Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, świadcząc usługi szkoleniowe z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej. Szkolenia są kierowane głównie do pracowników wyznaczonych przez pracodawcę na podstawie przepisów Kodeksu pracy i innych aktów prawnych, aby spełniali obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Uczestnicy zdobywają…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 29 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów i usług dotyczący możliwości skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy dla świadczenia usług udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej realizowanych dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę do wykonywania obowiązków określonych w art. 2091 § 1 pkt 2 i 3 ustawy Kodeks pracy. Uzupełnił go Pan pismami z 6 grudnia 2025 r. (wpływ 6 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, opodatkowaną podatkiem liniowym (19%), będąc jednocześnie czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775, dalej: „ustawa o VAT”).
W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca świadczy usługi szkoleniowe obejmujące dwa zasadnicze obszary tematyczne:
- szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej,
- szkolenia z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym: instruktaż dotyczący zasad i procedur ewakuacji pracowników, szkolenia praktyczne z obsługi i użycia podręcznego sprzętu gaśniczego. Szkolenia są organizowane w dwóch formułach, w zależności od odbiorców i celu szkolenia:
a) szkolenia ogólne – skierowane do wszystkich pracowników przedsiębiorstw, instytucji lub placówek, które mają charakter edukacyjny i informacyjny.
Celem tych szkoleń jest podniesienie ogólnej świadomości z zakresu udzielania pierwszej pomocy oraz reagowania w sytuacjach zagrożenia pożarowego. Udział w tych szkoleniach nie wynika z przepisów prawa, lecz z decyzji pracodawcy lub potrzeb organizacyjnych;
b) szkolenia obowiązkowe – skierowane do pracowników wyznaczonych przez pracodawcę do realizacji zadań określonych w przepisach prawa, w szczególności w: art. 209¹ § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465), art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2057), § 44–45 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. 2003 r. nr 169 poz. 1650 z późn. zm.), w przypadku szkoleń realizowanych w placówkach oświatowych – § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach (Dz. U. 2003 r. nr 6 poz. 69).
W ramach tych szkoleń uczestnicy zdobywają wiedzę i umiejętności niezbędne do wykonywania obowiązków w zakresie udzielania pierwszej pomocy, reagowania w sytuacjach zagrożenia, prowadzenia ewakuacji oraz obsługi podręcznego sprzętu gaśniczego – zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach prawa.
Po ukończeniu szkolenia uczestnicy otrzymują zaświadczenia lub certyfikaty, które stanowią formalne potwierdzenie nabycia kwalifikacji niezbędnych do wykonywania powierzonych obowiązków. Szkolenia są prowadzone w formie zajęć teoretycznych i praktycznych, przy wykorzystaniu sprzętu dydaktycznego (m.in. fantomów, sprzętu gaśniczego, zestawów ratowniczych), przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe.
Szkolenia finansowane są przez podmioty zlecające (pracodawców). W przypadku szkoleń obowiązkowych uczestnictwo i finansowanie wynika bezpośrednio z przepisów prawa, natomiast w przypadku szkoleń ogólnych – z decyzji organizacyjnej pracodawcy lub zainteresowania uczestników.
Wnioskodawca zamierza kontynuować opisany zakres działalności w przyszłości, obejmując zarówno obecnie świadczone usługi szkoleniowe, jak i analogiczne szkolenia organizowane dla kolejnych podmiotów.
Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu sprawy
1. Pytanie: Od kiedy (data) i jaką dokładnie działalność gospodarczą (PKD) Pan prowadzi?
Odpowiedź: „Działalność gospodarczą prowadzę od dnia 7 maja 2019 r.
Przeważającym przedmiotem działalności jest: PKD 85.59.B – Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane. Dodatkowo w ramach działalności wpisane są następujące kody PKD:
· 33.12.Z – Naprawa i konserwacja maszyn,
· 46.90.Z – Sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana,
· 47.99.Z – Pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona poza siecią sklepową, straganami i targowiskami”.
2. Pytanie: Czy usługi w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej będzie Pan świadczył łącznie? Jeśli nie, proszę opisać, dlaczego.
Odpowiedź: „Usługi w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej mogę świadczyć łącznie, jednak nie zawsze realizuję je jednocześnie.
Decyzja o łączeniu obu obszarów zależy od potrzeb klienta oraz programu szkolenia – w niektórych przypadkach szkolenia dedykowane są wyłącznie jednemu zagadnieniu, co pozwala uczestnikom skupić się na konkretnych kompetencjach. Jeżeli jednak zakres szkolenia obejmuje oba tematy, jestem w stanie kompleksowo zrealizować szkolenie łączone, zarówno w formie teoretycznej, jak i praktycznej, dysponując odpowiednim sprzętem dydaktycznym”.
3. Pytanie: Czy uczestnikami usług świadczonych przez Pana w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej będą wyłącznie pracownicy wskazani przez pracodawcę? Jeśli nie tylko, proszę opisać kto jeszcze będzie brał udział w szkoleniach świadczonych przez Pana i na jakich zasadach.
Odpowiedź: „Uczestnikami usług szkoleniowych świadczonych przeze mnie w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej nie są wyłącznie pracownicy wskazani przez pracodawcę. Prowadzę szkolenia dla różnych grup uczestników, w zależności od wymogów prawnych, charakteru działalności oraz potrzeb organizacji.
1) Szkolenia dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę
Są to osoby formalnie wyznaczone przez pracodawcę do wykonywania obowiązków w zakresie:
· udzielania pierwszej pomocy,
· zwalczania pożarów,
· ewakuacji pracowników,
· użycia podręcznego sprzętu gaśniczego.
Udział wynika z obowiązków prawnych zgodnie z:
· art. 209¹ § 1 pkt 2–3 Kodeksu pracy,
· § 44–45 ogólnych przepisów BHP.
Szkolenia te mają charakter kształcenia zawodowego.
2) Szkolenia dla pozostałych pracowników (szkolenia ogólne, komercyjne)
Realizuję także szkolenia dla pracowników, którzy nie zostali formalnie wyznaczeni przez pracodawcę, lecz uczestniczą w nich:
· na wniosek pracodawcy,
· w celach edukacyjnych lub informacyjnych,
· dobrowolnie – jako element polityki BHP, CSR lub integracji.
Szkolenia te nie stanowią kształcenia zawodowego w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT.
3) Uczestnicy eventów, warsztatów i pokazów
Prowadzę eventy edukacyjne, podczas których uczestnikami są osoby dorosłe oraz dzieci. Celem jest promocja bezpieczeństwa, świadomości zagrożeń i podstawowych umiejętności ratowniczych.
4) Pracownicy placówek oświatowych
Szkolenia realizuję również dla pracowników szkół i placówek oświatowych, na podstawie § 21 rozporządzenia MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r., które obliguje pracodawcę do przeszkolenia personelu w zakresie udzielania pierwszej pomocy”.
4. Pytanie: Czy udział w szkoleniach prowadzonych przez Pana w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej, dla ww. uczestników wynika z obowiązku służbowego? Proszę opisać sytuację.
Odpowiedź:
1) „Udział wynikający z obowiązku służbowego (obowiązkowy)
Dotyczy uczestników, których skierowanie na szkolenie wynika bezpośrednio z przepisów prawa. Obejmuje to w szczególności:
a) pracowników wyznaczonych przez pracodawcę
Na podstawie art. 209¹ § 1 pkt 2 Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek:
· wyznaczyć pracowników do udzielania pierwszej pomocy,
· wyznaczyć pracowników do wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów oraz ewakuacji pracowników.
Ponadto § 44 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP nakłada obowiązek, aby obsługę punktów pierwszej pomocy pełnili pracownicy przeszkoleni w udzielaniu pierwszej pomocy;
b) pracowników, którzy muszą być zapoznani z przepisami ochrony przeciwpożarowej
Obowiązek ten wynika z:
· art. 4 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o ochronie przeciwpożarowej,
· § 6 pkt 6 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r.
– które wymagają zapoznania pracowników z przepisami PPOŻ oraz instrukcją bezpieczeństwa pożarowego;
c) pracowników placówek oświatowych, w tym nauczycieli
Zgodnie z § 21 rozporządzenia MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach, szkoła lub placówka ma obowiązek zapewnić pracownikom możliwość odbycia szkolenia w zakresie zasad udzielania pierwszej pomocy.
W praktyce oznacza to, że nauczyciele oraz inni pracownicy oświaty muszą posiadać przeszkolenie z pierwszej pomocy, ponieważ odpowiadają za bezpieczeństwo uczniów i podejmowanie działań w nagłych zdarzeniach. To również czyni ich udział obowiązkowym, a szkolenie — elementem kształcenia zawodowego, co jest zgodne z definicją z art. 44 rozporządzenia 282/2011 UE.
W ramach realizacji tych obowiązkowych szkoleń:
· prowadzę szkolenia kompleksowe obejmujące wymagany prawem zakres,
· lub działam jako podwykonawca, realizując część kursu dotyczącą pierwszej pomocy albo ochrony przeciwpożarowej.
2) Udział niewynikający z obowiązku służbowego (dobrowolny/fakultatywny)
Dotyczy uczestników, którzy:
· chcą podnieść kompetencje z własnej inicjatywy,
· biorą udział w szkoleniach edukacyjnych lub profilaktycznych,
· uczestniczą w warsztatach czy wydarzeniach komercyjnych niepowiązanych z ich obowiązkami zawodowymi.
W takich przypadkach udział jest fakultatywny i nie stanowi kształcenia zawodowego”.
5. Pytanie: Czy usługi świadczone przez Pana w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej są/będą usługami w zakresie kształcenia i wychowania, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT?
Odpowiedź: „Nie. Świadczone przeze mnie usługi w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej nie są i nie będą usługami w zakresie kształcenia i wychowania, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT”.
6. Pytanie: Czy posiada Pan/będzie Pan posiadał status jednostki objętej systemem oświaty w rozumieniu ustawy Prawo oświatowe, w zakresie kształcenia i wychowania? Jeśli tak, proszę wskazać z jakiego dokumentu to wynika.
Odpowiedź: „Nie posiadam”.
7. Pytanie: Czy świadcząc usługi w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej będzie Pan wykonywał je jako uczelnia, jednostka naukowa PAN lub instytut badawczy? Jeśli tak, proszę wskazać z jakiego dokumentu to wynika.
Odpowiedź: „Nie posiadam żadnego statusu, wpisu, decyzji administracyjnej ani dokumentu, który nadawałby mi taką formę prawną lub uprawniał do działania jako uczelni a, jednostka naukowa PAN lub instytut badawczy”.
8. Pytanie: Czy usługi świadczone przez Pana z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej są/będą usługami w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy?
Odpowiedź: „Szkolenia te pozostają w bezpośrednim związku z wykonywanym zawodem lub obowiązkami służbowymi uczestników. Uczestnikami są pracownicy wyznaczeni przez pracodawcę do udzielania pierwszej pomocy, zwalczania pożarów i ewakuacji, zgodnie z:
· art. 209¹ § 1 pkt 2 i 3 oraz § 3 Kodeksu pracy,
· art. 224 § 1–2 Kodeksu pracy,
· § 44–45 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP,
· art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej.
Pracownicy ci muszą posiadać odpowiednie przeszkolenie, aby wykonywać swoje obowiązki zawodowe. Celem szkoleń jest uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych.
Po ukończeniu szkolenia uczestnicy otrzymują certyfikat/zaświadczenie, które potwierdza nabycie kwalifikacji niezbędnych do wykonywania obowiązków służbowych. Szkolenia te są prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, takich jak:
· rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 44–45),
· rozporządzenie w sprawie szkolenia BHP z 27 lipca 2004 r. (ramowe programy, czas trwania, wymagania dotyczące treści),
· ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym (w zakresie udzielania pierwszej pomocy),
· ustawa o ochronie przeciwpożarowej (przygotowanie pracowników do działań przeciwpożarowych i ewakuacji),
· wytyczne Polskiej Rady Resuscytacji”.
9. Pytanie: Czy usługi świadczone przez Pana z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej pozostają w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem uczestników zajęć oraz czy dla wykonywania tego zawodu wymagane jest posiadanie odpowiednich kwalifikacji potwierdzonych dokumentami zdobywanymi na szkoleniu?
Odpowiedź: „Tak. Usługi szkoleniowe z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej pozostają w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem uczestników zajęć. Dla wykonywania powierzonych im obowiązków zawodowych wymagane jest posiadanie odpowiednich kwalifikacji oraz umiejętności, które są potwierdzane dokumentami wydawanymi po ukończeniu szkolenia. Uczestnikami szkoleń są w szczególności pracownicy wyznaczeni przez pracodawcę do realizacji ustawowych obowiązków w obszarze:
· udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej,
· wykonywania działań w zakresie ochrony przeciwpożarowej,
· przeprowadzania ewakuacji,
· obsługi podręcznego sprzętu gaśniczego.
Obowiązki te wynikają bezpośrednio z przepisów prawa pracy i przepisów szczególnych, w szczególności:
· art. 209¹ § 1 pkt 2 Kodeksu pracy,
· § 44 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP,
· art. 4 ust. 1 pkt 6 i 7 ustawy o ochronie przeciwpożarowej,
· § 6 pkt 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r.
· § 21 rozporządzenia MENiS z 31 grudnia 2002 r. (dla nauczycieli i pracowników oświaty).
Przepisy te nakładają na pracodawcę obowiązek wyznaczenia pracowników odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w zakładzie pracy oraz zapewnienia im odpowiedniego przeszkolenia. Oznacza to, że:
1) wykonywanie powierzonych funkcji wymaga posiadania odpowiednich kwalifikacji i umiejętności
Pracownik wyznaczony do działań z zakresu pierwszej pomocy, ewakuacji i ochrony przeciwpożarowej musi:
· znać procedury postępowania,
· posiadać umiejętności praktyczne,
· potrafić obsłużyć sprzęt gaśniczy,
· znać zasady ewakuacji i podstawowe zagrożenia występujące w zakładzie pracy.
Są to kompetencje stricte zawodowe, konieczne do wykonywania pracy zgodnie z prawem i zasadami BHP.
2) szkolenie umożliwia uzyskanie lub uaktualnienie tych kwalifikacji
Szkolenia prowadzone przeze mnie:
· odpowiadają wymaganym przez przepisy formom i zasadom szkolenia,
· obejmują treści niezbędne do realizacji powierzonych obowiązków,
· kończą się wydaniem zaświadczenia lub certyfikatu potwierdzającego nabycie kwalifikacji.
Dokument ten stanowi dowód spełnienia obowiązku pracodawcy oraz potwierdza, że pracownik posiada niezbędne kompetencje zawodowe w obszarze bezpieczeństwa.
3) szkolenia pozostają w bezpośrednim związku z zawodem i stanowiskiem pracy uczestników
Umiejętności zdobywane na szkoleniu są wykorzystywane przez pracowników w ramach codziennych obowiązków zawodowych – w tym w szczególności przez:
· pracowników wyznaczonych do pierwszej pomocy i PPOŻ,
· nauczycieli i pracowników oświaty,
· osoby wykonujące zawody, w których występuje ryzyko wypadków, zdarzeń chemicznych lub pożarowych,
· pracowników zakładów pracy, w których istnieje obowiązek posiadania przeszkolonej kadry zgodnie z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego.
Oznacza to, że szkolenia te nie mają charakteru ogólnego, rekreacyjnego czy hobbystycznego, lecz służą celom stricte zawodowym i są niezbędne w wykonywaniu pracy”.
10. Pytanie: Czy osoby biorące udział w szkoleniu mogą wykorzystać nabytą wiedzę w ramach wykonywanego zawodu? (w jaki sposób?)
Odpowiedź: „Tak. Osoby biorące udział w szkoleniach z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej wykorzystują nabytą wiedzę bezpośrednio w ramach wykonywanego zawodu. Umiejętności zdobyte podczas szkolenia są niezbędne do realizacji obowiązków służbowych wynikających z przepisów prawa oraz specyfiki stanowiska pracy. W szczególności uczestnicy wykorzystują zdobytą wiedzę w następujących obszarach:
1) Realizacja zadań służbowych wynikających z przepisów Kodeksu pracy
Zgodnie z art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy pracodawca ma obowiązek wyznaczyć pracowników odpowiedzialnych za:
· udzielanie pierwszej pomocy,
· wykonywanie działań w zakresie ochrony przeciwpożarowej,
· prowadzenie ewakuacji.
Osoby te po szkoleniu potrafią:
· prawidłowo ocenić stan poszkodowanego,
· udzielić pierwszej pomocy przedmedycznej do czasu przyjazdu ZRM,
· zastosować procedury resuscytacji, tamowania krwotoków, pozycji bezpiecznej, zadławień itp.,
· prowadzić działania w zakresie ewakuacji pracowników,
· obsługiwać podręczny sprzęt gaśniczy zgodnie z instrukcjami.
Są to czynności wykonywane w ramach ich obowiązków zawodowych, a nie w celach hobbystycznych czy prywatnych.
2) Zapewnienie bezpieczeństwa w miejscu pracy – obowiązek ustawowy
Wiedza nabyta na szkoleniu jest stosowana podczas:
· reagowania na nagłe zdarzenia w zakładzie pracy,
· identyfikowania zagrożeń,
· przeciwdziałania eskalacji wypadków i pożarów,
· organizowania i wspierania ewakuacji.
Wynika to z § 44 ogólnych przepisów BHP oraz z art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, które nakładają na pracowników konieczność znajomości procedur bezpieczeństwa.
3) Realizacja obowiązków wynikających z instrukcji bezpieczeństwa pożarowego
Zgodnie z § 6 pkt 6 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r., każdy pracownik powinien zostać zapoznany z przepisami ochrony przeciwpożarowej oraz treścią instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, a więc:
· wiedzieć, jak zachować się w przypadku pożaru,
· znać drogi ewakuacyjne i procedury alarmowe,
· umieć korzystać z podręcznego sprzętu gaśniczego.
Szkolenie przygotowuje uczestników do stosowania tych zasad w praktyce.
4) Pracownicy oświaty – wykorzystanie wiedzy w pracy z dziećmi i młodzieżą
Zgodnie z § 21 rozporządzenia MENiS z 2002 r., pracownicy szkół – w tym nauczyciele – muszą znać zasady udzielania pierwszej pomocy
W praktyce wykorzystują to:
· reagując na urazy i nagłe zachorowania uczniów,
· podczas dyżurów szkolnych,
· na wycieczkach, koloniach, wyjazdach edukacyjnych,
· przy ewakuacji budynku szkoły.
Jest to zatem wiedza wykorzystywana bezpośrednio w wykonywaniu czynności zawodowych.
5) Wykorzystanie wiedzy przez pracowników różnych branż
Wiedza zdobyta na szkoleniu jest wykorzystywana m.in. przez:
· pracowników produkcji,
· pracowników biurowych,
· pracowników służb technicznych,
· operatorów maszyn,
· pracowników magazynowych
· pracowników administracji publicznej.
W każdej z tych branż istnieje obowiązek stosowania procedur BHP, reagowania na zagrożenia i zapewnienia bezpieczeństwa innym pracownikom”.
11. Pytanie: Czy usługi świadczone przez Pana mają na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych?
Odpowiedź: „Tak. Usługi szkoleniowe z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej mają na celu uzyskanie oraz uaktualnienie wiedzy i umiejętności wykorzystywanych bezpośrednio do celów zawodowych. Szkolenia te realizują potrzeby zawodowe uczestników, ponieważ:
1) Przepisy prawa nakładają obowiązek posiadania aktualnej wiedzy w tych obszarach
Obowiązek szkolenia pracowników wynika m.in. z:
· art. 209¹ Kodeksu pracy,
· § 44 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP,
· art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej,
· § 6 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r.,
· § 21 rozporządzenia MENiS z 31 grudnia 2002 r. (pracownicy oświaty).
Przepisy wymagają, aby pracownicy wyznaczeni w zakładzie pracy posiadali aktualne, praktyczne umiejętności:
· udzielania pierwszej pomocy,
· prowadzenia ewakuacji,
· reagowania na zagrożenia pożarowe,
· obsługi podręcznego sprzętu gaśniczego,
· przestrzegania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego.
Oznacza to, że szkolenia muszą być cykliczne i aktualizowane – a więc służą uaktualnianiu wiedzy zawodowej.
2) Wiedza nabyta na szkoleniu jest niezbędna do wykonywania obowiązków służbowych
Uczestnicy wykorzystują wiedzę m.in. podczas:
· interwencji w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia,
· codziennego nadzoru nad bezpieczeństwem w miejscu pracy,
· pełnienia funkcji wyznaczonych przez pracodawcę,
· realizacji obowiązków wynikających z instrukcji bezpieczeństwa pożarowego,
· pracy z dziećmi i młodzieżą w placówkach oświatowych.
Nie są to działania teoretyczne, lecz element codziennej pracy zawodowej”.
12. Pytanie: Czy usługi są/będą usługami kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzonymi w formach i zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach? Jeżeli tak – proszę podać dokładną podstawę prawną (nazwy aktów prawnych oraz odpowiednie artykuły, paragrafy itp., bez przytaczania treści). Organ zaznacza: „Nie chodzi o przepisy ogólne nakładające obowiązek szkolenia, tylko o przepisy określające konkretne formy i zasady, np. program, godziny, tematykę, krąg adresatów, warunki organizatora.
Odpowiedź:
1. „Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów BHP (t. j. Dz. U. 2003 r. nr 169 poz. 1650, z późn. zm.)
· § 44 ust. 1–4 – określający wymagania dotyczące organizacji systemu pierwszej pomocy oraz konieczność wyznaczenia i przeszkolenia pracowników.
2. Standardy merytoryczne obowiązujące w szkoleniach z pierwszej pomocy
· Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) – aktualne wydanie,
· Wytyczne Polskiej Rady Resuscytacji (PRC),
Standardy te stanowią oficjalne wytyczne, na których opiera się program szkolenia i sposób prowadzenia zajęć.
II. Ochrona przeciwpożarowa – przepisy określające formy i zasady szkolenia
1. Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t .j. Dz. U. 2024 r. poz. 275)
· art. 4 ust. 1 pkt 6 i 7 – obowiązek zapoznania pracowników z przepisami p.poż oraz zasadami postępowania na wypadek pożaru.
2. Rozporządzenie MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (t. j. Dz.U. 2023 poz. 822)
· § 6 pkt 6 – instrukcja bezpieczeństwa pożarowego musi określać sposoby zapoznania pracowników z przepisami ppoż. i treścią instrukcji.
Instrukcja ta jest podstawą programu i zakresu szkolenia.
3. Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego danego obiektu (IBP)
Obowiązkowa na podstawie § 6 rozporządzenia MSWiA 2010. Określa:
· formę szkolenia,
· zakres tematyczny,
· częstotliwość zapoznawania pracowników,
· obowiązki organizatora.
Instrukcja jest odrębnym źródłem prawnym określającym zasady prowadzenia szkolenia w konkretnym obiekcie.
III. Przepisy dotyczące placówek oświatowych (nauczyciele, pracownicy szkół)
Rozporządzenie MENiS z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie BHP w szkołach i placówkach (t. j. Dz.U. 2020 poz. 1604):
- § 21
- Akt ten precyzuje krąg adresatów oraz zakres treści szkolenia”.
13. Pytanie: Czy jest/będzie Pan podmiotem, który uzyskał akredytację w rozumieniu ustawy Prawo oświatowe? Jeśli tak – czy szkolenia są objęte akredytacją? Proszę wskazać dokument.
Odpowiedź: „Nie. Nie jestem i nie będę podmiotem, który uzyskał akredytację”.
14. Pytanie: Czy usługi są/będą w całości albo co najmniej 70% finansowane ze środków publicznych (ustawa o finansach publicznych)?
Odpowiedź: „Szkolenia finansowane są przez pracodawców. Wyjątek – szkolenia realizowane dla instytucji publicznych. W sytuacjach, gdy szkolenia są wykonywane na rzecz instytucji publicznych (np. urzędy, szkoły, instytucje państwowe), ich finansowanie może pochodzić ze środków publicznych. Dotyczy to jednak wyłącznie tych pojedynczych zamówień, a nie całej mojej działalności”.
15. Pytanie: Kto dokładnie finansuje szkolenia? Czy wyłącznie pracodawca? Jeśli nie – proszę wskazać inny sposób finansowania.
Odpowiedź: „Szkolenia finansowane są przez pracodawców”.
16. Pytanie: Jeżeli szkolenia są finansowane (w całości lub ≥70%) ze środków publicznych – czy posiada/będzie Pan posiadał dokumentację potwierdzającą to finansowanie? Jakie to dokumenty i kto posiada ich oryginały?
Odpowiedź: „W takich przypadkach informację o tym pozyskuję z:
· publiczne zapytania ofertowe,
· OPZ (Opis Przedmiotu Zamówienia),
· umowa z instytucją na realizację szkolenia
Dokumenty te mogą wskazywać na finansowanie publiczne, ale mają charakter incydentalny, a nie systemowy”.
17. Pytanie: Czy głównym celem świadczonych usług jest osiąganie dodatkowego dochodu poprzez konkurencyjne wykonywanie czynności w stosunku do podmiotów niekorzystających ze zwolnienia?
Odpowiedź: „Nie. Głównym celem świadczonych przeze mnie usług nie jest osiąganie dodatkowego dochodu poprzez konkurowanie z podmiotami niekorzystającymi ze zwolnienia z podatku VAT. Moja działalność polega na realizacji ustawowych obowiązków pracodawców w zakresie:
· wyznaczania i szkolenia pracowników do udzielania pierwszej pomocy (art. 209¹ Kodeksu pracy),
· organizacji ochrony przeciwpożarowej, zapoznania pracowników z zasadami ppoż. i procedurami ewakuacyjnymi (ustawa o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r.),
· zapewnienia szkoleń BHP zgodnie z rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r.
Usługi te mają przede wszystkim charakter edukacyjny, instruktażowy i obowiązkowy, wynikający z przepisów prawa. Są nakierowane na zapewnienie bezpieczeństwa pracowników, spełnienie norm prawnych oraz prawidłowe wykonywanie obowiązków służbowych przez osoby wyznaczone”.
18. Pytanie: Czy świadcząc te usługi działa Pan pod kontrolą państwa? Na czym ta kontrola polega?
Odpowiedź: „Nie działam pod bezpośrednią, stałą kontrolą państwa w rozumieniu nadzoru instytucjonalnego nad działalnością szkoleniową. Moje usługi szkoleniowe nie wymagają licencji, zezwoleń ani wpisu do rejestrów podmiotów nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw oświaty lub inne organy administracji publicznej. Działalność ta nie jest objęta systemem oświaty, dlatego nie podlega nadzorowi pedagogicznemu ani kuratoryjnemu.
Kontrola pośrednia – wynikająca z obowiązków pracodawcy i organów nadzoru nad warunkami pracy. Choć moja działalność nie podlega nadzorowi regulacyjnemu, to organy państwowe mogą weryfikować efekty szkoleń poprzez kontrolę pracodawców, którzy mają obowiązek:
· wyznaczać i szkolić pracowników do udzielania pierwszej pomocy oraz wykonywania działań ppoż. i ewakuacji (art. 209¹ Kodeksu pracy),
· zapoznawać pracowników z przepisami BHP i PPOŻ (Kodeks pracy + ustawa o ochronie przeciwpożarowej),
· spełnić wymagania wynikające z rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (MSWiA 2010).
W związku z tym kontrola państwa dotyczy nie mnie jako szkolącego, lecz pracodawcy jako podmiotu odpowiedzialnego za realizację obowiązków ustawowych”.
Organy, które mogą weryfikować prawidłowość przeprowadzonych szkoleń (pośrednio)
1. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP)
Może kontrolować:
· czy pracodawca posiada dokumentację szkolenia,
· czy pracownicy mają wymagane kwalifikacje,
· czy został opracowany program szkolenia.
2. Państwowa Straż Pożarna (PSP)
Może sprawdzać:
· czy pracownicy zostali zapoznani z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego,
· czy odbyli szkolenie zgodne z § 6 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r.,
· czy spełnione są wymogi ustawy o ochronie przeciwpożarowej.
3. Inne organy w zależności od sektora (np. kuratorium – tylko w szkołach, ale kontroluje pracodawcę, nie usługodawcę)”.
19. Pytanie: Czy świadczy Pan usługi w oparciu o programy nauczania zaakceptowane przez właściwe instytucje państwowe?
Odpowiedź: „Nie są to „programy nauczania” w rozumieniu systemu oświaty (tj. nie podlegają zatwierdzaniu przez kuratora oświaty), lecz programy szkoleniowe wynikające bezpośrednio z przepisów prawa, które określają:
· co musi zawierać szkolenie,
· jak ma być prowadzone,
· jakie kompetencje uczestnik musi zdobyć,
· kto może prowadzić szkolenie
· do kogo jest ono adresowane.
1. Szkolenia z zakresu pierwszej pomocy przedmedycznej
Programy szkoleń realizuję na podstawie:
a) obowiązujących przepisów prawa:
· Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia BHP (Dz.U. 2024 poz. 1327) – Załącznik nr 1: Ramowe programy szkoleń (zawierają zakres pierwszej pomocy);
· Rozporządzenie MPiPS z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów BHP – § 44: obowiązki pracodawcy w zakresie pierwszej pomocy;
b) wytycznych merytorycznych uznawanych przez państwo:
· Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC);
· Wytyczne Polskiej Rady Resuscytacji (PRC).
Są to oficjalne, stosowane powszechnie standardy szkolenia, na których opiera się program pierwszej pomocy w Polsce (w tym w jednostkach systemu PRM).
2. Szkolenia z zakresu ochrony przeciwpożarowej i ewakuacji
Programy szkoleń wynikają z:
a) ustawy o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. 2024 poz. 275) – art. 4 ust. 1 pkt 6–7 – obowiązek zapoznania pracowników z przepisami ppoż. i zasadami postępowania;
b) rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków (Dz.U. 2023 poz. 822) – § 6 pkt 6 – obowiązek określenia w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego sposobów zapoznania pracowników;
c) rozporządzenia BHP z 27 lipca 2004 r. – Załącznik nr 1: obowiązkowe treści dotyczące PPOŻ i ewakuacji;
d) Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego danego obiektu (IBP)
Dokument ten – wymagany prawem – precyzuje:
· zakres przeszkolenia,
· sposób jego realizacji,
· grupę adresatów,
· częstotliwość zapoznawania pracowników”.
20. Pytanie: Czy ma Pan dowolność w zakresie kształtowania zasad swojego działania?
Odpowiedź: „Nie. W zakresie usług szkoleniowych z pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej nie posiadam pełnej dowolności w kształtowaniu zasad swojego działania. Zakres, forma, treść merytoryczna, sposób organizacji oraz wymagania wobec uczestników i prowadzącego są ściśle określone w obowiązujących przepisach prawa, w szczególności:
1. Działalność jest regulowana przez konkretne przepisy określające:
a) formy i zasady prowadzenia szkoleń BHP
– Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. (Dz.U. 2024 poz. 1327). Określa m.in.:
· rodzaje szkoleń (wstępne, okresowe),
· formy szkolenia (instruktaż, kurs, samokształcenie kierowane),
· ramowe programy szkoleń,
· minimalny zakres tematyki (m.in. pierwsza pomoc, PPOŻ, ewakuacja),
· obowiązki organizatora;
b) obowiązki pracodawcy dotyczące wyznaczania i szkolenia pracowników
– art. 209¹ Kodeksu pracy,
– art. 237³ Kodeksu pracy.
Przepisy te określają, kto musi zostać przeszkolony i w jakim celu;
c) zasady zapoznawania pracowników z ochroną przeciwpożarową
– ustawa o ochronie przeciwpożarowej (art. 4),
– rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. (Dz.U. 2023 poz. 822), w tym § 6 pkt 6: instrukcja bezpieczeństwa pożarowego musi określać sposób zapoznania pracowników – co determinuje program szkolenia;
d) standardy merytoryczne pierwszej pomocy
– wytyczne ERC oraz PRC nakładają obowiązek stosowania określonych procedur i metod nauczania.
2. Dowolność jest ograniczona również ze względu na cel szkolenia
Celem tych szkoleń jest:
· przygotowanie pracowników do realizacji obowiązków wynikających z prawa,
· zapewnienie bezpieczeństwa w zakładzie pracy,
· spełnienie wymogów kontrolowanych przez PIP i PSP.
Dlatego nie mogę modyfikować dowolnie:
· treści programowej,
· sposobu prowadzenia zajęć praktycznych,
· zakresu tematyki,
· częstotliwości szkolenia,
· grup odbiorców.
3. Mogę jedynie dostosować formę organizacyjną, ale zawsze w ramach przepisów
Moja działalność dopuszcza pewien zakres organizacyjnej swobody (np. wybór miejsca szkolenia, technik nauczania, narzędzi dydaktycznych), jednak:
· program,
· cele szkolenia,
· zakres merytoryczny,
· wymogi kwalifikacyjne,
· adresaci szkolenia
– są narzucone przez przepisy prawa”.
21. Pytanie: Czy Pana działania – w związku ze świadczeniem usług – wymagają akceptacji państwa? Jeśli tak – proszę wyjaśnić.
Odpowiedź: „Nie. Świadczenie przeze mnie usług szkoleniowych z zakresu pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej nie wymaga uzyskania akceptacji państwa w formie zezwoleń, licencji, rejestracji czy zatwierdzania programów szkoleniowych.
Nie jestem podmiotem objętym systemem oświaty, nie podlegam nadzorowi pedagogicznemu ani nie potrzebuję akredytacji kuratora oświaty. Jednocześnie moje działania muszą pozostawać zgodne z obowiązującymi przepisami prawa Choć nie wymaga się ode mnie formalnej „akceptacji” państwa, to prowadzenie szkoleń musi być zgodne z obowiązkowymi regulacjami, w szczególności:
· Kodeks pracy (art. 209¹ oraz art. 237³),
· Rozporządzenie MPiPS w sprawie ogólnych przepisów BHP (§ 44),
· Ustawa o ochronie przeciwpożarowej,
· Rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. (IBP – § 6 pkt 6),
· Wytyczne ERC i PRC w zakresie pierwszej pomocy.
Wymogi te dotyczą:
· zakresu programowego,
· form i zasad szkolenia,
· obowiązków pracodawcy i kwalifikacji uczestników,
· konieczności zapoznania pracowników z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego,
· przygotowania osób wyznaczonych do działań PPOŻ i ewakuacji.
Oznacza to, że państwo nie wydaje zgody na prowadzenie szkoleń, ale reguluje szczegółowo, jak te szkolenia muszą wyglądać.
Weryfikacja może następować pośrednio – poprzez kontrolę pracodawców Organy państwowe nie kontrolują mojej działalności jako usługodawcy, lecz:
1. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) może weryfikować, czy pracodawca przeszkolił pracowników zgodnie z przepisami i została sporządzona dokumentacja po szkoleniu,
2. Państwowa Straż Pożarna (PSP) może w trakcie kontroli sprawdzić, czy pracownicy:
· zostali zapoznani z instrukcją bezpieczeństwa pożarowego,
· odbyli wymagane szkolenia PPOŻ i ewakuacyjne”.
Pytanie
Czy świadczone przez Wnioskodawcę usługi szkoleniowe z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej (obejmujące szkolenia z ewakuacji oraz obsługi podręcznego sprzętu gaśniczego), realizowane dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę do wykonywania obowiązków określonych w art. 209¹ § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465), stanowią usługi kształcenia zawodowego w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775) i w konsekwencji korzystają ze zwolnienia od podatku VAT?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej (obejmujące szkolenia z ewakuacji oraz obsługi podręcznego sprzętu gaśniczego), prowadzone dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę zgodnie z art. 209¹ § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465), stanowią usługi kształcenia zawodowego w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775) i korzystają ze zwolnienia od podatku VAT.
Szkolenia te są prowadzone w formach i na zasadach określonych w odrębnych przepisach, tj.: art. 209¹ Kodeksu pracy, art. 4 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, § 44–45 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów BHP.
Zgodnie z tymi regulacjami, pracodawca ma obowiązek wyznaczyć i przeszkolić pracowników w zakresie udzielania pierwszej pomocy, zwalczania pożarów i przeprowadzania ewakuacji. Celem tych szkoleń jest nabycie lub uaktualnienie kwalifikacji niezbędnych do wykonywania obowiązków zawodowych w miejscu pracy. Szkolenia kończą się uzyskaniem zaświadczenia lub certyfikatu, który potwierdza nabycie kwalifikacji zawodowych wymaganych przepisami prawa. Są one finansowane przez pracodawcę w ramach jego ustawowych obowiązków.
W konsekwencji, spełnione są wszystkie przesłanki zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy o VAT, tj.: usługi mają charakter kształcenia zawodowego, są prowadzone w formach przewidzianych w odrębnych przepisach, są finansowane przez pracodawcę.
Stanowisko Wnioskodawcy jest zgodne z utrwaloną linią interpretacyjną organów podatkowych, w szczególności z interpretacją indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 listopada 2023 r., sygn. 0112-KDIL3.4012.588.2023.2.NW, w której potwierdzono, że szkolenia z zakresu pierwszej pomocy prowadzone dla osób zobowiązanych przepisami prawa korzystają ze zwolnienia z VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z powyższych uregulowań wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Z uwagi na powyższe unormowania, pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;
- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Opodatkowaniu zatem podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług. W związku z powyższym zaniechanie działania lub tolerowanie czynności lub sytuacji podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.
Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:
· po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
· po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.
I tak, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Natomiast na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług stawki obniżone lub zwolnione od podatku. Zastosowanie obniżonej stawki podatku lub zwolnienia od podatku, jak odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi świadczone przez
a) jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w zakresie kształcenia i wychowania,
b) uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze, w zakresie kształcenia
– oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.
Z uregulowania zawartego w wyżej cytowanym art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy wynika, że zwolnienie od podatku od towarów i usług obejmuje usługi w zakresie kształcenia i wychowania świadczone przez jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy Prawo oświatowe oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.
Ze zwolnienia wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. b ustawy, mogą korzystać uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze, o ile świadczone przez te podmioty usługi są usługami kształcenia.
Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26:
a) prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub
b) świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe – wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, lub
c) finansowane w całości ze środków publicznych
- oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.
Zatem, aby świadczone usługi mogły korzystać ze zwolnienia, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, muszą być uznane za usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego oraz spełniać jeden z warunków określonych w lit. a-c powyższego przepisu. Powołane wyżej przepisy prawa podatkowego przewidują zwolnienie dla usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzonych w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub świadczonych przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów Prawo oświatowe – wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją lub finansowanych w całości ze środków publicznych.
Z kolei, jak wynika z treści art. 43 ust. 17 ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Stosownie do art. 43 ust. 17a ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
Określenie „ścisły związek” oznacza, że do wykonania usługi podstawowej niezbędna jest dostawa towarów lub świadczenie usług pomocniczych, przy czym nie może to być jakikolwiek związek, lecz relacja o charakterze wskazującym na nieodzowność tych ostatnich dla prawidłowego przebiegu podstawowej usługi.
Aby ustalić, czy dana czynność ma ścisły związek z usługami podstawowymi, należy zastosować w pierwszym rzędzie wykładnię językową przepisu posiłkując się w tym zakresie definicją słownikową.
Zgodnie z Małym Słownikiem Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994, s. 1170), „związek” to stosunek różnych elementów łączących się ze sobą, wpływających na siebie, oddziaływających na siebie; spójność, łączność, powiązanie.
Przepisy krajowe, jak i europejskie, nie definiują usług „ściśle związanych”. Niemniej jednak, z art. 43 ust. 17 ustawy wynika, że nie dotyczą one usług, które nie są niezbędne do wykonania usługi podstawowej lub których głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników nie korzystających z takiego zwolnienia.
Jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 832):
Zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.
Zgodnie z § 3 ust. 8 ww. rozporządzenia:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, stosuje się do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
W świetle § 3 ust. 9 ww. rozporządzenia:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
a) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, lub
b) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Powołane przepisy przewidują zwolnienie od podatku dla usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzonych w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub świadczonych przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją lub finansowanych w całości ze środków publicznych.
Co więcej, przepisy przewidują zwolnienie dla usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego finansowanych w co najmniej 70% ze środków publicznych oraz świadczenia usług i dostawy towarów ściśle z tymi usługami związanych. Dla zastosowania przedmiotowych zwolnień istotne jest uznanie danej usługi za usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania, a następnie spełnienie dodatkowych warunków wynikających z niniejszego przepisu, tj. prowadzenie danego szkolenia w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub uzyskanie akredytacji na dany rodzaj szkolenia lub finansowanie danego szkolenia w całości ze środków publicznych lub też finansowanie danego szkolenia w co najmniej 70% ze środków publicznych.
Wskazane wyżej regulacje stanowią implementację prawa unijnego, gdyż w świetle art. 132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:
Państwa członkowskie zwalniają kształcenie dzieci lub młodzieży, kształcenie powszechne lub wyższe, kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie.
W tym kontekście wskazać należy – co wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – że zakres zwolnień przewidzianych w Dyrektywie 2006/112/WE Rady nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Czynności zwolnione zgodnie z Dyrektywą 2006/112/WE Rady stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a ich ujednolicona interpretacja ma służyć unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku od wartości dodanej w poszczególnych państwach członkowskich. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 Szóstej Dyrektywy 2006/112/WE Rady powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika” (wyrok TSUE z dnia 19 listopada 2009 r. C-461/08 w sprawie Don Bosco Onroerend Goed BV).
Ponadto należy zaznaczyć, że 1 lipca 2011 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Rady (UE) Nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77/1). Rozporządzenie to wiąże wszystkie państwa członkowskie i jest stosowane bezpośrednio.
Definicja kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego zawarta w art. 44 tego rozporządzenia określa, że:
Usługi w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zapewnione na warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 2006/112/WE Rady obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania nie ma w tym przypadku znaczenia.
W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 wyrażony został pogląd, iż pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 Dyrektywy 77/388/EWG powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwo od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika. Również w wyroku z 20 czerwca 2002 r. w sprawie C-287/00 Trybunał w swym orzeczeniu wskazał, jak należy interpretować zwolnienia przedmiotowe w VAT uregulowane w Dyrektywie 77/388/EWG. W wyroku tym podkreślono, że pojęcia używane do doprecyzowania zakresu zwolnienia powinny być interpretowane ściśle m.in. dlatego, że zwolnienia stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania i choćby z tych przyczyn muszą być interpretowane jednolicie.
Z opisu sprawy wynika, że:
- prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą i jest Pan czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług;
- w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy Pan usługi szkoleniowe obejmujące:
Ø szkolenia z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej,
Ø szkolenia z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym: instruktaż dotyczący zasad i procedur ewakuacji pracowników, szkolenia praktyczne z obsługi i użycia podręcznego sprzętu gaśniczego;
- po ukończeniu szkolenia uczestnicy otrzymują zaświadczenia lub certyfikaty, które stanowią formalne potwierdzenie nabycia kwalifikacji niezbędnych do wykonywania powierzonych obowiązków;
- szkolenia są prowadzone w formie zajęć teoretycznych i praktycznych, przy wykorzystaniu sprzętu dydaktycznego (m.in. fantomów, sprzętu gaśniczego, zestawów ratowniczych), przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie zawodowe.
Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy świadczone przez Pana usługi szkoleniowe z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej (obejmujące szkolenia z ewakuacji oraz obsługi podręcznego sprzętu gaśniczego), realizowane dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę do wykonywania obowiązków określonych w art. 209¹ § 1 pkt 2 i 3 ustawy – Kodeks pracy, stanowią/będą stanowić usługi kształcenia zawodowego w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy i w konsekwencji korzystają ze zwolnienia od podatku VAT.
Dokonując oceny, czy świadczone przez Pana usługi objęte zapytaniem korzystają/mogą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT, należy w pierwszej kolejności zbadać, czy spełnione są warunki określone w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy, gdyż przepis art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy zwalnia od podatku usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego inne niż wymienione w pkt 26.
Skoro, jak wynika z opisu sprawy:
· nie posiada/nie będzie Pan posiadał statusu jednostki objętej systemem oświaty w rozumieniu ustawy Prawo oświatowe,
· nie posiada Pan żadnego statusu, wpisu, decyzji administracyjnej ani dokumentu, który nadawałby Panu taką formę prawną lub uprawniał do działania jako uczelnia, jednostka naukowa PAN lub instytut badawczy
– to należy stwierdzić, że świadczone przez Pana usługi szkoleniowe z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej realizowane dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę do wykonywania obowiązków określonych w art. 209¹ § 1 pkt 2 i 3 ustawy – Kodeks pracy, nie korzystają/nie będą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy, bowiem nie spełnia Pan przesłanki podmiotowej określonej w tym przepisie.
Przechodząc do kwestii oceny, czy realizowane przez Pana ww. czynności można rozpatrywać w kategoriach zwolnienia od podatku w kontekście art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy lub § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień, należy rozstrzygnąć, czy mamy do czynienia z usługami kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego, co stanowi podstawową przesłankę warunkującą zastosowanie tego zwolnienia, a następnie czy zostały spełnione dodatkowe warunki wynikające z niniejszych przepisów, tj. – zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 – prowadzenie danego szkolenia w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub uzyskanie akredytacji na dany rodzaj szkolenia czy też finansowanie danego szkolenia w całości ze środków publicznych, bądź – zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia – finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych.
Mając na uwadze powyższe, dokonując wykładni ww. przepisów przez pryzmat definicji usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania, określonej w art. 44 ww. rozporządzenia, należy mieć na uwadze dosłowne brzmienie tych przepisów.
Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN (dostępnym w Internecie), użyte w art. 44 rozporządzenia słowo „bezpośredni” oznacza „dotyczący kogoś lub czegoś wprost”, słowo „branża” oznacza „gałąź produkcji lub handlu obejmująca towary lub usługi jednego rodzaju”, natomiast słowo „zawód” oznacza „wyuczone zajęcie wykonywane w celach zarobkowych”.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że przez kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie zawodowe, o których mowa w ww. przepisach, obejmujące nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, należy rozumieć takie kształcenie, w wyniku którego dana osoba podnosi swoje kwalifikacje, a bezpośrednio po jej ukończeniu jest w stanie podjąć pracę zarobkową, lub wykonywać określony zawód.
Jak wyżej wskazano przepisy prawa podatkowego przewidują zwolnienie dla usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzonych w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów Prawo oświatowe wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją lub finansowane w całości lub w części ze środków publicznych.
Przy czym odesłanie w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy, do „odrębnych przepisów” odnosić się może wyłącznie do przepisów, które określają formy i zasady usług szkoleniowych w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego. Odrębne przepisy określające formy i zasady to przepisy, z których wynika np. program szkolenia, ilość godzin szkolenia, tematyka, krąg osób objętych szkoleniem, warunki, jakie musi spełnić organizator kształcenia.
Natomiast zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. b ustawy, względem usługi, która stanowi usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, ma zastosowanie pod warunkiem, że usługa ta jest świadczona przez podmiot, który uzyskał akredytację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.
Należy zwrócić uwagę, że przewidziany w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy oraz w § 3 ust. 1 pkt 14 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. wymóg finansowania usług w określonej wysokości ze środków publicznych jest spełniony w przypadku, gdy rzeczywistym (w znaczeniu ekonomicznym) źródłem finansowania tej usługi są środki publiczne.
W opisie sprawy wskazał Pan, że:
· w ramach szkoleń uczestnicy zdobywają wiedzę i umiejętności niezbędne do wykonywania obowiązków w zakresie udzielania pierwszej pomocy, reagowania w sytuacjach zagrożenia, prowadzenia ewakuacji oraz obsługi podręcznego sprzętu gaśniczego – zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach prawa;
· uczestnikami szkoleń są pracownicy wyznaczeni przez pracodawcę do udzielania pierwszej pomocy, zwalczania pożarów i ewakuacji, którzy muszą posiadać odpowiednie przeszkolenie, aby wykonywać swoje obowiązki zawodowe;
· celem szkoleń jest uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych;
· usługi szkoleniowe z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej pozostają w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem uczestników zajęć.
Zatem, z uwagi na powyższe Pana wskazania, należy stwierdzić, że świadczone przez Pana usługi szkoleniowe z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej realizowane dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę do wykonywania obowiązków określonych w art. 209¹ § 1 pkt 2 i 3 ustawy – Kodeks pracy, spełniają/będą spełniać definicję kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego.
W konsekwencji, zostanie spełniony pierwszy z warunków uprawniających do zwolnienia od podatku VAT świadczonych przez Pana ww. usług, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy oraz § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia.
Ponownego podkreślenia wymaga, że treść przepisu art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, przewiduje zwolnienie od podatku VAT dla usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzonych w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub świadczonych przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów Prawo oświatowe wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją lub finansowanych w całości ze środków publicznych.
W konsekwencji, w pierwszej kolejności należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy.
Odnosząc się do usług szkoleniowych z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej świadczonych przez Pana dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę do wykonywania obowiązków określonych w art. 2091 § 1 pkt 2 i 3 ustawy Kodeks pracy – stwierdzić należy, że obowiązek przeszkolenia podwładnych w zakresie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy nałożony został na pracodawcę ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 722 ze zm.).
Zgodnie z art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy:
Pracodawca jest obowiązany:
1) zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników;
2) wyznaczyć pracowników do:
a) udzielania pierwszej pomocy,
b) wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników;
3) zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi w szczególności w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony przeciwpożarowej.
Na podstawie § 2 ww. artykułu:
Działania, o których mowa w § 1, powinny być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników i innych osób przebywających na terenie zakładu pracy oraz rodzaju i poziomu występujących zagrożeń.
W myśl § 3 cyt. artykułu:
Liczba pracowników, o których mowa w § 1 pkt 2, ich szkolenie oraz wyposażenie powinny uwzględniać rodzaj i poziom występujących zagrożeń.
Zgodnie z art. 224 § 1 Kodeksu pracy:
Pracodawca prowadzący działalność, która stwarza możliwość wystąpienia nagłego niebezpieczeństwa dla zdrowia lub życia pracowników, jest obowiązany podejmować działania zapobiegające takiemu niebezpieczeństwu.
W myśl art. 224 § 2 ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w § 1, pracodawca jest obowiązany zapewnić:
1) odpowiednie do rodzaju niebezpieczeństwa urządzenia i sprzęt ratowniczy oraz ich obsługę przez osoby należycie przeszkolone;
2) udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanym.
Według art. 237³ § 1 Kodeksu pracy:
Nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Zagadnienia związane z ochroną przeciwpożarową, reguluje ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 188).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 6 i 7 powołanej wyżej ustawy:
Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany:
6. zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi,
7. ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.
Stosownie do treści § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t. j. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.):
Rozporządzenie określa ogólnie obowiązujące przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładach pracy, w szczególności dotyczące:
1) obiektów budowlanych, pomieszczeń pracy i terenu zakładów pracy;
2) procesów pracy;
3) pomieszczeń i urządzeń higienicznosanitarnych.
Zgodnie z § 44 cytowanego wyżej rozporządzenia:
1. Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom sprawnie funkcjonujący system pierwszej pomocy w razie wypadku oraz środki do udzielania pierwszej pomocy. W szczególności pracodawca powinien zapewnić:
1) punkty pierwszej pomocy w wydziałach (oddziałach), w których są wykonywane prace powodujące duże ryzyko wypadku lub związane z wydzielaniem się par, gazów albo pyłów substancji sklasyfikowanych jako stwarzające zagrożenie ze względu na ostre działanie toksyczne;
2) apteczki w poszczególnych wydziałach (oddziałach) zakładu pracy.
2. Ilość, usytuowanie i wyposażenie punktów pierwszej pomocy i apteczek powinny być ustalone w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, z uwzględnieniem rodzajów i nasilenia występujących zagrożeń.
3. Obsługa punktów i apteczek, o których mowa w ust. 1, na każdej zmianie powinna być powierzana wyznaczonym pracownikom, przeszkolonym w udzielaniu pierwszej pomocy.
4. W punktach pierwszej pomocy i przy apteczkach, w widocznych miejscach, powinny być wywieszone instrukcje o udzielaniu pierwszej pomocy w razie wypadku oraz wykazy pracowników, o których mowa w ust. 3.
5. Punkty pierwszej pomocy i miejsca usytuowania apteczek powinny być odpowiednio oznakowane, zgodnie z Polską Normą, i łatwo dostępne.
Szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy nie mogą odbywać się w zupełnie dowolnej formie. Szczegółowe zasady organizacji i przeprowadzania szkoleń z tego zakresu zostały zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1327), które – w myśl § 1 – określa:
1) szczegółowe zasady szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zwanego dalej „szkoleniem”;
2) zakres szkolenia;
3) wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia;
4) sposób dokumentowania szkolenia;
5) przypadki, w których pracodawcy lub pracownicy mogą być zwolnieni z określonych rodzajów szkolenia.
Stosownie do § 3 powyższego rozporządzenia:
Szkolenie zapewnia uczestnikom:
1) zaznajomienie się z czynnikami środowiska pracy mogącymi powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników podczas pracy oraz z odpowiednimi środkami i działaniami zapobiegawczymi;
2) poznanie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy w zakładzie pracy i na określonym stanowisku pracy, a także związanych z pracą obowiązków i odpowiedzialności w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy;
3) nabycie umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych osób, postępowania w sytuacjach awaryjnych oraz udzielenia pomocy osobie, która uległa wypadkowi.
Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia:
Szkolenie może być organizowane i prowadzone przez pracodawców lub, na ich zlecenie, przez jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Na mocy § 6 ww. rozporządzenia:
Szkolenie jest prowadzone jako szkolenie wstępne i szkolenie okresowe.
Stosownie do § 7 ww. rozporządzenia:
Ramowe programy szkolenia są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
W załączniku tym, zatytułowanym „Ramowe programy szkolenia”, określono program szkolenia, który obejmuje m.in. podstawowe zasady ochrony przeciwpożarowej oraz postępowanie w razie pożaru.
W myśl z § 8 ww. rozporządzenia:
Szkolenie wstępne jest przeprowadzane w formie instruktażu według programów opracowanych dla poszczególnych grup stanowisk i obejmuje:
1) szkolenie wstępne ogólne, zwane dalej „instruktażem ogólnym”;
2) szkolenie wstępne na stanowisku pracy, zwane dalej „instruktażem stanowiskowym”.
Stosownie do § 9 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia:
1. Instruktaż ogólny powinien zapewnić uczestnikom szkolenia zapoznanie się z podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy zawartymi w Kodeksie pracy, w układach zbiorowych pracy lub w regulaminach pracy, z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w danym zakładzie pracy, a także z zasadami udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.
2. Instruktaż stanowiskowy powinien zapewnić uczestnikom szkolenia zapoznanie się z czynnikami środowiska pracy występującymi na ich stanowiskach pracy i ryzykiem zawodowym związanym
z wykonywaną pracą, sposobami ochrony przed zagrożeniami, jakie mogą powodować te czynniki, oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy na tych stanowiskach.
Jak stanowi § 10 ust. 1 i 2 omawianego rozporządzenia:
1. Instruktaż ogólny odbywają, przed dopuszczeniem do wykonywania pracy, nowo zatrudnieni pracownicy, studenci odbywający u pracodawcy praktykę studencką oraz uczniowie odbywający praktyczną naukę zawodu.
2. Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy, osoba wykonująca
u pracodawcy zadania tej służby albo pracodawca, który sam wykonuje takie zadania, lub pracownik wyznaczony przez pracodawcę posiadający zasób wiedzy i umiejętności zapewniający właściwą realizację programu instruktażu, mający aktualne zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Jak wynika z § 11 ust. 1 ww. rozporządzenia:
Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem do wykonywania pracy na określonym stanowisku:
1) pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym oraz innym, na którym występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych;
2) pracownika przenoszonego na stanowisko, o którym mowa w pkt 1;
3) ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu oraz studenta odbywającego praktykę studencką.
W myśl § 14 tego rozporządzenia:
1. Szkolenie okresowe ma na celu aktualizację i ugruntowanie wiedzy i umiejętności w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zaznajomienie uczestników szkolenia z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi w tym zakresie.
2. Szkolenie okresowe odbywają:
1) osoby będące pracodawcami oraz inne osoby kierujące pracownikami, w szczególności kierownicy, mistrzowie i brygadziści;
2) pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych;
3) pracownicy inżynieryjno-techniczni, w tym projektanci, konstruktorzy maszyn i innych urządzeń technicznych, technolodzy i organizatorzy produkcji;
4) pracownicy służby bezpieczeństwa i higieny pracy i inne osoby wykonujące zadania tej służby;
5) pracownicy na stanowiskach administracyjno-biurowych;
6) pracownicy niewymienieni w pkt 1-5, których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Jak wynika z § 15 ust. 1 ww. rozporządzenia:
Szkolenie okresowe pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych przeprowadza się w formie instruktażu, nie rzadziej niż raz na 3 lata, a na stanowiskach, na których są wykonywane prace szczególnie niebezpieczne, nie rzadziej niż raz w roku.
Natomiast zgodnie z ust. 2 tego paragrafu:
Szkolenie okresowe osób wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 1 i 3-6 powinno być przeprowadzane w formie kursu, seminarium lub samokształcenia kierowanego nie rzadziej niż raz na 5 lat, a w przypadku pracowników na stanowiskach administracyjno-biurowych nie rzadziej niż raz na 6 lat.
Analizując przedstawione okoliczności sprawy w kontekście powołanych wyżej przepisów prawa należy stwierdzić, iż świadczone przez Pana usługi szkoleniowe z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej realizowane dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę do wykonywania obowiązków określonych w art. 209¹ § 1 pkt 2 i 3 ustawy – Kodeks pracy, spełniają definicję usług kształcenia zawodowego, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy. Szkolenia te mają na celu wypełnienie obowiązku polegającego na tym, że w każdym zakładzie pracy powinna być osoba przeszkolona w zakresie udzielania pierwszej pomocy oraz ochrony przeciwpożarowej. Nadto, zasady organizowania i przeprowadzania ww. szkoleń zostały ściśle uregulowane w powołanych powyżej odrębnych przepisach. Oznacza to, że została spełniona przesłanka umożliwiająca korzystanie ze zwolnienia od podatku, bowiem ww. szkolenia prowadzone są w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach.
Wobec faktu, że przepisy Kodeksu pracy, ustawa o ochronie przeciwpożarowej, rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, określają formy i zasady szkoleń dotyczących udzielania pierwszej pomocy i oraz ochrony przeciwpożarowej, to należy stwierdzić, że świadczone przez Pana usługi szkoleniowe z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej realizowane dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę do wykonywania obowiązków określonych w art. 2091 § 1 pkt 2 i 3 ustawy Kodeks pracy, korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy, jako usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26, prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach.
Z uwagi na powyższe, badanie przesłanek wynikających z art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. b i c lub § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień staje się bezzasadne.
Podsumowanie
Świadczone przez Pana usługi szkoleniowe z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej (obejmujące szkolenia z ewakuacji oraz obsługi podręcznego sprzętu gaśniczego), realizowane dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę do wykonywania obowiązków określonych w art. 209¹ § 1 pkt 2 i 3 ustawy – Kodeks pracy, stanowią/będą stanowić usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach i korzystają/ będą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy.
Tym samym, Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,
- zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Podkreślam, że przedmiotowa interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Informuję, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności możliwości skorzystania ze zwolnienie od podatku VAT dla innych usług niż udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej oraz ochrony przeciwpożarowej (obejmujących szkolenia z ewakuacji oraz obsługi podręcznego sprzętu gaśniczego), realizowanych dla pracowników wyznaczonych przez pracodawcę do wykonywania obowiązków określonych w art. 209¹ § 1 pkt 2 i 3 ustawy – Kodeks pracy.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo