Interpretacja 0112-KDIL1-1.4012.993.2025.3.AR

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 18 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług dotyczącej:

-     momentu powstania obowiązku podatkowego w związku z zasądzoną przez Sąd Apelacyjny na Pana rzecz kwotą (...) zł wynikającą z faktury wystawionej przez Pana z (…) 2020 r. nr (...), dokumentującej wykonanie usług budowlano-montażowych w (…) 2020 r. (pytanie oznaczone we wniosku nr 6);

-     ustalenia, czy obowiązek podatkowy w stosunku do kwoty dochodzonej pozwem z (…) 2023 r. w kwocie (...) zł brutto powstanie w przyszłości nie u Pana tylko u jego następcy prawnego, tj. Spółki powstałej z przekształcenia prowadzonej przez Pana jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (pytanie oznaczone we wniosku nr 7).

Uzupełnił go Pan pismem z 4 lutego 2026 r. (wpływ 5 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca zgodnie z danymi ujawnionymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, od dnia (…) 2003 r. do dnia (…) 2025 r. prowadził jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą B.

Wnioskodawcy był nadany numer NIP: (…) oraz numer REGON: (…). Wnioskodawca ww. wskazanym okresie był przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U.2024.236 t. j. z dnia 21 lutego 2024 r.) (dalej: ustawa PP), tj. osobą fizyczną wykonującym we własnym imieniu działalność gospodarczą.

W dniu 12 grudnia 2024 r. Wnioskodawca złożył do Sądu Rejonowego (…) wniosek o przekształcenie Wnioskodawcy, wykonującego we własnym imieniu działalność gospodarczą, w jednoosobową spółkę kapitałową pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w trybie art. 584(1) ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U.2024.18 t. j. z dnia 5 stycznia 2024 r.) (dalej: KSH) w związku z art. 551 § 5 KSH, na podstawie oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy złożonego w trybie art. 584(9) KSH w dniu (…) 2024 r. w formie aktu notarialnego (Repertorium A (…)) przed notariuszem (…).

Sąd Rejonowy (…) w dniu (…) 2025 r. wydał postanowienie o wpisaniu Wnioskodawcy, jako przekształcanego przedsiębiorcy, do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której został nadany nr (…)(dalej: Spółka).

Wnioskodawca w Spółce objął funkcję Członka Zarządu. W Spółce, oprócz Wnioskodawcy, jest jeszcze jeden członek zarządu pełniący funkcję Prezesa Zarządu. Wnioskodawca w wyniku zbycia w formie darowizny (…) udziałów o wartości nominalnej po (…) zł (…) każdy, o łącznej wartości nominalnej (…) zł (…) w kapitale zakładowym Spółki na rzecz Z.Y (…) nie jest już jedynym wspólnikiem w Spółce.

Tym samym, zgodnie z art. 584(1) KSH, przedsiębiorca przekształcany stał się spółką przekształconą z chwilą wpisu do rejestru (dzień przekształcenia). W konsekwencji powyższego, Wnioskodawca zgodnie z danymi ujawnionymi w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z dniem (…) 2025 r. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej, a z dniem (…) 2025 r. został wykreślony z rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Wnioskodawca w okresie od (…) 2025 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku nie prowadzi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy PP i nie planuje ponownego otwarcia działalności gospodarczej.

Wnioskodawca z dniem (…) 2003 r. został zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Wnioskodawca z dniem (…) 2025 r. na podstawie art. 96 ust. 6-8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.2024.361 t. j. z dnia 2024.03.13) (dalej: VAT) został wykreślony jako podatnik VAT czynny.

Wnioskodawca w okresie od (…) 2003 r. do (…) 2025 r. wykonywał czynności wyłącznie opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Wnioskodawca w okresie od (…) 2025 r. do dnia złożenia niniejszego wniosku nie złożył zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług i nie planuje złożenia takiego zgłoszenia. Wnioskodawca w okresie od (…) 2003 r. do (…) 2025 r. składał jako podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy VAT deklarację dla podatku od towarów i usług. Począwszy od okresu (…) 2018 deklaracje były składane za okresy miesięczne, a wcześniej składano deklaracje kwartalne. Wnioskodawca nie wybrał metody kasowej, o której mowa w art. 86 ust. 10e VAT.

Spółka z dniem (…) 2025 r. została zarejestrowana jako podatnik VAT czynny. Spółka wybrała do stosowania metodę memoriałową. W dniu (…) 2025 r. Spółka złożyła zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług w trybie aktualizacji danych wskazując stosowanie metody kasowej od dnia (…) 2025 r., tj. metody o której mowa w art. 86 ust. 10e ustawy VAT. Spółka wykonuje czynności wyłącznie opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Spółka wybrała miesięczny sposób składania deklaracji dla podatku od towarów i usług.

Przeważającym i faktycznym rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawcy, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD) było (…).

Przeważającym i faktycznym rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej Spółki, jest zakres tożsamy z opisanym rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej dla Wnioskodawcy.

Wnioskodawca w związku z opodatkowywaniem dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2024.226 t. j. z dnia 21 lutego 2024 r.) (dalej: ustawa PIT) zaliczanym do źródła przychodów, o którym mowa ww. art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT do dnia 31 grudnia 2019 r. ustalał dochód z tej działalności gospodarczej prowadząc podatkową księgę przychodów i rozchodów zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (t. j. Dz.U.2017.728 zm.) uchylonym z dniem 1 stycznia 2020 r. przez rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U.2019.2544 z dnia 31 grudnia 2019 r.).

Wnioskodawca opodatkowywał dochód z działalności jako różnicę pomiędzy przychodem w rozumieniu art. 14 ustawy PIT a kosztami uzyskania, powiększoną o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, produkcji w toku, wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego była wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego była wyższa.

Dodatkowo, Wnioskodawca w związku z uzyskiwaniem przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT, odliczał od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 30c ust. 2 ustawy PIT, koszty kwalifikowane o których mowa w art. 26e ustawy PIT tj. działalność badawczo-rozwojową. Kwota powyższego odliczenia w 2019 roku podatkowym nie przekroczyła kwoty dochodu uzyskanego przez Wnioskodawcę ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT.

Wnioskodawca, pomimo nieprzekroczenia limitu określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U.2023.120 t. j. z dnia 16 stycznia 2023 r.) zdecydował, iż począwszy od dnia (…) 2020 r., ustalać będzie dochód w oparciu o księgi rachunkowe. Tym samym od dnia (…) 2020 r. ustalał dochód w oparciu o księgi rachunkowe. Wnioskodawca dochód za rok podatkowy 2020-2024 opodatkowywał na podstawie prawidłowo prowadzonych ksiąg rachunkowych, zmniejszony o dochody wolne od podatku i zwiększony o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, zaliczone uprzednio w ciężar kosztów uzyskania przychodów, jeśli takie wystąpiły. Dodatkowo, Wnioskodawca w związku z uzyskiwaniem przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT, odliczał od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 30c ust. 2 ustawy PIT, koszty uzyskania przychodów (koszty kwalifikowane) poniesione na działalność badawczo-rozwojową.

Wnioskodawca, w związku ze złożeniem właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenia, o którym mowa w art. 9a ust. 2 ustawy PIT, o wyborze formy opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c ustawy PIT, w roku 2017 podatkowym rozliczył podatek w formie tzw. „podatku liniowego”. W okresie prowadzenia działalności gospodarczej ww. oświadczenie nie zostało wycofane i Wnioskodawca przez wszystkie następne okresy podatkowe rozliczał w formie tzw. „podatku liniowego”.

Wnioskodawca, jako osoba fizyczna, posiada miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy), tj. zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy PIT.

Spółka ma siedzibę i zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania, tj. zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U.2023.2805 t. j. z dnia 2023.12.29).

W dniu (…) 2018 r. Wnioskodawca, w ramach prowadzonej przez siebie jednoosobowej działalności gospodarczej, zawarł z C spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D (dalej: Wykonawca) umowę nr (...) o wykonanie robót, zgodnie z którą Wykonawca, powierzył Wnioskodawcy, jako podwykonawcy, wykonanie robót budowlano-montażowych. Przedmiotem tych prac był zakup i zabudowa (…). Wnioskodawca zobowiązał się zrealizować i ukończyć roboty do (…) 2019 r. za wynagrodzeniem w wysokości (…) zł (…) brutto.

Z § (…) ww. umowy wynikało, że wynagrodzenie określone w umowie miało charakter ryczałtowy, (…). Żaden inny zapis umowy nie odnosił się do możliwości zmiany wynagrodzenia, również w przypadku zmiany przedmiotu umowy, niezależnie od przyczyn tej zmiany.

Zgodnie z § (…) ww. umowy strony uregulowały kwestię potrącenia, (…). W § (…) ww. umowy strony ustaliły, że zmiany umowy wymagać będą zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności w postaci aneksu, chyba że co innego wyraźnie wynika z postanowień umowy.

W trakcie realizacji przez Wnioskodawcę obowiązków wynikających z umowy Inwestor stwierdził, że część prac objętych zapisami umowy jest zbędna (nie było potrzeby dostarczenia takiej ilości sprzętu, jaka była zakontraktowana), natomiast powstała konieczność wykonania robót zamiennych. Wnioskodawca z kierownikiem projektu i kierownikiem robót (…) uzgodnili, że nastąpi zmiana zakresu robót i Wnioskodawca zamiast niektórych prac wykona inne, dodatkowe prace, niezbędne do prawidłowego wykonania umowy. Ustalono też, że zamiast dostarczenia określonej pierwotnie ilości sprzętu podwykonawca wykona prace związane z zabudową infrastruktury (...). W związku z powyższymi uzgodnieniami, w dniu (…) 2020 r., Wnioskodawca oraz kierownik projektu i kierownik robót po stronie Wykonawcy ustalili treść Protokołu konieczności. W dokumencie tym wskazano, że z uwagi na fakt, iż Wykonawca nabył ilość urządzeń, które ze względu na zmianę projektu wykonawczego, nie zostaną wykorzystane oraz iż upływa termin gwarancji na te urządzenia, ich wykorzystanie pozostanie w gestii Wnioskodawcy. Wnioskodawca natomiast miał dostarczyć dodatkowe materiały (...) oraz wykonać roboty ziemne związane (...). Wnioskodawca dostarczyć miał też (...) oraz wykonać dodatkowo (...). Wartość tych prac i urządzeń określono w Protokole konieczności na kwotę (...) zł (…) netto, tj. kwotę (...) zł (…) brutto.

Wykonawca odebrał roboty końcowe bez zastrzeżeń. Wartość przedmiotu odbioru wynosiła (...) netto, tj. (...) zł brutto.

W dniu (…) 2020 r. Wnioskodawca wystawił Wykonawcy fakturę nr (...) na łączną kwotę (...) netto, tj. (...) zł brutto, tytułem następujących prac: (…).

W dniu (…) 2020 r. Wnioskodawca wezwał Wykonawcę do zapłaty kwoty (…)wynikającej z faktury nr (...) z dnia (…) 2020 r. Termin zapłaty powyższych należności wynosił (...) dni robocze od daty otrzymania wezwania. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania do zapłaty, Wykonawca nie uregulował żądanych kwot. W związku z tym, Wnioskodawca wezwał jeszcze dwukrotnie Wykonawcę do zapłaty należności.

Podczas analizy dokumentacji powykonawczej przez Wykonawcę okazało się, że ilość zainstalowanych urządzeń przedstawionych na wystawionej przez Wnioskodawcę fakturze końcowej nie odpowiadała rzeczywiście zamontowanym urządzeniom. Nowy kierownik robót Wykonawcy stwierdził rozbieżności między ilością zadeklarowanych przez Wnioskodawcę urządzeń a ich rzeczywistą liczbą. Łączna wartość kontraktu została określona na (…), natomiast w wyniku analizy dokumentacji powykonawczej Wykonawca stwierdził rozbieżność w ilości faktycznie zabudowanych (...) obejmujących kwotę (…).

W związku ze stwierdzonymi rzekomymi nieprawidłowościami, pismem z dnia (…) 2021 r. Wykonawca wezwał Wnioskodawcę do zapłaty kwoty w wysokości (…) tytułem niewykonania zobowiązania wynikającego z umowy – tj. zwrotu wartości niewykonanej przez podwykonawcę zabudowy (...), a także do wystawienia faktury korygującej na wyżej wymienioną kwotę do faktury VAT nr (…) z dnia (…) 2020 r.

Ponadto, Wykonawca wezwał Wnioskodawcę do zwrotu (...).

Wykonawca wyznaczył Wnioskodawcy nieprzekraczalny termin (…) dni na zapłatę żądanej kwoty oraz taki sam termin na zwrot urządzeń.

Ponadto, Wnioskodawca mógł zapłacić alternatywnie kwotę (…) w ramach zwrotu wartości urządzeń.

Pomimo treści umowy i ustaleń Wnioskodawcy z reprezentującymi Wykonawcę kierownikami budowy i projektu, pismem z dnia (…) 2021 r. Wykonawca oświadczył, że na podstawie art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2024.1061 t. j. z dnia 17 lipca 2024 r.) (dalej: KC) dokonuje potrącenia przysługującej mu w stosunku do Wnioskodawcy wierzytelności w wysokości (…) z wierzytelnościami Wnioskodawcy z tytułu realizacji zawartych między stronami umów udokumentowanych między innymi fakturą VAT nr (…) z dnia (…) 2020 r. na kwotę (...) zł, wymagalną w dniu (…) 2020 r. Potrącenie miało być dokonane do kwoty (…). Pismem z dnia (…) 2021 r. Wykonawca oświadczył, że nie kwestionuje faktu wykonania przez Wnioskodawcę prac o wartości (...) zł, udokumentowanych sporną fakturą.

Z uwagi na brak rozliczenia ww. umowy, Wnioskodawca skierował sprawę do Sądu.

Sąd Okręgowy (…) wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie (…) w dniu (…) 2022 r.

Wykonawca w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa w całości.

Wobec skutecznie wniesionego sprzeciwu, nakaz zapłaty stracił moc i sprawa została przekazana do Sądu Okręgowego do rozpoznania na podstawie przepisów o postępowaniu zwykłym, której nadano sygnaturę akt (…). Wyrokiem z dnia (…) 2023 r. Sąd Okręgowy, jako Sąd I instancyjny, oddalił w całości powództwo Wnioskodawcy z uwagi na skuteczność potrącenia wierzytelności przez Wykonawcę. W ocenie Sądu doszło do ziszczenia się wszystkich wymaganych przesłanek, to jest:

1)  wierzytelności były wzajemne,

2)  wierzytelności były jednorodzajowe,

3)  wierzytelność przedstawiana do potrącenia (aktywna) była wymagalna i

4)  wierzytelność potrącana (pasywna) była zaskarżalna.

Sąd Okręgowy podkreślił, że w sprawie, wierzytelność Wnioskodawcy, wynikająca z faktury VAT nr (...) z dnia (…) 2020 r., nie była sporna, a kontrowersje dotyczyły zgłoszonej do potrącenia wierzytelności Wykonawcy, skutecznej zmiany umowy w zakresie prac zamiennych i braku obowiązku zwrotu przez Wnioskodawcę niewykorzystanej części urządzeń, służących do jej realizacji.

Sąd Okręgowy wskazał, iż Wnioskodawca wywodził roszczenie z umowy, domagając się zasądzenia od Wykonawcy należności wynikających z nieuregulowanej przez Wnioskodawcę faktury, wystawionej tytułem robót budowlano-montażowych wykonanych na rzecz Wykonawcy w związku z zawartą umową. Na wypadek nieuwzględnienia żądania w ramach reżimu odpowiedzialności kontraktowej, Wnioskodawca alternatywnie wskazał, jako podstawę swojego żądania, przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Sąd Okręgowy przyjął, iż oświadczenie Wykonawcy o potrąceniu zostało skutecznie złożone i skutkowało umorzeniem wierzytelności Wnioskodawcy. Argumentując ów postawiony pewnik prawny, Sąd I instancji odwołał się do przesłanek potrącenia z art. 498 §1 KC zaznaczając, że potrącenie może być skutecznie dokonane, jeżeli łącznie spełnione są:

1)  wierzytelności są wzajemne,

2)  wierzytelności są jednorodzajowe,

3)  wierzytelność przedstawiana do potrącenia (aktywna) jest wymagalna i

4)  wierzytelność potrącana (pasywna) jest zaskarżalna – uznając, że wierzytelność Wykonawcy spełniała wszystkie przesłanki kwalifikujące ją do potrącenia zgodnie z art. 498 KC. W tym względzie użyto enumeratywnej argumentacji, iż po pierwsze, aby mogło dojść do potrącenia muszą istnieć dwie przeciwstawne wierzytelności. Innymi słowy: dwie osoby muszą być względem siebie jednocześnie wierzycielami i dłużnikami.

W niniejszej sprawie zaś, zdaniem Sądu Okręgowego, istniała wzajemność wierzytelności, gdyż Wykonawca był jednocześnie wierzycielem Wnioskodawcy i na odwrót. Po drugie, wierzytelności powinny być tego samego rodzaju (przesłanka jednorodzajowości) oraz obie wierzytelności nadające się do potrącenia muszą być jednorodzajowe w zakresie przedmiotu świadczenia wywodząc ostatecznie, że wierzytelności pieniężne mają charakter jednorodzajowy, bez względu na to, czy zgodnie z treścią zobowiązania podlegają zapłacie czy rozliczeniu w postaci bezgotówkowej. To zaś, zdaniem Sądu, skoro obie wierzytelności były pieniężne, to ta przesłanka również została spełniona. Sąd Okręgowy dalej wskazał, że trzeci warunek to wymagalność wierzytelności przedstawionej do potrącenia (wierzytelności aktywnej), przy czym według Sądu I instancji strony dokonały dopuszczalnej, umownej jej modyfikacji, przewidując możliwość kompensaty przez Wykonawcę również wierzytelności niewymagalnej. Wobec powyższego, okoliczność, iż w dniu złożenia oświadczenia o potrąceniu nie zaktualizował się jeszcze obowiązek zapłaty przez Wnioskodawcę, nie miał wpływu na kompensacyjny skutek oświadczenia Wykonawcy. Dalej Sąd Okręgowy wyjaśnił, że zgodnie z czwartą przesłanką, wierzytelność potrącana (pasywna) powinna być zaskarżalna, a zatem powinna istnieć możliwość dochodzenia jej przed sądem, przyjmując, że wierzytelność, której dotyczy spór ma charakter zaskarżalny, a zatem i ten wymóg został spełniony. Konkludując, Sąd I instancji doszedł do przekonania, że ziszczenie się omówionych przesłanek spowodowało powstanie stanu potrącalności, kiedy Wykonawca uzyskał możliwość potrącenia swojej wierzytelności z wierzytelnością dłużnika. Zrealizował je przez złożenie w dniu (…) 2021 r. oświadczenia woli o charakterze prawo kształtującym, w wyniku którego wierzytelności umorzyły się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Dalej Sąd Okręgowy wyjaśnił, że Wykonawca, tak na etapie przed procesowym, jak i w toku postępowania sądowego konsekwentnie wywodził, że nie doszło do zmiany treści umowy i przez cały okres współpracy strony obowiązywała jej pierwotna wersja. Zdaniem Wykonawcy, Protokół konieczności nie był dokumentem modyfikującym postanowienia umowy, ponieważ zmiany mogły być dokonywane wyłączenie na podstawie aneksu. Protokół konieczności Wykonawca uznał jedynie za dokument o charakterze technicznym, nie wywołujący zmian w prawach i obowiązkach stron uregulowanych umową główną. Ponadto Wykonawca twierdził, że kierownicy projektu i robót nie byli uprawieni do podpisania takiego protokołu z mocą zaciągania zobowiązań, ponieważ nie mieli w tym zakresie stosownego upoważnienia. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko strony biernej, czyli Wykonawcy. Uzasadniając wnikliwej ze swej strony oceny wskazano, po pierwsze, w § (…) umowy strony jednoznacznie ustaliły, że zmiany umowy wymagają zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności w postaci aneksu, chyba że co innego wyraźnie wynika z jej postanowień. Zdaniem zaś Sądu I instancji, już samo to postanowienie umowne wskazywało, że warunkiem koniecznym dokonania zmiany umowy było sporządzenie aneksu w formie pisemnej zastrzeżonej ad solemnitatem.

Wyjaśniono, że dokumentem, w oparciu o który Wnioskodawca przystąpił do wykonania prac zamiennych oraz który miał legitymizować prawo Wnioskodawcy do zatrzymania niewykorzystanej części urządzeń, był Protokół konieczności. Dalej Sąd Okręgowy zaznaczył, że protokół konieczności jest to dokument wykonania robót dodatkowych lub robót zamiennych. Ma on charakter techniczny i stanowi podstawę do sporządzenia umowy na roboty dodatkowe, uzupełniające lub zmiany w umowie, jeżeli jest to prawnie możliwe. Protokół taki, jako stricte dokument techniczny, wskazujący na potrzebę zmiany zakresu prac z ich wyszczególnieniem, mógł być podpisany przez kierownika projektu lub kierownika robót. Wszak były to osoby z odpowiednimi kompetencjami merytorycznymi, dedykowane do przedmiotowego projektu i odpowiedzialne wobec Wykonawcy za planowanie, realizację i jego zamknięcie, które były najlepiej zorientowane w tym, jakie działania są niezbędne by osiągnąć zamierzony cel i zakończyć projekt sukcesem.

Nie mniej, zdaniem Sądu Okręgowego, uprawnienie do zarządzenia projektem, czy też pracami wykonywanymi w jego ramach, nie jest jednak tożsame z uprawieniem do zaciąganiem zobowiązań finansowych, modyfikacją umowy stron, co do jej zakresu rzeczowego, gdzie konieczne jest legitymowanie się stosownym pełnomocnictwem. Sąd I instancji zaznaczył, że przesłuchiwani w toku postępowania przedstawiciele Wykonawcy zeznali, że nie dysponowali dokumentem pełnomocnictwa udzielonego przez Wykonawcę do dokonywania w jej imieniu zmian w umowie, a swoją kompetencję do podpisania Protokołu konieczności, z mocą modyfikującą kontrakt, wywodzili z zakresu swoich obowiązków służbowych.

Sąd dodał, że Wykonawca nie potwierdził, by wskazane wyżej osoby były umocowane do aneksowania umowy, co więcej spółka nie potwierdziła skuteczności i ważności czynności prawnej dokonanej przez te osoby. Nadto, zdaniem Sądu I instancji, Protokół konieczności z dnia (…) 2020 r. poprzez szczegółowe określenie prac zamiennych, ich wycenę na blisko (…) złotych brutto oraz przyznanie Wnioskodawcy prawa zatrzymania niewykorzystanych urządzeń, nie był tylko dokumentem technicznym, lecz stanowił ingerencję w prawa i obowiązki stron określone umową z dnia (…) 2018 r., modyfikując je w istotny sposób. Tym samym, zdaniem Sądu, rzeczony dokument zawierał essentialia negotii aneksu, z tej też przyczyny, do swej ważności wymagał podpisu osób uprawnionych do reprezentacji Wykonawcy. Dokonując dodatkowej argumentacji owego aksjomatu Sąd Okręgowy odwołał się do dyspozycji art. 103 §1 KC wskazując, że zawierający umowę, jako pełnomocnik, nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność umowy zależy od jej potwierdzenia przez osobę, w której imieniu umowa została zawarta. Na gruncie przedmiotowej sprawy – wobec przekroczenia zakresu umocowania przez kierownika projektu i kierownika robót – ważność ewentualnych uzgodnień dotyczących wykonania przez Wnioskodawcę spornych prac, zależała od ich potwierdzenia przez Wykonawcę we właściwej formie (tj. w formie pisemnej wymaganej pod rygorem nieważności zgodnie z zapisami umowy), co jak wyżej wskazano nie miało miejsca.

Ponadto, zdaniem Sądu I instancji, wątpliwa była kwestia wiedzy Wykonawcy o tym, że powstał taki dokument jak Protokół konieczności.

W konsekwencji Sąd Okręgowy stwierdził, iż pomiędzy Wnioskodawcą a Wykonawcą nie doszło do ważnego zawarcia aneksu do umowy. Dokonując reasumpcji, Sąd I instancji zaznaczył, że sam Protokół konieczności, podpisany przez osoby nieumocowane do reprezentowania stron w obrocie prawnym, był jedynie dokumentem dotyczącym kwestii technicznych, czynnością faktyczną. Nie mógł być zatem traktowany jako dokument potwierdzający zawarcie aneksu do umowy o roboty budowlane tym bardziej, że zmiana stosunku umownego została dopuszczona, zgodnie z łączącą strony umową, tylko w formie pisemnego aneksu. W ocenie zatem Sądu Okręgowego, aneks do umowy nie został zawarty, gdyż nie można było uznać Protokołu konieczności za dokument zmieniający postanowienia umowy.

Odnosząc się do alternatywnie wskazanej podstawy żądania, Sąd Okręgowy nie uwzględniwszy powództwa także na tej podstawie zaznaczył, że w myśl art. 405 KC, kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości. W tym zakresie Sąd podzielił powszechnie akceptowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym, gdy brak jest podstaw do zasądzenia równowartości robót dodatkowych jako wynagrodzenia za roboty budowlane – z powodu nieważności umowy, która miała być źródłem powstania zobowiązania z tego tytułu – nie ma przeszkód, aby równowartość tych robót uwzględnić na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, gdy nie będzie wątpliwości, że o wartość taką wzbogacony został Wykonawca. W tym zakresie przytoczono stanowisko judykatury oraz wywiedziono, że w doktrynie i orzecznictwie prezentowane jest stanowisko o niedopuszczalności zbiegu bezpodstawnego wzbogacenia z roszczeniem o wykonanie zobowiązania umownego, ale w niniejszej sprawie zbieg taki nie zachodzi. W tym względzie wyjaśniono, że o ile przyjąć że prace zrealizowano w oparciu o Protokół konieczności, zaś wykonane na tej podstawie prace należy traktować jako świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 §1 KC w zw. z art. 405 KC. Jak stanowi art. 410 §2 KC świadczenie jest nienależne jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia. Rozwijając ów wątek na podstawie zebranych dowodów Sąd Okręgowy ustalił, iż prace zamienne musiały zostać wykonane, aby realizacja projektu przebiegała prawidłowo i to w interesie Wykonawcy, tak aby mógł on w terminie przedstawić inwestorowi obiekt do odbioru, uniknąć naliczenia kar umownych i obniżenia wiarygodności. Dalej zaznaczono, że bezpodstawne wzbogacenie po stronie Wykonawcy, to wartość niewypłaconego Wnioskodawcy wynagrodzenia za prace zamienne, które Wykonawca musiałby zapłacić Wnioskodawcy, gdyby aneks był ważnie zawarty, ograniczone do kwoty (...) zł brutto, gdyż tylko takiej Wnioskodawca dochodził pozwem jako roszczenie alternatywne.

Dalej wyjaśniono, że wzbogacenie wyrażało się w przedmiotowym zakresie w zaoszczędzeniu środków na wypłatę należnego wynagrodzenia innym podmiotom. Sąd wskazał jednak, że Wierzytelność wzajemna Wykonawcy wynikająca z niewykonania umowy przez Wnioskodawcę w pierwotnym kształcie wynosiła (...) i obejmowała roszczenie o zwrot wartości niewykonanej przez Wnioskodawcę zabudowy urządzeń w kwocie (...) brutto oraz o zwrot (...) o wartości (...) brutto. Tak więc, według Sądu Okręgowego, na skutek złożonego skutecznie oświadczenia o potrąceniu doszło do umorzenia wierzytelności Wnioskodawcy, jako niższej, co doprowadziło ostatecznie do oddalenia powództwa w całości.

Podsumowując wyrok Sądu Okręgowego, Sąd ten uznał, że protokół konieczności jako dokument dotyczący kwestii technicznych, o ile nie mógł być dokumentem zmieniającym umowę i nie można mu przypisać cechy aneksu, o tyle ma już znaczenie i wartość na poziomie oceny bezpodstawnego wzbogacenia po stronie Wykonawcy.

Sąd I instancji wskazał jednoznacznie, że bezpodstawne wzbogacenie po stronie Wykonawcy stanowi wartość niewypłaconego Wnioskodawcy wynagrodzenia za prace zamienne, które Wykonawca musiałby zapłacić Wnioskodawcy, gdyby aneks był ważnie zawarty.

Sąd wskazał, że wzbogacenie na gruncie przedmiotowej sprawy wyraża się w zaoszczędzeniu przez Wykonawcę środków na wypłatę należnego wynagrodzenia wynikającego z działań opisanych w protokole konieczności.

Sąd nie uznał jednak zasadności powództwa alternatywnego dochodzonego przez Wnioskodawcę jako bezpodstawne wzbogacenie co do kwoty (...) zł ((...)), wyjaśniając, że Wykonawca posiadał w stosunku do Wnioskodawcy również wierzytelność. Sąd uznał zatem podwójne potrącenie, bowiem uznał zasadność potrącenia i na wierzytelności wynikającej z umowy i na wierzytelności wynikającej z bezpodstawnego wzbogacenia.

Wyrok został zaskarżony przez Wnioskodawcę w całości. Wniosek apelacji obejmował zmianę wyroku w całości i uwzględnienie powództwa przez zasądzenie od Wykonawcy na rzecz Wnioskodawcy kwoty (...) zł ((...)) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia (…) 2020 r. do dnia zapłaty oraz rozliczenie kosztów postępowania za obie instancje.

Wyrokiem o sygn. akt (...) z dnia (…) 2024 r. Sąd Apelacyjny (…) na skutek apelacji Wnioskodawcy zmienił zaskarżony wyrok w całości w ten sposób, że:

a)  w punkcie pierwszym zasądził od Wykonawcy na rzecz Wnioskodawcy (...) zł ((...)) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia (…) 2020 r. do dnia zapłaty;

b)  w punkcie drugim zasądził od Wykonawcy na rzecz Wnioskodawcy kwotę (...) tytułem zwrotu kosztów procesu oraz zasądził od Wykonawcy na rzecz Wnioskodawcy kwotę (...) z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o kosztach postępowania do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

W uzasadnieniu wyroku, Sąd Apelacyjny wskazał, iż Sąd I instancji co do zasady prawidłowo ustalił stan faktyczny, z tym, że pominął zapisy § (…) umowy (...), z którego to zapisu wynikało, że wynagrodzenie określone w umowie miało charakter ryczałtowy, (…). Analiza zapisów umowy z dnia (…) 2018 r., dokonana przez Sąd Apelacyjny w świetle przyjętych założeń tak zwanej apelacji pełnej, nie doprowadziła do wniosku, iż jakoby w treści umowy strony zawarły przypadki pozwalające dokonywać zmiany wynagrodzenia ryczałtowego. W szczególności żaden zapis umowy nie odnosi się do przedmiotowo istotnych dla sprawy możliwości zmiany wynagrodzenia w sytuacji zmiany zakresu przedmiotu umowy z wyłącznej przyczyny leżącej po stronie Wykonawcy.

Nie mniej jednak dalej stawiane zarzuty co do dokonania oceny tego istotnego elementu kształtowania wynagrodzenia – czyli konkluzji Sądu I instancji, co do zasady należy rozpatrywać nie w elementach naruszeń stanu faktycznego i dokonania swobodnej jego oceny, a już w aspekcie przełożenia jego na prawo materialne. Tyczy się to choćby kwestii ustaleń Sądu Okręgowego o wykonaniu umowy w całości i poczynionych na tym tle kwestii błędnych konkluzji o zasadności potrącenia, czy też kwestii braku zmiany umowy w świetle protokołu konieczności.

Sąd Apelacyjny, uzupełniając ustalenia faktyczne, stanowiące ramy oceny materialnej i dokonując jego podsumowania i uwypuklenia dla potrzeb rozpoznania apelacji wskazał, że bez wątpienia uznać należy, co po części ustalił Sąd Okręgowy, że strony łączyła umowa z dnia (…) 2018 r. o wykonanie robót budowlanych, zgodnie z którą Wykonawca, powierzył Wnioskodawcy, jako podwykonawcy, wykonanie robót budowlano-montażowych. Przedmiotem tych prac był zakup i zabudowa (…). Wnioskodawca zobowiązał się zrealizować i ukończyć roboty do dnia (…) 2019 r. za wynagrodzeniem ryczałtowym w wysokości (...) brutto. Nadto strony założyły, iż wynagrodzenie może ulec zmianie jedynie w przypadkach określonych Umową, przy czym takowe warunki w umowie zasadniczej z dnia (…) 2018 r. nie zostały zawarte, w szczególności nie odniesiono się weń do sytuacji zmiany zakresu przedmiotu umowy z wyłącznej przyczyny leżącej po stronie Wykonawcy. W toku prowadzenia prac, bez przyczynienia się Wnioskodawcy, nastąpiła zaś konieczność zmiany zakresu robót o ilość montaży sprzętu, przy dokonaniu robót zamiennych potrzebnych do zakończenia szczerzej rozumianego kontraktu.

Uwzględniając powyższe, Sąd Apelacyjny po pierwsze stwierdził, że ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji akceptuje w części uzupełnionej własnymi ustaleniami uwypuklonymi w treści uzasadnienia wyroku II instancyjnego powyżej, a zatem co do zasady w części nie kwestionowanej czy uzupełnionej przez Sąd II instancji, uznaje za trafne i jako takie akceptuje, przyjmuje za własne i wplata w podstawę swojego rozstrzygnięcia, bez konieczności ponownego ich przytaczania.

Sąd Apelacyjny wskazał, że o ile nie można wyłączyć obniżenia lub podwyższenia wynagrodzenia ryczałtowego, to sprzeczne z istotą tego wynagrodzenia jest kierowanie się wyłącznie wartością prac niewykonanych lub dodatkowych, jako czynnika decydującego o modyfikacji wysokości wynagrodzenia. Zmiana wysokości wynagrodzenia ryczałtowego może nastąpić wyłącznie pod tym warunkiem, że doszło do zmiany wartości transakcyjnej wykonanego przedmiotu umowy. Niezbędne jest zatem ustalenie, w jakim stosunku do wartości zadania określonego w umowie pozostają roboty dodatkowe lub niewykonane.

Konieczne jest również dodanie, że Wykonawca od wyroku o sygn. akt (...) z dnia (…) 2024 r. Sądu Apelacyjnego (…) wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, której została nadana sygnatura akt sprawy (...). Skarga ta na dzień złożenia niniejszego wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej, nie została rozstrzygnięta i żadne orzeczenie w tej sprawie nie zostało wydane.

Z kolei kwota zasądzona w pkt 1 wyroku o sygn. akt (...) z dnia (…) 2024 r. Sądu Apelacyjnego (…), tj. kwota (...) zł ((...)) wraz z zasądzonymi odsetkami, została w całości wyegzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym przez komornika sądowego.

Wnioskodawca, w związku z wydanym przez Sąd Okręgowy pod sygnaturą akt (...) wyrokiem z dnia (…) 2023 r., w którym, jak zostało wyżej wskazane, nie uznał jednak zasadności powództwa alternatywnego dochodzonego przez Wnioskodawcę jako bezpodstawne wzbogacenie co do kwoty (...) zł ((...)) brutto, ponieważ zdaniem Sądu I instancji wierzytelność ta została skutecznie potrącona. Biorąc to pod uwagę, Wnioskodawca wniósł w dniu (…) 2023 r. pozew o zapłatę kwoty (...) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia (…) 2023 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia od Wykonawcy na rzecz Wnioskodawcy kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty. Roszczenie to ma swoje faktyczne źródło w bezpodstawnym wzbogaceniu po stronie Wykonawcy o wartość niewypłaconego Wnioskodawcy wynagrodzenia za prace zamienne stwierdzone protokołem konieczności.

Powyższa kwota jest różnicą między kwotą wynikającą z protokołu konieczności (...) zł a kwotą wskazaną w postępowaniu prawomocnie zakończonym przed Sądem Apelacyjnym pod sygnaturą akt (...) jako roszczenie alternatywne w kwocie (...) zł ((...)) brutto. Wnioskodawca w momencie składania pozwu w dniu (…) 2023 r. nie mógł bowiem o to samo roszczenie wnieść nowego powództwa.

Wykonawca, wobec wniesionego w dniu (…) 2023 r., w dniu (…) 2024 r. wniósł odpowiedź na pozew domagając się jego oddalenia w całości.

Wnioskodawca do kwoty dochodzonej pozwem o zapłatę z dnia (…) 2023 r, tj. kwoty (...) nie wystawił ani faktury ani noty obciążeniowej ani żadnego innego dokumentu księgowego.

Wnioskodawca nie wykazał również tej kwoty ani w przychodach podatkowych ani w deklaracji VAT-7. Wnioskodawca ujął fakturę z dnia (…) 2020 r. nr (...) w księgach rachunkowych za okres (…)2020 r., wykazał podatek należny w deklaracji VAT-7 za okres (…)2020 r. oraz odprowadził zaliczkę na podatek dochodowy.

Wnioskodawca, za żaden z okresów począwszy od (…) 2020 r., ani nie wystawił faktury korekty do faktury z dniu (…) 2020 r. nr (...) na łączną kwotę (...) powiększone o 23% VAT, tj. o kwotę (...) podatku od towarów i usług, tj. łącznie kwotę (...) zł ((...)) brutto, ani nie dokonał korekty deklaracji VAT dotyczącej kwoty (...) zł brutto.

Wnioskodawca, w deklaracji VAT-7 za okres (…) 2020 r., do faktury z dnia (…) 2020 r. nr (...) skorzystał z ulgi na złe długi w rozumieniu art. 89a ust. 1 i ust. 1a VAT.

Wnioskodawca, w wyniku skutecznie przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego, uzyskał w (…) 2024 r. wpływ środków z tej faktury i w tym samym okresie, tj. (…) 2024 r. Wnioskodawca zwiększył podstawę opodatkowania oraz kwotę VAT należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność z tej faktury została uregulowana, tj. w okresie (…)2024 r.

Wnioskodawca w rozliczeniu rocznym PIT-36L za rok 2020 r. ujął wartość faktury z dnia (…) 2020 r. nr (...) na łączną kwotę (...) jako wartość wierzytelności zmniejszających podstawę opodatkowania do rozliczenia w kolejnych latach podatkowych, o której mowa w art. 26i ust. 3 ustawy PIT.

Wnioskodawca, w wyniku skutecznie przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego, uzyskał w (…) 2024 r. wpływ środków z tej faktury i w tym samym okresie, tj. (…) 2024 r. Wnioskodawca zaliczył ją ponownie do przychodów podatkowych.

Wnioskodawca za żaden z okresów, począwszy od (…) 2020 r., nigdy nie wykazał przychodu podatkowego ani nie dokonał również korekty przychodu o kwotę dochodzoną pozwem z dnia (…) 2023 r. na kwotę (...) zł.

Wnioskodawca za żaden z okresów począwszy od (…) 2020 r. nigdy nie wykazał podatku naliczonego od kwoty dochodzonej pozwem z dnia (…) 2023 r. na kwotę (...).

Wnioskodawca od faktur dokumentujących nabycie materiałów i usług niezbędnych do wykonania czynności wskazanych w protokole konieczności odliczył VAT naliczony od tych transakcji w pełnej wysokości jak również ujął te faktury w kosztach uzyskania przychodów .

Wnioskodawca w trakcie postępowania sądowego zakończonego przed Sądem Apelacyjnym (...) pod sygnaturą akt (...), jak i w trakcie postępowania sądowego zakończonego przed Sądem Okręgowym pod (...), korzystał za odpłatnością z usług pełnomocnika profesjonalnego. Z faktur wystawionych przez tego pełnomocnika profesjonalnego Wnioskodawca odliczył VAT naliczony od tych transakcji w pełnej wysokości, jak również rozliczył w kosztach uzyskania przychodów.

W stosunku do Wnioskodawcy, w powyższym zakresie, nie toczyło się nigdy postępowanie podatkowe.

Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu sprawy

1.  Pytanie: „Czy w związku z przekształceniem jednoosobowej działalności gospodarczej B w spółkę kapitałową A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością doszło do sukcesji podatkowej, o której mowa w art. 93 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 111 ze zm.), tj. czy Spółka ta wstąpiła we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki prowadzonej przez Pana jednoosobowej działalności gospodarczej? I czy jest Pan uprawniony w związku z tym do składania deklaracji oraz korekt, jeżeli nie, to kto?”.

Odp.: Nie, w związku z przekształceniem jednoosobowej działalności gospodarczej B w spółkę kapitałową A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością doszło do sukcesji podatkowej, o której mowa w art. 93 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 111 ze zm.), ponieważ do takiej sukcesji na podstawie ww. przepisu dojść nie mogło.

Następstwo prawne na gruncie art. 93 Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio do osoby prawnej i spółki komandytowo-akcyjnej i wiąże się z dwiema formami łączenia: poprzez zawiązanie nowego podmiotu, na który przechodzi majątek wszystkich łączących się podmiotów, oraz poprzez przejęcie, kiedy to następuje przeniesienie majątku jednego podmiotu na inny istniejący podmiot.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, a nie osobą prawną i art. 93 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 111 ze zm.) wobec Wnioskodawcy nie można zastosować.

Ponadto, jak zostało wskazane w stanie faktycznym opisanym we wniosku z dnia 19 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, w dniu 12 grudnia 2024 r. Wnioskodawca złożył do Sądu Rejonowego (…) wniosek o przekształcenie Wnioskodawcy, wykonującego we własnym imieniu działalność gospodarczą, w jednoosobową spółkę kapitałową pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w trybie art. 584(1) ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U.2024.18 t. j. z dnia 2024.01.05) (dalej: KSH) w związku z art. 551 §5 KSH, na podstawie oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy złożonego w trybie art. 584(9) KSH w dniu 10 grudnia 2024 r. w formie aktu notarialnego (Repertorium (...)) przed notariuszem (…).

2.  Pytanie: „Czy Wykonawca na którego rzecz wystawił Pan 8 maja 2020 r. fakturę (...) na łączną kwotę (…) był/jest podatnikiem podatku od towarów i usług?”.

Odp.: Tak, Wykonawca na którego rzecz wystawił Pan (…) 2020 r. fakturę (...) na łączną kwotę (…) według Pana wiedzy był wówczas podatnikiem podatku od towarów i usług.

3.  Pytanie: „Czy wystawiona przez Pana (…) 2020 r. faktura (...) na łączną kwotę (…) dokumentowała usługi budowlane i/lub usługi budowlano-montażowe – zgodnie z zawartą (…) 2018 r. Umową?”.

Odp.: Tak, jest to faktura do zawartej umowy, tj. końcowe (…)% wartości umowy. Umowa została podpisana przez osoby uprawnione do reprezentacji.

4.  Pytanie: „Czy kwota dochodzona pozwem z dnia (…) 2023 r., tj. (…) to kwota dotycząca wynagrodzenia za usługi budowlane i/lub usługi budowlano-montażowe, jeśli nie – proszę wyjaśnić wykonania jakich dokładnie usług/dostawy jakich towarów dotyczy ww. kwota; jeśli tak – proszę wskazać, kiedy dokładnie usługi budowlane i/lub usługi budowlano-montażowe zostały wykonane; – czy wystawił Pan fakturę na kwotę dochodzoną pozwem z dnia (…) 2023 r., tj. (…). Jeśli nie – dlaczego”.

Odp.: Tak, kwota dochodzona pozwem z dnia (…) 2023 r., tj. (…) to kwota dotycząca wynagrodzenia za usługi budowlane i/lub usługi budowlano-montażowe.

Usługi budowlane i/lub usługi budowlano-montażowe objęte pozwem z dnia (…) 2023 r., zostały wykonane (…) 2020 r.

Nie, do kwoty dochodzonej pozwem z dnia (…) 2023 r., tj. (…) nie została wystawiona faktura, ponieważ protokół konieczności, jak uznał Sąd Okręgowy i Apelacyjny był dokumentem technicznym, nosił znamiona aneksu, ale nie miał charakteru aneksu do umowy, więc aneksem nie był a ponieważ nie był aneksem, to nie zrodził stosunku zobowiązaniowego pomiędzy Wnioskodawcą a Wykonawcą.

W konsekwencji Sąd Okręgowy stwierdził, że pomiędzy Wnioskodawcą a Wykonawcą nie doszło do ważnego zawarcia aneksu do umowy podwykonawczej, dotyczącej prac zamiennych z prawem do zatrzymania części urządzeń.

5.  Pytanie: „Kiedy dokładnie nastąpiło faktyczne zakończenie Pana prac (usług) np. zgłoszenie ich do odbioru, które dokumentowała faktura (...) na łączną kwotę (…)?”.

Odp.: Faktyczne zakończenie prac (usług), które dokumentowała faktura (...) na łączną kwotę (…) nastąpiło w dniu (…) 2020 r.

6.  Pytanie: „Czy na kwotę (…) zł wystawił Pan fakturę i czy kwotę tą Pan otrzymał (jeśli tak – kiedy?)”.

Odp.: W dniu (…) 2018 r. przez Wnioskodawcę na rzecz Wykonawcy została wystawiona faktura nr (...) na kwotę (…). Faktura została wystawiona z adnotacją „odwrotne obciążenie”. Na fakturze nie było wykazanego VAT należnego. Nazwa usługi na fakturze została określona jako „zgodnie z umową nr (...). Zgodnie z załączonym protokołem przekazania.”

Wykonawca opłacał tę fakturę w następujących datach:

(…)

Końcowo, działając według Pana najlepszej wiedzy, do umowy (...) została wystawiona faktura w dniu (…) 2020 r. nr (...) na łączną kwotę (…).

Dopiero Sąd Okręgowy a następnie Sąd Apelacyjny wskazał, że roszczenie o zapłatę tej kwoty ma swoje faktyczne źródło w bezpodstawnym wzbogaceniu po stronie Wykonawcy o wartość niewypłaconego Wnioskodawcy wynagrodzenia za prace zamienne stwierdzone protokołem konieczności.

7.  Pytanie: „Czy wyrok z dnia (…) 2024 r. o sygn. akt (...) Sądu Apelacyjnego (…) jest wyrokiem prawomocnym; jeżeli tak – proszę wskazać datę uprawomocnienia się tego wyroku”.

Odp.: Tak, wyrok z dnia (…) 2024 r. o sygn. akt (...) Sądu Apelacyjnego (…) jest wyrokiem prawomocnym. Data prawomocności: (…) 2024 r.

8.  Pytanie: „Czy kwota dochodzona pozwem z dnia (…) 2023 r. została zasądzona prawomocnym wyrokiem Sądu; jeżeli tak, proszę wskazać datę uprawomocnienia się tego wyroku?”.

Odp.: Nie, kwota dochodzona pozwem z dnia (…) 2023 r. nie została zasądzona prawomocnym wyrokiem Sądu. Sprawa ta aktualnie jest rozpoznawana przez Sąd I instancji.

9.  Pytanie: „Czy kwota dochodzona pozwem z dnia (…) 2023 r., tj. (…) została przez Pana otrzymana; jeżeli tak – proszę wskazać datę jej otrzymania”.

Odp.: Nie, kwota dochodzona pozwem z dnia (…) 2023 r., tj. (…) nie została przez Pana otrzymana.

10.  Pytanie: „Jakie czynności, operacje składają się na kwotę (…); proszę dokładnie opisać czego ta kwota dotyczy”.

Odp.: Na kwotę (…) zł (netto) składają się te czynności objęte protokołem konieczności, które nie zostały objęte fakturą nr (...), tj.

(…)

Nie jest natomiast możliwe wydzielenie czynności lub operacji jakie składają się na kwotę (…) zł (netto). Czynności objęte protokołem końcowym, którego wartość całkowita, jak zostało wyżej już opisane, to kwota (...) zł (brutto), przedstawia poniższa tabela.

11.  Pytanie: „Czy kwota (…) zł (netto) jest związana z urządzeniami, które ze względu na zmianę projektu wykonawczego nie zostały wykorzystane; jeżeli tak proszę opisać ten związek”.

Odp.: Nie, kwota (…) zł (netto) nie jest związana z urządzeniami, które ze względu na zmianę projektu wykonawczego nie zostały wykorzystane.

Kwota ta, to różnica między kwotą wynikającą z protokołu konieczności ((...) złotych) a kwotą (…)

12.  Pytanie: „Dlaczego wystawił Pan fakturę nr (...) tylko na kwotę (…), a nie na kwotę (…)?”.

Odp.: Fakturę nr (...) wystawiłem tylko na kwotę (…), a nie na kwotę (...) zł ponieważ wartość przedmiotu odbioru wynosiła (…). Stąd też fakturę nr (...) wystawił Pan tylko na kwotę (…) zł netto.

Pytania w zakresie podatku od towarów i usług ostatecznie sformułowane w piśmie z 4 lutego 2026 r.

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że obowiązek podatkowy dotyczący zasądzonej przez Sąd Apelacyjny kwoty (...) zł ((...)) brutto powstał w 2024 r.? (pytanie oznaczone we wniosku nr 6, które dotyczy stanu faktycznego)

2.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że obowiązek podatkowy w stosunku do kwoty dochodzonej pozwem z dnia (…) 2023 r. w kwocie (...) zł powstanie w przyszłości nie u Wnioskodawcy tylko u jego następcy prawnego, tj. Spółki powstałej z przekształcenia Wnioskodawcy w jednoosobową spółkę kapitałową pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością? (pytanie oznaczone we wniosku nr 7, które dotyczy zdarzenia przyszłego)

Pana stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług ostatecznie sformułowane w piśmie z 4 lutego 2026 r.

Ad 1.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.2024.361 t. j. z dnia 13 marca 2024 r.) (dalej: ustawa VAT), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy VAT:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

Stosownie natomiast do art. 8 ust. 1 ustawy VAT:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.

Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy VAT.

Z kolei z treści powołanego art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym, przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia. Dana usługa podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść.

Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, m.in. w powołanych również przez Państwa wyrokach z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise oraz z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden.

W wyroku C-102/86 TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT. Natomiast w orzeczeniu C-16/93 TSUE podkreślił, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

Ponadto, jak zostało wskazane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 marca 2023 r. I SA/Gl 925/22, usługami są zatem wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Powyższe znajduje potwierdzenie w art. 2 pkt 1 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.06.347.1, Dyrektywa 112), który stanowi, że opodatkowaniu VAT podlegają (...) odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze. Zgodnie z art. 24 ust. 1 Dyrektywy 112, „świadczenie usług” oznacza każdą transakcję, która nie stanowi dostawy towarów. Zgodnie natomiast z art. 25 tej Dyrektywy, świadczeniem usług jest każde zachowanie się podmiotu w wykonaniu stosunku zobowiązaniowego, które niekoniecznie polega na fizycznym wykonaniu jakiejkolwiek czynności lub podjęciu działania. Dyrektywa 112 obejmuje definicją świadczenia usług również zobowiązanie do zaniechania działania bądź do tolerowania czynności lub sytuacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 22 marca 2023 r. I SA/Gl 925/22, wskazał, że czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz dostawcy towaru lub świadczącego usługę oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

W świetle uregulowań art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 1 ustawy VAT – o tym z jaką czynnością opodatkowaną mamy do czynienia w konkretnych okolicznościach faktycznych decyduje nie ocena z punktu widzenia prawa cywilnego, ale rzeczywista treść świadczenia zrealizowanego przez podatnika w ramach działalności gospodarczej, które po stronie przyjmującego świadczenie zrodziło obowiązek zapłaty wynagrodzenia. Nie ma przy tym znaczenia czy usługi są świadczone ściśle na podstawie umowy, czy też nie doszło do skutecznego zawarcia umowy, gdy jednocześnie wykonanie dodatkowych prac, świadczenie dodatkowych usług, okazało się obiektywnie konieczne dla zrealizowania celu określonego w umowie (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 10 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 1512/16).

Przenosząc powyższe na grunt sprawy, należy stwierdzić, że skoro w roku 2020 (w dacie wystawienia faktur VAT) nie doszło do konsensusu co do wykonania dodatkowych usług budowlanych, to nie można mówić o wykonaniu czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT (wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I FSK 743/10).

Stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I FSK 743/10 warto nieco szerzej przytoczyć.

Otóż w orzeczeniu tym NSA omawiając instytucję bezpodstawnego wzbogacenia stwierdził, że „Analiza instytucji bezpodstawnego wzbogacenia wskazuje, że jest ono „szczególnym zdarzeniem prawnym, w wyniku którego bez podstawy prawnej powstaje nowa sytuacja, polegająca na wzroście majątku po stronie podmiotu wzbogaconego, kosztem jednoczesnego pogorszenia sytuacji majątkowej osoby zubożonej. Zarówno zubożenie, jak i wzbogacenie wywołane są tą samą przyczyną” (Komentarz do art. 405 Kodeksu cywilnego A. Kidyba (red.), A. Olejniczak, A. Pyrzyńska, T. Sokołowski, Z. Gawlik, A. Janiak, G. Kozieł, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania – część ogólna, LEX, 2010). Bezpodstawne wzbogacenie stanowi samoistne źródło zobowiązania. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 sierpnia 2007 r., w sprawie V CSK 152/07, wskazał, że w bezpodstawnym wzbogaceniu pomiędzy „zubożeniem i wzbogaceniem musi zachodzić tego rodzaju zależność, aby można uznać, że są to dwie strony tego samego przesunięcia jakiejś wartości z jednego majątku do drugiego”. W świetle powyższych uwag należy przeanalizować ekonomiczne skutki polegające na zwrocie wartości wykonanych prac, bowiem zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (obecnie Trybunału Sprawiedliwości UE), decydują one o kwalifikacji danej czynności na potrzeby podatku od wartości dodanej, a co za tym idzie także krajowego podatku od towarów i usług. W orzeczeniu z 20 lutego 1997 r. C-260/95 (Commissioners of Custom and Excise a DFDS A/S) Trybunał podkreślił, że dla systemu VAT fundamentalne znaczenie ma kryterium ekonomiczne, analiza rzeczywistej sytuacji gospodarczej. (...) Z tego tytułu zasadnie Minister Finansów uznał, a za nim także Sąd I instancji, że w okolicznościach faktycznych sprawy przedmiotową czynność polegającą na zwrocie równowartości (odpłatnie) wykonania przez Spółkę prac budowlanych bez tytułu prawnego należało utożsamić z usługą”.

Mając powyższe na uwadze, wydaje się niezbędne przywołanie art. 19a. ust 1 ustawy VAT, wskazującej, iż obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Art. 19a ust. 5 ustawy VAT wskazuje z kolei, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą:

1)  otrzymania całości lub części zapłaty z tytułu:

a)  wydania towarów przez komitenta komisantowi na podstawie umowy komisu,

b)  przeniesienia z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienia z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie,

c)  dokonywanej w trybie egzekucji dostawy towarów, o której mowa w art. 18,

d)  świadczenia, na podstawie odrębnych przepisów, na zlecenie sądów powszechnych, administracyjnych, wojskowych lub prokuratury usług związanych z postępowaniem sądowym lub przygotowawczym, z wyjątkiem usług, do których stosuje się art. 28b, stanowiących import usług,

e)  świadczenia usług zwolnionych od podatku zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 37-41;

2)  otrzymania całości lub części dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w art. 29a ust. 1;

3)  wystawienia faktury w przypadkach, o których mowa w art. 106b ust. 1, z tytułu:

a)  świadczenia usług budowlanych lub budowlano-montażowych,

b)  dostawy książek drukowanych (CN ex 4901 10 00, 4901 91 00, ex 4901 99 00 i 4903 00 00) - z wyłączeniem map i ulotek - oraz gazet, czasopism i magazynów, drukowanych (CN 4902), z wyjątkiem dostaw towarów, o których mowa w art. 7a ust. 1 i 2, dokonywanych na rzecz podatnika ułatwiającego dostawy towarów oraz przez tego podatnika,

c)  czynności polegających na drukowaniu książek (CN ex 4901 10 00, 4901 91 00, ex 4901 99 00 i 4903 00 00) - z wyłączeniem map i ulotek - oraz gazet, czasopism i magazynów (CN 4902), z wyjątkiem usług, do których stosuje się art. 28b, stanowiących import usług;

4)  wystawienia faktury z tytułu:

a)  dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego,

b)  świadczenia usług:

-     telekomunikacyjnych,

-     wymienionych w poz. 24-37, 50 i 51 załącznika nr 3 do ustawy,

-     najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze,

-     ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia,

-     stałej obsługi prawnej i biurowej,

-     dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego

-     z wyjątkiem usług, do których stosuje się art. 28b, stanowiących import usług.

Jak stanowi art. 19a ust. 7 ustawy VAT, w przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu – z chwilą upływu terminu płatności.

Z kolei art. 19a ust. 8 ustawy VAT określa, że jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:

1)  dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;

2)  dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 161/09, sąd ten również rozstrzygał w przedmiocie nakładów jako odpłatnego świadczenia usług. W sprawie tej przedmiotem spornej czynności był zwrot nakładów poniesionych na cudzym gruncie, przy czym roszczenie o zwrot poczynionych nakładów zostało uznane przez właściciela nieruchomości, na której został poczyniony nakład, co zostało potwierdzone stosowną notą księgową. Sąd nie miał wątpliwości, że okoliczności sprawy pozwalają na zakwalifikowanie tej czynności do usług, które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. Swoje wywody NSA uzupełnił o konstatację, że „opisana wyżej usługa (transakcja) realizowana jest w momencie rozliczania (a nie ponoszenia) nakładów. Nota bene z tym dopiero momentem wiadoma staje się wartość pieniężna dokonanego zwrotu, a więc i wysokość wynagrodzenia za usługę”.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że na dzień 8 maja 2020 r., tj. dzień wystawienia faktury nr (...), jak również dokonania korekty, o której mowa w art. 89a ustawy o VAT, nie istniał umowny stosunek zobowiązaniowy łączący spółkę Wykonawcą obligujący tę ostatnią do zapłaty należności z tytułu VAT, ponieważ jak zostało wskazane w wyroku o sygn. akt (...) z dnia 18 kwietnia 2024 r. przez Sąd Apelacyjny (...), kwota zasądzona tym wyrokiem nie została zasądzona na podstawie łączącej stron umowy (...) z dnia 18 grudnia 2018 r. ale na podstawie art. 405 K.C., tj. jako bezpodstawne wzbogacenie.

Powyższe oznacza, że choć wykonane przez Wnioskodawcę prace były czynnościami podlegającymi na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 i art. 8 ust. 1 ustawy VAT opodatkowaniu, to ze względu na to, że nie można było powiązać wykonanych robót z wysokością wynagrodzenia Wnioskodawcy za ich wykonanie, ponieważ wartość ta była sporna, to czynności te, ze względu na brak kryterium ekonomicznego – czyli wyroku sądowego lub uzgodnionego przez strony dokumentu – nie mogły być opodatkowane w dacie wystawienia spornej faktury.

Dopiero w momencie zasądzenia na rzecz spółki, w rezultacie wytoczonego przez nią powództwa, kwoty odpowiadającej zubożeniu jej majątku, pojawiło się kryterium ekonomiczne, a wraz z nim kwota należna z tytułu wykonanej czynności.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że roszczenie Wnioskodawcy, jako powoda, stało się wymagalne w dniu (…) 2024 r. ponieważ dopiero wyrok Sądu Apelacyjnego (…) o sygn. akt (...) z dnia (…) 2024 r. spowodował powstanie kryterium ekonomicznego, który z kolei wykreował stosunek zobowiązaniowy, który z kolei spowodował powstanie obowiązku podatkowego.

Wobec powyższego, obowiązek podatkowy z tytułu wykonania usług powstał w dacie wydania w dniu (…) 2024 r. przez Sąd Apelacyjny (…) wyroku o sygn. akt (...), a obrót i podatek VAT należny z tytułu tych czynności powinien zostać przez Wnioskodawcę zafakturowany i zadeklarowany w deklaracji za (…) 2024 r. W konsekwencji Wnioskodawca nie był uprawiony do skorzystania z instytucji uregulowanej w art. 89a ustawy o VAT i dokonania korekty deklaracji VAT-7 za wrzesień 2020 r., ponieważ było to wówczas przedwczesne.

Podsumowując, zwrot na rzecz Wnioskodawcy równowartości bezumownie wykonanych przez niego prac budowlanych należy traktować jako usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy VAT, przy czym obowiązek podatkowy dotyczący zasądzonej przez Sąd Apelacyjny kwoty (...) zł ((...)) brutto, powstał dopiero w wyniku skutecznie przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego, tj. uzyskania w maju 2024 r. wpływu środków dotyczących zasądzonej przez Sąd Apelacyjny kwoty (...) zł ((...)).

Ad 2.

W ocenie Wnioskodawcy, obowiązek podatkowy, na gruncie ustawy VAT, w stosunku do kwoty dochodzonej pozwem z dnia 29 grudnia 2023 r. w kwocie (...) zł nastąpi nie u Wnioskodawcy ale w Spółce w pod firmą A sp. z o.o., tj. spółki powstałej z przekształcenia Wnioskodawcy w jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, w rezultacie wytoczonego przez Wnioskodawcę powództwa.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

Przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do kategorii usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w rozumieniu art. 7 ustawy.

Z cytowanych powyżej przepisów ustawy wynika, że definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego podmiotu.

Jak wynika z art. 2 pkt 1 lit. a Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, ze zm.), zwanej dalej: Dyrektywa 2006/112/WE Rady, opodatkowaniu VAT podlegają (…) odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze. Przepis ten odpowiada art. 2 pkt 1 Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. UE L Nr 145, s. 1, ze zm.), zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej podlega dostawa towarów lub usług świadczona odpłatnie na terytorium kraju przez podatnika, który jako taki występuje.

Z treści natomiast art. 14 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, wynika, iż „dostawa towarów” oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel. Pojęcie „dostawy towarów” w Szóstej Dyrektywie definiował art. 5 ust. 1, który stanowił, iż „dostawa towaru” oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania dobrami materialnymi jako właściciel.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, „świadczenie usług” oznacza każdą transakcję, która nie stanowi dostawy towarów. Natomiast w świetle art. 6 ust. 1 Szóstej Dyrektywy, termin „świadczenie usług” oznacza każdą transakcję niestanowiącą dostawy towarów w rozumieniu art. 5.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Zatem, opodatkowanym świadczeniem usług jest każda transakcja podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, która nie została wymieniona jako dostawa towarów, przy czym do uznania czynności za usługę konieczne jest istnienie odbiorcy usługi.

Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Zatem, pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

Wskazać należy, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 1 kwietnia 1982 r. C-89/81 w sprawie Hong-Kong Trade Development Council TSUE stwierdził, że czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Analizując głębiej ten problem TSUE w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council stwierdził, że czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem.

Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z dnia 5 lutego 1981 r. w sprawie C-154/80 Staatssecretaris van Financiën przeciwko Coöperatieve Aardappelenbewaarplaats GA ETS, które zapadło na tle przepisów Dyrektywy VAT z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wskazał, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

W końcu – jak wskazał Trybunał – świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R.J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie podkreślono, że dla wystąpienia opodatkowania podatkiem od towarów i usług konieczne staje się zaistnienie bezpośredniego związku płatności z konkretną czynnością oraz istnienie konsumenta tej czynności.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

·      istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

·      wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

·      istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

·      odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

·      istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:

‒      po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,

‒      po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2021 r.):

W myśl art. 19a ust. 1 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2021 r.):

W myśl art. 19a ust. 2 ustawy:

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest rozliczyć daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powołany wyżej przepis art. 19a ust. 1 ustawy formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres. Jednakże, w sytuacji, gdy dana usługa jest przyjmowana częściowo – obowiązek podatkowy powstaje w chwili wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę. Jeżeli przed wykonaniem usługi podatnik otrzyma całość lub część zapłaty, obowiązek podatkowy powstanie z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty. Jednocześnie powyższe przepisy uniezależniają powstanie obowiązku podatkowego od wystawienia faktury.

W przedmiotowej sprawie należy przywołać art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy, na podstawie którego:

Przy czym, w myśl art. 19a ust. 7 ustawy:

Stosownie do art. 19a ust. 8 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2021 r.):

Jak stanowi art. 19a ust. 8 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2021 r.):

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego.

Należy zatem wskazać, że obowiązek podatkowy dla usług budowlanych lub budowlano‑montażowych powstaje z chwilą wystawienia faktury. Natomiast, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury. Z kolei, gdy nie wskazano tego terminu – z chwilą upływu terminu płatności.

Z kolei na podstawie art. 29a ustawy:

Na mocy do art. 29a ust. 17 ustawy:

Natomiast w myśl art. 99 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2021 r.):

Z kolei stosownie do art. 99 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2021 r.):

Z kolei zgodnie z art. 99 ust. 7b ustawy:

Zasady dotyczące wystawiania faktur uregulowane zostały w dziale XI „Dokumentacja” w rozdziale 1 „Faktury” ustawy.

I tak, w myśl art. 106b ust. 1 (w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2021 r.):

Z kolei, na podstawie art. 106b ust. 1 ustawy: (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2021 r.):

Na podstawie art. 106i ust. 3 pkt 1 ustawy:

Przepis art. 106i ust. 7 stanowi, że:

Stosownie do art. 106i ust. 8 ustawy:

Z powołanych wyżej przepisów prawa podatkowego wynika, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu wykonania całości lub części prac budowlanych lub budowlano-montażowych. Faktura taka powinna być wystawiona najpóźniej 30. dnia od dnia wykonania ww. usług. Jeżeli podatnik nie wystawił w tym terminie faktury lub wystawił ją z opóźnieniem – obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminu na jej wystawienie, tj. 30. dnia od dnia wykonania usług.

Prawidłowe określenie momentu wykonania usług budowlanych i budowlano-montażowych ma istotne znaczenie dla prawidłowego wystawienia faktury z tytułu świadczenia tych usług.

W odniesieniu do usług budowlanych lub budowlano-montażowych, wykonanych częściowo, należy zauważyć, że dla uznania, że usługa jest wykonana w części znaczenie ma – w myśl art. 19a ust. 2 ustawy – czy dla tej części usługi strony ustaliły zapłatę. Zatem dla rozliczeń w zakresie podatku VAT należy przyjąć tę część wykonanej usługi, dla której określono zapłatę. Należy jednak zauważyć, że momentu powstania obowiązku podatkowego dla usług wykonywanych częściowo nie można określać wyłącznie na podstawie art. 19a ust. 2 ustawy z pominięciem przepisu szczególnego określonego w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy. W przypadku usług budowlanych przyjmowanych częściowo, o ich wykonaniu będzie bowiem decydować faktyczne wykonanie części usług.

Ustawa nie definiuje momentu wykonania usługi, ani w żaden sposób nie precyzuje jakimi kryteriami należy posługiwać się dla jego określenia. Wskazać jednak należy, że o faktycznym wykonaniu usługi decyduje jej charakter. Z kolei o charakterze i o dacie wykonania tej usługi decydują strony umowy cywilnoprawnej, chyba że moment ten jest określany przez obowiązujący przepis prawa, regulujący zasady wykonywania danego rodzaju dostaw i usług.

Ustawa o podatku od towarów i usług wskazuje moment powstania obowiązku podatkowego dla usług budowlanych i budowlano-montażowych – zgodnie z ustawą dla celów powstania obowiązku podatkowego wykonanie czynności następuje z chwilą faktycznego jej dokonania.

Podkreślenia wymaga, że ustalenie zakresu świadczonej usługi i w konsekwencji momentu jej wykonania powinno następować w sposób obiektywny. Przy określaniu chwili wykonania usługi należy mieć na uwadze specyfikę danej usługi i obowiązki ciążące na stronach umowy, w szczególności rodzaj i charakter składających się na daną usługę czynności.

Dla celów powstania obowiązku podatkowego dokonanie czynności następuje z chwilą faktycznego jej dokonania, za wyjątkiem przypadków, w których przepisy ustawy o podatku od towarów i usług określają wprost taki moment. W konsekwencji postanowienia umów cywilnoprawnych pozostają bez znaczenia dla ww. celów, mogą pełnić jedynie funkcję pomocniczą w przypadku zaistnienia wątpliwości. Dla określenia momentu powstania obowiązku w podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje również sposób techniczny rozliczeń dokonywanych pomiędzy stronami zawartej umowy.

Warto w tym miejscu przywołać wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 2 maja 2019 r. w sprawie C-224/18, w którym TSUE orzekł, że:

Z wyroku tego wynika, że formalny odbiór usług budowlanych lub budowlano-montażowych, uznany jest za moment, w którym zostały one wykonane, jednakże po łącznym spełnieniu następujących warunków:

·      formalność odbioru została uzgodniona przez strony w umowie z postanowieniami odzwierciedlającymi rzeczywistość gospodarczą i handlową w dziedzinie, w której usługa jest wykonywana,

·      formalność ta stanowi materialne zakończenie usługi i

·      formalność ta ustala ostatecznie wysokość należnego świadczenia wzajemnego.

Zatem w przypadku wykonywania usług budowlanych lub budowlano-montażowych, o materialnym wykonaniu usług decyduje uzgodniony przez strony dokument umowny potwierdzający formalność odbioru tych usług, na etapie zgłoszenia do odbioru przez wykonawcę odcinka lub całości prac budowlanych lub budowlano-montażowych.

Stosownie do art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Podkreślić w tym miejscu należy, że ustawodawca nie ingeruje w sferę podejmowanych przez podatników decyzji w zakresie konstruowania umów cywilnoprawnych, jednakże umowy te nie mogą zmieniać obowiązków, jakie wynikają z prawa podatkowego. Kwestia sformułowania umowy z kontrahentem, nie może jednak wywoływać skutków na gruncie podatkowym.

Pana wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą momentu powstania obowiązku podatkowego w związku z zasądzoną przez Sąd Apelacyjny na Pana rzecz kwotą (...) zł wynikającą z faktury wystawionej przez Pana z 8 maja 2020 r. nr (...), dokumentującej wykonanie usług budowlano-montażowych w kwietniu 2020 r.

Wskazał Pan, że:

·      prowadził Pan od (…) 2003 r. do (…) 2025 r. jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą B;

·      (…) 2024 r. złożył Pan do Sądu Rejonowego wniosek o przekształcenie prowadzonej przez Pana jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w trybie art. 584(1) ustawy Kodeks spółek handlowych w związku z art. 551 §5 KSH, na podstawie oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy złożonego w trybie art. 584(9) KSH;

·      (…) 2025 r. Sąd Rejonowy wydał postanowienie o wpisaniu Pana, jako przekształcanego przedsiębiorcy, do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,

·      z dniem (…) 2025 r. zaprzestał Pan wykonywania działalności gospodarczej, a z dniem (…) 2025 r. został Pan wykreślony z rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej;

·      z dniem (…) 2003 r. został Pan zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Natomiast z dniem (…) 2025 r. na podstawie art. 96 ust. 6-8 ustawy został Pan wykreślony jako podatnik VAT czynny;

·      w okresie od (…) 2003 r. do (…) 2025 r. wykonywał Pan czynności wyłącznie opodatkowane podatkiem VAT. W tym okresie składał Pan, jako podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, deklaracje dla podatku od towarów i usług;

·      Spółka, z dniem (…) 2025 r. została zarejestrowana jako podatnik VAT czynny. (…) 2025 r. Spółka złożyła zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług Spółka wykonuje czynności wyłącznie opodatkowane podatkiem VAT;

·      przeważającym i faktycznym rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej Spółki, jest zakres tożsamy z rodzajem prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej;

·      (…) 2018 r., w ramach prowadzonej przez siebie jednoosobowej działalności gospodarczej, zawarł Pan z Wykonawcą umowę nr (...) o wykonanie robót, zgodnie z którą Wykonawca, powierzył Panu, jako podwykonawcy, wykonanie robót budowlano-montażowych. Przedmiotem tych prac był zakup i zabudowa (…). Zobowiązał się Pan zrealizować i ukończyć roboty do (…) 2019 r. za wynagrodzeniem w wysokości (…);

·      z § (…) ww. umowy wynikało, że wynagrodzenie określone w umowie miało charakter ryczałtowy, (…). Żaden inny zapis umowy nie odnosił się do możliwości zmiany wynagrodzenia, również w przypadku zmiany przedmiotu umowy, niezależnie od przyczyn tej zmiany. Zgodnie z § (…) ww. umowy strony uregulowały kwestię potrącenia, (…). W § (…) ww. umowy strony ustaliły, że zmiany umowy wymagać będą zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności w postaci aneksu, chyba że co innego wyraźnie wynika z postanowień umowy.

·      w trakcie realizacji przez Pana obowiązków wynikających z umowy, Inwestor stwierdził, że część prac objętych zapisami umowy jest zbędna (nie było potrzeby dostarczenia takiej ilości sprzętu, jaka była zakontraktowana), natomiast powstała konieczność wykonania robót zamiennych. Wnioskodawca z kierownikiem projektu i kierownikiem robót (…) uzgodnili, że nastąpi zmiana zakresu robót i Pan, zamiast niektórych prac wykona inne, dodatkowe prace, niezbędne do prawidłowego wykonania umowy. Ustalono też, że zamiast dostarczenia określonej pierwotnie ilości sprzętu podwykonawca wykona prace związane z zabudową infrastruktury (...);

·      w związku z powyższymi uzgodnieniami, (…) 2020 r., Pan oraz kierownik projektu i kierownik robót po stronie Wykonawcy ustalili treść Protokołu konieczności. W dokumencie tym wskazano, że z uwagi na fakt, iż Wykonawca nabył ilość urządzeń, które ze względu na zmianę projektu wykonawczego, nie zostaną wykorzystane oraz iż upływa termin gwarancji na te urządzenia, ich wykorzystanie pozostanie w Pana gestii. Pan natomiast miał dostarczyć dodatkowe materiały (...) oraz wykonać roboty ziemne związane (...). Miał Pan dostarczyć też (...) oraz wykonać dodatkowo (...). Wartość tych prac i urządzeń określono w Protokole konieczności na kwotę (...) zł netto, tj. kwotę (...) zł brutto;

·      Wykonawca odebrał roboty końcowe bez zastrzeżeń. Wartość przedmiotu odbioru wynosiła (…) zł netto, tj. (...) zł brutto;

·      (…) 2020 r. wystawił Pan Wykonawcy fakturę nr (...) na łączną kwotę (…) zł netto, tj. (...) zł brutto, tytułem następujących prac: zabudowa (…).

·      (…) 2020 r. wezwał Pan Wykonawcę do zapłaty kwoty (…) zł brutto, w tym kwoty (...) zł brutto wynikającej z faktury nr (...) z (…) 2020 r. Termin zapłaty powyższych należności wynosił (…) dni robocze od daty otrzymania wezwania. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania do zapłaty, Wykonawca nie uregulował żądanych kwot. W związku z tym, wezwał Pan jeszcze dwukrotnie Wykonawcę do zapłaty należności.

·      podczas analizy dokumentacji powykonawczej przez Wykonawcę okazało się, że ilość zainstalowanych urządzeń przedstawionych na wystawionej przez Wnioskodawcę fakturze końcowej nie odpowiadała rzeczywiście zamontowanym urządzeniom. Nowy kierownik robót Wykonawcy stwierdził rozbieżności między ilością zadeklarowanych przez Wnioskodawcę urządzeń a ich rzeczywistą liczbą. Wykonawca stwierdził rozbieżność w ilości faktycznie zabudowanych (...) obejmujących kwotę (…) zł brutto;

·      w związku ze stwierdzonymi rzekomymi nieprawidłowościami, pismem z (…) 2021 r. Wykonawca wezwał Wnioskodawcę do zapłaty kwoty w wysokości (…) zł brutto tytułem niewykonania zobowiązania wynikającego z umowy – tj. zwrotu wartości niewykonanej przez podwykonawcę zabudowy (...), a także do wystawienia faktury korygującej na wyżej wymienioną kwotę do faktury VAT nr (...) z (…) 2020 r.;

·      Wykonawca wezwał Wnioskodawcę do zwrotu (…);

·      pomimo treści umowy i Pana ustaleń z reprezentującymi Wykonawcę kierownikami budowy i projektu, pismem z (…) 2021 r. Wykonawca oświadczył, że na podstawie art. 498 ustawy Kodeks cywilny dokonuje potrącenia przysługującej mu w stosunku do Pana wierzytelności w wysokości (…) zł z Pana wierzytelnościami z tytułu realizacji zawartych między stronami umów udokumentowanych między innymi fakturą VAT nr (...) z (…) 2020 r. na kwotę (...) zł brutto, wymagalną w dniu (…) 2020 r. Potrącenie miało być dokonane do kwoty (…) zł.;

·      pismem z (…) 2021 r. Wykonawca oświadczył, że nie kwestionuje faktu wykonania przez Wnioskodawcę prac o wartości (...) zł brutto, udokumentowanych sporną fakturą;

·      z uwagi na brak rozliczenia ww. umowy, skierował Pan sprawę do Sądu;

·      (…) 2022 r. Sąd Okręgowy (...) wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie (…). Wykonawca w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa w całości.

·      wobec skutecznie wniesionego sprzeciwu, nakaz zapłaty stracił moc i sprawa została przekazana do Sądu Okręgowego, której nadano sygnaturę akt (...). Wyrokiem z (…) 2023 r. Sąd Okręgowy, jako Sąd I instancyjny, oddalił w całości Pana powództwo z uwagi na skuteczność potrącenia wierzytelności przez Wykonawcę. Sąd Okręgowy podkreślił, że w sprawie, wierzytelność Wnioskodawcy, wynikająca z faktury VAT nr (...) z (…) 2020 r., nie była sporna, a kontrowersje dotyczyły zgłoszonej do potrącenia wierzytelności Wykonawcy, skutecznej zmiany umowy w zakresie prac zamiennych i braku obowiązku zwrotu przez Pana niewykorzystanej części urządzeń, służących do jej realizacji;

·      wyrok został zaskarżony przez Pana w całości. Wniosek apelacji obejmował zmianę wyroku w całości i uwzględnienie powództwa przez zasądzenie od Wykonawcy na Pana rzecz kwoty (...) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od dnia (…) 2020 r. do dnia zapłaty oraz rozliczenie kosztów postępowania za obie instancje

·      wyrokiem o sygn. akt (...) z (…) 2024 r. Sąd Apelacyjny (...) na skutek Pana apelacji zmienił zaskarżony wyrok w całości w ten sposób, że: a) w punkcie pierwszym zasądził od Wykonawcy na Pana rzecz (...) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od (…) 2020 r. do dnia zapłaty; b) w punkcie drugim zasądził od Wykonawcy na Pana rzecz kwotę (…) zł tytułem zwrotu kosztów procesu oraz zasądził od Wykonawcy na Pana rzecz kwotę (…) zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się rozstrzygnięcia o kosztach postępowania do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

·      w uzasadnieniu wyroku, Sąd Apelacyjny wskazał, iż Sąd I instancji co do zasady prawidłowo ustalił stan faktyczny, z tym, że pominął zapisy § (…) umowy (...), z którego to zapisu wynikało, że wynagrodzenie określone w umowie miało charakter ryczałtowy, (…). Analiza zapisów umowy z (…) 2018 r., dokonana przez Sąd Apelacyjny w świetle przyjętych założeń tak zwanej apelacji pełnej, nie doprowadziła do wniosku, iż jakoby w treści umowy strony zawarły przypadki pozwalające dokonywać zmiany wynagrodzenia ryczałtowego. W szczególności żaden zapis umowy nie odnosi się do przedmiotowo istotnych dla sprawy możliwości zmiany wynagrodzenia w sytuacji zmiany zakresu przedmiotu umowy z wyłącznej przyczyny leżącej po stronie Wykonawcy.

·      Wykonawca od wyroku o sygn. akt (...) z (…) 2024 r. Sądu Apelacyjnego (...) wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, której została nadana sygnatura akt sprawy (...). Skarga ta na dzień złożenia przedmiotowego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nie została rozstrzygnięta i żadne orzeczenie w tej sprawie nie zostało wydane;

·      kwota zasądzona w pkt 1 wyroku o sygn. akt (...) z (…) 2024 r. Sądu Apelacyjnego (...), tj. kwota (...) zł wraz z zasądzonymi odsetkami, została w całości wyegzekwowana w postępowaniu egzekucyjnym przez komornika sądowego.

·      (…) 2023 r. wniósł Pan pozew o zapłatę kwoty (...) zł brutto wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od (…) 2023 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia od Wykonawcy na Pana rzecz kosztów postępowania. Powyższa kwota jest różnicą między kwotą wynikającą z protokołu konieczności (...) zł brutto a kwotą wskazaną w postępowaniu prawomocnie zakończonym przed Sądem Apelacyjnym (…) pod sygnaturą akt (...) jako roszczenie alternatywne w kwocie (...) zł brutto;

·      do kwoty dochodzonej pozwem o zapłatę z (…) 2023 r, tj. kwoty (...) zł brutto, tj. kwoty (…), nie wystawił Pan ani faktury, ani noty obciążeniowej ani żadnego innego dokumentu księgowego. Nie wykazał Pan również tej kwoty w deklaracji VAT-7.

·      fakturę z (…) 2020 r. nr (...) ujął Pan w księgach rachunkowych za okres (…) 2020 r. oraz wykazał Pan podatek należny w deklaracji VAT-7 za okres (…) 2020 r.;

·      za żaden z okresów począwszy od (…) 2020 r., ani nie wystawił Pan faktury korekty do faktury z (…) 2020 r. nr (...) na łączną kwotę (...) zł brutto, ani nie dokonał korekty deklaracji VAT dotyczącej kwoty (...) zł brutto;

·      w deklaracji VAT-7 za okres (…) 2020 r., do faktury z (…) 2020 r. nr (...) skorzystał Pan z ulgi na złe długi w rozumieniu art. 89a ust. 1 i ust. 1a ustawy;

·      w wyniku skutecznie przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego, uzyskał Pan w (…) 2024 r. wpływ środków z ww. faktury i w tym samym okresie, tj. w (…) 2024 r. zwiększył Pan podstawę opodatkowania oraz kwotę VAT należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność z tej faktury została uregulowana, tj. w okresie (…) 2024 r.;

·      od faktur dokumentujących nabycie materiałów i usług niezbędnych do wykonania czynności wskazanych w protokole konieczności odliczył Pan VAT naliczony od tych transakcji w pełnej wysokości;

·      Wykonawca na którego rzecz wystawił Pan (…) 2020 r. fakturę (...) na łączną kwotę (…) według Pana wiedzy był wówczas podatnikiem podatku od towarów i usług;

·      faktura (...) na łączną kwotę (…) dokumentowała usługi budowlane i/lub usługi budowlano-montażowe – zgodnie z zawartą (…) 2018 r. Umową. Jest to faktura do zawartej umowy, tj. końcowe (…) % wartości umowy;

·      kwota dochodzona pozwem z (…) 2023 r., tj. (…) to kwota dotycząca wynagrodzenia za usługi budowlane i/lub usługi budowlano-montażowe;

·      usługi budowlane i/lub usługi budowlano-montażowe objęte pozwem z dnia (…) 2023 r., zostały wykonane (…) 2020 r.;

·      do kwoty dochodzonej pozwem z (…) 2023 r., tj. (…) nie została wystawiona faktura, ponieważ protokół konieczności, jak uznał Sąd Okręgowy i Apelacyjny był dokumentem technicznym, nosił znamiona aneksu, ale nie miał charakteru aneksu do umowy;

·      faktyczne zakończenie prac (usług), które dokumentowała faktura (...) na łączną kwotę (…) nastąpiło (…) 2020 r.;

·      (…) 2018 r. wystawił Pan na rzecz Wykonawcy fakturę nr (...) na kwotę (…). Faktura została wystawiona z adnotacją „odwrotne obciążenie”. Na fakturze nie było wykazanego VAT należnego. Nazwa usługi na fakturze została określona jako „zgodnie z umową nr (...). Zgodnie z załączonym protokołem przekazania”;

·      wyrok z (…) 2024 r. o sygn. akt (...) Sądu Apelacyjnego (...) jest wyrokiem prawomocnym. Data prawomocności: (…) 2024 r.

·      kwota dochodzona pozwem z (…) 2023 r. nie została zasądzona prawomocnym wyrokiem Sądu. Sprawa ta aktualnie jest rozpoznawana przez Sąd I instancji, jak również nie została przez Pana otrzymana;

·      na kwotę (…) składają się te czynności objęte protokołem konieczności, które nie zostały objęte fakturą nr (...) i stanowi różnicę między kwotą wynikającą z protokołu konieczności (…) a kwotą (…);

·      fakturę nr (...) wystawił Pan tylko na kwotę (…), a nie na kwotę (...), ponieważ wartość przedmiotu odbioru wynosiła (…). Stąd też fakturę nr (...) wystawił Pan tylko na kwotę (…) zł netto.

Odnosząc się do Pana wątpliwości w pierwszej kolejności należy wskazać, że usługi budowlano-montażowe, których wykonanie dokumentowała faktura z (…) 2020 r. nr (...) stanowiły usługi podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. W analizowanej sprawie mamy do czynienia bowiem z zawiązaniem się pomiędzy Panem a Wykonawcą stosunków zobowiązaniowych na podstawie zawartej Umowy, na podstawie której Pan zobowiązał się do wykonania prac budowlano-montażowych a Wnioskodawca zobowiązał się za nie zapłacić. Zatem opisane czynności wykonywane przez Pana świadczone były w ramach Umowy, będącej umową zobowiązaniową, gdzie Wykonawcę należy uznać za beneficjenta tych czynności. W rezultacie, podjęte przez obie strony Umowy działania miały charakter wzajemnych świadczeń, między Pana działaniami a działaniami Wykonawcy wystąpił bowiem bezpośredni związek prawny, a tym samym wzajemność świadczeń. Mając na względzie powyższe okoliczności należy stwierdzić, że skoro pomiędzy stronami Umowy dochodzi do wzajemnych świadczeń, to realizowane przez Pana czynności stanowiły odpłatne świadczenie usług (art. 8 ust. 1 ustawy), które podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W tym miejscu należy podkreślić, że co do zasady, obowiązek podatkowy powstaje na zasadach wskazanych w art. 19a ustawy w powiązaniu z art. 106a i nast. ustawy, które to przepisy odnoszą się do zasad wystawiania faktur.

Za moment wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej (w całości lub w części) należy uważać moment wykonania wszystkich czynności i spełnienia warunków składających się na dane świadczenie. Faktura natomiast stanowi dokument potwierdzający określoną czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usługi i w tym znaczeniu ma charakter wtórny. Podatnik ma też określony czas na wystawienie faktury, nie jest zobligowany do natychmiastowego jej sporządzenia, co wynika z przepisu art. 106i ust. 3 ustawy. Tak więc, w przypadku wykonania usługi budowlanej lub budowlano-montażowej dla sposobu opodatkowania i udokumentowania tej czynności decydujący jest moment wykonania usługi, który jest nadrzędny w stosunku do funkcji faktury, jaką jest potwierdzenie określonego zdarzenia podatkowego.

Warto w tym miejscu także zwrócić uwagę na wyrok NSA z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I FSK 943/12, w którym Sąd stwierdził, że:

Podkreślenia wymaga, że przedmiotem Umowy zawartej między Panem a Wykonawcą było wykonanie robót, zgodnie z którą Wykonawca, powierzył Panu, jako podwykonawcy, wykonanie robót budowlano-montażowych. Faktyczne zakończenie prac (usług), które dokumentowała faktura (...) – jak Pan wskazał – nastąpiło (…) 2020 r. Wykonawca odebrał roboty końcowe bez zastrzeżeń – wartość przedmiotu odbioru wynosiła (…). W związku z powyższym, (…) 2020 r. wystawił Pan na rzecz Wykonawcy fakturę nr (...) na łączną kwotę (...) zł brutto, która dokumentowała wykonanie ww. prac. Ww. faktura to faktura do zawartej umowy (końcowe …% wartości umowy). Dodatkowo, jak Pan wskazał, pismem z (…) 2021 r. Wykonawca oświadczył, że nie kwestionuje faktu wykonania przez Pana prac o wartości (...) zł brutto, udokumentowanych ww. fakturą.

Analiza okoliczności sprawy i obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku, że mimo że dopiero wyrok sądowy doprowadził do uregulowania przez Wykonawcę ww. faktury – pozostaje to bez wpływu na istotę Pana świadczenia. Argumentem przemawiającym za takim stanowiskiem jest fakt, że spór, co do wynagrodzenia wynikającego z faktury nr (...) dokumentującej wykonanie robót wynikających z Protokołu konieczności nie oznacza, że ich wykonanie nie zostało faktycznie przez Pana wykonane.

Dla celów powstania obowiązku podatkowego dokonanie czynności następuje z chwilą faktycznego jej dokonania, za wyjątkiem przypadków w których przepisy ustawy o podatku od towarów i usług określają wprost ten moment. W przedstawionych we wniosku okolicznościach sprawy nie sposób podzielić wyrażonego we wniosku stanowiska odnoszącego się do momentu obowiązku podatkowego. Informacje, które rozstrzygnął Sąd Apelacyjny, a dotyczące wynagrodzenia wynikającego z faktury nr (...), mają w istocie na celu weryfikację tego wynagrodzenia w kontekście ustaleń zawartej z Wykonawcą Umowy, nie determinują zaś terminu wykonania przez Pana usług. Przyjęcie za prawidłowe Pana stanowiska w istocie oznaczałoby, że to postanowienia umowne – które były przedmiotem rozważań Sądów – decydują o momencie powstania obowiązku podatkowego. Ewentualne postanowienia umowne o uznaniu usług za zrealizowane świadczenia pozostają bez znaczenia dla określenia momentu powstania obowiązku w podatku od towarów i usług. Dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego bez znaczenia pozostaje również sposób rozliczeń dokonywanych pomiędzy stronami.

Zatem w analizowanej sprawie obowiązek podatkowy z tytułu wykonania usług nie powstał – wbrew Pana stanowisku – w dacie wydania przez Sąd Apelacyjny wyroku, tj. w dniu (…) 2024 r. Obowiązek podatkowy powstał w dacie faktycznego zrealizowania przez Pana prac, które dokumentowała sporna faktura z (…) 2020 r. nr (...) a wyrok Sądu Apelacyjnego – jak wynika z opisu sprawy – jedynie potwierdził należność za usługi wykonane wcześniej przez Pana.

Wskazał Pan również, że w deklaracji VAT-7 za okres (…) 2020 r., do faktury z (…) 2020 r. nr (...) skorzystał Pan z ulgi na złe długi na podstawie art. 89a ust. 1 i ust. 1a ustawy. Należność wynikająca z ww. faktury została uregulowana w (…) 2025 r.

Na podstawie art. 89a ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 89a ust. 1a ustawy:

W myśl art. 89a ust. 2 ustawy (w brzmieniu obowiązujący do 30 września 2021 r.):

Zgodnie z art. 89a ust. 2 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2021 r.):

Na mocy art. 89a ust. 3 ustawy:

Stosownie do art. 89a ust. 4 ustawy:

Wskazać należy, że powołany wyżej przepis art. 89a ust. 4 ustawy, obliguje podatnika w przypadku, gdy po dokonaniu korekty określonej w ust. 1 należność została uregulowana w jakiejkolwiek formie, do zwiększenia podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana. W przypadku częściowego uregulowania należności podatek należny zwiększa się w odniesieniu do tej części.

W celu wyjaśnienia terminu „należność została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie”, którym posługuje się ustawodawca w art. 89a, należy wskazać, że jest to pojęcie szerokie, obejmujące wszelkie typy rozliczeń, takie jak: gotówka, czek gotówkowy, dowód wpłaty na rachunek bankowy, polecenie przelewu, polecenie zapłaty, czek rozrachunkowy, akredytywa, weksel własny, weksel trasowany, okresowe rozliczenia saldami, rozliczenia planowe, karta płatnicza, potrącenie (kompensata). Przez termin „uregulowanie”, o którym mowa w powołanych wyżej przepisach należy więc rozumieć każdą dopuszczalną prawnie formę efektywnego spełnienia świadczenia skutkującego wygaśnięciem zobowiązania.

Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN, „uregulować” znaczy m.in. „uiścić jakąś należność”. Z kolei, „uiścić – uiszczać” oznacza „uregulować należność za coś”. Natomiast „uiszczać się” zgodnie z powyższym słownikiem, oznacza „wywiązać się z jakiegoś zobowiązania finansowego”. W konsekwencji, należy uznać, że „uregulować”, oznacza spełnić świadczenie skutkujące wywiązaniem się z zobowiązania finansowego, a w konsekwencji oznacza wygaśnięcie zobowiązania.

Również wykładnia systemowa wewnętrzna wskazuje, że pojęcie „uregulowanie”, którym posługuje się ustawodawca w rozumieniu art. 89a ust. 4 ustawy, powinno być interpretowane szeroko, w konsekwencji powinno obejmować każdą prawnie dopuszczalną formę wykonania zobowiązania przez podatnika.

Przepis ten ma charakter bezwzględny, bowiem nakłada na podatnika – w sytuacji, gdy po dokonaniu korekty określonej w art. 89a ust. 1 ustawy należność została uregulowana w jakiejkolwiek formie – obowiązek ujęcia kwot podstawy opodatkowania oraz podatku należnego „in plus” w odpowiedniej deklaracji VAT-7, które to kwoty nie mają związku ze zobowiązaniem podatkowym, którego podstawą są faktury w niej rozliczone.

W konsekwencji przepis art. 89a ust. 1 ustawy, swoim działaniem nie wpływa na zobowiązanie podatkowe za okres rozliczeniowy, w którym była wystawiona faktura, jak również za okres, w którym została dokonana korekta podatku w ramach „ulgi na złe długi”, a powoduje obowiązek dokonania korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego na bieżąco (w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana w całości lub w części).

Zatem przenosząc powyższe wyjaśnienie na grunt analizowanej sprawy konieczne jest wskazanie, że podstawą wypłaty wynagrodzenia wynikającego z faktury z (…) 20202 r. nr (...) było prawomocne orzeczenie Sądu Apelacyjnego z (…) 2024 r. zasądzające od Wykonawcy na Pana rzecz kwoty wynikającej z ww. faktury ((...) zł) z tytułu niezapłacenia przez Wykonawcę należności za wykonane przez Pana w roku 2020 usługi budowlano-montażowe.

Tym samym, w związku z otrzymaniem zapłaty w (…) 2025 r. – zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego – należności wynikającej z ww. faktury, która uprzednio została objęta korektą podatku należnego (jako wierzytelność, której nieściągalność została uprawdopodobniona), był Pan zobowiązany dokonać zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego, w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana, tj. w (…) 2025 r. stosownie do zapisu art. 89a ust. 4 ustawy.

Należy zatem wskazać, że wyrok Sądu Apelacyjnego z (…) 2024 r. nie zmienił momentu powstania obowiązku podatkowego – ww. wyrok natomiast spowodował obowiązek korekty podatku należnego w związku z otrzymanym wynagrodzeniem za sporną fakturę.

Biorąc zatem powyższe pod uwagę stwierdzenia wymaga, że obowiązek podatkowy dla wyświadczonych przez Pana usług budowlano-montażowych, które dokumentuje faktura z (…) 2020 r. nr (...) powstał na zasadzie określonej w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy, tj. z chwilą wystawienia ww. faktury. W związku z brakiem uregulowania należności wynikającej z ww. faktury miał Pan prawo do skorzystania z ulgi na złe długi na podstawie art. 89a ust. 1-1a ustawy i skorzystał Pan z tego prawa. Natomiast po uregulowaniu ww. należności, w wyniku postanowień wyroku Sądu Apelacyjnego, obowiązek korekty (zwiększenia) podatku należnego – o której mowa w art. 89a ust. 4 ustawy – wystąpił w (…) 2025 r., tj. w rozliczeniu za okres, w którym należność wynikająca z faktury z (…) 2020 r. nr (...) została uregulowana.

Podsumowanie

Obowiązek podatkowy dotyczący zasądzonej przez Sąd Apelacyjny kwoty (...) zł ((...)) brutto nie powstał w (…) 2024 r. Obowiązek podatkowy dla wyświadczonych przez Pana usług budowlano-montażowych, które dokumentuje faktura z (…) 2020 r. nr (...) na kwotę (...) zł powstał na zasadzie określonej w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a ustawy, tj. z chwilą wystawienia ww. faktury. Natomiast po uregulowaniu ww. należności – po wcześniejszym skorzystaniu z ulgi na złe długi na podstawie art. 89a ust. 1-1a ustawy – obowiązek zwiększenia podatku należnego wystąpił w rozliczeniu za okres, w którym należność wynikająca z ww. faktury została uregulowana, zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy.

W konsekwencji, Pana stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1, że: „obowiązek podatkowy z tytułu wykonania usług powstał w dacie wydania w dniu (…) 2024 r. przez Sąd Apelacyjny (...) wyroku o sygn. akt (...)” i że „Wnioskodawca nie był uprawiony do skorzystania z instytucji uregulowanej w art. 89a ustawy o VAT i dokonania korekty deklaracji VAT-7 za (…) 2020 r.” oraz, że „obowiązek podatkowy dotyczący zasądzonej przez Sąd Apelacyjny kwoty (...) zł ((...)) brutto, powstał dopiero w wyniku skutecznie przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego” uznałem za nieprawidłowe.

W dalszej kolejności Pana wątpliwości dotyczą kwestii ustalenia, czy obowiązek podatkowy w stosunku do kwoty dochodzonej pozwem z (…) 2023 r. w kwocie (...) zł brutto powstanie w przyszłości nie u Pana tylko u jego następcy prawnego, tj. Spółki powstałej z przekształcenia prowadzonej przez Pana jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

Odnosząc się do Pana wątpliwości istotne jest ustalenie, czy w przedstawionym przez Pana zdarzeniu przyszłym mamy do czynienia z następstwem podatkowym w rozumieniu przepisów prawa podatkowego.

Wskazać należy, że następstwo prawne, polega na przejściu z jednego podmiotu na drugi określonych praw i obowiązków. W przypadku prawa podatkowego mamy do czynienia z pochodnym nabyciem praw, kiedy to następca prawny nabywa prawa i obowiązki przysługujące jego poprzednikowi prawnemu. Jest to nabycie translatywne, gdyż dotyczy praw i obowiązków poprzednio już istniejących. W prawie podatkowym z reguły ma miejsce następstwo prawne pod tytułem ogólnym (sukcesja uniwersalna), kiedy to mocą jednego zdarzenia prawnego dochodzi do nabycia całego lub części majątku, a nabywca wchodzi zarówno w prawa, jak i w obowiązki swego poprzednika prawnego.

Zgodnie z art. 55¹ § 5 ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.):

Stosownie do art. 584¹ ustawy Kodeks spółek handlowych:

Zgodnie z art. 584² § 1-3 ustawy Kodeks spółek handlowych:

Stosownie do art. 584¹³ ww. ustawy Kodeks spółek handlowych:

Zagadnienie sukcesji podatkowej w polskim prawie podatkowym regulują m.in. przepisy zawarte w art. 93-93e ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), zwanej dalej Ordynacja podatkowa.

W przepisach tych ustawodawca przedstawił katalog sytuacji, w których zachodzi sukcesja podatkowa, tj. sukcesja praw i obowiązków następców prawnych oraz podmiotów przekształcanych.

Zgodnie z art. 93 § 1 Ordynacji podatkowej:

W myśl art. 93 § 2 Ordynacji podatkowej:

Stosownie do art. 93a § 1 Ordynacji podatkowej:

Z art. 93a § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynika, że:

Na mocy art. 93a § 4 Ordynacji podatkowej:

W myśl art. 93d Ordynacji podatkowej:

Na podstawie art. 93e Ordynacji podatkowej:

Stosownie do art. 112 Ordynacji podatkowej:

Zgodnie z art. 112b Ordynacji podatkowej:

Przy czym w myśl art. 108 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:

Zatem spółka powstała z przekształcenia przedsiębiorcy, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z tą osobą za powstałe do dnia przekształcenia zaległości podatkowe przedsiębiorcy, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zauważenia wymaga, że powołane wyżej regulacje prawne Ordynacji podatkowej przewidują, iż spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powstała w wyniku przewidzianego przez przepisy prawa trybu przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną staje się sukcesorem jej praw w zakresie prawa podatkowego.

Należy również wskazać, że stosownie do art. 37 § 1 ustawy Kodeks cywilny:

Wpis do rejestru przedsiębiorstw jest bowiem czynnością o określonych skutkach prawnych. Jego podstawą jest orzeczenie sądowe. Chwilę wpisu należy odróżnić od wydania postanowienia bądź uprawomocnienia się postanowienia sądu. Skutek konstytutywny w postaci uzyskania osobowości prawnej następuje w dniu dokonania czynności wpisu. Konstytutywność wpisu oznacza, że wraz z nim wiąże się powstanie określonego stosunku prawnego. Artykuł 37 § 1 Kodeksu cywilnego przewiduje tylko jeden skutek wpisu do rejestru, jakim jest uzyskanie osobowości prawnej.

W świetle powyższego, chwilą przekształcenia przedsiębiorstwa osoby fizycznej w jednoosobową spółkę kapitałową, jest dokonanie wpisu nowopowstałej spółki do Krajowego Rejestru Sądowego, która z tym dniem uzyskuje osobowość prawną.

Z powyższych przepisów prawa wynika, że następstwo podatkowe związane jest przede wszystkim ze zdarzeniami prawnymi określonymi jako: przekształcenie, połączenie, podział osób prawnych. Należy zaznaczyć, że następstwo podatkowe stanowi odstępstwo od reguły powiązania praw i obowiązków podatkowych z bytem prawnym wyłącznie podatnika, jest wiec nietypową instytucją w prawie podatkowym. Z tychże względów, wszelkie tego rodzaju sytuacje, nawet dostatecznie uzasadnione ekonomicznie, muszą mieć wystarczającą podstawę prawną, aby móc wobec nich zastosować instytucję sukcesji podatkowej.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że

·      prowadził Pan od (…) 2003 r. do (…) 2025 r. jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą B. Przeważającym i faktycznym rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawcy, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD) było wykonywanie instalacji elektrycznych (43.21.Z);

·      (…) 2024 r. złożył Pan do Sądu Rejonowego wniosek o przekształcenie prowadzonej przez Pana jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w trybie art. 584(1) ustawy Kodeks spółek handlowych w związku z art. 551 §5 KSH, na podstawie oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy złożonego w trybie art. 584(9) KSH;

·      (…) 2025 r. Sąd Rejonowy wydał postanowienie o wpisaniu Pana, jako przekształcanego przedsiębiorcy, do Krajowego Rejestru Sądowego Rejestru Przedsiębiorców pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,

·      z dniem (…) 2025 r. zaprzestał Pan wykonywania działalności gospodarczej, a z dniem (…) 2025 r. został Pan wykreślony z rejestru Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i z dniem (…) 2025 r., na podstawie art. 96 ust. 6-8 ustawy, został Pan wykreślony jako podatnik VAT czynny;

·      Spółka, z dniem (…) 2025 r. została zarejestrowana jako podatnik VAT czynny. (…) 2025 r. Spółka złożyła zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług Spółka wykonuje czynności wyłącznie opodatkowane podatkiem VAT;

·      przeważającym i faktycznym rodzajem prowadzonej działalności gospodarczej Spółki, jest zakres tożsamy z rodzajem prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej;

·      (…) 2023 r. wniósł Pan pozew o zapłatę kwoty (...) zł brutto wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od (…) 2023 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia od Wykonawcy na Pana rzecz kosztów postępowania. Powyższa kwota jest różnicą między kwotą wynikającą z protokołu konieczności (...) zł brutto a kwotą wskazaną w postępowaniu prawomocnie zakończonym przed Sądem Apelacyjnym (...) pod sygnaturą akt (...) jako roszczenie alternatywne w kwocie (...) zł brutto.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w przypadku przekształcenia JDG w spółkę handlową, osoba fizyczna nie traci swego odrębnego od spółki bytu prawnego. Może ona nadal prowadzić działalność gospodarczą, czy też rozpocząć od razu zupełnie inną, nową działalność niezwiązaną z dotychczas prowadzoną działalnością, co nie pozbawia jej również przymiotu podatnika VAT. Tym samym, następstwo podatkowe spółki nie oznacza, że osoba fizyczna dokonując przekształcenia prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową, w całości będzie zwolniona od obowiązków podatkowych, które do czasu przekształcenia związane były z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Nie sposób bowiem przyjąć, że zapłata zobowiązania podatkowego w podatku VAT za okres rozliczeniowy, w którym dokonano przekształcenia, jest obowiązkiem, który funkcjonalnie związany jest wyłącznie z przekształcanym przedsiębiorstwem, a tym samym, że przechodzi ono na następcę prawnego. Osoba fizyczna jest zobowiązania do rozliczenia czynności dokonanych przez siebie w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa do dnia przekształcenia prowadzonej jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową. Jest też zobowiązana do wpłacenia ewentualnego podatku wynikającego z tego rozliczenia.

W tym miejscu można przez analogię wskazać na orzecznictwo NSA dotyczące sukcesji podatkowej spółek przejmujących część przedsiębiorstwa na skutek podziału przez wydzielenie innej spółki (dzielonej). Także bowiem w tym przypadku nie ustaje byt prawny spółki dzielonej (podobnie jak w przypadku osoby fizycznej dokonującej przekształcenia swojego przedsiębiorstwa).

Należy zwrócić uwagę również na wyrok NSA z 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II FSK 3523/18, w którym NSA dokonał wykładni art. 93c Ordynacji podatkowej wskazując, że przejęciu z mocy prawa na podstawie tego przepisu podlegają w przypadku podziału spółek tylko te prawa i obowiązki, które dotyczą stanów faktycznych otwartych na dzień podziału. Nie dotyczą natomiast tych zobowiązań podatkowych, które powstały przed dniem podziału, nawet choćby miały – u spółki dzielonej – związek z majątkiem przejętym i w tej dacie stanowiły już zaległości podatkowe. Sukcesja stanowi zatem kontynuację od dnia wydzielenia rozliczeń podatkowych prowadzonych dotychczas przez spółkę dzieloną, a nie przejęcie przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną całości rozliczeń podatkowych wydzielonej części przedsiębiorstwa z okresu przed podziałem. Pogląd taki wyrażany jest zarówno w orzecznictwie (por. wyrok WSA w Krakowie z 21 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 502/16; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 26 lipca 2017 r., sygn. akt II FSK 3448/17, z 25 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 2081/18, z 21 marca 2021 r., sygn. akt II FSK 3239/18, publ. CBOSA).

W ww. wyroku sygn. akt II FSK 3523/18, NSA wskazał, że:

Podobnie NSA uznał w wyrokach z 16 czerwca 2021 r. sygn. akt II FSK 3666/18, II FSK 3667/18.

Ww. orzeczenia wskazują, że „jeżeli dane prawo bądź obowiązek powstało przed dniem wydzielenia lub dotyczy okresu poprzedzającego podział, powinno być rozliczone w tym właśnie czasie. Skutki podatkowe z nim związane ściśle wiążą się z rozliczeniami podatkowymi spółki dzielonej, tj. na dzień wydzielenia nie pozostają w związku z wydzielonym majątkiem zorganizowanej części przedsiębiorstwa”, co również przemawia za tym, aby uznać, że w analizowanym przypadku zapłata zobowiązania podatkowego w podatku VAT za okres rozliczeniowy, w którym dokonano przedmiotowego aportu (rozliczenie czynności wykonanych przez osobę fizyczną do dnia wniesienia aportu), jest obowiązkiem osoby fizycznej – zbywcy przedsiębiorstwa, a nie następcy prawnego.

Należy zatem przyjąć, że to Pan (osoba fizyczna dokonująca przekształcenia jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową) będzie zobowiązana do zapłaty podatku VAT za okres rozliczeniowy obejmujący dzień tego przekształcenia, rozliczając czynności wykonane do dnia przekształcenia. Zatem, zapłata zobowiązań powinna nastąpić przez JDG (Pana).

Przypomnieć należy, że specyfika sukcesji podatkowej w przypadku przekształcenia oznacza, że spółka dziedziczy prawo do odliczenia VAT, ale co do zasady nie dziedziczy obowiązku zapłaty zaległego podatku VAT powstałego w okresie działalności JDG. Obowiązek ten pozostaje przy osobie fizycznej.

Zatem, przedmiotem sukcesji nie może być odpowiedzialność za zaległości podatkowe. Podkreślić bowiem należy, że stosownie do art. 112b Ordynacji podatkowej, jednoosobowa spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z tą osobą fizyczną za powstałe do dnia przekształcenia zaległości podatkowe przedsiębiorcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy spółka taka jest osobą trzecią, która ponosi subsydiarną odpowiedzialność za zaległości podatkowe podatnika. W związku z powyższym, podatnikiem nadal pozostaje osoba fizyczna, choć jej działalność została przekształcona w formę spółki kapitałowej. Zatem wszelkie wygenerowane zaległości pozostają przy podmiocie, który je wygenerował, zaś spółka ponosi jedynie odpowiedzialność posiłkową za te zaległości. Nie istnieje możliwość ponoszenia odpowiedzialności jednocześnie, jako następca prawny oraz jako osoba trzecia. Ordynacja podatkowa wyraźnie rozróżnia te dwie formy odpowiedzialności.

Wskazać w tym miejscu należy na wyrok WSA w Krakowie z 4 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1362/14 w którym Sąd wskazał, że na podstawie przepisu art. 93a § 4 Ordynacji podatkowej:

Zatem, spółka – powstała w wynika przekształcenia JDG – w zakresie obowiązków, nie jest następcą prawnym przekształconego przedsiębiorcy, lecz ponosi odpowiedzialność jako osoba trzecia. Nie zachodzi tu zatem uniwersalna sukcesja praw i obowiązków.

Zatem wszelkie formalności (fakturowanie, płatność) mające miejsce już w okresie funkcjonowania spółki przekształconej, obowiązek podatkowy pozostaje przy osobie fizycznej (w tym obowiązek wystawienia faktury po przekształceniu) i to bez względu na to, czy doszło do wykreślenia przedsiębiorcy z CEIDG, wyrejestrowania z VAT, czy też wystąpienia ewentualnej zaległości podatkowej jako skutku wystawienia faktury.

Spółka nie ma też możliwości dokonywania korekt deklaracji podatkowych złożonych przez przedsiębiorcę przed jego przekształceniem.

Przepisy dotyczące zasad składania deklaracji podatkowych wykluczają możliwość złożenia deklaracji korygującej przez podmiot inny niż ten, który wygenerował zdarzenia gospodarcze i który złożył deklaracje pierwotne.

W prawomocnym wyroku WSA w Gdańsku z 28 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Gd 328/14 stwierdzono, że:

Powyższe stanowisko WSA w Gdańsku podzielił również WSA w Krakowie w wyroku z 4 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 1362/14, stwierdzając mi. in.,

Ponieważ spółka nie jest sukcesorem obowiązków podatkowych przekształconego przedsiębiorcy, to przedsiębiorca, a nie spółka, ma obowiązek złożenia deklaracji VAT-7 w przypadku wystąpienia podatku należnego za ostatni okres rozliczeniowy przed przekształceniem i zapłaty tego podatku.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy wskazać należy, że w stosunku do kwoty dochodzonej przez Pana pozwem z (…) 2023 r. na kwotę (...) zł brutto obowiązek podatkowy nastąpi po Pana stronie (JDG) a nie po stronie Spółki powstałej w wyniku przekształcenia prowadzonej przez Pana jednoosobowej działalności gospodarczej. W zakresie przekształcenia JDG w spółkę z o.o. bowiem mamy do czynienia ze szczególnym, tj. ograniczonym zakresem sukcesji, ponieważ na spółkę przechodzą wyłącznie prawa, ale nie obowiązki osoby fizycznej.

Wskazał Pan, że:

·      kwota dochodzona pozwem z dnia (…) 2023 r., tj. (…) to kwota dotycząca wynagrodzenia za usługi budowlane i/lub usługi budowlano-montażowe, które – jak Pan jednoznacznie wskazał – zostały wykonane (…) 2020 r.;

·      do kwoty dochodzonej pozwem z dnia (…) 2023 r., tj. (…) nie została jednak przez Pana wystawiona faktura.

Zatem uwzględniając powyższe, na gruncie przedstawionego we wniosku opisu sprawy należy uznać, że sporna kwota (…) stanowi wynagrodzenie za usługi budowlano/budowlano-montażowe faktycznie przez Pana wykonane w (…) 2020 r. Powstał zatem po Pana stronie obowiązek wystawienia faktury dokumentującej wykonanie ww. usług, stosownie do art. 106i ust. 3 ustawy w ustawowym terminie, tj. nie później niż 30. dnia od dnia wykonania usług budowlanych lub budowlano-montażowych.

W związku z tym, że faktura na kwotę (…) zł (netto) dokumentująca wykonanie ww. usług nie została przez Pana wystawiona, obowiązek podatkowy powstał zgodnie z art. 19a ust. 7 ustawy – z chwilą upływu terminu wystawienia faktury dokumentującej wykonanie przez Pana usług budowlano-montażowych, określonego w art. 106i ust. 3 ustawy, tj. w marcu 2020 r. Zatem, obowiązek podatkowy powstał po Pana stronie (JDG) a nie po stronie Spółki powstałej w wyniku przekształcenia prowadzonej przez Pana jednoosobowej działalności gospodarczej.

Podsumowanie

Obowiązek podatkowy w stosunku do kwoty dochodzonej pozwem z dnia (…) 2023 r. w kwocie (...) zł (…) brutto powstał w (…) 2020 r. – u Pana a nie u Pana następcy prawnego, tj. Spółki powstałej z przekształcenia prowadzonej przez Pana jednoosobowej działalności gospodarczej w jednoosobową spółkę kapitałową pod firmą A spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, skoro kwota dochodzona pozwem z dnia (…) 2023 r., tj. (…) zł (netto) to kwota dotycząca wynagrodzenia za usługi budowlane i/lub usługi budowlano-montażowe, które – jak Pan jednoznacznie wskazał – zostały wykonane (…) 2020 r.

W konsekwencji, Pana stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

-     stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;

-     zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zwrócić należy uwagę, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (zapytania). Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – w wydanej interpretacji rozpatrzone.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Odnosząc się do powołanych przez Pana w uzasadnieniu własnego stanowiska wyroków sądów administracyjnych należy zaznaczyć, że każdy z wyroków zapada na gruncie unikalnego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) i w zasadzie wyłącznie do niego się ogranicza. Na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii nie mogą wpłynąć wyroki zapadłe w konkretnej sprawie, osadzonej w określonym stanie faktycznym. Ponadto specyfika działalności podmiotów jest na tyle różnorodna, że niekiedy nawet podobne okoliczności faktyczne nie spowodują analogicznych konsekwencji prawnopodatkowych, a tym samym nie mogą być tożsamo traktowane.

W zakresie natomiast powołanych przez Pana orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wskazuję, że bezpośrednie odniesienie do wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które zapadły w konkretnej sprawie podatnika jest możliwe tylko w przypadku, gdy mamy do czynienia z identycznym lub tożsamym stanem faktycznym.

Zaznaczam, że ta interpretacja została wydana w zakresie podatku od towarów i usług. Natomiast w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.