Interpretacja 0112-KDIL1-2.4012.143.2025.2.MR

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

12 marca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 11 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

· prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznych na budynku przedszkola, w ramach projektu (…) oraz

· braku prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków niezwiązanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznych na budynku przedszkola, w ramach projektu (…).

Uzupełnili go Państwo pismem z 23 kwietnia 2025 r. (wpływ 24 kwietnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Gmina (…) (dalej: Gmina lub Wnioskodawca) jest jednostką samorządu terytorialnego posiadającą osobowość prawną, do zakresu działania której należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Gmina została powołana do wykonywania zadań własnych nałożonych przez ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.: dalej: ustawa o samorządzie gminnym). Zadania publiczne są wykonywane przez Gminę w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 8 cytowanej ustawy do zadań własnych gminy należą zadania z zakresu edukacji publicznej.

Gmina jest zarejestrowana jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. W przypadku wykonywania zadań wynikających z ww. ustawy Gmina nie jest uznawana za podatnika podatku VAT.

Wnioskodawca jako jednostka samorządu terytorialnego w ramach wykonywania ww. zadań własnych realizuje projekt (…) (dalej: Projekt) w ramach (…). Projekt jest realizowany w ramach Programu Fundusze Europejskie dla (…) na podstawie umowy o przyznaniu dofinansowania (…). Aktualna kwota dofinansowania (…) PLN. Wartość całkowita projektu (…) zł. Termin zakończenia realizacji projektu i oddania przedszkola do użytkowania – najpóźniej do grudnia 2025 r.

W ramach projektu zostanie wybudowane i kompletnie wyposażone Przedszkole (…), dzięki czemu utworzonych zostanie 100 nowych miejsc wychowania przedszkolnego. Zakres prac obejmuje budowę przedszkola wraz ze wszystkimi instalacjami oraz niezbędnym wyposażeniem. Powstaną sale dydaktyczne, sala sensoryczna, pomieszczenia administracyjno-biurowe, kuchnia, zaplecza sanitarne oraz pozostałe pomieszczenia niezbędne w obiekcie przedszkola. Zostaną wykonane prace zewnętrzne w zakresie: zagospodarowania terenu, utworzenia placu zabaw z bezpieczną nawierzchnią, instalacje zewnętrzne, prace związane z budynkiem w zakresie: budowlano-architektonicznym, instalacje wewnętrzne, instalacje paneli fotowoltaicznych (moc zainstalowana do 40 kW). W ramach inwestycji zostaną przeprowadzone szkolenia dla nauczycieli związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych osób uczestniczących w procesie dydaktycznym.

Przedszkole będzie jednostką organizacyjną gminy (…). Nie planuje się wynajmowania podmiotom zewnętrznym pomieszczeń przedszkolnych. Faktury dokumentujące poniesione wydatki w związku z inwestycją będą wystawiane na Gminę.

Celem projektu jest/będzie poprawa równego dostępu do wysokiej jakości usług z zakresu edukacji przedszkolnej, czyli usług sprzyjających włączeniu społecznemu i poprzez rozwój łatwo dostępnej infrastruktury na terenie gminy (…), na potrzeby wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem. Analiza potrzeb wykazała, iż w najbliższych latach występować będzie wysokie zapotrzebowanie na nowe miejsca wychowania przedszkolnego, a w Gminie (…) brakuje odpowiedniej infrastruktury, którą można rozbudować czy zmodernizować, aby spełnić zdiagnozowane potrzeby. Konieczne jest wybudowanie nowego obiektu w celu zapewnienia odpowiedniej do zapotrzebowania miejsc w placówkach publicznych na terenie Gminy (…).

Realizacja projektu zapewni pełny dostęp do nowego, w pełni wyposażonego i komfortowego budynku Przedszkola (…) oraz do rozszerzonej oferty edukacji przedszkolnej, uwzględniającej indywidualne cechy wszystkich dzieci, w tym także dzieci ze szczególnymi potrzebami. Projekt będzie realizował zasadę zrównoważonego rozwoju. Podejmowane w projekcie działania są ukierunkowane na racjonalne gospodarowanie zasobami, ograniczenie presji na środowisko, uwzględnienie efektów środowiskowych w zarządzaniu, podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa. Budynek zostanie wzniesiony z wykorzystaniem aktualnych technologii i rozwiązań, aby wywrzeć jak najmniejszy wpływ na środowisko. Pozytywny wpływ na politykę zrównoważonego rozwoju osiągnięty będzie dzięki minimalizacji oddziaływania działalności człowieka na środowisko. Dbałość o zmniejszenie negatywnego oddziaływania na środowisko jest jednym z priorytetów działalności Gminy (…). W wyniku realizacji inwestycji zmniejszy się poziom emisji szkodliwych substancji do atmosfery. Budynek przedszkola zostanie wyposażony w instalację fotowoltaiczną (dalej: Instalacja) produkującą energię elektryczną dla oświetlenia, podgrzewania ciepłej wody w sezonie letnim i przejściowym i innych odbiorników elektrycznych. Panele fotowoltaiczne będą zamontowane na dachu budynku Przedszkola (moc do 40 kW).

Powyższa instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 ze zm. Dalej: ustawa o odnawialnych źródłach energii lub OZE).

Po zakończonej inwestycji zostanie zawarta nowa umowa z przedsiębiorstwem energetycznym, na postawie której wytworzona w Instalacji energia elektryczna, będzie odprowadzana do sieci przedsiębiorstwa energetycznego i rozliczana w ramach tak zwanego net-billingu, czyli systemu wartościowego rozliczenia nadwyżki energii wyprodukowanej przez prosumenta (Gmina). Model ten przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie i będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez Wnioskodawcę na rzecz przedsiębiorstwa w danym okresie rozliczeniowym z tytułu zużycia prądu. Gmina natomiast zgodnie z art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii będzie prosumentem energii odnawialnej. Ww. umowa będzie przewidywać wynagrodzenie za każdą kWh energii wprowadzoną do sieci lokalnego Operatora Systemu Dystrybucyjnego.

W przypadku Instalacji objętej Wnioskiem Gmina (…) nie będzie mogła rozliczać energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w oparciu o art. 4 ust. 1 oraz nie mieści się w art. 4d ust. 2 ustawy o OZE. Powyższe rozliczenie energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej będzie dokonywane na podstawie art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Natomiast w przypadku wystąpienia nadwyżki energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną i wprowadzonej do sieci wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci Gmina będzie mogła rozliczać wartość nadwyżki wyprodukowanej energii przez 12 miesięcy od dnia przypisania jej jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta i nie będzie przepadała.

Odnosząc się do powyższego należy zaznaczyć, na gruncie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 361 ze zm.: dalej: ustawa o VAT) sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 pkt 6 ustawy o VAT towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. W konsekwencji Gmina (…) będzie zobowiązana do odprowadzenia do urzędu skarbowego z tego tytułu należnego podatku VAT.

Instalacja fotowoltaiczna, która będzie zamontowana na dachu Przedszkola, będzie wykorzystywana przede wszystkim na potrzeby podstawowej działalności przedszkola, a więc na cele realizacji zadań własnych Gminy w zakresie zapewnienia „wychowania przedszkolnego” zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 737 ze zm.).

Stosownie do interpretacji ogólnej nr PT1.8101.3.2019 Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2020 r. w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego w związku z realizacją zadań publicznych w zakresie edukacji publicznej oraz pomocy społecznej, nałożonych na nie odrębnymi przepisami „w odniesieniu do określonych czynności związanych z realizacją zadań w zakresie edukacji publicznej oraz pomocy społecznej, jednostki samorządu terytorialnego nie występują w roli podatników VAT i tym samym ich wykonywanie nie podlega opodatkowaniu VAT (...)”.

W tym przypadku powstała instalacja fotowoltaiczna wykorzystywana będzie zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej (sprzedaż nadwyżek wyprodukowanej energii elektrycznej na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego z którym będzie zawarta umowa cywilnoprawna – czynność opodatkowana VAT) w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (w zakresie wychowania przedszkolnego – czynności niepodlegająca VAT) w rozumieniu art. 15 ust. 6 ww. ustawy o podatku od towarów i usług. Równocześnie Gmina nie będzie wykorzystywać ww. budynku do świadczenia usług korzystających ze zwolnienia z opodatkowania podatku od towarów i usług na podstawie odpowiednich przepisów.

Gmina nie jest przy tym w stanie dokonać tzw. alokacji bezpośredniej ponoszonych wydatków, tj. ich przyporządkowania do poszczególnych rodzajów działalności wykonywanej za pośrednictwem zrealizowanej Inwestycji tj. do działalności gospodarczej (czynności opodatkowane VAT) oraz działalności innej niż gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu VAT).

Z uwagi na powyższe, w opinii Gminy (…) nie ma obiektywnej możliwości odrębnego przyporządkowania kwot VAT naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług oraz czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem należy stwierdzić, że w związku z ponoszeniem nakładów na realizację projektu, w sytuacji gdy Gmina nie ma możliwości przyporządkowania wydatków do poszczególnych rodzajów działalności, tj. do działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych) i do działalności innej niż gospodarcza, to przysługuje Wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług.

Tym samym, przysługuje Gminie (…) na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie w jakim wydatki te są związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia. W związku z powyższym ponoszone przez Gminę wydatki związane niepodzielnie z różnymi obszarami jego działalności, Wnioskodawca dokona wyliczenia prewspółczynnika VAT dla Jednostki obsługującej Gminę w oparciu o przepisy wykonawcze do ustawy o VAT, tj. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (dalej: Rozporządzenie).

Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z realizacją inwestycji, z uwzględnieniem prewspółczynnika VAT tylko i wyłącznie od wydatków związanych nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznych. Natomiast od pozostałych wydatków związanych z budową przedszkola (tj. wydatków nie związanych z montażem i nabyciem instalacji fotowoltaicznych) Gmina (…) nie będzie miała prawa do odliczenia podatku od towarów i usług.

Realizując przedsięwzięcie Gmina (…) ponosząca koszty nie może odzyskać w żaden sposób poniesionego kosztu podatku VAT z tytułu wydatków nie związanych z montażem i nabyciem instalacji fotowoltaicznych, wykazanego na fakturach dotyczących realizowanego przedsięwzięcia, jednocześnie zobowiązuje się do zwrotu zrefundowanego w ramach przedsięwzięcia podatku VAT, jeśli zaistnieją przesłanki umożliwiające jego odzyskanie. Natomiast od wydatków związanych z montażem i nabyciem instalacji fotowoltaicznych Gmina odliczy podatek VAT z uwzględnieniem prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.

Gmina jako beneficjent środków w ramach projektu (…) zaliczy podatek VAT od wszystkich wydatków nie związanych z montażem i nabyciem instalacji fotowoltaicznych do kosztów kwalifikowanych projektu podlegającemu dofinansowaniu. Natomiast podatek VAT od wydatków związanych z montażem i nabyciem instalacji fotowoltaicznych zaliczy do kosztów niekwalifikowanych projektu.

Jednocześnie Gmina w przypadku projektu nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług oraz nie będzie jej przysługiwało pełne prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku VAT naliczonego z faktur dotyczących wydatków poniesionych na realizację ww. inwestycji.

W związku z przedstawionym opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego Gmina powzięła wątpliwości i chciałaby potwierdzić sposób traktowania ww. zadania dla potrzeb VAT.

Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

1. Nowopowstałe przedszkole w ramach realizowanego Projektu będzie stanowić jednostkę budżetową.

2. Faktury związane z realizacją projektu: (…) będą dokumentowały odrębnie wydatki związane z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej na budynku nowopowstałego przedszkola oraz odrębnie wydatki niezwiązane z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej na budynku nowopowstałego przedszkola.

3. Z faktur będzie możliwość wyodrębnienia wydatków dotyczących nabycia i montażu instalacji fotowoltaicznej.

4. Efekty realizowanego Projektu, w odniesieniu do wydatków niezwiązanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej Gmina będzie wykorzystywała wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

5. Towary i usługi nabywane w związku z realizacją Projektu w odniesieniu do wydatków niezwiązanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej będą wykorzystywane przez Gminę wyłącznie do celów innych niż działalność gospodarcza.

Realizacja projektu przez Gminę (…) stanowi przede wszystkim działalność publiczną. Wybudowane przedszkole (…) w (…) będzie wykorzystywane na cele realizacji zadania Gminy w zakresie zapewnienia „wychowania przedszkolnego” w ramach zadań własnych gminy, które Gmina wykonuje jako organ władzy publicznej.

6. Faktury związane z realizacją Projektu będą dokumentowały odrębnie wydatki związane z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej na budynku nowopowstałego przedszkola oraz odrębnie wydatki niezwiązane z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej na budynku nowopowstałego przedszkola.

Pytania

1. Czy Gmina (…) w ramach realizacji projektu pn.: (…) będzie miała prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznych na budynku przedszkola, jeśli tak to w jakim zakresie?

2. Czy Gmina (…) w ramach realizacji projektu (…) będzie miała prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków niezwiązanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznych na budynku przedszkola, jeśli tak to w jakim zakresie?

Państwa stanowisko w sprawie

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 ust. 1 obowiązującej Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1 z dnia 2006.12.11), zgodnie z którym:

Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji. (...)

Zgodnie ze wskazanymi przepisami, Gmina będzie uznana za podatnika podatku VAT w dwóch przypadkach:

1) gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jej zadań własnych,

2) gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jej zadań własnych, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Mając powyższe na uwadze, Gmina wraz ze swoimi scentralizowanymi dla celów VAT jednostkami organizacyjnymi, mogą występować w dwojakim charakterze:

- podmiotów niebędących podatnikami VAT, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa oraz

- podatników VAT, gdy wykonują czynności na postawie umów cywilnoprawnych, nawet jeżeli dotyczą one zadań własnych Gminy określonych w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym.

Na podstawie art. 6 ust. 1 tej ustawy o samorządzie gminnym, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują zadania z zakresu m.in. edukacji publicznej (art. 7 ust. 1 pkt 8 ustawy o samorządzie gminnym).

Z powołanych regulacji wynika, że organy władzy publicznej są wyłączone z kręgu podatników podatku od towarów i usług, wyłącznie przy wykonywaniu czynności nałożonych przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane. Jest to wyłączenie podmiotowo-przedmiotowe. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywania czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału, stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Zatem jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jednocześnie, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż na gruncie przepisów ustawy o VAT, opodatkowaniu podlega dostawa towarów lub świadczenie usług, wyłącznie wówczas, gdy mają one charakter odpłatny (z pewnymi wyjątkami dotyczącymi nieodpłatnych świadczeń zrównanych z czynnościami świadczonymi odpłatnie).

Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynika z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1. nabycia towarów i usług,

2. dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Natomiast w myśl art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7 ustawy o VAT. Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni oraz, gdy towary i usługi, z nabyciem których podatek VAT został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających podatkowi.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych. W celu odliczenia podatku naliczonego podatnik w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia w całości podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi.

Gmina jest czynnym podatnikiem podatku VAT, w ramach wykonywania ww. zadań własnych realizuje projekt (…). Zgodnie z projektem zostanie wybudowane i kompletnie wyposażone Przedszkole (…) w (…), dzięki czemu utworzonych zostanie 100 nowych miejsc wychowania przedszkolnego. Zakres prac obejmuje budowę przedszkola wraz ze wszystkimi instalacjami oraz niezbędnym wyposażeniem. Powstaną sale dydaktyczne, sala sensoryczna, pomieszczenia administracyjno-biurowe, kuchnia, zaplecza sanitarne oraz pozostałe pomieszczenia niezbędne w obiekcie przedszkola. Zostaną wykonane prace zewnętrzne w zakresie: zagospodarowania terenu, utworzenia placu zabaw z bezpieczną nawierzchnią, instalacje zewnętrzne, prace związane z budynkiem w zakresie: budowlano-architektonicznym, instalacje wewnętrzne, instalacje paneli fotowoltaicznych (moc zainstalowana do 40 kW). W ramach inwestycji zostaną przeprowadzone szkolenia dla nauczycieli związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych osób uczestniczących w procesie dydaktycznym. Przedszkole będzie jednostką organizacyjną gminy (…). Nie planuje się wynajmowania podmiotom zewnętrznym pomieszczeń przedszkolnych. Faktury dokumentujące poniesione wydatki w związku z inwestycją będą wystawiane na Gminę.

Realizacja projektu przez Gminę (…) stanowi przede wszystkim działalność publiczną pozostającą poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, bowiem zrealizowana Inwestycja w pierwszej kolejności będzie związana z budową obiektu przedszkola wykorzystywanego na cele publicznoprawne.

Budynek przedszkola będzie wykorzystywany przede wszystkim na cele realizacji zadania Gminy w zakresie zapewnienia „wychowania przedszkolnego” zgodnie z przepisami ustawy Prawo oświatowe (czynności niepodlegające VAT). Jedynie w niewielkim zakresie, w odniesieniu do części wydatków w ramach Inwestycji, od wydatków związanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznych na budynku przedszkola, możliwe będzie przypisanie ich do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. W związku z montażem instalacji fotowoltaicznej na budynku przedszkola, Gmina będzie prosumentem energii odnawialnej, w rozumieniu art. 2 pkt 27a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Powyższa instalacja będzie stanowić mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii. W związku z montażem instalacji fotowoltaicznej zostanie zawarta przez Gminę umowa z przedsiębiorstwem energetycznym na zasadach rozliczania energii elektrycznej w systemie net-bilingu. Model ten przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia będzie zapisywana wartościowo jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie i będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez JST na rzecz przedsiębiorstwa w danym okresie rozliczeniowym z tytułu zużycia prądu. W przypadku gdy produkcja energii będzie wyższa niż potrzeby placówki, będzie ona wprowadzona do sieci i sprzedana. W konsekwencji koszty zakupu energii elektrycznej mogą stać się niższe. Powyższe rozliczenie energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej będzie dokonywane na podstawie art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Gmina (…) jako prosument – zarejestrowany czynny podatnik VAT, poprzez wprowadzanie energii do sieci energetycznej, będzie dokonywała na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, z którym zawrze umowę, dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.

Stosownie do wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacji indywidualnej z dnia 17 lutego 2025 r., sygn. (…), w której organ wskazał, że: „Wprowadzenie do sieci przez Państwa energii elektrycznej, która jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Dostawa energii elektrycznej nie została przez ustawodawcę wymieniona jako zwolniona od podatku, w konsekwencji stanowi ona czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług. Podsumowując, stwierdzam, że wprowadzenie przez Państwa do sieci energii elektrycznej wyprodukowanej w mikroinstalacjach stanowi odpłatną dostawę towarów, opodatkowaną podatkiem VAT”.

Natomiast odnosząc się do powyższego należy zaznaczyć, że w świetle zacytowanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że: Eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownika modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów.

Wyłącznie w przypadku tych towarów i usług wystąpi częściowe ich wykorzystanie do czynności opodatkowanych VAT co wynika z faktu, że Gmina uzyskując odpłatność (wynagrodzenie) od przedsiębiorstwa energetycznego w ramach systemu net-billing będzie działać w charakterze podatnika VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT (tj. podmiotu wykonującego działalność gospodarczą zdefiniowaną w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT).

W konsekwencji, instalacja fotowoltaiczna przy pomocy której taka działalność będzie wykonywana, będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych VAT.

Wobec powyższego, Gminie przysługiwać będzie prawo do częściowego odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej na budynku przedszkola. Przy czym prawo do odliczenia może zostać przez Gminę zrealizowane przy zastosowaniu sposobu określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a- 2b ustawy o VAT, a więc w oparciu o tzw. prewspółczynnik VAT.

W świetle art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności opodatkowanej, jak i do celów innych niż działalności gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej: „sposobem określenia proporcji”, tj. prewspółczynnika VAT. Ponadto ustawodawca wskazał, że sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Zgodnie z art. 86 ust. 2b ustawy o VAT, sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego do kwoty podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz

2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Odnosząc się do wydatków poniesionych w ramach projektu (…), przypisanych bezpośrednio do nabycia i montażu instalacji fotowoltaicznej, która zamontowana będzie na dachu budynku przedszkola (…), instalacja ta będzie wykorzystywana na cele realizacji zadania Gminy w zakresie zapewnienia „wychowania przedszkolnego” zgodnie z przepisami ustawy Prawo oświatowe (czynność niepodlegająca VAT), a także w celu dokonywania odpłatnej dostawy towarów w zakresie sprzedaży nadwyżek wyprodukowanej energii elektrycznej (prądu) na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego (czynność opodatkowana VAT). W takiej sytuacji nie będzie istniała możliwość przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Jednocześnie, po zrealizowaniu inwestycji Gmina – w zakresie działalności przedszkola będącego jednostką budżetową Gminy – nie zakłada wykonywania działalności zwolnionej przedmiotowo z podatku VAT.

W sytuacji, gdy Wnioskodawca nie ma możliwości przypisania ponoszonych wydatków na realizację projektu w całości do działalności gospodarczej, to na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie w jakim wydatki te są związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia.

Wydatki przypisane bezpośrednio do nabycia i montażu instalacji fotowoltaicznej na budynku przedszkola będą wykorzystywane do dwojakiego rodzaju działalności, tj. do działalności niepodlegającej opodatkowaniu (poza VAT) oraz do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Gmina (…) nie jest w stanie dokonać alokacji bezpośredniej powyższych wydatków wyłącznie do czynności niepodlegających podatkowi VAT lub opodatkowanych podstawową stawką VAT.

Wydatki zostaną udokumentowane fakturami, na których jako nabywca zostanie wskazana Gmina (…).

Tym samym, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie w jakim wydatki te są związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług z uwzględnieniem zasad określonych w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz rozporządzenia.

Gmina (…) będzie miała prawo do proporcjonalnego odliczenia podatku VAT tylko i wyłącznie od wydatków przypisanych bezpośrednio do nabycia i montażu instalacji fotowoltaicznych na budynku przedszkola z zastosowaniem prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Tym samym podatek VAT tytułu ww. wydatków będzie kosztem niekwalifikowanym Projektu.

Stanowisko Gminy znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej z dnia 16 grudnia 2024 r., (…), w której Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, iż „(…) będą mieli Państwo prawo do proporcjonalnego odliczenia podatku VAT od wydatków przypisanych bezpośrednio do nabycia i montażu instalacji fotowoltaicznych na budynku przedszkola, które ponoszą Państwo w ramach projektu pn.: „(...)”, z zastosowaniem prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy”.

Reasumując, Gmina (…) w ramach projektu (…), będzie miała prawo do proporcjonalnego odliczenia podatku VAT od wydatków przypisanych bezpośrednio do nabycia i montażu instalacji fotowoltaicznych na budynku przedszkola (…) z zastosowaniem prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.

Realizacja przez Gminę (…) projektu (…), stanowi przede wszystkim działalność publiczną pozostającą poza zakresem opodatkowania VAT, bowiem Przedsięwzięcie związane będzie w pierwszej kolejności z budową obiektu przedszkola wykorzystywanego na cele publicznoprawne.

Pozostałe wydatki wybudowanie i kompleksowe wyposażenie Przedszkola (…) (w budynku zaprojektowano m.in. salę sensoryczną, pomieszczenia administracyjnobiurowe, kuchnię, zaplecza sal dydaktycznych, zaplecza sanitarne oraz pozostałe pomieszczenia niezbędne w obiekcie przedszkola, wykonana zostanie także niezbędna infrastruktura techniczna, m.in. instalacja wod-kan, centralnego ogrzewania, gazowa, wentylacyjna, elektryczna i teletechniczna) – inne niż związane z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznych – będą wykorzystywane wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wnioskodawca nie planuje wynajmowania podmiotom zewnętrznym pomieszczeń przedszkolnych. Jednocześnie Gmina w przypadku projektu nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Tak więc, odnosząc się do ww. wydatków wskazać należy, że podstawowe warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie będą spełnione, bowiem nabyte towary i usługi w związku z realizacją ww. części projektu nie będą wykorzystywane przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Tym samym, w odniesieniu do realizowanego projektu w ww. zakresie – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – Wnioskodawca nie będzie miał możliwości odliczenia podatku naliczonego.

Jak już zostało wskazane powyżej, w przedmiotowej sytuacji Gmina nie występuje w charakterze podatnika VAT oraz nabytych od Wykonawcy usług nie będzie wykorzystywać do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, a tym samym, w opinii Gminy nie będzie ona uprawniona do odliczenia podatku naliczonego z faktury VAT dokumentującej wydatki na realizację Projektu.

Przedszkole (…) będzie wykorzystywane na cele realizacji zadania Gminy w zakresie zapewnienia „wychowania przedszkolnego” w ramach zadań własnych gminy, które Gmina wykonuje jako organ władzy publicznej. W związku z tym, stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o VAT Gmina nie jest podatnikiem podatku VAT w tym zakresie (tj. wydatków niezwiązanych z montażem i nabyciem instalacji fotowoltaicznych). Gmina jako beneficjent środków w ramach projektu (…) zaliczy podatek VAT od wszystkich wydatków nie związanych z montażem i nabyciem instalacji fotowoltaicznych do kosztów kwalifikowanych projektu podlegającemu dofinansowaniu.

W ocenie Wnioskodawcy, nie powinno ulegać wątpliwości, że Gmina realizując Projekt działa w charakterze organu władzy publicznej i jednocześnie w ramach wywiązywania się z zadania, które zostało wpisane w sferę publicznoprawną.

Podsumowując, Gmina (…) nie będzie miała prawa do odliczenia podatku od towarów i usług od niezwiązanych z montażem i nabyciem instalacji fotowoltaicznych na budynku przedszkola w ramach projektu (…). Realizacja projektu przez Gminę (…) stanowi przede wszystkim działalność publiczną pozostającą poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, bowiem zrealizowana Inwestycje w pierwszej kolejności będzie związana z budową obiektu przedszkola wykorzystywanego na cele publicznoprawne.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast, na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.

I tak, na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

Natomiast według art. 86 ust. 2c ustawy:

Ponadto w myśl art. 86 ust. 22 ustawy:

Na podstawie powyższej delegacji wydane zostało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej rozporządzeniem.

Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Zakres ww. regulacji obejmuje m.in. jednostki samorządu terytorialnego.

Jak stanowi § 2 pkt 8 rozporządzenia

Mając na uwadze § 3 pkt 1 rozporządzenia:

Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia:

Ponadto należy zauważyć, że w przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Przepisy te stanowią uzupełnienie regulacji art. 86 ustawy.

Należy zauważyć, że powołany wyżej przepis art. 86 ust. 2a ustawy, wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Zgodnie z tą normą, w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), w sytuacji gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.

Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług, wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady, status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:

Treść powyższych przepisów znajduje odzwierciedlenie w art. 9 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE.L. Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej: Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

· podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

· podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.):

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Natomiast w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Realizacja tych zadań następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności podatnik winien przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności, tj. działalności gospodarczej (opodatkowanej podatkiem VAT i zwolnionej od podatku) oraz działalności innej niż gospodarcza.

W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości, natomiast w przypadku wydatków związanych z działalnością inną niż gospodarcza lub zwolnionymi od podatku VAT prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługuje w ogóle. Natomiast w przypadku, gdy wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, a przyporządkowanie ich do działalności gospodarczej nie jest możliwe podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. W przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych od podatku, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Dotyczą więc tylko czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych i zwolnionych).

Z opisu sprawy wynika, że w ramach wykonywania zadań własnych realizują Państwo projekt (…), na który otrzymaliście Państwo dofinansowanie w ramach Programu Fundusze Europejskie (…). W ramach projektu zostanie wybudowane i kompletnie wyposażone Przedszkole (…), dzięki czemu utworzonych zostanie 100 nowych miejsc wychowania przedszkolnego. Zakres prac obejmuje budowę przedszkola wraz ze wszystkimi instalacjami oraz niezbędnym wyposażeniem. Powstaną sale dydaktyczne, sala sensoryczna, pomieszczenia administracyjno-biurowe, kuchnia, zaplecza sanitarne oraz pozostałe pomieszczenia niezbędne w obiekcie przedszkola. Zostaną wykonane prace zewnętrzne w zakresie: zagospodarowania terenu, utworzenia placu zabaw z bezpieczną nawierzchnią, instalacje zewnętrzne, prace związane z budynkiem w zakresie: budowlano-architektonicznym, instalacje wewnętrzne, instalacje paneli fotowoltaicznych (moc zainstalowana do 40 kW). W ramach inwestycji zostaną przeprowadzone szkolenia dla nauczycieli związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych osób uczestniczących w procesie dydaktycznym. Powstałe przedszkole będzie jednostką organizacyjną gminy. Nie planują Państwo wynajmowania podmiotom zewnętrznym pomieszczeń przedszkolnych. Jak Państwo wskazujecie celem projektu jest/będzie poprawa równego dostępu do wysokiej jakości usług z zakresu edukacji przedszkolnej. Budynek przedszkola zostanie wyposażony w instalację produkującą energię elektryczną dla oświetlenia, podgrzewania ciepłej wody w sezonie letnim i przejściowym i innych odbiorników elektrycznych. Instalacja fotowoltaiczna będzie stanowiła mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Po zakończonej inwestycji zostanie zawarta nowa umowa z przedsiębiorstwem energetycznym, na postawie której wytworzona w Instalacji energia elektryczna, będzie odprowadzana do sieci przedsiębiorstwa energetycznego i rozliczana w ramach tak zwanego net-billingu, czyli systemu wartościowego rozliczenia nadwyżki energii wyprodukowanej przez prosumenta (Gminę). Zgodnie z art. 2 pkt 27a ustawy o odnawialnych źródłach energii Gmina będzie prosumentem energii odnawialnej. Rozliczenie energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej będzie dokonywane na podstawie art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Natomiast w przypadku wystąpienia nadwyżki energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalację fotowoltaiczną i wprowadzonej do sieci wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci będziecie mogli Państwo rozliczać wartość nadwyżki wyprodukowanej energii przez 12 miesięcy od dnia przypisania jej jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta i nie będzie przepadała. Instalacja fotowoltaiczna, która będzie zamontowana na dachu Przedszkola. Faktury dokumentujące poniesione wydatki w związku z inwestycją będą wystawiane na Państwa. Faktury związane z realizacją ww. projektu będą dokumentowały odrębnie wydatki związane z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej na budynku nowopowstałego przedszkola oraz odrębnie wydatki niezwiązane z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej na budynku nowopowstałego przedszkola, zatem będzie możliwość wyodrębnienia wydatków dotyczących nabycia i montażu instalacji fotowoltaicznej. Powstała instalacja fotowoltaiczna wykorzystywana będzie zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej (sprzedaż nadwyżek wyprodukowanej energii elektrycznej na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego z którym będzie zawarta umowa cywilnoprawna – czynność opodatkowana VAT) w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (w zakresie wychowania przedszkolnego – czynności niepodlegająca VAT) w rozumieniu art. 15 ust. 6 ww. ustawy o podatku od towarów i usług. Efekty realizowanego Projektu, w odniesieniu natomiast do wydatków niezwiązanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej będziecie Państwo wykorzystywać wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, do celów innych niż działalność gospodarcza. Nie będziecie Państwo wykorzystywać nowopowstałego budynku do świadczenia usług korzystających ze zwolnienia z opodatkowania podatku od towarów i usług na podstawie odpowiednich przepisów. Jak Państwo wskazujecie realizacja ww. projektu stanowi przede wszystkim działalność publiczną w ramach Państwa zadań własnych.

Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznych na budynku przedszkola oraz braku prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków niezwiązanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznych na budynku przedszkola, ponoszonych w ramach projektu.

Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.

Jak wskazano wyżej, obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego może nastąpić jedynie na ściśle określonych przez ustawodawcę zasadach, a jedną z podstawowych przesłanek pozytywnych jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Zatem, aby rozstrzygnąć, czy przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego, należy ustalić, czy towary i usługi nabywane dla realizacji ww. inwestycji będą w jakimkolwiek zakresie związane z czynnościami opodatkowanymi.

Odnosząc się do ww. wątpliwości, należy zauważyć, że obowiązkiem podatnika w pierwszej kolejności jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia w całości podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych od podatku.

Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany wyłącznie z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (lub usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających temu podatkowi. W sytuacji, gdy przyporządkowanie ponoszonych wydatków do poszczególnych rodzajów działalności nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy.

Następnie w sytuacji, gdy nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot podatku związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego (czynności opodatkowane) oraz związanego z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje (czynności zwolnione) – zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy – podatnik jest obowiązany do rozliczenia podatku naliczonego według proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy.

Z treści wniosku wynika, że instalacja fotowoltaiczna zostanie zamontowana na budynku nowopowstałego przedszkola. Wskutek założenia instalacji będą Państwo wytwarzać jako prosument energię elektryczną, którą wprowadzą Państwo do sieci – Gmina dokona tym samym dostawy towarów opodatkowanej podatkiem VAT na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego. Tak więc wydatki poniesione na montaż instalacji fotowoltaicznych są/będą wykorzystywane zarówno do działalności niepodlegającej opodatkowaniu oraz opodatkowanej podatkiem VAT i nie mają Państwo możliwości przyporządkowania wydatków w całości do celów działalności gospodarczej.

Zatem w odniesieniu do wydatków ponoszonych w zakresie nabycia i montażu instalacji fotowoltaicznej przysługuje Państwu – czynnemu, zarejestrowanemu podatnikowi podatku VAT – prawo do częściowego odliczenia podatku, z uwagi na spełnienie warunków uprawniających Państwa do odliczenia.

W związku z powyższym, skoro nabywane towary i usługi związane z instalacją fotowoltaiczną na budynku nowopowstałego przedszkola będą związane zarówno z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT oraz opodatkowanymi tym podatkiem i jednocześnie nie będą Państwo mieli możliwości obiektywnie wyodrębnić kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT, to będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku w tej części, w jakiej nabyte towary i usługi będą związane z czynnościami opodatkowanymi, z zastosowaniem prewspółczynnika wyliczonego w oparciu o art. 86 ust. 2a-2h ustawy. Prawo to będzie Państwu przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z art. 88 ustawy.

Natomiast w odniesieniu do pozostałych (poza nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej) wydatków ponoszonych przez Państwa w ramach realizacji projektu nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego, gdyż jak Państwo wskazujecie wydatki te będą związane wyłącznie z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, stwierdzam, że w ramach projektu (…) od wydatków związanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej na budynku nowopowstałego przedszkola przysługiwać będzie Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a-2b ustawy, natomiast od wydatków niezwiązanych z nabyciem i montażem instalacji fotowoltaicznej na budynku nowopowstałego przedszkola nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytanie oznaczonego we wniosku nr 1 i 2 uznaję za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili oraz stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania interpretacji.

W myśl art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym. Państwo ponosicie ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne Państwu przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym. W związku z powyższym nie zajęto stanowiska w tej sprawie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.