Interpretacja 0112-KDIL1-1.4012.907.2025.2.DS

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa odliczenia podatku naliczonego przez Gminę (Lidera projektu) od wydatków inwestycyjnych związanych z realizacją projektu pn. „(…)” w części innej niż parasolowa w zakresie:

-     wydatków związanych z montażem instalacji OZE na budynkach Ośrodka Pomocy Społecznej w A, Szkoły Podstawowej w F, Szkoły Podstawowej w G, Szkoły Podstawowej w H, Przedszkolu Samorządowym A oraz Zespole Szkolno-Przedszkolnym w I jest nieprawidłowe;

-     pozostałych wydatków niezwiązanych z montażem instalacji OZE na ww. budynkach jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 27 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów i usług dotyczący braku prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych związanych z projektem pn. „(…)”, realizowanego przez:

-     Lidera projektu w części parasolowej;

-     Lidera projektu w części innej niż parasolowa;

-     Partnerów projektu w części parasolowej i innej niż parasolowa.

Uzupełnili go Państwo pismem z 29 stycznia 2026 r. (wpływ 29 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina A bierze udział w projekcie „(…)”. Jest to partnerski projekt 5 gmin (…) – B, C, D, E i A, w którym jest Liderem.

Projekt realizowany w typie A (Rozwój wykorzystania OZE) obejmuje zarówno tzw. część parasolową, jak i cześć inną niż parasolowa.

CZĘŚĆ PARASOLOWA

W części obejmującej montaż instalacji w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych zaplanowano montaż xxx instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 4 612 kW, 853 magazynów energii o pojemności 5 248 kWh oraz xxx powietrznych pomp ciepła o łącznej mocy 3 578 kW.

W celu realizacji projektu zawarto z mieszkańcami wstępne porozumienia o udziale w projekcie poprzedzone inspekcjami energetycznymi, co pozwala potwierdzić następujące informacje:

-     właścicielem zakupionej infrastruktury będzie jednostka samorządu terytorialnego – przez okres ekonomiczny użyteczności projektu (tj. co najmniej w okresie trwałości), co oznacza także, iż samorządy biorące udział w projekcie zobowiązują się do ponoszenia kosztów eksploatacyjnych zakupionych instalacji;

-     moc instalacji nie będzie przekraczać zapotrzebowania danego obiektu na energię, a moc magazynu energii przewidzianego do dofinansowania nie będzie przekraczać sumarycznej mocy wszystkich jednostek wytwórczych wchodzących w skład tej instalacji OZE (potwierdzają to przeprowadzone inspekcje);

-     wyprodukowana energia elektryczna będzie wykorzystywana co do zasady na potrzeby własne, tj. na pokrycie zapotrzebowania budynków na energię elektryczną.

W celu odczytu wyprodukowanej energii elektrycznej przez źródło wytwórcze należy stosować liczniki energii jednokierunkowej (dopuszcza się zastąpienie licznika jednokierunkowego jeżeli inwerter będzie posiadał wbudowaną funkcję licznika energii elektrycznej);

-     zawarte porozumienia z mieszkańcami, odsyłające do wzoru przyszłej umowy, pozwalają zagwarantować, iż dach lub przestrzeń nieruchomości, na której zostanie zamontowania infrastruktura objęta projektem zostanie nieodpłatnie użyczony JST biorącym udział w projekcie, a samorządy pozostaną właścicielem zakupionej infrastruktury przez okres ekonomicznej użyteczności projektu, rozumiany jako okres amortyzacji podatkowej, jednak nie krótszy niż okres trwałości projektu;

-     przeprowadzone rozpoznanie i porozumienia wskazują, iż w budynkach objętych projektem nie jest prowadzona działalność gospodarcza, niemniej jednak, gdyby sytuacja taka wystąpiła JST biorące udział w projekcie zobowiązują się do udzielenia pomocy de minimis beneficjentowi pomocy, tj. właścicielowi budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w którym prowadzona jest działalność gospodarcza, zgodnie z obowiązującymi przepisami;

-     Lider i partnerzy projektu zobowiązują się do zapewnienia odpowiedniego systemu kontroli urządzeń eksploatowanych przez odbiorców końcowych, zarówno przez pracowników jednostki, jak i przez osoby wyznaczone przez X. Warunek ten został zawarty w projekcie umowy planowanej do zawarcia z odbiorcami końcowymi.

CZĘŚĆ INNA NIŻ PARASOLOWA

W części tej przewidziano montaż instalacji w budynkach użyteczności publicznej (12 budynkach oświatowych prowadzonych przez Gminy, 3 Urzędach Gmin i 1 siedzibie Ośrodka Pomocy Społecznej), w tym: xx instalacji fotowoltaicznych (o łącz. mocy 347.72 kW), xx magazynów energii (o łącz. poj. 406,8 kWh) oraz x powietrznych pomp ciepła (o łącz. mocy 206 kW).

Oznacza to, iż sumaryczna moc instalacji wykorzystującej promieniowanie słoneczne nie przekracza 0,5 MW. Jednocześnie moc każdego z magazynów energii nie przekracza sumarycznej mocy wszystkich jednostek wytwórczych wchodzących w skład tej instalacji, a moc pojedynczego magazynu nie przekracza 1 MWe. Projekt nie obejmuje elektrowni wodnej, instalacji geotermicznej, ani instalacji na biomasę.

Ponadto, w projekcie zaplanowano zakup systemu zarządzania energią, a także rozbudowany pakiet działań edukacyjnych skierowanych do mieszkańców oraz odrębnie dla kadry urzędniczej JST zaangażowanych w projekt.

W odniesieniu do Budynków Użyteczności Publicznej analiza przedstawia się następująco:

BUDYNKI EDUKACYJNE:

E

-     SP nr 2 w E: pow. na cele komercyjne: 0,02% pow. placówki; komercyjne udostępnienie sal: 10,51% w roku; prewspółczynnik wynosi poniżej 2%;

-     Przedszkole samorządowe: brak pow. komercyjnych, sale nie wynajmowane; prewspółczynnik poniżej 2%;

-     Zespół Szkolno-Przedszkolny w E: 0,05% pow. placówki; komercyjne udostępnienie sal: 4,33% w roku; prewspółczynnik poniżej 2%.

A

-     Szkoła Podstawowa w F: brak pow. komercyjnych, sale nie wynajmowane; prewspółczynnik < 1%;

-     Szkoła Podstawowa w G: pow. na cele komercyjne: 0,2% pow. placówki; sale nie wynajmowane; prewspółczynnik = 1%;

-     Szkoła Podstawowa w H: pow. na cele komercyjne: 0,09% pow. placówki; sale nie wynajmowane; prewspółczynnik = 1%;

-     Przedszkole Samorządowe w A: brak pow. komercyjnych; komercyjne udostępnienie sal: 6,23% w roku; prewspółczynnik = 1%;

-     Zespół Szkolno-PrzedszkoIny w I: brak pow. komercyjnych; komercyjne udostępnienie Sal: 9,99% w roku; prewspółczynnik = 1%.

C

-     Szkoła Podstawowa w J: pow. na cele komercyjne: 3,60% pow. placówki; komercyjne udostępnienie sal: 4,49% w roku; prewspółczynnik = 1%;

-     Szkoła Podstawowa w K: pow. na cele komercyjne: 1,16% pow. placówki; komercyjne udostępnienie sal: 3,78% w roku; prewspółczynnik = 1%;

-     Przedszkole Samorządowe w K: brak pow. komercyjnych. sale nie wynajmowane; prewspółczynnik = 1%;

-     Szkoła Podstawowa w C: pow. na cele komercyjne: 0,04% pow. placówki; komercyjne udostępnienie Sal: 12,17% w roku; prewspółczynnik = 1%;

-     Szkoła Podstawowa w l: pow. na cele komercyjne: 0,07% pow. placówki; komercyjne udostępnienie sal: 5,53% w roku; prewspółczynnik = 1%.

BUDYNKI ADMINISTRACYJNE:

-     budynek Urzędu Miejskiego w E: w instytucji nie są udostępniane pomieszczenia w sposób komercyjny, a sale nie są wynajmowane; prewspółczynnik wynosi 5%;

-     budynek Ośrodka Pomocy Społecznej w A: w instytucji nie są udostępniane pomieszczenia w sposób komercyjny, a sale nie są wynajmowane ; prewspółczynnik = 0%;

-     budynek Urzędu Miejskiego w D: umowa najmu zawarta ze Związkiem Komunalnym „Komunikacja Międzygminna: na lokal o łącznej powierzchni 231 m², co stanowi 6,76% pow. budynku Urzędu Miejskiego w D.

Pozostałe 93,24% powierzchni użytkowanych jest wyłącznie na cele związane z podstawową, tj. administracyjna funkcja budynku, a prewspółczynnik wynosi 7%.

W przypadku części budynków komunalnych związanych z edukacją wystąpię zarówno działalność pomocnicza (incydentalny najem pomieszczeń szkolnych na inne cele niż edukacja szkolna) oraz działalność towarzysząca związana z najmem części powierzchni na cele komercyjne (sklepik szkolny). W przypadku działalności pomocniczej najwyższy wskaźnik wśród budynków objętych projektem występuje w Szkole Podstawowej w C (12, 17) i jest niższy od dopuszczalnych 20%.

Natomiast, w przypadku działalności towarzyszącej najwyższą wartość procentową przyjmuje wskaźnik w Szkole Podstawowej w J w Gminie C (3,60%). Zatem w żadnym z budynków nie zbliża się do dopuszczalnej wielkości 20%.

W odniesieniu do budynków administracyjnych działalność towarzysząca dotyczy wyłącznie budynku UM D i także nie przekracza dopuszczalnych 20% (wynosi 6, 76% powierzchni).

Obie działalności – typowa (towarzysząca) oraz pomocnicza będą prowadzone równolegle.

Jednocześnie Wnioskodawca i Jego Partnerzy deklarują, że będą one stanowiły odrębne zakresy i nie będą zaburzały metodyki określania zasobu niezbędnego do prowadzenia działalności pomocniczej i towarzyszącej, a co za tym idzie do prawidłowego monitorowania infrastruktury wykorzystywanej do prowadzenia działalności o charakterze pomocniczym. Jednocześnie wskaźniki te będą na bieżąco monitorowane, a w przypadku ich Wnioskodawca oświadcza, że powiadomi IZ o przypadkach przekroczenia wskaźnika powyżej dopuszczalnych 20% w odniesieniu do każdego z przywołanych parametrów.

Gminy jako Partnerzy odpowiadają za solidarną realizację projektu oraz aktywny udział w działaniach wspólnych, w tym w organizacji wspólnego przetargu na wybór wykonawców.

Na obszarze Gminy realizują m.in.:

-     zawieranie umów z mieszkańcami i właścicielami nieruchomości;

-     gromadzenie środków na wkład własny i koszty niekwalifikowane;

-     przygotowanie i terminowe przekazywanie Biuru Projektu harmonogramu montaży instalacji;

-     monitorowanie prac montażowych i odbiorów instalacji oraz współpraca z inspektorem nadzoru;

-     odbiór faktur i protokołów odbioru, dokonywanie płatności za instalacje wykonane na administracyjnym obszarze;

-     przygotowywanie zbiorczych zestawień instalacji z fakturami i protokołami zatwierdzonymi przez inspektora;

-     systematyczne monitorowanie postępu realizacji i niezwłocznym informowanie Lidera o wszystkich okolicznościach wpływających na terminowość, kompletność i efektywność działań, w tym zagrożeniach i nieprawidłowościach;

-     informowanie społeczeństwa o współfinansowaniu inwestycji z UE zgodnie z zasadami promocji;

-     prowadzenie przez cały okres trwałości projektu monitoringu magazynowania energii z nowo wybudowanych magazynów, w oparciu o dane z obiektów objętych projektem;

-     zapewnienie sprawnego systemu kontroli urządzeń eksploatowanych przez odbiorców końcowych, zarówno przez pracowników gminy, jak i osoby wyznaczone przez X w okresie realizacji i trwałości.

Partnerzy będą aktywnie uczestniczył w działaniach edukacyjnej dla mieszkańców i pracowników JST. Wyznaczy swojego przedstawiciela do Komitetu Sterującego, który weźmie udział w jego pracach, w tym organizacji wspólnej komisji przetargowej. Partnerzy przekażą Liderowi projektu wszystkie niezbędne dokumenty i informacje, umożliwiające prawidłową realizację i rozliczenie projektu. Zobowiązuje się także do zapewnienia trwałości zgodnie z wytycznymi FEM 2021-27.

Partnerzy będą brali czynny udział w pracach w zakresie organizacji wspólnej komisji przetargowej, a także podejmowania wspólnych działań promocyjnych, informacyjnych i edukacyjnych. Do pracy przy wdrażaniu projektu zaangażowany zostanie personel Urzędu Gminy mający doświadczenie we wdrażaniu projektów i programów finansowanych ze środków zewnętrznych oraz zajmujący się polityką niskoemisyjną w Gminie (Ekodoradca). Na potrzeby wdrażania projektu udostępnią także swoje zasoby lokalowe (miejsce pracy osoby zaangażowanej do obsługi projektu ze strony Partnerów), a także sprzętowe (telefon, komputer, drukarka, materiały biurowe).

Partnerzy wniosą też środki finansowe na pokrycie wkładu własnego do projektu oraz kosztów niekwalifikowanych, a także – w razie potrzeby na prefinansowanie projektu. Ponadto, opracują założenia i pozyskają wykonawcę cyklu szkoleniowego dla pracowników samorządowych zaangażowanych w projekt dotyczącego zarządzania energią.

Zostanie wdrożony system zarządzania energią integrujący instalacje OZE montowane w budynkach prywatnych oraz publicznych na terenie Gmin uczestniczących w przedsięwzięciu, umożliwi on bieżące monitorowanie produkcji i zużycia energii z fotowoltaiki, magazynów i pomp ciepła, a także optymalizację bilansu energetycznego całej społeczności. Dzięki inteligentnym licznikom i centralnej jednostce sterującej możliwa będzie analiza danych w czasie rzeczywistym, prognozowanie zapotrzebowania oraz automatyczne sterowanie urządzeniami. Aplikacja webowa i mobilna zapewni mieszkańcom i administratorom dostęp do informacji i zdalnego zarządzania instalacjami. Wdrożenie systemu poprawi efektywność wykorzystania energii z OZE, zwiększy bezpieczeństwo energetyczne i obniży koszty eksploatacji zarówno w domach prywatnych, jak i w obiektach gminnych.

System będzie nowoczesną platformą informatyczną. Dzięki temu stanie się narzędziem wspólnotowym, wspierającym całą lokalną społeczność energetyczną, zostanie zintegrowany z instalacjami fotowoltaicznymi, magazynami energii i pompami ciepła montowanymi w domach prywatnych oraz budynkach komunalnych. Umożliwi monitorowanie pracy urządzeń w czasie rzeczywistym, analizę bilansu energetycznego i automatyczne sterowanie odbiornikami. Inteligentne liczniki i czujniki będą rejestrować produkcję i zużycie energii, a centralna jednostka sterująca zbierać i analizować dane, generując prognozy zapotrzebowania i produkcji z OZE w oparciu o dane i pogodowe.

System wyposażony będzie w moduły prognozujące i rozliczeniowe, pozwalające Gminie i mieszkańcom na przejrzyste rozliczenia oraz analizę korzyści wynikających z pracy instalacji. Moduł sterowania umożliwi automatyczne ładowanie magazynów energii, zarządzanie pompami ciepła i odbiornikami, a także ograniczanie mocy oddawanej do sieci w razie przeciążenia.

Dzięki aplikacji webowej i mobilnej użytkownicy – mieszkańcy i administratorzy – będą mogli śledzić dane, analizować produkcję i zużycie oraz zdalnie sterować urządzeniami.

System spełnia wysokie standardy bezpieczeństwa, zgodny z normą ISO 50001, zapewnia analizę, konfigurację modułów, szkolenia oraz roczne wsparcie techniczne i aktualizacje.

Dzięki temu lokalna społeczność energetyczna zyska narzędzie do efektywnego zarządzania energią w skali całej Gminy, co przełoży się na obniżenie kosztów, zwiększenie samowystarczalności i redukcję emisji CO₂.

Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu sprawy

Gmina zamierza realizować wspólny projekt inwestycyjny wraz z innymi gminami. Zgodnie z zawartą umową o partnerstwie, A będzie pełnić funkcję Lidera projekt, natomiast pozostałe Gminy będą uczestniczyć w projekcie jako Partnerzy.

Zgodnie z postanowieniami umowy o partnerstwie, środki finansowe przeznaczone na realizację projektu będą przekazywane na rachunek bankowy Gminy A. Natomiast, Gmina – Lider będzie przekazywać odpowiednie części środków finansowych poszczególnym Gminom – Partnerom, zgodnie z zakresem rzeczowo – finansowym oraz harmonogramem projektu.

Pomimo posiadania przez każdą z Gmin odrębnego numeru identyfikacji podatkowej (NIP), Lider projektu oraz Gminy – Partnerzy, będą realizować projekt w oparciu o wspólna politykę finansową oraz jednolite zasady rozliczeń dotyczące wyłącznie tego zadania, wynikające z umowy o partnerstwie.

1.  Pytanie: Czy są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług?

Odpowiedź: „Tak Gmina jest czynnym podatnikiem podatku VAT”.

2.  Pytanie: Czy pozostali beneficjenci Projektu będącego przedmiotem wniosku (tj. Gmina B, C, D i E) nie wystąpią w roli podwykonawcy lub dostawcy wobec jakiegokolwiek innego beneficjenta, a ich rola polegać będzie na wspólnej lub samodzielnej realizacji poszczególnych zadań ww. Projektu, co w konsekwencji doprowadzi do realizacji projektu jako całości?

Odpowiedź: „Pozostali beneficjenci Projektu, tj. Gmina B, Gmina C, Gmina D oraz Gmina E, nie będą występować w roli podwykonawcy ani dostawcy wobec jakiegokolwiek innego beneficjenta. Każda z gmin realizuje przypisany jej zakres rzeczowy samodzielnie, w ramach wspólnie realizowanego Projektu, którego celem jest osiągnięcie efektu całościowego”.

3.  Pytanie: Jakie będą Państwa zadania jako lidera w związku z realizacją Projektu będącego przedmiotem wniosku?

Odpowiedź: „Do zadań Gminy A jako lidera Projektu należeć będzie w szczególności: koordynacja realizacji Projektu, przygotowanie i złożenie wniosku o dofinansowanie, reprezentowanie partnerów wobec Instytucji Zarządzającej, prowadzenie sprawozdawczości i rozliczeń finansowych, monitorowanie realizacji wskaźników oraz zapewnienie zgodności realizacji Projektu z umową o dofinansowanie”.

4.  Pytanie: Czy realizacja projektu, jak i pełnienie roli lidera związane jest z realizacją Państwa zadań własnych, których celem będzie wyłącznie zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty, czyli realizacja celów, które stanowią działalność publicznoprawną, niepodlegającą opodatkowaniu?

Odpowiedź: „Tak. Realizacja Projektu, w tym pełnienie roli lidera, związana jest z wykonywaniem przez Gminę A zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Działania te mają charakter publicznoprawny i nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT”.

5.  Pytanie: Czy Ośrodek Pomocy Społecznej w A jest jednostką organizacyjną Gminy i podlega obowiązkowi centralizacji rozliczeń w podatku VAT w ramach jednostki samorządu terytorialnego Gminy?

Odpowiedź: „Ośrodek Pomocy Społecznej w A jest jednostką organizacyjną Gminy i podlega obowiązkowi centralizacji rozliczeń w podatku VAT w ramach jednostki samorządu terytorialnego Gminy”.

6.  Pytanie: Jakie dokładnie wydatki będą Państwo ponosić w związku z realizacją Projektu, których dotyczy Państwa pytanie w części parasolowej i innej niż parasolowa?

Odpowiedź: „Gmina będzie ponosić wydatki związane z częścią parasolową Projektu, obejmującą zakup i montaż instalacji OZE na budynkach mieszkalnych mieszkańców, oraz z częścią inną niż parasolowa, obejmującą instalacje OZE w budynkach użyteczności publicznej, system zarządzania energią oraz działania edukacyjne i promocyjne”.

7.  Pytanie: Czy są Państwo w stanie przyporządkować wydatki poniesione przez Państwa w związku z realizacją Projektu w części parasolowej i innej niż parasolowa (w tym wydatki poniesione na zakup systemu zarządzania energią, rozbudowany pakiet działań edukacyjnych skierowanych do mieszkańców i dla kadry kierowniczej JST)?

Odpowiedź: „Tak. Gmina jest w stanie przyporządkować wydatki poniesione w związku z realizacją Projektu zarówno do części parasolowej, jak i do części innej niż parasolowa, na poziomie ewidencji projektowej, finansowej oraz rzeczowej.

Wydatki bezpośrednie, takie jak koszty zakupu i montażu instalacji OZE, przypisywane są jednoznacznie do odpowiednich części Projektu oraz do poszczególnych Partnerów, zgodnie z zakresem rzeczowym realizowanym przez każdą gminę.

W odniesieniu do wydatków o charakterze wspólnym, w szczególności:

·      zakupu i wdrożenia systemu zarządzania energią,

·      realizacji pakietu działań edukacyjnych skierowanych do mieszkańców,

·      szkoleń i działań edukacyjnych dla kadry kierowniczej JST,

-     wydatki te będą dzielone proporcjonalnie pomiędzy Gminy – Partnerów Projektu, zgodnie z przyjętymi w Projekcie zasadami, odzwierciedlającymi skalę i zakres korzystania z tych elementów przez poszczególne gminy, w tym m.in. zakres rzeczowy Projektu realizowany na ich terenie.

Podział kosztów wydatków wspólnych zostanie zapewniony poprzez odpowiednie zapisy w dokumentacji projektowej, umowie partnerskiej oraz w umowach z wykonawcami, umożliwiające jednoznaczne określenie części wydatków przypadających na każdą z gmin”.

8.  Pytanie: Czy są Państwo w stanie przyporządkować wydatki poniesione w związku z realizacją projektu w części innej niż parasolowa odrębnie dla każdego z 5 budynków wymienionych w opisie sprawy, tj. Szkoła Podstawowa w F, Szkoła Podstawowa w G, Szkoła Podstawowa w H, Przedszkole Samorządowe w A, Zespół Szkolno-Przedszkolny w I? Jeśli tak, to:

A.  Do jakich czynności będą Państwo wykorzystywać efekty realizowanego Projektu, tj. czy do czynności:

a)  opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,

b)  zwolnionych od podatku od towarów i usług,

c)  niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? Prosimy wskazać uwzględniając fakt, czy ich wykorzystanie przekłada się na obszar działalności opodatkowanej podatkiem VAT oraz/lub działalności zwolnionej od podatku VAT, oraz/lub działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Informacji proszę udzielić odrębnie do każdego z ww. budynku.

B.  Czy towary i usługi nabywane w związku z realizacją Projektu będą wykorzystywane przez Państwa wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, czy również do celów innych niż działalność gospodarcza. Informacji proszę udzielić odrębnie do każdego z ww. budynku.

C. W sytuacji, gdy towary i usługi nabywane w związku z realizacją inwestycji będą wykorzystywane przez Państwa do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, czy istnieje możliwość przyporządkowania wydatków w całości do celów wykonywanej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy? Informacji proszę udzielić odrębnie do każdego z ww. budynku.

D. W sytuacji, gdy towary i usługi nabywane w związku z realizacją Projektu będą wykorzystywane zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT, czy będzie istniała możliwość przyporządkowania całości lub części kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów czynności? Informacji proszę udzielić odrębnie do każdego budynku.

Odpowiedź: „Tak. Gmina jest w stanie przyporządkować wydatki do poszczególnych budynków: Szkoły Podstawowej w F, Szkoły Podstawowej w G, Szkoły Podstawowej w H, Przedszkola Samorządowego w A oraz Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w I.

A.  Efekty realizowanego Projektu we wszystkich pięciu budynkach będą wykorzystywane przede wszystkim do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, związanych z realizacją zadań własnych gminy w zakresie publicznej edukacji i wychowania przedszkolnego. W przypadku:

·      Przedszkola Samorządowego w A

oraz

·      Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w I,

-     występuje odpłatne udostępnianie sal i infrastruktury w ograniczonym zakresie czasowym (odpowiednio 6,23% oraz 9,99% czasu funkcjonowania obiektów), które ma charakter pomocniczy, towarzyszący i marginalny wobec działalności podstawowej i nie wpływa na dominujący, publicznoprawny sposób wykorzystania efektów Projektu.

B.  Towary i usługi nabywane w związku z realizacją Projektu nie będą wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej. Ich zasadniczym celem jest realizacja zadań publicznych, niepodlegających opodatkowaniu VAT. Ewentualna działalność odpłatna ma charakter pomocniczy i wtórny.

C. Nie. Nie istnieje możliwość przyporządkowania wydatków w całości do działalności gospodarczej, gdyż:

·      działalność gospodarcza nie stanowi celu Projektu,

·      podstawowe wykorzystanie efektów Projektu dotyczy zadań publicznych,

·      działalność odpłatna ma charakter marginalny.

D. Nie. Z uwagi na dominujące wykorzystanie efektów Projektu do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT oraz marginalny charakter czynności odpłatnych, nie istnieje możliwość ani obowiązek przyporządkowania podatku naliczonego do czynności opodatkowanych lub zwolnionych, ani stosowania proporcji lub prewspółczynnika.(…).

9.  Pytanie: W przypadku, gdy nie są w stanie wydzielić wydatków poniesionych odrębnie dla każdego z 5 budynków wskazanych w pytaniu nr 7 wezwania, to czy ww. towary i usługi nabywane przez Państwa w związku z realizacją ww. Projektu zarówno w części parasolowej i innej niż parasolowa (w tym wydatki poniesione na zakup systemu zarządzania energią, rozbudowany pakiet działań edukacyjnych skierowanych do mieszkańców i dla kadry kierowniczej JST) będą wykorzystywane przez Państwa Gminę do wykonywania czynności:

a)  opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,

b)  nieopodatkowanych podatkiem od towarów i usług,

c)  zwolnionych z podatku od towarów i usług?

Prosimy wskazać uwzględniając fakt, czy ich wykorzystanie przekłada się na obszar działalności opodatkowanej podatkiem VAT oraz/lub działalności zwolnionej od podatku VAT, oraz/lub działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.

A.  Czy towary i usługi nabywane w związku z realizacją Projektu będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, czy również do celów innych niż działalność gospodarcza? ? Informacji proszę udzielić odrębnie do każdego z ww. budynku.

B.  W sytuacji, gdy towary i usługi nabywane w związku z realizacją Projektu będą wykorzystywane przez Gminę do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, czy istnieje możliwość przyporządkowania wydatków w całości do celów wykonywanej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy? ? Informacji proszę udzielić odrębnie do każdego z ww. budynku.

C. w sytuacji, gdy towary i usługi nabywane w związku z realizacją Projektu będą wykorzystywane zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT, czy będzie istniała możliwość przyporządkowania całości lub części kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów czynności? ? Informacji proszę udzielić odrębnie do każdego z ww. budynku.

Odpowiedź: „Gmina jest w stanie wyodrębnić wydatki poniesione w związku z realizacją Projektu, zarówno w części parasolowej, jak i w części innej niż parasolowa, w tym także wydatki dotyczące:

·      zakupu i wdrożenia systemu zarządzania energią,

·      działań edukacyjnych skierowanych do mieszkańców,

·      szkoleń i działań edukacyjnych dla kadry kierowniczej JST.

Wyodrębnienie wydatków następuje na poziomie:

·      zakresu rzeczowego Projektu,

·      dokumentacji technicznej i projektowej,

·      faktur i umów z wykonawcami,

·      wyodrębnionej ewidencji księgowej prowadzonej przez Lidera i Partnerów.

W konsekwencji, nie zachodzi sytuacja, o której mowa w treści pytania, tj. brak możliwości wydzielenia wydatków odrębnie dla poszczególnych budynków lub zakresów Projektu.

Jednocześnie wskazuje się, że nawet w przypadku wydatków o charakterze wspólnym (np. system zarządzania energią, działania edukacyjne), koszty te są dzielone i przypisywane proporcjonalnie do poszczególnych gmin i obiektów, zgodnie z przyjętymi zasadami realizacji Projektu, co umożliwia ich jednoznaczne przyporządkowanie.

Mając powyższe na uwadze:

·      towary i usługi nabywane w ramach Projektu są wykorzystywane przede wszystkim do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT,

·      nie są one wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT,

·      nie występuje możliwość ani konieczność przyporządkowania podatku naliczonego do czynności opodatkowanych lub zwolnionych z podatku VAT, ani stosowania proporcji lub prewspółczynnika”.

10. Pytanie: Czy w związku z montażem instalacji fotowoltaicznych na budynkach gminnych są/będą Państwo prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 ze zm.)?

Odpowiedź: „Tak, Gmina będzie prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii. Wytwarzanie energii elektrycznej z instalacji fotowoltaicznych montowanych na budynkach gminnych będzie służyć zaspokajaniu potrzeb własnych tych obiektów”.

11. Pytanie: Czy ww. instalacje stanowi mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii?

Odpowiedź: „Tak, instalacje stanowią mikroinstalacje w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii”.

12. Pytanie: Czy została zawarta przez Państwa umowa z przedsiębiorstwem energetycznym?

Odpowiedź: „Do realizowanego projektu planowanej instalacji jeszcze nie ma zawartej umowy. Gmina ma natomiast zawarte z operatorem energii umowy do innych istniejących obiektów użyteczności publicznej na sprzedaż i dystrybucji energii elektrycznej”.

13. Pytanie: Jakie zasady rozliczenia wyprodukowanej energii elektrycznej z instalacji fotowoltaicznej zostały określone w umowie zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym?

Odpowiedź: „Do nowej instalacji jeszcze nie są określone zasady”.

14. Pytanie: Czy ww. umowa przewiduje wynagrodzenie dla Państwa w związku z wyprodukowaną energią elektryczną z instalacji fotowoltaicznej?

Odpowiedź: „Nie dotyczy”.

15. Pytanie: Czy w przypadku instalacji fotowoltaicznej korzystają Państwo z rozliczenia:

a)  ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w oparciu o art. 4 ust. 1 ustawy o odnawialnych źródłach energii? Lub

b)  wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w oparciu o art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii?

Odpowiedź: „W obowiązujących umowach Gmina korzysta z rozliczenia podpunkt – b”.

16. Pytanie: Czy ww. instalacja fotowoltaiczna mieści się w przepisach określonych w art. 4d ust. 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii? Jeśli tak, prosimy wskazać konkretny punkt ww. przepisu.

Odpowiedź: „Mieści się w oparciu o art. 4d ust. 2 pkt 1”.

17. Pytanie: Czy w przypadku wystąpienia nadwyżki energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną i wprowadzonej do sieci wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci:

a)  mogą/będą Państwo mogli ją wykorzystać w późniejszym terminie? Jeżeli tak, to należy wskazać w jakim terminie?

b)  niewykorzystana w określonym terminie nadwyżka „przepada”?

Odpowiedź: „W przypadku nadwyżki z obecnych umów rozliczenia nadwyżki nie wykorzystywane są w późniejszym terminie, ani nie przepadają, ale są rozliczne jako depozyt z poprzednich okresów i wartość kwotowa tych depozytów jest potrącana z bieżącej faktury naszego zobowiązania wobec operatora energii.

Jakie będą rodzaje rozliczeń w przypadku nowej planowanej instalacji nie są potwierdzone”.

18. Pytanie: Czy w związku z zawartymi porozumieniami z mieszkańcami będą Państwo pobierać opłaty od osób biorących udział w ww. Projekcie? Jeśli tak, to proszę wskazać z tytułu jakich czynności realizowanych przez Państwa?

Odpowiedź: „Nie będą pobierane opłaty stanowiące wynagrodzenie za świadczenie usług. Ewentualne wpłaty mieszkańców mają charakter udziału własnego i nie stanowią czynności opodatkowanych VAT”.

19. Pytanie: Czy w związku z realizacją Projektu będą uzyskiwać Państwo dochody? Jeśli tak, to proszę wskazać z tytułu jakich czynności realizowanych przez Państwa?

Odpowiedź: „Nie. Gmina nie będzie uzyskiwać dochodów ani zysków w związku z realizacją Projektu”.

20. Pytanie: W jaki sposób wyłoniono mieszkańców Gminy do udziału w ww. Projekcie?

Odpowiedź: „Mieszkańcy Gminy zostali wyłonieni do udziału w Projekcie w drodze otwartego i transparentnego naboru, przeprowadzonego przez Gminę.

Nabór miał charakter powszechny i dobrowolny i został ogłoszony publicznie, m.in. za pośrednictwem strony internetowej Gminy oraz innych kanałów informacyjnych. W ramach naboru mieszkańcy zainteresowani udziałem w Projekcie składali ankiety zgłoszeniowe, które miały charakter niewiążącej deklaracji zainteresowania montażem instalacji OZE.

Na podstawie złożonych ankiet Gmina dokonała weryfikacji formalnej i technicznej zgłoszeń, w szczególności pod kątem:

-     spełnienia kryteriów określonych w regulaminie naboru,

-     możliwości technicznych montażu instalacji,

Ostateczne przystąpienie mieszkańców do Projektu następuje na podstawie dobrowolnie zawartych porozumień z Gminą, regulujących zasady realizacji Projektu oraz prawa i obowiązki stron. Zakwalifikowane zostały budynki mieszkalne, w których nie jest prowadzona działalność gospodarcza”.

21. Pytanie: Czy udział mieszkańców Gminy w ww. Projekcie jest dobrowolny? Proszę opisać sytuację.

Odpowiedź: „Tak. Udział mieszkańców Gminy w Projekcie jest całkowicie dobrowolny.

Projekt realizowany jest w formule parasolowej i zakłada udział wyłącznie tych mieszkańców, którzy dobrowolnie zgłosili chęć przystąpienia do Projektu. Nabór mieszkańców prowadzony był w sposób otwarty i transparentny, m.in. poprzez publiczne ogłoszenie na stronie internetowej Gminy oraz udostępnienie ankiety zgłoszeniowej, którą mieszkańcy wypełniali z własnej inicjatywy. Złożenie ankiety miało charakter niewiążącej deklaracji zainteresowania udziałem w Projekcie i służyło rozpoznaniu potrzeb mieszkańców w zakresie instalacji OZE. Mieszkańcy, którzy nie wyrazili zainteresowania lub nie zakwalifikowali się do Projektu, nie ponoszą żadnych negatywnych konsekwencji, w szczególności w zakresie dostępu do usług publicznych świadczonych przez Gminę.

Ostateczne przystąpienie do Projektu następuje wyłącznie na podstawie dobrowolnie zawartych porozumień pomiędzy Gminą a mieszkańcami, określających warunki realizacji instalacji OZE oraz prawa i obowiązki stron”.

22. Pytanie: Czy w związku z realizacją ww. Projektu zatrudnią Państwo pracowników wykonujących usługi w zakresie montażu instalacji fotowoltaicznej i magazynów energii? Proszę opisać sytuację.

Odpowiedź: „Nie. W związku z realizacją Projektu Gmina nie zatrudni pracowników wykonujących usługi w zakresie montażu instalacji fotowoltaicznych ani magazynów energii.

Roboty związane z dostawą i montażem instalacji OZE zostaną powierzone zewnętrznemu wykonawcy lub wykonawcom, wyłonionym w drodze postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, przeprowadzonego zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych.

Rola Gminy ogranicza się do funkcji inwestora i koordynatora Projektu, obejmującej m.in. przygotowanie i przeprowadzenie postępowania przetargowego, nadzór nad realizacją umowy, odbiór wykonanych robót oraz rozliczenie Projektu.

Gmina nie będzie wykonywać prac montażowych własnymi siłami ani poprzez zatrudnianie pracowników do realizacji tych czynności”.

23. Pytanie: W jaki sposób wyłoniony zostanie wykonawca ww. Projektu? Czy to Państwo podpiszą z tym wykonawcą umowę na realizację Projektu?

Odpowiedź: „Wykonawca lub wykonawcy Projektu zostaną wyłonieni w drodze postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, przeprowadzonego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych.

Zgodnie z zapisami umowy partnerskiej, zamówienia publiczne niezbędne do realizacji Projektu będą prowadzone wspólnie przez Lidera i Partnerów, przy czym liderem postępowania o udzielenie zamówienia publicznego będzie Lider Projektu – Gmina A.

Lider Projektu jest upoważniony i zobowiązany do:

·      samodzielnego przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w imieniu własnym oraz Partnerów,

·      dokonania wszelkich czynności faktycznych i prawnych związanych z prowadzeniem postępowania, w tym wyboru najkorzystniejszej oferty,

·      podpisania umów z wyłonionym wykonawcą lub wykonawcami,

·      monitorowania realizacji zawartych umów oraz wykonywania praw i obowiązków wynikających z tych umów.

Umowy zawarte z wykonawcami będą zawierały zapisy umożliwiające wyodrębnienie zakresu rzeczowego realizowanego na rzecz każdego z Partnerów Projektu oraz kwot przypadających do zapłaty przez poszczególnych Partnerów. Wykonawcy będą wystawiać faktury na poszczególnych Partnerów Projektu w zakresie odpowiadającym realizowanemu na ich rzecz zakresowi rzeczowemu”.

24. Pytanie: Czy realizacja ww. Projektu będzie wykonana przez firmę zajmującą się montażem tego typu instalacji posiadającej przewidziane przepisami prawa stosowne uprawnienia?

Odpowiedź: „Tak. Projekt będzie realizowany przez wykonawcę wyłonionego w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonym zgodnie z przepisami ustawy Prawo zamówień publicznych.

Posiadanie przez wykonawcę stosownych uprawnień, kwalifikacji oraz doświadczenia, wymaganych przepisami prawa dla realizacji robót objętych Projektem, będzie stanowiło warunek udziału w postępowaniu oraz zostanie określone w dokumentacji postępowania, w szczególności w opisie warunków udziału oraz w opisie przedmiotu zamówienia.

Wykonawca zobowiązany będzie do dysponowania personelem posiadającym wymagane uprawnienia zawodowe, certyfikaty oraz kwalifikacje, a także do realizacji zamówienia zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, normami technicznymi i zasadami wiedzy technicznej”.

25. Pytanie: Czy za całość realizacji przedsięwzięcia będą odpowiadali wyłącznie Państwo (właściciele nieruchomości, nie będą mieli wpływu ani na przebieg, ani sposób działania zmierzający do realizacji ww. Projektu?)?Odpowiedź: „Tak. Za całość realizacji przedsięwzięcia odpowiada Gmina jako beneficjent Projektu, w tym w szczególności za przygotowanie, organizację, koordynację oraz rozliczenie jego realizacji.

Właściciele nieruchomości uczestniczący w Projekcie nie mają wpływu na przebieg ani sposób realizacji Projektu, w szczególności na wybór wykonawcy, warunki realizacji robót, harmonogram prac, zakres rzeczowy czy sposób rozliczenia inwestycji. Ich rola ogranicza się do:

·      dobrowolnego przystąpienia do Projektu,

·      udostępnienia nieruchomości na potrzeby realizacji instalacji,

·      współpracy w zakresie umożliwienia wykonania robót oraz odbioru instalacji.

Wszelkie decyzje organizacyjne, techniczne i finansowe związane z realizacją Projektu podejmowane są przez Gminę, działającą samodzielnie lub jako Lider Projektu, zgodnie z umową o dofinansowanie, i umową partnerską”.

26. Pytanie: Czy realizując ww. Projekt Państwa celem będzie stałe i zorganizowane wykonywanie tego typu działalności w celach zarobkowych?

Odpowiedź: „Nie. Celem Projektu nie jest prowadzenie stałej ani zorganizowanej działalności zarobkowej. Projekt realizowany jest przez Gminę w ramach wykonywania zadań własnych o charakterze publicznoprawnym, w szczególności w zakresie ochrony środowiska, poprawy efektywności energetycznej oraz rozwoju wykorzystania odnawialnych źródeł energii.

Działania podejmowane w ramach Projektu służą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, a nie osiąganiu zysku”.

27. Pytanie: Czy realizacja ww. Projektu będzie miała na celu osiąganie przez Państwa Gminę stałego dochodu, zysku z tego tytułu?

Odpowiedź: „Działania podejmowane w ramach Projektu służą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej, a nie osiąganiu zysku”.

Pytanie

Czy Gmina A jako Lider lub któryś z Jej Partnerów (tj. Gmin: B, C, D, E) będą mieć prawo do odliczenia części lub całości VAT naliczonego od wydatków związanych z realizowaną inwestycją?

Państwa stanowisko w sprawie

Państwa zdaniem, Gmina A i Jej Partnerzy nie będą mieć prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków inwestycji „(…)”.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie określone warunki: odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

W przypadku, gdy prewspółczynnik danej szkoły wynosi poniżej 2%, to Gmina ma prawo uznać, że prewspółczynnik tej jednostki wynosi 0% i nie skorzystać z prawa do odliczenia podatku VAT (na podstawie art. 90 ust. 10 ustawy o VAT).

Wnioskodawcą projektu i jego partnerami są jednostki samorządu terytorialnego prowadzące, co do zasady, działalność publiczną.

Realizacja przedmiotowego projektu związana jest z zadaniami publicznymi Gminy wynikającymi z art. 7, w tym w szczególności w punktu 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, 1572) i obejmuje zadania związane z montażem instalacji OZE u mieszkańców, które obejmują przede wszystkim wsparcie finansowe i organizacyjne, takie jak udzielanie dotacji, prowadzenie programów edukacyjnych, pomoc w procesie przygotowania inwestycji, czy też wspólne zakupy instalacji w ramach projektów grupowych, co przyczynia się do poprawy jakości powietrza i realizacji celów klimatycznych.

Jak zostało to wskazane powyżej, Gmina i Jej Partnerzy realizują projekt z zamiarem wykonania nieodpłatnych zadań własnych określonych ustawa o samorządzie gminnym (zadania z zakresu utrzymania gminnych obiektów użyteczności publicznej).

Państwa zdaniem uznać należy, że realizując projekt działają Państwo jako organy władzy publicznej, wykonujący ustawowe powinności wobec społeczności lokalnej dotyczące zadań z zakresu ochrony środowiska przez spadek emisji gazów cieplarnianych oraz produkcji energii elektrycznej, w nowej instalacji fotowoltaicznej przez realizację takiej inwestycji podnoszone są standardy ochrony środowiska w ramach podniesienia standardów technicznych budynku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie braku prawa odliczenia podatku naliczonego przez Gminę (Lidera projektu) od wydatków inwestycyjnych związanych z realizacją projektu pn. „(…)” w części innej niż parasolowa w zakresie:

-     wydatków związanych z montażem instalacji OZE na budynkach Ośrodka Pomocy Społecznej w A, Szkoły Podstawowej w F, Szkoły Podstawowej w G, Szkoły Podstawowej w H, Przedszkolu Samorządowym w A oraz Zespole Szkolno-Przedszkolnym w I jest nieprawidłowe;

-     pozostałych wydatków niezwiązanych z montażem instalacji OZE na ww. budynkach jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast, na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Odnosząc się do kwestii prawa od odliczenia podatku naliczonego należy w pierwszej kolejności ustalić, czy towary i usługi nabyte przez Państwa w związku z realizowanym projektem pn. „(…)” w części innej niż parasolowa, są wykorzystywane przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

W rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy:

W świetle art. 2 pkt 22 ustawy:

Według art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Zauważyć należy, że jak wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem, pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie wskazać należy, iż nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy:

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

·      podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

·      podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1154 ze zm.):

Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Realizacja zadań własnych gminy następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw towarów i świadczenia usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 2 ust. 11a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68), zwana dalej: „ustawa OZE”:

W myśl art. 2 ust. 13 ustawy OZE:

Stosownie do treści art. 2 pkt 17 ustawy OZE:

Na podstawie art. 3 ust. 10k ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 43):

Jak stanowi art. 2 pkt 19 ustawy OZE:

Według art. 2 pkt 27a ustawy OZE:

Na mocy art. 3 ustawy OZE:

W myśl z art. 4 ust. 1 ustawy OZE:

Na podstawie art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy OZE:

W świetle art. 4 ust. 2 ustawy OZE:

Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Jak wynika z art. 4 ust. 3a ustawy OZE:

Zgodnie z art. 4 ust. 8 ustawy OZE:

Stosownie do art. 4 ust. 10 ustawy OZE:

Na mocy art. 4 ust. 10a ustawy OZE:

Natomiast, według art. 4 ust. 11 ustawy OZE stanowi, że:

Na podstawie art. 4 ust. 11a ustawy OZE:

W myśl art. 4b ust. 1 ustawy OZE:

W świetle art. 4b ust. 2 ustawy OZE:

W myśl art. 4b ust. 17 ustawy OZE:

Stosownie do art. 4b ust. 18 ustawy OZE:

W myśl art. 4c ust. 1-10 ustawy OZE:

Na podstawie art. 4d ust. 2 ustawy OZE:

Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy OZE:

Jak stanowi art. 40 ust. 1a ustawy OZE:

Jednocześnie zauważenia wymaga, że do 14 lipca 2018 r. obowiązywał art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii, zgodnie z którym wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, a także pobieranie tej energii z sieci, o których mowa w ust. 1, nie są świadczeniem usług ani sprzedażą w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Wskazany art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii został uchylony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. 2018 r. poz. 1276). Co do zasady zatem, czynności, o których mowa w tym przepisie, stanowić mogą czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o ile są dokonywane przez podatników tego podatku.

Z opisu sprawy wynika, że:

-     są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT

-     biorą Państwo udział w projekcie „(…)”, który jest partnerskim projektem 5 gmin;

-     są Państwo Liderem projektu;

-     do Państwa zadań jako lidera projektu należeć będzie w szczególności: koordynacja realizacji projektu, przygotowanie i złożenie wniosku o dofinansowanie, reprezentowanie partnerów wobec Instytucji Zarządzającej, prowadzenie sprawozdawczości i rozliczeń finansowych, monitorowanie realizacji wskaźników oraz zapewnienie zgodności realizacji projektu z umową o dofinansowanie;

-     inwestycja w części nie parasolowej obejmuje montaż instalacji OZE w budynkach użyteczności publicznej – w zakresie gminy są to: Ośrodek Pomocy Społecznej w A, Szkoła Podstawowa w F, Szkoła Podstawowa w G, Szkoła Podstawowa w H, Przedszkole Samorządowe w A oraz Zespół Szkolno-PrzedszkoIny w I;

-     w projekcie inwestycji zaplanowano także zakup systemu zarządzania energią, a także rozbudowany pakiet działań edukacyjnych skierowanych do mieszkańców oraz odrębnie dla kadry urzędniczej JST zaangażowanych w projekt;

-     system zarządzania energią integrujący instalacje OZE umożliwi bieżące monitorowanie produkcji i zużycia energii z fotowoltaiki, magazynów i pomp ciepła, a także optymalizację bilansu energetycznego całej społeczności;

-     realizacja projektu, w tym pełnienie roli Lidera, związana jest z wykonywaniem przez Gminę A zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym – działania te mają charakter publicznoprawny i nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT;

-     są Państwo w stanie przyporządkować wydatki poniesione w związku z realizacją projektu zarówno do części parasolowej, jak i do części innej niż parasolowa, na poziomie ewidencji projektowej, finansowej oraz rzeczowej;

-     są Państwo w stanie przyporządkować wydatki do poszczególnych budynków: Szkoły Podstawowej w F, Szkoły Podstawowej w G, Szkoły Podstawowej w H, Przedszkola Samorządowego w A oraz Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w I;

-     będą Państwo prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii;

-     instalacje będą stanowiły mikroinstalacje w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii;

-     nie zawarli Państwo jeszcze umowy z przedsiębiorstwem energetycznym.

Państwa wątpliwości dotyczą m.in. ustalenia, czy Państwo jako Lider będą mieć prawo do odliczenia części lub całości VAT naliczonego od wydatków związanych z realizowaną inwestycją, w tym w części innej niż parasolowa.

Należy zaznaczyć, że w świetle zacytowanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy OZE, gdyż ustawa o podatku od towarów i usług definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy – Prawo przedsiębiorców.

W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:

Ustawa nie definiuje co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie z dostawę towarów lub świadczenie usług.

Jak już więc wskazano, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE w sprawie C-219/12.

W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznych zamontowanych na budynkach Ośrodku Pomocy Społecznej w A, Szkole Podstawowej w F, G, H oraz Przedszkolu Samorządowym w A, i Zespole Szkolono-Przedszkolnym w I, należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa uznać należy za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy – bowiem będą Państwo dokonywać dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie umowy cywilnoprawnej, która zostanie zawarta z dostawcą energii elektrycznej. Ponadto, w związku z montażem instalacji fotowoltaicznych na ww. budynkach użyteczności publicznej – jak Państwo wskazali – będą Państwo prosumentem.

Nadto, z przepisów ustawy o OZE wynika, że w przypadku gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cyt. art. 4b ust. 1 ustawy o OZE, tj. jako iloczyn sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartości ujemne oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w art. 4b ust. 5 ustawy o OZE, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.

Natomiast w przypadku, gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cyt. art. 4b ust. 2 ustawy o OZE i stanowi sumę iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu, tj.: ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb (t) przyjmującym wartość ujemną i rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18 ustawy o OZE.

Wskazane przepisy wyznaczają zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci określonej według ww. zasad. Kwotę tę należy uznać za wynagrodzenie należne Państwu za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji.

Z przywołanych przepisów ustawy o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym.

W związku z tym, w przypadku wytworzenia przez Państwa energii elektrycznej w odnawialnych źródłach energii i wprowadzenie ich do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, będą Państwo dokonywać dostawy tej energii, za którą będzie przysługiwało Państwu wynagrodzenie. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy. Przeznaczenie depozytu prosumenta na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy tej energii, nie powoduje, że nie dochodzi do dostawy energii elektrycznej przez prosumenta na rzecz sprzedawcy energii elektrycznej.

W konsekwencji Państwo, jako prosument – zarejestrowany, czynny podatnik VAT – poprzez wprowadzanie energii wyprodukowanej w instalacjach fotowoltaicznych zamontowanych na budynkach Ośrodka Pomocy Społecznej w A, Szkoły Podstawowej w F, G oraz H, Przedszkolu Samorządowym w A, a także Zespole Szkolono-Przedszkolnym w I do sieci energetycznej, będą dokonywać na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, z którym Gmina zawrze umowę, dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.

Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta (co wynika z art. 4c ust. 3 ustawy o OZE) pozostaje bez wpływu na określenie odpłatnego charakteru dokonywanej przez Gminę dostawy energii elektrycznej wytworzonej w ww. mikroinstalacji.

W związku z powyższym, wprowadzenie do sieci przez Gminę prądu, który zostanie wyprodukowany w instalacjach fotowoltaicznych zamontowanych na ww. budynkach w ramach realizacji projektu pn. „(…)” w części innej niż parasolowa, będzie stanowić odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT w rozumieniu art. 5, art. 7 lub art. 8 ustawy.

Zatem, odnosząc się do kwestii prawa odliczenia podatku naliczonego przez Lidera projektu od wydatków inwestycyjnych związanych z realizacją projektu pn. „(…)” w części innej niż parasolowa związanych z montażem instalacji OZE na budynkach oświatowych i Ośrodka Pomocy Społecznej wskazać należy, że wyrażoną w cytowanym wyżej art. 86 ust. 1 ustawy, generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.

Na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

Przepis art. 86 ust. 2c ustawy stanowi, że:

Zgodnie z art. 86 ust. 2d ustawy:

Na mocy art. 86 ust. 2e ustawy:

W myśl art. 86 ust. 2f ustawy:

Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy:

W świetle art. 86 ust. 2h ustawy:

W myśl art. 86 ust. 22 ustawy:

Ponadto należy zauważyć, że w przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Powyższe przepisy stanowią uzupełnienie regulacji art. 86 ustawy.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy:

W świetle art. 90 ust. 3 ustawy:

W myśl art. 90 ust. 4 ustawy:

Na mocy art. 90 ust. 10 ustawy:

Jak stanowi art. 90 ust. 10a ustawy:

W myśl art. 90 ust. 10b ustawy:

Jak zatem wynika z art. 90 ust. 10 pkt 2 w związku z art. 86 ust. 2g ustawy, jeżeli proporcja nie przekroczy 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik poniżej 2% pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W powyższej sytuacji bowiem podatnik ma prawo wyboru, czy dokona on odliczenia w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnuje z tego prawa i nie odliczy podatku naliczonego.

Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej rozporządzeniem.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Zakres ww. regulacji obejmuje m.in. jednostki samorządu terytorialnego.

W świetle § 2 pkt 8 rozporządzenia:

W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia:

Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego, jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jego poszczególnych jednostek organizacyjnych, tj. dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, jednostki budżetowej, zakładu budżetowego.

Do obowiązków podatnika należy w pierwszej kolejności przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane. Podatnik jest zatem zobowiązany do odrębnego określania, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Każdorazowo zatem, gdy takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, przy jednoczesnym braku takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT lub zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem.

Wobec powyższego, Państwa obowiązkiem, jako zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych) oraz innej niż działalność gospodarcza (czynności pozostające poza VAT), z którymi wydatki te są związane. Mają zatem Państwo obowiązek dokonania tzw. bezpośredniej alokacji, czyli odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur. Jeśli takie wyodrębnienie wydatków jest możliwe, przysługuje Państwu pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną. Brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do wydatków poniesionych na towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi. Natomiast gdy nie będą mieli Państwo możliwości przypisania w całości poniesionych wydatków na realizację inwestycji do działalności gospodarczej, zastosowanie znajdą przepisy art. 86 ust. 2a-2h ustawy.

Odnosząc się do wydatków inwestycyjnych, które będą Państwo ponosić w związku z realizacją przez Państwa jako Lidera projektu pn. „(…)” w części innej niż parasolowa, tj. związanych z montażem instalacji OZE na budynkach Ośrodka Pomocy Społecznej w A, Szkoły Podstawowej w F, G oraz H, Przedszkola Samorządowym w A, a także Zespołu Szkolono-Przedszkolnego w I, należy zauważyć, że instalacje te – jak wyżej wykazano – będą służyć do produkcji prądu, którego dostawa będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie należy wskazać, że ustawa o podatku od towarów i usług oraz akty wykonawcze do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla dostawy prądu.

Równocześnie – w związku z faktem, że są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT, a będąca konsekwencją sprzedaż energii elektrycznej z instalacji OZE zamontowanej na ww. budynkach przez Państwa jako Prosumenta będzie stanowić działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy, podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem, niekorzystającą ze zwolnienia – należy uznać, że wydatki ponoszone w tej części będą miały związek zarówno z działalnością gospodarczą (czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT), jak i z działalnością inną niż działalność gospodarcza (czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT).

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Zatem należy stwierdzić, że w związku z realizacją przez Państwa jako Lidera projektu pn. „(…)” w części innej niż parasolowa, tj. w odniesieniu do wydatków związanych z montażem instalacji OZE na budynkach Ośrodka Pomocy Społecznej w A, Szkoły Podstawowej w F, G oraz H, Przedszkola Samorządowym w A, a także Zespole Szkolono-Przedszkolnym w I, w sytuacji gdy mają Państwo możliwość przyporządkowania wydatków do poszczególnych rodzajów działalności, tj. do działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych) i do działalności innej niż gospodarcza, to przysługuje Państwu pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Nie przysługuje natomiast Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego w stosunku do ww. wydatków poniesionych na towary i usługi wykorzystywane do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi.

Natomiast w sytuacji, gdy nie mają Państwo możliwości przypisania ponoszonych wydatków w ww. części przedmiotowego projektu w całości do działalności gospodarczej, to przysługuje Państwu, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim wydatki te są związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.

Zauważyć przy tym należy, że uprawnienie do odliczenia podatku naliczonego mogą Państwo zrealizować, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.

W związku z powyższym, skoro nabywane towary i usługi związane z realizacją przez Państwa jako Lidera projektu pn. „(…)” w części innej niż parasolowa związane z montażem instalacji OZE na budynkach Ośrodka Pomocy Społecznej w A, Szkoły Podstawowej w F, G oraz H, Przedszkola Samorządowego w A, a także Zespole Szkolono-Przedszkolnym w I, będą związane zarówno z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, jak i opodatkowanymi tym podatkiem i jednocześnie nie będą Państwo mieli możliwości obiektywnie wyodrębnić kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT, to będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku w tej części, w jakiej nabyte towary i usługi będą związane z czynnościami opodatkowanymi, z zastosowaniem prewspółczynnika wyliczonego w oparciu o art. 86 ust. 2a-2h ustawy, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia.

Jak wskazano wyżej, zgodnie z art. 90 ust. 10 pkt 2 ustawy, jeżeli proporcja nie przekroczy 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Zasada ta – z uwagi na treść art. 86 ust. 2g ustawy – ma również zastosowanie do proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik poniżej 2% pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W powyższej sytuacji bowiem podatnik ma prawo wyboru, czy będzie dokonywał odliczania w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnuje z tego prawa i nie będzie odliczał podatku naliczonego.

W opisie sprawy wskazali Państwo, że – Gmina jest w stanie wyodrębnić wydatki poniesione w związku z realizacją Projektu, zarówno w części parasolowej, jak i w części innej niż parasolowa, w tym także wydatki dotyczące działań edukacyjnych skierowanych do mieszkańców oraz szkoleń i działań edukacyjnych dla kadry kierowniczej JST. Ponadto, realizacja Projektu, związana jest z wykonywaniem przez Gminę zadań własnych, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Działania te mają charakter publicznoprawny i nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Na tle przedstawionych informacji należy zatem stwierdzić, że w zakresie pozostałych wydatków niezwiązanych z montażem instalacji OZE warunek uprawniający do odliczenia nie będzie spełniony – bowiem czynności, do których wykorzystywane będą wydatki niewątpliwie należą do zadań własnych Państwa Gminy, o których mowa w ustawie o samorządzie gminnym, co stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

W konsekwencji, nie będą Państwo mieli prawa do odliczenia podatku naliczonego od pozostałych wydatków niezwiązanych z montażem instalacji OZE na ww. budynkach użyteczności publicznej, gdyż nie będzie spełniony jeden z warunków określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, jakim jest związek nabywanych towarów i usług z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Podsumowanie

W związku z realizacją przez Gminę A jako Lidera projektu pn. „(…)” będzie Państwu przysługiwać prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z montażem instalacji OZE w części innej niż parasolowa w zakresie montażu instalacji OZE na budynkach Ośrodka Pomocy Społecznej w A, Szkoły Podstawowej w F, G oraz H, Przedszkola Samorządowym w A i Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w I, na podstawie art. 86 ust. 2a-2h ustawy, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie braku prawa odliczenia podatku naliczonego przez Lidera projektu od ww. wydatków jest nieprawidłowe.

Natomiast, w związku z realizacją przez Gminę A jako Lidera projektu pn. „(…)” nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego w części innej niż parasolowa od wydatków niezwiązanych z montażem instalacji OZE na ww. budynkach użyteczności publicznej.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie braku prawa odliczenia podatku naliczonego przez Lidera projektu od ww. wydatków jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Tą interpretacją załatwiłem wniosek w części dotyczącej braku prawa odliczenia podatku naliczonego przez Lidera projektu od wydatków inwestycyjnych związanych z realizacją projektu pn. „(…)” w części innej niż parasolowa. Natomiast wniosek w części dotyczącej braku prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych związanych z projektem pn. „(…)”, realizowanego przez Lidera projektu w części parasolowej, a także Partnerów projektu w części parasolowej i innej niż parasolowa, został załatwiony odrębnymi rozstrzygnięciami.

Zauważam, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Informuję, iż wydana interpretacja w ww. części dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności przypisania poszczególnych wydatków do określonych rodzajów działalności.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.