenia finansowania temu podmiotowi (poprzez emisję instrumentów, które obejmowałyby fundusze zarządzane przez A).

Analiza obejmuje przygotowanie przez Wnioskodawczynię Notatki Inwestycyjnej, która zawiera szereg elementów niezbędnych do podjęcia Decyzji Inwestycyjnej przez Komitet Inwestycyjny A, w tym:

i.     opis transakcji;

ii.    rekomendacja inwestycyjna;

iii.   opis i analiza pozycji rynkowej Emitenta;

iv.   analiza konkurencyjności produktów lub usług Emitenta;

v.    opis, kwantyfikacja ryzyka kredytowego poprzez nadanie Ratingu Kredytowego Emitenta i Emisji;

vi.   opis, wyliczenie wartości zabezpieczenia obligacji;

vii.  przygotowanie Modelu Finansowego;

viii.  analiza porównawcza wyników finansowych historycznych i planowanych z konkurencją;

ix.   ocena wpływu programu inwestycyjnego na wyniki finansowe;

x.    analiza przepływów finansowych mających zagwarantować zwrot środków przez Emitenta do funduszy zarządzanych przez (…) i wiele innych elementów.

2)     współpraca z doradcami Emitentów polega na przekazywaniu wymagań odnośnie pakietu informacyjnego niezbędnego do przygotowania wewnętrznych materiałów na Komitet Inwestycyjny, egzekwowanie ich otrzymania w odpowiedniej jakości, przygotowywanie niezbędnych analiz rynkowych, płynnościowych i finansowych. Na etapie negocjowania brzmienia dokumentacji transakcyjnej Wnioskodawczyni współpracuje z kancelariami prawnymi, które reprezentują Emitenta, jak również z kancelariami prawnymi, podatkowymi, które reprezentują interesy funduszy, które są zarządzane przez A.

3)     Wnioskodawczyni gromadzi sprawozdania finansowe przesyłane przez Emitentów i analizuje je pod względem sprawdzenia, czy nie zmienił się poziom ryzyka inwestycyjnego, kredytowego (dokonuje aktualizacji Ratingów Emitenta i Emisji), sprawdza poziomy konwenantów (finansowych) określonych w Warunkach Emisji Obligacji. Wypełnia dla Emitentów kwartalne Karty Monitorowania. W przypadku stwierdzenia zmiany poziomu ryzyka (zwiększenia zmniejszenia) Wnioskodawczyni przygotowuje Notatkę Monitorującą, która jest dyskutowana przez Komitet Inwestycyjny (…).

4)     Wnioskodawczyni bierze udział w cyklicznych Komitetach przeglądowych organizowanych przez klientów Spółki (Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych), w trakcie których wyjaśnia i opisuje aktualny status transakcji, które znajdują się na portfelach Towarzystw. Równocześnie odpowiada na pytania/korespondencję ze strony Towarzystw odnośnie statusu płatności Emitentów również tych oczekiwanych, poziomu Ratingu Emitenta i Emisji oraz innych informacji, które Towarzystwa potrzebują do dokonania godziwej wyceny instrumentów na swoich portfelach.

5)     Wnioskodawczyni uczestniczy w przygotowaniu prezentacji oraz pakietów informacyjnych (tzw. VDR – Virtual Data Room), które są udostępniane przez (…) w procesach pozyskiwania nowych środków inwestycyjnych dla istniejących oraz nowych funduszy. Wkład Wnioskodawczyni dotyczy opisu/analizy sposobu zarządzania ryzykiem inwestycyjnym przez A, jak również opisu i statystyk związanych z historycznymi transakcjami i aktualnym portfelem poszczególnych funduszy.

6)     Wnioskodawczyni wspiera Departament Zarządzania Portfelami spółki A w innych zadaniach projektach, np. ostatnio zadania w zakresie rozwojem systemu IT (CRM).

7)     inne czynności jakie Wnioskodawczyni świadczy na rzecz A związane z przedmiotem działalności Spółki to inne, niesprecyzowane we wcześniejszych punktach zadania pozostające funkcjonalnie związane z działalnością Wnioskodawczyni na rzecz Spółki bezpośrednio powiązane z procesem zarządzania funduszami inwestycyjnymi i realizacją ich polityk inwestycyjnych, np. przygotowywanie dodatkowych analiz oraz ocen inwestycyjnych niezbędnych do podejmowania decyzji przez zarządzających, wsparcie zarządzających na etapie budowy, przeglądu i modyfikacji portfela, monitorowanie kluczowych wskaźników inwestycyjnych, parametrów ryzyka i zmian finansowych dotyczących podmiotów portfelowych itd.

Pytanie

Czy usługi, których zakres został określony w opisie stanu faktycznego, świadczone przez Wnioskodawczynię na rzecz Spółki będą podlegały zwolnieniu przedmiotowemu od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT?

Pani stanowisko w sprawie

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, natomiast przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, natomiast odpowiednio do art. 5 ust. 1 pkt 1 przez świadczenie usług rozumie się natomiast każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Stosownie do art. 70g ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, Zarządzający ASI może, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej, z uwzględnieniem art. 75-82 rozporządzenia 231/2013, powierzyć przedsiębiorcy lub przedsiębiorcy zagranicznemu wykonywanie części czynności związanych z działalnością prowadzoną przez tego zarządzającego, co też na gruncie opisanego stanu faktycznego nastąpiło.

Z tak ujętej definicji wynika, iż świadczenie usług należy rozumieć przede wszystkim jako określone działanie podatnika podejmowane na rzecz innego, odrębnego podmiotu, które co do zasady ma swoje źródło w dwustronnym stosunku zobowiązaniowym. Tym samym, pod pojęciem świadczenia usług mieści się każde zachowanie, które nie stanowi dostawy towarów, a realizowane jest na rzecz innego podmiotu. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami podatku od towarów i usług podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na gruncie przedstawionego opisu stanu faktycznego należy wskazać, że Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą oraz podlega pod ustawową definicję podatnika podatku od towarów i usług. Wnioskodawczyni została nadto zarejestrowana jako czynny podatnik. W ramach swojej działalności Wnioskodawczyni świadczy usługi na rzecz domu maklerskiego, posiadającego siedzibę na terytorium Polski, odpowiedzialnego za zarządzanie portfelami funduszy inwestycyjnych oraz alternatywnych funduszy inwestycyjnych oraz nadzorowanego przez Komisję Nadzoru Finansowego. Zaznaczyć przy tym należy, że usługi świadczone przez Wnioskodawczynię mają charakter wyspecjalizowany i są niezbędne do bieżącej obsługi procesów inwestycyjnych prowadzonych w ramach zarządzanych przez Spółkę portfeli funduszy inwestycyjnych zamkniętych, funduszy inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych oraz unijnych AFI oraz wykonywania przez Spółkę działalności związanej z pozyskiwaniem aktywów i ich lokowaniem zgodnie z uregulowaniami wewnętrznymi Spółki i politykami inwestycyjnymi ww. funduszy inwestycyjnych. Wykonywane usługi stanowią spełniają istotne funkcje dla działalności Spółki, wywierając tym samym wpływ na jej funkcjonowanie. Charakter usług wskazuje również, że są one nierozerwalnie związane z usługami zarządzania portfelami funduszy inwestycyjnych, świadczonymi przez Spółkę. Świadczone przez Wnioskodawczynię usługi są tym samym niezbędne dla zapewnienia prawidłowego procesu zarządzania portfelami funduszy inwestycyjnych, za który odpowiedzialność ponosi Spółka.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, oraz portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią.

Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT, uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch warunków:

a)    świadczenia usług względem funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych i zbiorczych portfeli papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, a także portfeli inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa wyżej lub ich części oraz

b)    kwalifikacji świadczonych usług jako usług zarządzania.

Zwolnienie usług zarządzania, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT znajduje swoje oparcie w art. 135 ust. 1 lit. g dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, obligującym państwa członkowskie UE do zwolnienia z podatku od wartości dodanej (VAT) transakcji (usług) zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi, określonymi przez państwa członkowskie.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z 7 marca 2013 r., sygn. akt: C-275/11 artykuł 13 część B lit. d) pkt 6 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich, znajdujący bezpośrednią recepcję w art. 135 ust. 1 lit. g dyrektywy Rady 2006/112/WE, w odniesieniu do podatków obrotowych należy interpretować w ten sposób, że usługi doradztwa inwestycyjnego w zakresie inwestowania w zbywalne papiery wartościowe świadczone przez osobę trzecią na rzecz spółki inwestycyjnej zarządzającej specjalnym funduszem inwestycyjnym mieszczą się w zakresie pojęcia „zarządzania specjalnymi funduszami inwestycyjnymi” do celów zwolnienia ustanowionego we wskazanym przepisie, nawet gdyby osoba trzecia nie działała na podstawie upoważnienia w rozumieniu art. 5g dyrektywy 85/611 w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS). Z powyższego wynika, że transakcje, których dotyczy to zwolnienie, są typowe dla działalności, jaką wykonują przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania. Zatem art. 13 część B lit. d pkt 6 Szóstej Dyrektywy poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu zbiorowym portfelem obejmuje czynności, które polegają na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, takie jak zamieszczone w załączniku II do zmienionej Dyrektywy Rady 85/611/EWG z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (85/611/EWG) w rubryce „Administracja”, które są czynnościami właściwymi przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania. Zaznaczyć przy tym należy, że zgodnie z art. 6 ust 2 dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe, działalność związana z zarządzaniem UCTIS obejmuje, do celów niniejszej dyrektywy, obowiązki, o których mowa w załączniku II. Na gruncie przedmiotowego załącznika można z kolei wskazać, że kwalifikowany typ usług obejmuje: zarządzanie inwestycjami, administrację, tj.: obsługę prawną i obsługę rachunkowo-księgową w zakresie zarządzania funduszem, zapytania klientów, wycenę i wyznaczanie cen, w tym także zwrotów podatkowych, monitorowanie przestrzegania uregulowań, prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa, wypłatę zysków, emisję i umarzanie jednostek uczestnictwa, rozliczanie umów i prowadzenie ksiąg, a także wprowadzanie do obrotu. Przedmiotowa definicja znajduje również zastosowanie do specjalnych funduszy inwestycyjnych innych niż objęte dyrektywą UCITS. Stosownie do wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 9 grudnia 2015 r., sygn. akt: C-595/13 podkreślić należy, że celem zwolnienia od opodatkowania transakcji związanych z zarządzaniem specjalnymi funduszami inwestycyjnymi jest między innymi ułatwienie inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania, bez ponoszenia kosztów podatku VAT, i zapewnienie w ten sposób neutralności podatkowej wspólnego systemu podatku VAT w kwestii wyboru między bezpośrednim inwestowaniem w papiery wartościowe a inwestowaniem w nie za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Analogicznie funkcję „zarządzania” definiuje także dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zmiany Dyrektyw 2003/41/WE i 2009/65/WE oraz rozporządzeń (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 1095/2010, dalej zwana jako: Dyrektywa ZAFI. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości z 4 maja 2006 r., sygn. akt: C-169/04 wskazane zostało, że zarządzanie funduszami powierniczymi (obecnie specjalnymi funduszami inwestycyjnymi) „jest określane w zależności od rodzaju świadczonych usług, a nie w zależności od osoby świadczącej lub odbiorcy usług”. Oznacza to, że zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT dla usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy – o możliwości zastosowania zwolnienia decyduje więc wyłącznie zakres czynności świadczonych przez usługodawcę, a nie jego status i formalnoprawna relacja z odbiorcą usługi. Czynności, które (w świetle orzecznictwa TSUE) zostałyby uznane za właściwe, specyficzne i istotne dla zarządzania funduszami objęte są zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy.

Powyższe odnieść należy również do usług zarządzania opisanych w stanie faktycznym.

Należy zauważyć, że „specyficzny”, według Słownika Języka Polskiego PWN, oznacza: właściwy wyłącznie danej osobie, danemu przedmiotowi lub zjawisku; też: mający cechy niepowtarzalne, „właściwy” oznacza m.in. charakterystyczny dla kogoś lub czegoś, też: mający typowe cechy danego gatunku, grupy przedmiotów czy zjawisk, natomiast „istotny” według tego słownika oznacza m.in. główny, podstawowy. Mając na uwadze przedstawiony opis stanu faktycznego oraz dokonaną ocenę prawną należałoby przyjąć, że usługi wykonywane przez Wnioskodawczynię podlegają zwolnieniu przedmiotowemu z podatku od towarów i usług w oparciu o art. 43 ust. 12 pkt a) i b) ustawy o VAT, tj. jako usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, oraz portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych lub ich częścią.

Potwierdzeniem stanowiska Wnioskodawczyni są także interpretacje podatkowe, gdzie w zbliżonych do zaprezentowanego w złożonym wniosku stanach faktycznych, organy podatkowe wielokrotnie zajmowały stanowisko zbieżne ze stanowiskiem Wnioskodawczyni. Tytułem przykładu można wskazać interpretacje Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej:

1)    pismo z 28 kwietnia 2025 r. wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.221.2025.1.JS;

2)    pismo z 30 kwietnia 2025 r. wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-3.4012.56.2025.1.IG;

3)    pismo z 21 maja 2025 r. wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.331.2025.1.JS;

4)    pismo z 29 kwietnia 2025 r. wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.225.2025.1.KT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:

Natomiast jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy:

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.

Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

Podkreślić należy, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W świetle zapisów art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą oraz jest czynnym podatnikiem VAT. Pani działalność, zgodnie z przedmiotem działalności określonym w CEIDG, obejmuje m.in. klasyfikację PKD – 70.22.Z Pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania.

Świadczy Pani usługi na rzecz A sp. z o.o. (dalej: Spółka). Spółka ta jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, z siedzibą działalności gospodarczej na terytorium Polski.

Spółka jest podmiotem zarządzającym funduszami inwestycyjnymi, o których mowa w art. 3 ust. 1 o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Jak Pani wskazała, na dzień złożenia wniosku Spółka – na podstawie umów o zarządzanie portfelami inwestycyjnymi zawartymi z towarzystwami funduszy inwestycyjnych – świadczy usługi zarządzania portfelami funduszy inwestycyjnych zamkniętych, funduszy inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych oraz unijnych AFI.

Podała Pani również, że na moment składania pisma uzupełniającego do wniosku Spółka nie świadczy usług na rzecz funduszy inwestycyjnych otwartych, o których mowa w art. 3 ust. 4 pkt 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Spółka świadczy usługi na rzecz alternatywnych funduszy inwestycyjnych:

1)    Alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w art. 3 ust. 4 pkt 2 u.f.i. oraz

2)    Unijnych alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w art. 2 pkt 10b) u.f.i.

Jak wskazała Pani we wniosku Spółka:

1)    zarządza funduszami inwestycyjnymi, alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów i funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi;

2)    zarządza portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a lub ich częścią.

Jak wynika z opisu sprawy, w ramach działalności na rzecz Spółki realizuje Pani usługi obejmujące:

1)    przygotowywanie analiz potencjalnych celów inwestycyjnych (emitentów papierów wartościowych), w tym opis i skwantyfikowanie ryzyk danej transakcji, przygotowywanie prognoz finansowych oraz propozycji ratingów kredytowych, oceniających ryzyko kredytowe danego emitenta na podstawie elementów ilościowych i jakościowych (Wnioskodawczyni wyjaśnia przy tym, że przygotowane przez nią analizy są prezentowane i omawiane na „komitecie inwestycyjnym”, który należy rozumieć jako organ wewnętrzny funduszu inwestycyjnego, składający się z przedstawicieli funduszu inwestycyjnego i Spółki, który uprawniony jest m.in. do akceptacji lub wyrażania sprzeciwu wobec prezentowanych na jego forum rekomendacji inwestycyjnych);

2)    współpracę z doradcami celów inwestycyjnych oraz innymi doradcami Spółki w zakresie związanym z przygotowywaniem dokumentacji na potrzeby transakcji dokonywanych na papierach wartościowych lub innych instrumentach w podmiotach będących celami inwestycyjnymi;

3)    bieżące monitorowanie poziomu ryzyka kredytowego danego emitenta i wykonywanie analiz w zakresie informacji finansowych, a także materialnych informacji niefinansowych dotyczących emitentów papierów wartościowych lub innych instrumentów znajdujących się w zarządzanych przez Spółkę portfelach funduszy inwestycyjnych;

4)    uczestnictwo w aktywnościach marketingowych Spółki związanych z jej działalnością inwestycyjną, a także w kontaktach z klientami Spółki (Wnioskodawczyni wyjaśnia przy tym, że klientami Spółki są towarzystwa funduszy inwestycyjnych, a przedmiotem spotkań są inwestycje nabywane do portfeli funduszy inwestycyjnych);

5)    uczestnictwo w pracach związanych z pozyskiwaniem środków dla istniejących lub przyszłych funduszy inwestycyjnych, których portfelami zarządza Spółka;

6)    wsparcie wydzielonego w ramach Spółki Departamentu Zarządzania Portfelami w pozostałych pracach;

7)    inne czynności związane z przedmiotem działalności Spółki.

Poza wskazanym powyżej usługobiorcą (tj. Spółką) nie wykonuje Pani świadczeń na rzecz innych podmiotów.

Zaznaczyła Pani również, że o ile usługi wykonywane przez Panią świadczone są na rzecz Spółki, o tyle ostatecznym odbiorcą tych usług – ze względu na powiązania strukturalne, funkcjonalne, charakter oraz ścisły związek wykonywanych przez Panią czynności z czynnościami stanowiącymi usługę zarządzania portfelami funduszy inwestycyjnych – są podmioty, których portfelami Spółka zarządza, tj. fundusze inwestycyjne zamknięte, fundusze inwestycyjne zamknięte aktywów niepublicznych oraz unijne AFI. Jak Pani wskazała, wykonywany przez Panią rodzaj usług jest więc niezbędny do wykonywania przez Spółkę świadczeń określonych w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy o VAT.

Pani wątpliwości dotyczą kwestii zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy dla usług opisanych w stanie faktycznym, świadczonych przez Panią na rzecz Spółki.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku. Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy:

Na podstawie art. 43 ust. 15 ustawy:

Jednocześnie należy zwrócić uwagę na przepis art. 43 ust. 22 ustawy, zgodnie z którym:

Ponadto w świetle art. 43 ust. 23 ustawy:

Powyższe przepisy umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku, w tym m.in. właśnie usług zarządzania funduszami inwestycyjnymi, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i ust. 23 ustawy.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy, uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch warunków:

·       przedmiotowego – świadczone usługi powinny być kwalifikowane jako usługi zarządzania, oraz

·       podmiotowego – ww. usługi zarządzania powinny być świadczone w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych lub zbiorczych portfeli papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, lub portfeli inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, lub ich części.

Przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia usług zarządzania. Jednakże przepis art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy stanowi implementację do krajowego porządku prawnego przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 ze zm.), zgodnie z którym:

W kontekście przepisu art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE, TSUE wielokrotnie wskazywał, że jego wykładnia powinna być dokonywana z uwzględnieniem kontekstu, w jaki się wpisuje, celów oraz układu tej dyrektywy oraz z uwzględnieniem zwłaszcza ratio legis zwolnienia, które przewiduje. TSUE przypominał ponadto, że zwolnienia od podatku stanowią wyjątki od ogólnej zasady, zgodnie z którą, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają wszystkie usługi świadczone odpłatnie przez podatnika, wobec czego należy dokonywać ich ścisłej wykładni. Ponadto zauważono, że zwolnienia przewidziane w art. 13 Szóstej Dyrektywy stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a zatem powinny zostać zdefiniowane z punktu widzenia prawa wspólnotowego, co ma na celu uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich.

Z ugruntowanego orzecznictwa TSUE (m.in. w sprawach C-169/04, C-275/11, C-595/13) wynika, że celem zwolnienia od opodatkowania transakcji związanych z zarządzaniem funduszami powierniczymi, przewidzianego w art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE), jest w szczególności ułatwienie małym inwestorom inwestowania w papiery wartościowe za pomocą przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Celem pkt 6 tego przepisu jest zapewnienie neutralności podatkowej wspólnego systemu podatku VAT w kwestii wyboru między inwestowaniem bezpośrednim w papiery wartościowe, a inwestowaniem za pośrednictwem przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Z powyższego wynika, że transakcje, których dotyczy to zwolnienie, są typowe dla działalności, jaką wykonują przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania. Zatem art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu zbiorowym portfelem obejmuje czynności, które polegają na zarządzaniu samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania w papiery wartościowe, takie jak te zamieszczone w załączniku II do zmienionej Dyrektywy Rady 85/611/EWG z 20 grudnia 1985 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (85/611/EWG) w rubryce „Administracja”, które są czynnościami właściwymi przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania. Dyrektywa 85/611/EWG została zastąpiona dyrektywą 2009/65/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS).

Zgodnie z art. 6 ust. 2 Dyrektywy 2009/65/WE:

Załącznik II do tej dyrektywy określa funkcje wchodzące w skład zbiorowego zarządzania portfelem. Są to odpowiednio:

-     zarządzanie inwestycjami,

-     administracja:

a)    obsługa prawna i obsługa rachunkowo-księgowa w zakresie zarządzania funduszem;

b)    zapytania klientów;

c)    wycena i wyznaczanie ceny (w tym zwroty podatkowe);

d)    monitorowanie przestrzegania uregulowań;

e)    prowadzenie rejestru posiadaczy jednostek uczestnictwa;

f)     wypłata zysków;

g)    emisja i umarzanie jednostek uczestnictwa;

h)    rozliczanie umów (w tym wysyłanie potwierdzeń);

i)     prowadzenie ksiąg,

-        wprowadzanie do obrotu.

Wskazana wyżej definicja zarządzania ma zastosowanie również w odniesieniu do specjalnych funduszy inwestycyjnych innych niż objęte dyrektywą UCITS. W pkt 38 wyroku w sprawie C-595/13 TSUE stwierdził, że spółki takie jak będące przedmiotem postępowania głównego, które zostały utworzone przez wielu inwestorów wyłącznie w celu zainwestowania zgromadzonego majątku w nieruchomości, nie mogą zostać uznane za przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania w rozumieniu dyrektywy UCITS. W takich okolicznościach faktycznych, tj. w odniesieniu do funduszy innych niż objętych dyrektywą UCITS, TSUE przytoczył definicję zarządzania funduszami, którą podał w wyroku C-169/04, a więc nawiązującą do dyrektywy UCITS. W ww. wyroku w sprawie C-595/13 TSUE wskazał, że poza czynnościami polegającymi na zarządzaniu portfelem do szczególnych funkcji przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania należą funkcje administrowania samymi przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, takie jak te wymienione w załączniku II do dyrektywy UCITS w rubryce „Administracja”. Zdaniem TSUE, nie tylko zarządzanie inwestycjami, wiążące się z wyborem i zbywaniem aktywów będących przedmiotem takiego zarządzania, lecz również usługi administracyjne i rachunkowe, takie jak obliczanie kwoty dochodów i ceny jednostek uczestnictwa lub udziałów funduszu, wycena aktywów, rachunkowość, przygotowywanie deklaracji w celu podziału dochodów, dostarczanie informacji i dokumentacji na temat rachunków okresowych i deklaracji podatkowych, statystyk i podatku VAT, a także opracowywanie prognoz przychodów wchodzą w zakres pojęcia „zarządzania” specjalnym funduszem inwestycyjnym w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 6 Szóstej Dyrektywy.

Biorąc powyższe pod uwagę, uznać należy, że usługi, o których mowa w opisie sprawy, mieszczą się w definicji zarządzania w rozumieniu tego określenia zdefiniowanego przez TSUE. Opisane usługi zawierają się w ww. załączniku II do dyrektywy 2009/65/WE. W konsekwencji spełniony został warunek przedmiotowy dla zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy dla usług świadczonych przez Panią na rzecz Spółki, których zakres został określony w opisie stanu faktycznego.

Jak bowiem wynika z opisu sprawy usługi świadczone przez Panią są bezpośrednio związane z transakcjami realizowanymi przez fundusze i nie mają samodzielnego znaczenia, poza tym kontekstem. Charakter wykonywanych czynności – obejmujących m.in. analizę aktywów, ocenę ryzyka inwestycyjnego i kredytowego, monitoring portfela, ocenę projektów inwestycyjnych, przygotowywanie materiałów wykorzystywanych przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych oraz działania administracyjno-prawne związane z funkcjonowaniem funduszy – powoduje, że są one nierozerwalnie związane z konkretnymi lokatami, instrumentami finansowymi oraz transakcjami dokonywanymi przez fundusze. Czynności te nie mają charakteru „oderwanego” ani czysto technicznego: nie mogą być wykonywane w sposób abstrakcyjny lub niezależny od procesów inwestycyjnych. Każda z nich jest realizowana wyłącznie w ramach operacji inwestycyjnych prowadzonych przez Spółkę i służy ich ocenie, przygotowaniu, monitorowaniu lub prawidłowej obsłudze. Bez kontekstu transakcyjnego czynności te nie pełniłyby żadnej funkcji ani nie mogłyby być wykonywane w sposób zgodny z ich przeznaczeniem. W konsekwencji usługi te stanowią element procesu zarządzania portfelem inwestycyjnym funduszy i są nierozerwalnie związane z transakcjami dokonywanymi przez fundusze, a ich wyodrębnienie jako usług odrębnych lub technicznych byłoby nieuzasadnione zarówno gospodarczo, jak i funkcjonalnie.

Wskazała Pani, że świadczone usługi tworzą odrębną całość, która wypełnia specyficzne i istotne funkcje dla procesu zarządzania portfelem funduszu. Charakter czynności wykonywanych przez Panią – obejmujących analizę aktywów, ocenę ryzyka inwestycyjnego i kredytowego, monitoring portfeli, przygotowywanie materiałów wykorzystywanych w procesie decyzyjnym oraz czynności administracyjno-prawne związane z realizacją inwestycji – powoduje, że są one wykonywane wyłącznie na potrzeby procesu inwestycyjnego i nie znajdują zastosowania w innych obszarach działalności Spółki.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że świadczone przez Panią usługi są ściśle związane z działalnością właściwą dla funduszy inwestycyjnych. Świadczy Pani usługi na rzecz Spółki, która z kolei świadczy kompleksową usługę zarządzania portfelem danego funduszu inwestycyjnego. Usługi świadczone przez Panią stanowią istotny element usługi zarządzania portfelem funduszy inwestycyjnych i są realizowane na poszczególnych etapach zarządzania, w tym:

a)    wybór instrumentów do portfela – ocenia Pani ryzyko kredytowe emitentów oraz emitowanych przez nich instrumentów, określa prawdopodobieństwo niewywiązania się emitentów z zobowiązań finansowych za pomocą przeprowadzenia analizy ratingowej poprzez przygotowanie modeli finansowych w różnych scenariuszach, bierze udział w komitetach inwestycyjnych prezentując istotne aspekty analizowanych transakcji.

b)    proces nabycia lub sprzedaży instrumentów do portfela – strukturyzuje Pani kluczowe warunki transakcyjne, współpracuje z zewnętrznymi doradcami w ramach tworzenia Warunków Emisji Obligacji, które są nabywane do portfela, strukturyzuje warunki sprzedaży.

c)    proces monitoringu instrumentów w portfelu – analizuje Pani przesyłane przez emitenta dokumenty finansowe i projektowe w trakcie życia instrumentu, dokonuje ich syntezy i podejmuje odpowiednie kroki zgodnie z wewnętrznymi procedurami np. może wnioskować o dyskusję na Komitecie Inwestycyjnym.

d)    proces dostarczania informacji dla wyceny instrumentów – dostarcza Pani do towarzystwa funduszy inwestycyjnych informacje dotyczące bieżącej sytuacji kredytowej i finansowej emitenta, ocenę ratingową, przewidywania odnośnie oczekiwanych przepływów pieniężnych dla danego instrumentu, które są niezbędne dla periodycznej wyceny instrumentów przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych.

Na podstawie umowy zawartej ze Spółką, wymienione w opisie sprawy usługi, które Pani świadczy polegają na:

1)     analizuje Pani materiały, informacje, sprawozdania finansowe oraz projekcje finansowe dostarczone przez potencjalnych emitentów, pod względem określenia poziomu ryzyka kredytowego, ryzyka inwestycyjnego, które powstałoby w przypadku udzielenia finansowania temu podmiotowi (poprzez emisję instrumentów, które obejmowałyby fundusze zarządzane przez A).

Analiza obejmuje przygotowanie przez Panią Notatki Inwestycyjnej, która zawiera szereg elementów niezbędnych do podjęcia Decyzji Inwestycyjnej przez Komitet Inwestycyjny A, w tym:

i.   opis transakcji;

ii.  rekomendacja inwestycyjna;

iii.  opis i analiza pozycji rynkowej Emitenta;

iv.  analiza konkurencyjności produktów lub usług Emitenta;

v.   opis, kwantyfikacja ryzyka kredytowego poprzez nadanie Ratingu Kredytowego Emitenta i Emisji;

vi. opis, wyliczenie wartości zabezpieczenia obligacji;

vii. przygotowanie Modelu Finansowego;

viii.  analiza porównawcza wyników finansowych historycznych i planowanych z konkurencją;

 ix.  ocena wpływu programu inwestycyjnego na wyniki finansowe;

x.   analiza przepływów finansowych mających zagwarantować zwrot środków przez Emitenta do funduszy zarządzanych przez (…) i wiele innych elementów.

2)     współpraca z doradcami Emitentów polega na przekazywaniu wymagań odnośnie pakietu informacyjnego niezbędnego do przygotowania wewnętrznych materiałów na Komitet Inwestycyjny, egzekwowanie ich otrzymania w odpowiedniej jakości, przygotowywanie niezbędnych analiz rynkowych, płynnościowych i finansowych. Na etapie negocjowania brzmienia dokumentacji transakcyjnej współpracuje Pani z kancelariami prawnymi, które reprezentują Emitenta, jak również z kancelariami prawnymi, podatkowymi, które reprezentują interesy funduszy, które są zarządzane przez A.

3)     gromadzi Pani sprawozdania finansowe przesyłane przez Emitentów i analizuje je pod względem sprawdzenia, czy nie zmienił się poziom ryzyka inwestycyjnego, kredytowego (dokonuje aktualizacji Ratingów Emitenta i Emisji), sprawdza poziomy konwenantów (finansowych) określonych w Warunkach Emisji Obligacji. Wypełnia dla Emitentów kwartalne Karty Monitorowania. W przypadku stwierdzenia zmiany poziomu ryzyka (zwiększenia zmniejszenia) przygotowuje Pani Notatkę Monitorującą, która jest dyskutowana przez Komitet Inwestycyjny (…).

4)     bierze Pani udział w cyklicznych Komitetach przeglądowych organizowanych przez klientów Spółki (Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych), w trakcie których wyjaśnia i opisuje aktualny status transakcji, które znajdują się na portfelach Towarzystw. Równocześnie odpowiada na pytania/korespondencję ze strony Towarzystw odnośnie statusu płatności Emitentów również tych oczekiwanych, poziomu Ratingu Emitenta i Emisji oraz innych informacji, które Towarzystwa potrzebują do dokonania godziwej wyceny instrumentów na swoich portfelach.

5)     uczestniczy Pani w przygotowaniu prezentacji oraz pakietów informacyjnych (tzw. VDR – Virtual Data Room), które są udostępniane przez (…) w procesach pozyskiwania nowych środków inwestycyjnych dla istniejących oraz nowych funduszy. Pani wkład dotyczy opisu/analizy sposobu zarządzania ryzykiem inwestycyjnym przez A, jak również opisu i statystyk związanych z historycznymi transakcjami i aktualnym portfelem poszczególnych funduszy.

6)     wspiera Pani Departament Zarządzania Portfelami spółki A w innych zadaniach projektach, np. ostatnio zadania w zakresie rozwojem systemu IT (CRM).

7)     inne czynności jakie Pani świadczy na rzecz A związane z przedmiotem działalności Spółki to inne, niesprecyzowane we wcześniejszych punktach zadania pozostające funkcjonalnie związane z Pani działalnością na rzecz Spółki bezpośrednio powiązane z procesem zarządzania funduszami inwestycyjnymi i realizacją ich polityk inwestycyjnych, np. przygotowywanie dodatkowych analiz oraz ocen inwestycyjnych niezbędnych do podejmowania decyzji przez zarządzających, wsparcie zarządzających na etapie budowy, przeglądu i modyfikacji portfela, monitorowanie kluczowych wskaźników inwestycyjnych, parametrów ryzyka i zmian finansowych dotyczących podmiotów portfelowych itd.

Usługi te będą zatem podlegały zwolnieniu od podatku pod warunkiem, że spełnione będzie też kryterium podmiotowe. Drugim bowiem warunkiem określonym w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy jest warunek podmiotowy. Zwolnieniu o którym mowa powyżej podlegają usługi zarządzania świadczone na rzecz funduszy inwestycyjnych, alternatywnych funduszy inwestycyjnych i zbiorczych portfeli papierów wartościowych w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, a także usługi zarządzania portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych i alternatywnych funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią.

Pod pojęciem przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi należy rozumieć przepisy ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1034 ze zm.) – dalej jako u.f.i., a także akty wykonawcze wydane na podstawie przepisów tej ustawy.

Zgodnie z art. 1 u.f.i.:

W myśl art. 38 ust. 1 u.f.i.:

Jak stanowi art. 39 ust. 1 u.f.i.:

Natomiast według art. 5 u.f.i.:

Z kolei na mocy art. 2 pkt 9 u.f.i.:

Zgodnie zaś z treścią art. 2 pkt 7 u.f.i.:

U.f.i. wyraźnie rozróżnia więc pojęcie „funduszu inwestycyjnego” oraz „funduszu zagranicznego”.

Zagraniczne alternatywne fundusze inwestycyjne zostały zdefiniowane w u.f.i. pod pojęciem „unijnego AFI”.

Zgodnie z art. 2 pkt 10b u.f.i.:

Natomiast na potrzeby u.f.i. za alternatywny fundusz inwestycyjny uznaje się fundusze inwestycyjne typu „specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty” oraz „fundusz inwestycyjny zamknięty” (art. 3 ust. 4 pkt 2 u.f.i.) oraz alternatywną spółkę inwestycyjną (art. 8a ust. 1 u.f.i.).

Mając powyższe na uwadze, fundusze zagraniczne oraz unijne AFI nie mieszczą się w zakresie pojęciowym „fundusze inwestycyjne, alternatywne fundusze inwestycyjne (…) w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi”, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy.

Uwzględniając powyższe, ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy, mogą korzystać czynności zarządzania funduszami z siedzibą w Polsce. W konsekwencji powyższe zwolnienie nie znajdzie zastosowania do funduszy mających siedzibę za granicą.

Działalność alternatywnych funduszy inwestycyjnych jest regulowana przepisami ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi.

Zgodnie z art. 2 pkt 10a u.f.i.:

W myśl art. 3 ust. 1 u.f.i.:

Jak stanowi art. 3 ust. 4 u.f.i.:

Stosownie do art. 4 ust. 1 u.f.i.:

W myśl art. 4 ust. 1c u.f.i.

Według art. 45 ust. 1 u.f.i.:

Na podstawie art. 45 ust. 1a u.f.i.:

Zgodnie z art. 45a ust. 1 u.f.i.:

Jak stanowi art. 46 u.f.i.:

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że opisane we wniosku usługi świadczy Pani na rzecz A sp. z o.o. (dalej: Spółka). Spółka ta jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, z siedzibą działalności gospodarczej na terytorium Polski. Spółka jest podmiotem zarządzającym funduszami inwestycyjnymi, o których mowa w art. 3 ust. 1 o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Na podstawie umów o zarządzanie portfelami inwestycyjnymi zawartymi z towarzystwami funduszy inwestycyjnych Spółka świadczy usługi zarządzania portfelami funduszy inwestycyjnych zamkniętych, funduszy inwestycyjnych zamkniętych aktywów niepublicznych oraz unijnych AFI. Zaznaczyła Pani również, że usługi, które świadczy na rzecz A będące przedmiotem wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej odnoszą się wyłącznie do funduszy inwestycyjnych, których siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zatem również przesłanka podmiotowa uprawniająca do zastosowania zwolnienia od podatku dla wskazanych przez Panią usług zostanie spełniona.

Podsumowując stwierdzam, że usługi, których zakres został określony w opisie stanu faktycznego, świadczone przez Wnioskodawczynię na rzecz Spółki będą podlegały zwolnieniu przedmiotowemu od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy.

Tym samym Pani stanowisko oceniłem jako prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wskazuję, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Ponadto zauważam, że w złożonym wniosku kilkukrotnie wskazała Pani: „art. 43 pkt 12 lit. a) i b) ustawy” oraz „art. 43 ust. 12 pkt a) i b) ustawy”. Mając jednak na uwadze, że przedmiotem wniosku jest kwestia zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a) i b) ustawy uznałem to za oczywistą omyłkę pisarską.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.