Interpretacja 0112-KDIL1-1.4012.720.2025.2.EK

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest:

-     nieprawidłowe – w zakresie braku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT bezumownego korzystania z działek nr 1 oraz 2 (część pytania oznaczonego we wniosku nr 1);

-     prawidłowe – w zakresie braku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT bezumownego korzystania z działki nr 3 (część pytania oznaczonego we wniosku nr 1);

-     prawidłowe – w zakresie dokumentowania czynności bezumownego korzystania z działki nr 3 (w części dotyczącej pytania oznaczonego we wniosku nr 2).

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 29 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie:

-     braku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT bezumownego korzystania z działek nr 1, 2 oraz 3 (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

-     sposobu dokumentowania ww. czynności (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Uzupełnili go Państwo pismem z 6 listopada 2025 r. (wpływ 6 listopada 2025 r. za pośrednictwem systemu e-doręczenia oraz 12 listopada 2025 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Powiat jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Z dniem 1 stycznia 2017 r. – uwzględniając treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 Gmina Wrocław przeciwko Ministrowi Finansów oraz regulacje zawarte w ustawie z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego wszedł wraz ze swoimi jednostkami organizacyjnymi w centralizację rozliczeń podatku VAT, rozlicza i składa comiesięczne deklaracje VAT-7 do właściwego Urzędu Skarbowego.

Powiat, będący organem władzy publicznej, realizuje zadania nałożone na niego przepisami prawa, w tym w szczególności ustawą z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.

Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zadania te realizowane są przez Powiat jako czynności stanowiące działalność statutową, jak i na podstawie umów cywilnoprawnych stanowiących działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Na terenie Powiatu w Gminie i Mieście A położone są nieruchomości, które stanowiły własność Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę, ozn. nr działek 3, 1 i 2. Skarb Państwa – Starosta stał się wykonawcą uprawnień właścicielskich poprzez wygaszenie prawa trwałego zarządu przysługującego X. Skarb Państwa – Starosta przejął wskazane nieruchomości gruntowe niezabudowane z dniem protokolarnego ich przekazania w dniu (…) sierpnia 2020 r.

(…) września 2020 r. Starosta powziął informację, że na nieruchomościach 1 i 2 znajdowały się materiały budowlane oraz odpady (w tym wielkogabarytowe) składowane przez przedsiębiorcę, bez tytułu prawnego. W tym samym dniu wystosował pismo do przedsiębiorcy o przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez usunięcie wszystkich ruchomości znajdujących się na ww. działkach w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma. W piśmie znajdowała się informacja, że w przypadku nieusunięcia wskazanych przedmiotów adresat będzie ponosił odpowiedzialność z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości Skarbu Państwa, w szczególności w zakresie zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie. Adresat odebrał pismo (…) września 2020 r. Starosta ustalił, że okres bezumownego korzystania z działek obejmował zakres dat od (…) sierpnia 2020 r. do (…) czerwca 2021 r. Dodatkowo bezumowne korzystanie w tym przedziale czasowym obejmowało część działki nr 3, nieobjętej pismem z (…) września 2020 r. zobowiązującej do usunięcia z niej ruchomości.

Wobec powyższej sytuacji Powiat uznał, że należy wezwać przedsiębiorcę do uregulowania rekompensaty za bezumowne korzystanie z gruntu poprzez wystawienie noty księgowej z uwagi, że rekompensata za bezumowne korzystanie stanowi świadczenie będące odszkodowaniem, które nie podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług.

W ocenie Wnioskodawcy, w przyszłości w analogicznych stanach faktycznych należy rozróżniać dwie sytuacje:

1.  Jeżeli korzystanie z nieruchomości przez inny podmiot odbywać się będzie za zgodą Wnioskodawcy – wyraźną lub dorozumianą (np. poprzez milczące tolerowanie przez dłuższy czas takiego stanu), a w zamian za to Wnioskodawca będzie otrzymywać świadczenie pieniężne – wówczas mamy do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Tego rodzaju czynność będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT według właściwej stawki, a dokumentem księgowym będzie wówczas faktura.

2.  Natomiast w sytuacji, gdy korzystanie z nieruchomości następuje bez tytułu prawnego, bez wiedzy i zgody Wnioskodawcy, a Wnioskodawca podejmuje działania zmierzające do przywrócenia stanu zgodnego z prawem (np. poprzez wezwania do opuszczenia nieruchomości lub skierowanie sprawy na drogę sądową), wówczas żądanie zapłaty za bezumowne korzystanie z nieruchomości ma charakter roszczenia odszkodowawczego. Takie świadczenie nie spełnia definicji odpłatnego świadczenia usług, ponieważ brak jest stosunku zobowiązaniowego (umowy) pomiędzy stronami, a wypłata ma charakter restytucyjny – nie wynika z jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego. W takim przypadku żądana kwota nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, a jej dokumentowanie może następować za pomocą noty księgowej, jako że nie dochodzi do czynności opodatkowanej w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu sprawy

I.       Wniosek dotyczy stanu faktycznego. Przedmiotem wniosku nie jest opis zdarzenia przyszłego.

II.     Przedmiotem wniosku ma być przedstawiony stan faktyczny dotyczący bezumownego korzystania z nieruchomości ozn. nr działek 3, 1 i 2.

1.      Na pytanie: Na jakiej dokładnie podstawie przedsiębiorca korzystał z 3 działek przed dniem wygaszenia prawa trwałego zarządu przysługującego X? Czy na podstawie umowy cywilno-prawnej? Jeśli tak, to na jaki okres zawartej i pomiędzy kim dokładnie.

odpowiedzieli Państwo:

Brak było podstawy korzystania przez przedsiębiorcę z ww. działek przed dniem wygaszenia prawa trwałego zarządu przysługującemu X. Zgodnie z uzyskaną 3 listopada 2025 r. informacją z X, w stosunku do ww. działek nie zawierano umów oddających nieruchomości do korzystania.

2.      Na pytanie: Czy wezwali Państwo przedsiębiorcę do zapłaty „odszkodowania” za bezumowne korzystanie z gruntów (i jakich konkretnie?) Czy otrzymali już Państwo to odszkodowanie? Jeśli nie, to dlaczego. Jeśli tak, to kiedy.

odpowiedzieli Państwo:

Przedsiębiorca nie został wezwany do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntów, w związku z czym Skarb Państwa nie otrzymał tego odszkodowania. Brak naliczenia przedsiębiorcy kwoty za bezumowne korzystanie związany jest z brakiem pewności co do stawki podatku VAT jaka winna być naliczana.

3.      Na pytanie: Dlaczego informacja o bezumownym korzystaniu z części działki nr 3 nie została zawarta w piśmie Starosty z (…) września 2020 r.? Proszę wyjaśnić.

odpowiedzieli Państwo:

Informacja o bezumownym korzystaniu z części działki nr 3 nie została zawarta w piśmie Starosty z (…) września 2020 r. do przedsiębiorcy, z uwagi na brak wiedzy o zajętości terenu. Czynności kontrolne przeprowadzone w 2025 r. wykazały konieczność naliczenia opłaty za bezumowne korzystanie również tej części nieruchomości.

4.      Na pytanie: Jakie konkretnie działania podejmowali Państwo w odniesieniu do przedsiębiorcy, który bezumownie korzystał z części działki nr 3? Proszę opisać.

odpowiedzieli Państwo:

Nie zostały podjęte żadne działania na rzecz przedsiębiorcy z tytułu bezumownego korzystania z części działki nr 3.

5.      Na pytanie: Czy część działki nr 3 była bezumownie użytkowana przez przedsiębiorcę za Państwa wiedzą i zgodą? Czy otrzymali Państwo z tego tytułu jakiekolwiek wynagrodzenie od przedsiębiorcy? Proszę wyjaśnić.

odpowiedzieli Państwo:

Część działki nr 3 była bezumownie użytkowana przez przedsiębiorcę bez wiedzy i zgody Skarbu Państwa, w związku z czym Skarb Państwa nie otrzymał jakiegokolwiek wynagrodzenia od przedsiębiorcy.

6.      Na pytanie: W związku ze wskazaniem, że (…) września 2020 r. wystosowali Państwo pismo do przedsiębiorcy, jak również informacją, że okres bezumownego korzystania obejmował czas od (…) sierpnia 2020 r. do (…) czerwca 2021 r., proszę o wyjaśnienie:

a)     czy bezumowne korzystanie z 3 działek, o których mowa w opisie sprawy, zakończyło się (…) czerwca 2021 r.?

b)     do kiedy dokładnie trwało bezumowne korzystanie z ww. działek?

c)     jakie konkretnie działania podejmowali Państwo w odniesieniu do przedsiębiorcy, który bezumownie korzystał z 3 działek po dniu (…) września 2020 r.?

d)     jakie konkretnie działania podejmowali Państwo w odniesieniu do przedsiębiorcy, który bezumownie korzystał z 3 działek po dniu (…) czerwca 2021 r.?

e)     czy skierowali Państwo sprawy na drogę postępowania sądowego występując przeciwko przedsiębiorcy z roszczeniem o zakończenie bezumownego korzystania z działek? Jeśli tak, to kiedy miało to miejsce.

f)      czy podejmowali Państwo inne kroki w celu zakończenia bezumownego korzystania przez przedsiębiorcę z 3 ww. działek oprócz wystosowania pisma (…) września 2020 r.? Jeśli tak, to jakie, kiedy i w stosunku do których dokładnie działek?

odpowiedzieli Państwo:

a)     Bezumowne korzystanie z 3 działek, o których mowa powyżej zakończyło się (…) czerwca 2021 r.

b)     Bezumowne korzystanie z ww. działek trwało do (…) czerwca 2021 r..

c)     Nie były podejmowane działania w odniesieniu do przedsiębiorcy, który bezumownie korzystał z ww. działek po dniu (…) września 2020 r.

d)     Nie były podejmowane działania w odniesieniu do przedsiębiorcy, który bezumownie korzystał z ww. działek po dniu (…) czerwca 2021 r.

e)     Nie wystąpili Państwo na drogę postępowania sądowego przeciwko przedsiębiorcy z roszczeniem o zakończenie bezumownego korzystania z ww. działek.

f)      Nie podejmowali Państwo innych kroków w celu zakończenia bezumownego korzystania przez przedsiębiorcę z 3 ww. działek oprócz pisma z (…) września 2020 r.

Pytania (sformułowane ostatecznie w piśmie z 6 listopada 2025 r.)

1.  Czy wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu ozn. nr działek 3, 1 i 2, bez wiedzy i zgody, stanowi świadczenie mające charakter odszkodowania, które nie podlega regulacji zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?

2.  Czy w sytuacji kiedy wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu ozn. nr działek 3, 1 i 2, bez wiedzy i zgody, stanowić będzie świadczenie mające charakter odszkodowania i nie będzie podlegać regulacji zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, to udokumentować można je za pomocą noty księgowej?

Państwa stanowisko w sprawie (przedstawione ostatecznie w piśmie z 6 listopada 2025 r.)

Ad 1.

Powiat jest jednostką samorządu terytorialnego działającą na zasadach określonych w powszechnie obowiązujących przepisach prawa, w szczególności w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 107 ze zm.). Powiat posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność, w formach właściwych zarówno prawu publicznemu, jak i w węższym zakresie, w formach właściwych prawu prywatnemu, w szczególności zawierając umowy cywilnoprawne. Posiadanie statusu osoby prawnej i związane z nim aktywne występowanie w obrocie cywilnoprawnym skutkuje tym, iż powiat spełnia ustawowe przesłanki do uznania go za czynnego podatnika VAT (art. 15 ust. 1 i ust. 6 ustawy o VAT). W konsekwencji Powiat jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

„Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju”.

Wnioskodawca po przejęciu wskazanych nieruchomości gruntowych oraz powzięciu informacji o bezumownym korzystaniu przez przedsiębiorcę skierował pisemne wezwanie do opuszczenia nieruchomości oraz przywrócenia stanu zgodnego z prawem co do działek nr 1 i 2.

W stosunku do część działki nr 3, która również była bezumownie użytkowana przez przedsiębiorcę bez wiedzy i zgody Skarbu Państwa, nie zostały podjęte żadne działania na rzecz przedsiębiorcy z tytułu bezumownego korzystania.

Wzywając w piśmie skierowanym do przedsiębiorcy (co do działek nr 1 i 2) podkreślił, że przedsiębiorca ponosić będzie odpowiedzialność z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości. Między Wnioskodawcą a przedsiębiorcą nie zawarto żadnej umowy zobowiązaniowej mającej charakter odpłatności za świadczenie usługi, które podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Brak tytułu prawnego wskazuje, że przedsiębiorca korzysta z gruntu bez zgody właściciela zatem odszkodowanie stanowi rekompensatę za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością i wynikłe z tego tytułu szkody.

Biorąc pod uwagę powyższe Wnioskodawca uważa, że opisany stan faktyczny dot. bezumownego korzystania z nieruchomości ma charakter odszkodowania, które nie podlega regulacji ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Powyższe stanowisko własne dotyczy zarówno bezumownego korzystania z działek nr 1 i 2, jak i części działki nr 3.

Ad 2.

Wnioskodawca uważa, że opisany stan faktyczny dot. bezumownego korzystania z nieruchomości ma charakter odszkodowania, które nie podlega regulacji ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a dokument, który należy wystawić to nota księgowa. Powyższe stanowisko własne dotyczy zarówno bezumownego korzystania z działek nr 1 i 2, jak i części działki nr 3.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:

-     nieprawidłowe – w zakresie braku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT bezumownego korzystania z działek nr 1 oraz 2 (część pytania oznaczonego we wniosku nr 1);

-     prawidłowe – w zakresie braku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT bezumownego korzystania z działki nr 3 (część pytania oznaczonego we wniosku nr 1);

-     prawidłowe – w zakresie dokumentowania czynności bezumownego korzystania z działki nr 3 (w części dotyczącej pytania oznaczonego we wniosku nr 2).

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:

Natomiast na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Dostawa towarów i świadczenie usług na terytorium kraju, co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Świadczenie usług na gruncie podatku od towarów i usług ma szersze znaczenie niż świadczenie usług w rozumieniu potocznym. Stosownie do treści powołanych przepisów, każde świadczenie na rzecz osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, uznawane jest na gruncie ustawy za usługę. Zatem pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie.

Opodatkowaniu podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług. W związku z powyższym zaniechanie działania lub tolerowanie czynności lub sytuacji podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.

Ustawa nie definiuje, co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz dostawcy towaru lub świadczącego usługę oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

Zatem, aby dostawę towarów oraz świadczenie usług uznać za podlegającą opodatkowaniu musi istnieć związek pomiędzy dostawą tego towaru lub też świadczeniem usług oraz wypłaconym wynagrodzeniem. Tylko wówczas zapłata za ten towar lub usługę będzie stanowić podstawę opodatkowania dokonania danej czynności.

Warto w tym miejscu zauważyć, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I tak, przykładowo w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

Trybunał Sprawiedliwości UE wielokrotnie wypowiadał się, kiedy dane zdarzenie może zostać potraktowane jako podlegająca opodatkowaniu czynność. Zdarzenie takie jest traktowane jako podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, gdy:

·      istnieje stosunek prawny pomiędzy podmiotami, w ramach którego dochodzi do wymiany wzajemnych świadczeń (np. z jednej strony – czynność, a z drugiej – płatność za czynność);

·      istnieje możliwa do zdefiniowania czynność;

·      wynagrodzenie przekazywane jest w zamian za czynność i jest ekwiwalentne do wartości tej czynności;

·      odpłatność pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem;

·      istnieje podmiot będący beneficjentem czynności, inny niż wykonujący czynność.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Wobec powyższego dostawa towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.

Należy także zaznaczyć, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie zapłata (opłata, płatność, wynagrodzenie), co wynika wprost z art. 5 ust. 1 ustawy.

Jednocześnie wskazać należy, iż nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Ponadto należy zwrócić uwagę, że przepisy art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług stanowią implementację art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”.

Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą.

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy:

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

·      podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

·      podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie zauważyć należy, że przepisy podatkowe nie zawierają definicji odszkodowania, więc w tym zakresie należy posiłkować się przepisami prawa cywilnego.

Na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto, między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą, musi istnieć związek przyczynowy.

Zgodnie z treścią art. 415 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071), zwanej dalej Kodeksem cywilnym:

Natomiast w świetle art. 471 Kodeksu cywilnego:

Kodeks cywilny rozróżnia zatem dwa podstawowe rodzaje odpowiedzialności: kontraktową, która powstaje z mocy umowy i odnosi się do przypadków niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 Kodeksu cywilnego) oraz deliktową, czyli wynikającą z czynów niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego).

W świetle wyżej przytoczonych przepisów, na gruncie stosunków cywilnoprawnych, szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem, a szkodą. Brak tych przesłanek powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania.

Co do zasady obowiązek pokrycia szkody powstaje z uwagi na dokonanie czynności zabronionej (ex delicto) lub w wyniku niewykonania lub nieprawidłowego wykonania postanowień umowy (ex contracto).

Przepisy Kodeksu cywilnego regulują również kwestie bezumownego korzystania z cudzej rzeczy.

Jak stanowi art. 222 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 224 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Z kolei w oparciu o art. 225 Kodeksu cywilnego:

Z ww. regulacji wynika, że w sytuacji wytoczenia powództwa – przeciwko samoistnemu posiadaczowi w złej wierze – jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy oraz jest odpowiedzialny za jej stan. Ponadto spoczywa na nim obowiązek zwrotu pobranych od powyższej chwili pożytków, których nie zużył, jak również winny jest uiścić wartość tych, które zużył.

Zgodnie z dyspozycją art. 230 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 336 Kodeksu cywilnego:

O tym, czy bezumowne korzystanie z nieruchomości podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy decydują w każdym przypadku konkretne okoliczności sprawy.

Zauważyć należy, że z cytowanych wyżej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że przy określeniu, czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest określenie, czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone.

Analiza ww. przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy usługą i otrzymaną zapłatą.

Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest ustalenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia.

Czynność podlegająca opodatkowaniu powstaje w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Kluczowym elementem dla rozstrzygnięcia czy czynność podlega opodatkowaniu jest fakt istnienia zgody, chociażby nieformalnej, na korzystanie z przedmiotu.

W sytuacji zatem, gdy osoba trzecia korzysta z nieruchomości bez zgody jej właściciela, zasadne jest przyjęcie, że pomiędzy właścicielem nieruchomości i korzystającym bezumownie z tej nieruchomości nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne.

Świadczenie podatnika nieoparte na tytule prawnym wskazującym na istnienie obowiązku świadczenia usługi oraz wysokości wynagrodzenia – nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach z tego tytułu nie jest płatnością za świadczenie usługi, lecz rekompensatą za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością i wynikłe z tego tytułu szkody.

Inaczej należy jednak oceniać sytuację, gdy korzystający z nieruchomości użytkuje ją za zgodą właściciela (nawet dorozumianą) płacąc z tego tytułu określone kwoty, a także sytuację, kiedy właściciel rzeczy (np. nieruchomości) – z różnych względów – toleruje sytuację, w której przy braku formalnego stosunku prawnego, inny podmiot korzysta z należącej do niego rzeczy. W tych okolicznościach wynagrodzenie otrzymane przez właściciela z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy i na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji należy stwierdzić, że decydujące znaczenie dla opodatkowania lub nieopodatkowania bezumownego korzystania z nieruchomości bez zawiązywania stosunku zobowiązaniowego mają okoliczności faktyczne.

Co do zasady, sytuacja ta pozostaje poza opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Jeżeli jednak okoliczności wskazują na dorozumianą, milczącą zgodę właściciela nieruchomości na jej użytkowanie przez dotychczasowego użytkownika – czynność ta podlega opodatkowaniu jako świadczenie usług.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że:

·      Na terenie Powiatu w Gminie i Mieście A położone są nieruchomości, które stanowiły własność Skarbu Państwa reprezentowanego przez Starostę, ozn. nr działek 3, 1 i 2. Skarb Państwa – Starosta stał się wykonawcą uprawnień właścicielskich poprzez wygaszenie prawa trwałego zarządu przysługującego X – Starosta przejął wskazane nieruchomości gruntowe niezabudowane z dniem protokolarnego ich przekazania w dniu (…) sierpnia 2020 r.

·      (…) września 2020 r. Starosta i powziął informację, że na nieruchomościach 1 i 2 znajdowały się materiały budowlane oraz odpady (w tym wielkogabarytowe) składowane przez przedsiębiorcę, bez tytułu prawnego. W tym samym dniu wystosował pismo do przedsiębiorcy o przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez usunięcie wszystkich ruchomości znajdujących się na ww. działkach w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma. W piśmie znajdowała się informacja, że w przypadku nieusunięcia wskazanych przedmiotów adresat będzie ponosił odpowiedzialność z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości Skarbu Państwa, w szczególności w zakresie zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie. Adresat odebrał pismo (…) września 2020 r.

·      Informacja o bezumownym korzystaniu z części działki nr 3 nie została zawarta w piśmie Starosty z (…) września 2020 r. do przedsiębiorcy, z uwagi na brak wiedzy o zajętości terenu. Czynności kontrolne przeprowadzone w 2025 r. wykazały konieczność naliczenia opłaty za bezumowne korzystanie również tej części nieruchomości.

·      Starosta ustalił, że okres bezumownego korzystania z działek obejmował zakres dat od (…) sierpnia 2020 r. do (…) czerwca 2021 r. Dodatkowo bezumowne korzystanie w tym przedziale czasowym obejmowało część działki nr 3, nieobjętej pismem z (…) września 2020 r. zobowiązującej do usunięcia z niej ruchomości.

·      Brak było podstawy korzystania przez przedsiębiorcę z ww. działek przed dniem wygaszenia prawa trwałego zarządu przysługującemu X. Zgodnie z uzyskaną (…) listopada 2025 r. informacją z X, w stosunku do ww. działek nie zawierano umów oddających nieruchomości do korzystania.

·      Część działki nr 3 była bezumownie użytkowana przez przedsiębiorcę bez wiedzy i zgody Skarbu Państwa, w związku z czym Skarb Państwa nie otrzymał jakiegokolwiek wynagrodzenia od przedsiębiorcy.

·      Wobec powyższego uznali Państwo, że należy wezwać przedsiębiorcę do uregulowania rekompensaty za bezumowne korzystanie z gruntu poprzez wystawienie noty księgowej.

Na tle przedstawionego opisu sprawy Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu, tj. działek nr 3, 1 i 2, stanowi świadczenie mające charakter odszkodowania, które nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W pierwszej kolejności zauważam, że opisaną we wniosku sytuację, tj. bezumowne korzystanie z nieruchomości – należy rozpatrywać w kontekście art. 8 ust. 1 ustawy, a więc jako świadczenie usług, a nie – jak Państwo wskazali – dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.

Ponadto, jak zaznaczyłem już wcześniej, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie zapłata (opłata, płatność, wynagrodzenie), co wynika wprost z art. 5 ust. 1 ustawy.

W rozpatrywanej sytuacji kluczowe jest ustalenie, czy wyrazili Państwo zgodę (również dorozumianą) na korzystanie z gruntu, tj. działek nr 3, 1 i 2 oraz czy podjęli Państwo jakiekolwiek kroki celem odzyskania tych nieruchomości, w przypadku braku takiej zgody.

Przechodząc do oceny przedstawionego przez Państwa opisu sprawy w kontekście powołanych przepisów zauważam, że użytkowanie działek nr 1 i 2 odbywało się za domniemaną, dorozumianą Państwa zgodą. W okresie użytkowania przez przedsiębiorcę działek nr 1 i 2, tj. od (…) sierpnia 2020 r. do (…) czerwca 2021 r., mamy do czynienia z bezumownym korzystaniem z nieruchomości za Państwa zgodą. Wskazać bowiem należy, że poza pismem z (…) września 2020 r. skierowanym do przedsiębiorcy o przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez usunięcie wszystkich ruchomości znajdujących się na działkach nr 1 i 2 (w terminie 14 dni od otrzymania tego pisma) nie podjęli Państwo żadnych innych czynności, by odzyskać te nieruchomości od przedsiębiorcy.

Jak Państwo wprost wskazali:

·      Nie podjęli Państwo działań w odniesieniu do przedsiębiorcy, który bezumownie korzystał z działek nr 1 i 2 po dniu (…) września 2020 r. (tj. po dniu wystosowania do przedsiębiorcy pisma o przywrócenie stanu zgodnego z prawem).

·      Nie podjęli Państwo działań w odniesieniu do przedsiębiorcy, który bezumownie korzystał z ww. działek po dniu (…) czerwca 2021 r.

·      Nie wystąpili Państwo na drogę postępowania sądowego przeciwko przedsiębiorcy z roszczeniem o zakończenie bezumownego korzystania z ww. działek.

·      Nie podjęli Państwo innych kroków w celu zakończenia bezumownego korzystania przez przedsiębiorcę z ww. działek oprócz pisma z (…) września 2020 r.

·      Nie wezwali Państwo przedsiębiorcy do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntów, w związku z czym Skarb Państwa nie otrzymał tego odszkodowania.

Nie można więc zgodzić się z Państwa twierdzeniem, że działki nr 1 i 2 były wykorzystywane przez przedsiębiorcę bez Państwa wiedzy. Z opisu sprawy wynika bowiem jednoznacznie, że (…) września 2020 r. Starosta powziął informację, że na nieruchomościach 1 i 2 znajdowały się materiały budowlane oraz odpady (w tym wielkogabarytowe) składowane przez przedsiębiorcę, bez tytułu prawnego. Skoro więc wiedzieli Państwo, że ww. działki są bezumownie wykorzystywane przez przedsiębiorcę, lecz nie podjęli Państwo żadnych innych działań, by odzyskać te nieruchomości od przedsiębiorcy, to tolerowali Państwo tę sytuację. Powyższe potwierdza również fakt, że nie skierowali Państwo sprawy na drogę postępowania sądowego przeciwko przedsiębiorcy.

Ponadto jak wynika z opisu sprawy, uznali Państwo, że należy wezwać przedsiębiorcę do uregulowania rekompensaty za bezumowne korzystanie z gruntów poprzez wystawienie noty księgowej. Jednakże – jak wskazali Państwo w opisie sprawy – przedsiębiorca nie został wezwany do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z gruntów, w związku z czym Skarb Państwa nie otrzymał tego odszkodowania. Powyższe argumentują Państwo tym, że brak naliczenia przedsiębiorcy kwoty za bezumowne korzystanie związany jest z brakiem pewności co do stawki podatku VAT jaka winna być naliczana. W kontekście Państwa wyjaśnień należy jednak zauważyć, że bezumowne korzystanie z działek nr 1 i 2 zakończyło się (…) czerwca 2021 r., a od tej daty w stosunku do przedsiębiorcy nie podejmowali Państwo żadnych działań. Świadczy to o tym, że tolerowali Państwo zaistniałą sytuację.

W analizowanej sprawie związek między „oczekiwanym” przez Państwa wynagrodzeniem od przedsiębiorcy w odniesieniu do działek nr 1 i 2 a świadczeniem na rzecz przedsiębiorcy ma charakter na tyle bezpośredni i wyraźny, że można stwierdzić, że ww. wynagrodzenie nastąpi w zamian za to świadczenie, tj. usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.

Podsumowując stwierdzam, że w wyniku bezumownego korzystania z nieruchomości, tj. działek nr 1 i 2, świadczyli Państwo usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, która ze względu na swój charakter podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wobec tego świadczenie pieniężne za korzystanie przez przedsiębiorcę z ww. nieruchomości bez tytułu prawnego, lecz za Państwa dorozumianą zgodą, stanowi wynagrodzenie za świadczoną przez Państwa usługę, a nie świadczenie mające charakter odszkodowania.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie braku podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT bezumownego korzystania z działek nr 1 i 2 (część pytania oznaczonego we wniosku nr 1) oceniłem jako nieprawidłowe.

Dodatkowo bezumowne korzystanie obejmowało część działki nr 3 w okresie od (…) sierpnia 2020 r. do (…) czerwca 2021 r. Informacja o bezumownym korzystaniu z części działki nr 3 – jak wskazali Państwo w opisie sprawy – nie została zawarta w piśmie Starosty z (…) września 2020 r. do przedsiębiorcy, z uwagi na brak wiedzy o zajętości terenu. Czynności kontrolne przeprowadzone w 2025 r. wykazały konieczność naliczenia opłaty za bezumowne korzystanie również tej części nieruchomości. Część działki nr 3 była bezumownie użytkowana przez przedsiębiorcę bez wiedzy i zgody Skarbu Państwa, w związku z czym Skarb Państwa nie otrzymał jakiegokolwiek wynagrodzenia od przedsiębiorcy.

Jak Państwo wyjaśnili, to dopiero przeprowadzone w 2025 r. czynności kontrolne wykazały bezumowne korzystanie przez przedsiębiorcę również z tej nieruchomości (jej części), podczas gdy przejęcie przez Państwa działki nr 3 nastąpiło (…) sierpnia 2020 r. (tj. ok. 5 lat wcześniej niż czynności kontrolne), a bezumowne korzystanie z tej nieruchomości zakończyło się (…) czerwca 2021 r. (tj. ok. 4 lata wcześniej niż czynności kontrolne).

Z przedstawionych powyżej okoliczności sprawy wynika zatem, że o bezumownym korzystaniu z części działki nr 3 dowiedzieli się Państwo dopiero w roku 2025 r., a trwało ono od (…) sierpnia 2020 r. do (…) czerwca 2021 r. Tym samym skoro nie mieli Państwo wiedzy o bezumownym korzystaniu z ww. działki, i dowiedzieli się o nim po czasie bezumownego korzystania z tej działki nie można stwierdzić, że wyrazili Państwo zgodę (zarówno wyraźną, jak i dorozumianą) na korzystanie z tej nieruchomości.

W konsekwencji bezumowne korzystanie przez przedsiębiorcę z części działki nr 3 nie było świadczeniem usług, o którym mowa w art. 8 ustawy, gdyż pomiędzy Państwem a przedsiębiorcą korzystającym bezumownie z części działki nr 3 nie istniał żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny, w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne.

Zatem bezumowne korzystanie przez przedsiębiorcę z części działki nr 3 nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, i nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu, wymienionych w art. 5 ustawy, a tym samym nie podlega opodatkowaniu, gdyż w przedstawionych okolicznościach brak było Państwa zgody (zarówno wyraźnej, jak i dorozumianej) na zajęcie tej nieruchomości. Wobec tego świadczenie pieniężne za korzystanie przez przedsiębiorcę z ww. nieruchomości bez tytułu prawnego, bez Państwa zgody, nie stanowi wynagrodzenia za jakąkolwiek świadczoną przez Państwa usługę, lecz świadczenie mające charakter odszkodowania.

Państwa wątpliwości dotyczą także sposobu dokumentowania „wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu ozn. nr działek 3, 1 i 2”.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:

Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, że faktury są dokumentami sformalizowanymi. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla w sposób prawidłowy zdarzenie gospodarcze. Faktura potwierdza zaistniałe zdarzenia gospodarcze, a jej elementy formalne wymagane przez art. 106e ust. 1 ustawy, mają znaczenie dowodowe.

Z kolei na podstawie art. 87 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):

Jak wskazałem – bezumowne korzystanie z części działki nr 3 nie stanowi usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a zapłata z tego tytułu wynagrodzenia (rekompensaty) nie stanowi należności za jej wykonanie. Oznacza to, że w analizowanej sytuacji nie dojdzie do sprzedaży w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy, a więc i nie wystąpi obowiązek wystawienia faktury dokumentującej sprzedaż. Brak jest również obowiązku wystawienia przez Państwa rachunku, o którym mowa w art. 87 Ordynacji podatkowej.

Ponadto zauważam, że na gruncie przepisów dotyczących podatku VAT brak jest przeciwwskazań do wystawienia przez Państwa w odniesieniu do bezumownego korzystania z części działki nr 3 noty księgowej. Należy jednak zaznaczyć, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przepisami ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta regulacją tych przepisów.

Podsumowując stwierdzam, że w opisanej we wniosku sytuacji – mając na uwadze wskazane przepisy prawa oraz rozstrzygnięcie w zakresie pytania nr 1 w części dotyczącej działki nr 3 – bezumowne korzystanie nie powinno być dokumentowane fakturą, a innym dokumentem księgowym, np. notą księgową.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 w części dotyczącej działki nr 3 oceniłem jako prawidłowe.

Z kolei odnosząc się do zakresu zadanego przez Państwa pytania nr 2 w części dotyczącej działek nr 1 i 2, które jest uzależnione od rozstrzygnięcia w zakresie pytania nr 1 wskazuję, że nie udzielam odpowiedzi w powyższym zakresie w związku z uznaniem Państwa stanowiska w zakresie tej części pytania nr 1 za nieprawidłowe.

Jak wskazałem w odpowiedzi na pytanie nr 1 bezumowne korzystanie z nieruchomości przez przedsiębiorcę stanowi usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Natomiast odpowiedzi na pytanie nr 2 oczekiwali Państwo w sytuacji, gdy „wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu ozn. nr działek 3, 1 i 2, bez wiedzy i zgody, stanowić będzie świadczenie mające charakter odszkodowania i nie będzie podlegać regulacji zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług”.

Tym samym – wobec rozstrzygnięcia w zakresie pytania nr 1 i sformułowanego przez Państwa zakresu pytania nr 2 – nie udzielam odpowiedzi na pytanie nr 2 w części dotyczącej działek nr 1 i 2.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wskazuję, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Jednocześnie zaznaczam, że zakres złożonego wniosku wyznacza zadane przez Państwa pytanie (pytania). Wskazuję tym samym, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.