Wskazanie nabywcy usługi i sposobu udokumentowania wynagrodzenia otrzymanego przez kuratora dłużnika.
Radca prawny został ustanowiony kuratorem dłużnika spółki z o.o. przez sąd w 2020 roku na podstawie art. 818 KPC, aby reprezentować dłużnika w postępowaniach egzekucyjnych. Wykonywał kuratelę, złożył wnioski o wynagrodzenie, a w 2024 roku sąd zwolnił go z funkcji. Komornik sądowy przyznał mu wynagrodzenie w 2024 roku,…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
14 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 14 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy wskazania nabywcy świadczonej usługi i prawidłowego jej udokumentowania.
Uzupełnił go Pan pismem z 22 stycznia 2026 r. (wpływ 22 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
3 kwietnia 2020 r. Sąd Rejonowy (…) wydał postanowienie, na podstawie którego został Pan – jako radca prawny wykonujący zawód –ustanowiony kuratorem dłużnika Sp. z o.o. w likwidacji w celu zastępowania dłużnika w postępowaniach egzekucyjnych (…) prowadzonych przez Komornika Sądowego A.
Jako podstawę prawną Sąd wskazał art. 818 KPC. W międzyczasie wykonywał Pan kuratelę i złożył wnioski o wynagrodzenie.
12 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy (…) wydał postanowienie, na podstawie którego został Pan zwolniony z funkcji kuratora dłużnika (…) Sp. z o.o. w likwidacji w celu zastępowania dłużnika w postępowaniach egzekucyjnych (…) prowadzonych przez Komornika Sądowego A.
15 października 2024 r. ponowił Pan wniosek o wynagrodzenia.
W międzyczasie zmienił się komornik właściwy z uwagi na przejście A na emeryturę. Aktualnie sprawę prowadzi Komornik Sądowy B, który 27 grudnia 2024 r. wydał postanowienia, na podstawie których w sprawie (…) przyznał Panu wynagrodzenie z VAT, w sprawie (…) przyznał Panu wynagrodzenie z VAT oraz w sprawie (…) przyznał Panu wynagrodzenie z VAT. Zgodnie z ustaleniami przepisów KPC, organami egzekucji sądowej w egzekucji z nieruchomości jest komornik sądowy (domniemanie kompetencji) oraz właściwy sąd rejonowy (w ściśle określonych sprawach, np. prowadzenie licytacji, udzielanie przybicia, przysądzanie własności, nadzór nad egzekucją itd.). W niniejszej sprawie płatności będzie dokonywał komornik sądowy.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Na zadane w wezwaniu pytania udzielił Pan następujących odpowiedzi:
1) Czy jest Pan czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT z tytułu wykonywanych czynności, o których mowa we wniosku?
Tak.
2) Czy zleceniodawcą Pana do wykonywania czynności jako kurator dłużnika jest Sąd? Jeżeli nie, to kto i na jakiej podstawie?
Tak.
3) Czy pomiędzy Panem (wykonującym czynności), jako kurator dłużnika a Sądem (zlecającym wykonanie tych czynności) istnieje stosunek prawny określony co do warunków wykonywania tych czynności oraz wynagrodzenia? Jeśli tak, to proszę opisać.
Stosunek prawny istnieje tylko o tyle, o ile można o jego istnieniu mówić z perspektywy art. 818 § 1 zdanie drugie in fine KPC. To jest podstawa prawna powołania kuratora przez sąd. Sąd bowiem jako organ egzekucyjny (w egzekucji z nieruchomości jest podział kompetencji pomiędzy komornika i sąd) na wniosek wierzyciela (lub z urzędu) ustanawia kuratora dla dłużnika niemającego zdolności procesowej na czas do ustanowienia przedstawiciela ustawowego. Innymi słowy, kurator zostaje powołany przez sąd, ale swoje czynności wykonuje w całym postępowaniu egzekucyjnym, tj. zarówno w tych jego fazach, które toczą się przed komornikiem (np. zajęcie nieruchomości, opis i oszacowanie nieruchomości, sporządzanie operatu szacunkowego przez biegłego sądowego, wyznaczenie terminu licytacji, sporządzanie projektu planu podziału itd.), jak i przed sądem (np. termin licytacji, przybicie, przysądzenie własności, zatwierdzenie planu podziału itd.).
4) Czy czynności wykonywane przez Pana jako kuratora dłużnika ograniczają się do służbowych obowiązków kuratora związanych z zastępowaniem dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym i nie obejmują czynności innych podlegających zasadom prawa cywilnego materialnego, realizowanych na zasadzie swobody umów?
Stosunek prawny istnieje tylko o tyle, o ile można o jego istnieniu mówić z perspektywy KPC. To z KPC wynika zakres obowiązków kuratora (np. odbieranie korespondencji w imieniu dłużnika reprezentowanego, obrona jego praw, np. pisanie zarzutów do opisu i oszacowania, do planu podziału itd., ale także np. pisanie półrocznych sprawozdań z kurateli). I teraz, w zależności od tego na jakim etapie jest to czynność i kto jej dokonuje (komornik czy sąd), to wobec komornika lub sądu Pan działa. Wynagrodzenie jest (aktualnie) przyznawane przez komornika. To on wydaje postanowienie w przedmiocie wynagrodzenia. Sąd „wchodzi” wtedy, gdy egzekucja nie daje środków, tj. staje się bezskuteczna. Wtedy postanowienie wydaje sąd.
5) Na czyją rzecz świadczy Pan usługi kuratora w analizowanej sprawie?
Obejmują wyłącznie obowiązki wynikające z KPC, ustaw szczegółowych i stosownych rozporządzeń. W przypadku radców prawnych (a jest Pan kuratorem przez to, że jest Pan radcą prawnym) dodatkowo jest to Kodeks Etyki Radców Prawnych, z którego wynika, że nie może Pan odmówić ustanowienia. Innymi słowy, nie może być mowy o stosunku cywilnoprawnym bezpośrednio z dłużnikiem, dlatego że zgodnie z KERP podlega Pan w tym zakresie wyłączeniu ze świadczenia pomocy prawnej. Działa Pan od dnia powołania do dnia zdjęcia z kurateli (oba te akty prawne są wydawane przez sąd).
6) Czy czynności kuratora dłużnika, za które otrzymuje Pan wynagrodzenie, świadczy Pan w ramach prowadzonej działalności, jako czynności podlegające opodatkowaniu czy też czynności te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT?
Podlegające.
7) Za jakie czynności otrzymuje Pan wynagrodzenie, o którego dokumentowanie Pan pyta?
Za bycie kuratorem w egzekucji.
8) Czy otrzymane przez Pana wynagrodzenie jest zwrotem poniesionych kosztów w związku z pełnieniem funkcji kuratora dłużnika?
Nie.
9) Jak jest podstawa prawna dla wykonywanych przez Pana czynności, za które otrzymuje Pan wynagrodzenie?
Art. 818 KPC.
10) Czy komornik występuje w sprawie jako pośrednik w przekazywaniu pieniędzy? Jeżeli nie, to jaką pełni rolę w odniesieniu do wynagrodzenia należnego Panu?
Sąd ustanawia kuratora w egzekucji prowadzonej przez komornika (w której część zadań wykonuje sam sąd). Wynagrodzenie kuratorowi przyznaje komornik, na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych. I teraz, jeżeli jest jeden wierzyciel i wystarcza pieniędzy z egzekucji, to sprawa jest prosta i komornik wykonuje przelewy (do kuratora, biegłych sądowych i do wierzyciela, a sprawa zamyka się wyegzekwowaniem całości tytułu wykonawczego). Jeżeli jest jeden wierzyciel i nie wystarcza pieniędzy z egzekucji, albo jeżeli jest kilku wierzycieli i nie wystarcza pieniędzy z egzekucji, to komornik sporządza projekt planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, w którym (zgodnie z przepisami KPC) rozdziela sumę uzyskaną z egzekucji z nieruchomości według kolejności. Po tym, sąd wydaje postanowienie, w którym albo zatwierdza plan podziału, albo nie. Jeżeli nie zatwierdza, to komornik przedstawia kolejny projekt itd. Jeżeli zatwierdza, to albo sąd przejmuje taki plan do wykonania (i wtedy sąd przelewa środki), albo robi to komornik i to on przelewa pieniądze – wykonując plan podziału.
11) Z jakiego powodu to komornik dokonuje płatności na Pana rzecz?
Jak w pkt 10.
12) Jakim rodzajem wydatków dla komornika jest przedmiotowe wynagrodzenie?
Są to koszty egzekucyjne.
13) Na jakiej podstawie komornik przyznaje Panu wynagrodzenie i jakim aktem je dokumentuje?
Jak w pkt 10, a wydaje postanowienie.
14) Z jakich (czyich) środków jest wypłacane Pana wynagrodzenie?
Z sum uzyskanych z egzekucji. Jeżeli nie wystarcza środków, to wtedy sąd przyznaje wynagrodzenie.
15) Kto pobiera jako pierwszy środki stanowiące Pana wynagrodzenie? Czy jest to Sąd, który w dalszej kolejności przekazuje je komornikowi, a komornik Panu? Z czego to wynika?
Nikt. Te środki leżą na kontach depozytowych MF do momentu, w którym prawomocny będzie plan podziału. Realizując plan podziału komornik (lub sąd) wypłaca pieniądze zgodnie z pierwszeństwem wynikającym z planu podziału i z art. 1025 KPC.
16) Jaka jest podstawa prawna regulująca wypłatę Pana wynagrodzenia i jego wysokość?
Art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych, art. 9 pkt 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w związku z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Wysokość zależy od wartości egzekwowanego świadczenia i stanowi 50% stawki minimalnej (czyli np. jeżeli wartość egzekwowanego świadczenia to 800 000,00 zł, stawka minimalna to 10 800,00 zł, to wynagrodzenie kuratora to 5 400,00 zł netto).
17) Z jakiego powodu nie uzyskał Pan wynagrodzenia od 3 kwietnia 2020 r. do 12 stycznia 2024 r.? Proszę o dokładne wyjaśnienie.
Należność kuratora jest przyznawana przez komornika (lub sąd). Od roku 2020 trwało postępowanie egzekucyjne z Pana udziałem, a dopiero postanowienia wydano w grudniu 2024 r. Jest to spowodowane po pierwsze skrajną przewlekłością postępowań egzekucyjnych w Polsce, a po drugie postanowienia o wynagrodzeniach kuratorów wydawane są dopiero po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, a wypłaty dokonywane w momencie, w którym są środki na tę wypłatę z sumy uzyskanej z egzekucji. Stąd, brak wypłat do dnia dzisiejszego (ponad 5 lat).
18) Co było przyczyną, że dopiero 27 grudnia 2024 r. należne Panu wynagrodzenie zostało przyznane?
Przepisy prawa, skrajna przewlekłość postępowań egzekucyjnych w Polsce, nieinformowanie kuratora o podjętych decyzjach itp. patologie.
Pytanie
Kto jest nabywcą usługi wskazanej w stanie faktycznym, a w związku z tym na kogo ma Pan wystawić fakturę za przyznane wynagrodzenie?
Pana stanowisko w sprawie
W Pana ocenie, faktury wystawia Pan na ten organ egzekucyjny, który realizuje płatność, tj. albo na sąd, albo na komornika sądowego.
W aktualnym stanie faktycznym będzie to Komornik Sądowy B, dlatego że to w jego kompetencji jest wydawanie postanowień w przedmiocie przyznania wynagrodzeń kuratorów w egzekucji z nieruchomości i ich rozliczanie. Sąd Rejonowy (…) wyłącznie ustanowił Pana kuratorem, przyjmował co 6 miesięcy sprawozdania z wykonywania kurateli i zwolnił Pana z funkcji. Pozostałe czynności (w tym te związane z wynagrodzeniami) wykonywała Komornik Sądowy A, a aktualnie Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym B.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:
Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
Z kolei art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy, wskazuje, że usługi stanowią również określone czynności wykonywane na zlecenie organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub jeżeli są świadczone z nakazu wynikającego z mocy prawa. Ich istotą jest dokonanie na zlecenie określonego świadczenia – wykonywanie powierzonych funkcji, za wynagrodzeniem.
W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Nie każda jednak czynność stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.
Według art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W świetle art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W analizowanej sprawie został Pan ustanowiony, 3 kwietnia 2020 r. postanowieniem Sądu, kuratorem dłużnika – Spółki z o.o. Podstawą takiego działania był art. 818 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodek postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.), zwanej dalej KPC. Celem ustanowienia Pana dla pełnienia ww. funkcji było zastępowanie dłużnika w postępowaniach egzekucyjnych. W związku z tym, wykonywał Pan określone czynności jako czynny zarejestrowany podatnik VAT, które podlegały przepisom ustawy o podatku od towarów i usług. Zakres Pana obowiązków jako kuratora wynika z KPC, do których należy np. odbieranie korespondencji w imieniu dłużnika reprezentowanego, obrona jego praw, np. pisanie zarzutów do opisu i oszacowania, do planu podziału itd., ale także np. pisanie półrocznych sprawozdań z kurateli. Wynagrodzenie Pana za bycie kuratorem dłużnika zostało przyznawane 27 grudnia 2024 r. na mocy postanowienia przez komornika, na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych. Wskazał Pan, że w zależności od tego na jakim etapie jest to czynność i kto jej dokonuje (komornik czy Sąd), to wobec komornika lub Sądu Pan działa. Sąd „wchodzi” wtedy, gdy egzekucja nie daje środków, tj. staje się bezskuteczna i wtedy postanowienie wydaje Sąd.
Zatem w sytuacji, jeżeli jest jeden wierzyciel i wystarcza pieniędzy z egzekucji, to sprawa jest prosta i komornik wykonuje przelewy (do kuratora, biegłych sądowych i do wierzyciela, a sprawa zamyka się wyegzekwowaniem całości tytułu wykonawczego). Jeżeli jest jeden wierzyciel i nie wystarcza pieniędzy z egzekucji, albo jeżeli jest kilku wierzycieli i nie wystarcza pieniędzy z egzekucji, to komornik sporządza projekt planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, w którym (zgodnie z przepisami KPC) rozdziela sumę uzyskaną z egzekucji z nieruchomości według kolejności. Po tym, Sąd wydaje postanowienie, w którym albo zatwierdza plan podziału, albo nie. Jeżeli nie zatwierdza, to komornik przedstawia kolejny projekt itd. Jeżeli zatwierdza, to albo Sąd przejmuje taki plan do wykonania (i wtedy Sąd przelewa środki), albo robi to komornik i to on przelewa pieniądze – wykonując plan podziału.
Wątpliwości Pana dotyczą wskazania nabywcy świadczonej usługi, wykonywanej przez Pana, jako kurator dłużnika i prawidłowego jej udokumentowania.
Na potrzeby niniejszej sprawy należy przytoczyć treść art. 818 § 1 KPC:
Organ egzekucyjny zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli się okaże, że wierzyciel lub dłużnik nie ma zdolności procesowej ani przedstawiciela ustawowego. Na wniosek wierzyciela, a w wypadku gdy egzekucja została wszczęta z urzędu bez takiego wniosku, sąd ustanowi dla dłużnika niemającego zdolności procesowej kuratora na czas do ustanowienia przedstawiciela ustawowego.
Jak stanowi art. 1 § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 536), zwanego dalej rozporządzeniem:
Wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej ,,kuratorem”, ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2017 r. poz. 2368 i 2400 ), a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 225 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138 ), w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł.
Na mocy art. 1 § 2 rozporządzenia:
Wysokość stawek minimalnych w sprawach nieokreślonych w przepisach, o których mowa w ust. 1, ustala się, przyjmując za podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju.
Według art. 1 § 3 rozporządzenia:
Wysokość wynagrodzenia w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w kwocie wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej wskazanych stawek minimalnych, jeżeli uzasadnia to:
1) nakład pracy kuratora, w szczególności czas poświęcony na przygotowanie się do działania w postępowaniu, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie;
2) wartość przedmiotu sporu;
3) stopień zawiłości sprawy.
Na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 377):
Należności przysługujące kuratorowi ustanowionemu przez sąd przyznaje komornik. Pobraną od wierzyciela zaliczkę na poczet należności kuratora sąd, który go ustanowił, niezwłocznie przekazuje komornikowi. Do należności kuratora stosuje się odpowiednio przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Natomiast zgodnie z art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. 1228 ze zm.)
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia wysokość wynagrodzenia i zwrot wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w danej sprawie, mając na względzie rodzaj sprawy, stopień jej zawiłości i nakład pracy kuratorów.
Jednocześnie należy wskazać, że kwestię wysokości wynagrodzenia należnego kuratorom reguluje poza powołanym wyżej rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, również rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118) – wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 499 ze zm.).
Przepisy podatkowe regulujące kwestię dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT zwiera przepis art. 106b ustawy:
I tak, w świetle art. 106b ust. 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,
c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.
Zgodnie z art. 106b ust. 2 ustawy:
Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
W myśl art. 106b ust. 3 ustawy:
Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 ,
b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4 ,
1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4 ,
b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118
- jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.
Jak stanowi art. 106e ust. 1 ustawy:
Faktura powinna zawierać:
1) datę wystawienia;
2) kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;
3) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;
4) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a oraz pkt 25;
5) numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b, pkt 26 i 27;
6) datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4 , o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;
7) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
8) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;
9) cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
(…).
Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że faktura dokumentuje dokonanie sprzedaży, przez którą rozumie się odpłatne wydanie towaru lub odpłatne świadczenie usług, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Podatnik wykonujący czynności w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wystawia fakturę w przypadku sprzedaży towaru lub wykonania usługi.
Na wstępie należy wskazać, że zakres obowiązków kuratora wyznaczają przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, z których wynika, że na wniosek wierzyciela albo z urzędu sąd egzekucyjny ustanawia kuratora dla dłużnika niemającego zdolności procesowej ani przedstawiciela ustawowego. Kurator ma reprezentować interesy dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym, a jego funkcja wygasa z chwilą ustanowienia przedstawiciela ustawowego lub uzyskania przez dłużnika zdolności procesowej, a gdy żadna z tych okoliczności nie nastąpi, z chwilą ukończenia postępowania egzekucyjnego. Jak sam Pan wskazał zakres obowiązków kuratora to np. odbieranie korespondencji w imieniu dłużnika reprezentowanego, obrona jego praw, np. pisanie zarzutów do opisu i oszacowania, do planu podziału itd., ale także np. pisanie półrocznych sprawozdań z kurateli.
W analizowanej sprawie wykonywał Pan przedmiotowe czynności na polecenie Sądu. 3 kwietnia 2020 r. Sąd wydał bowiem postanowienie o powołaniu ww. na kuratora na podstawie art. 818 § 1 KPC. Jednocześnie jako radca prawny nie mógł Pan odmówić ich wykonywania funkcji kuratora, co jak wskazano we wniosku wynika z Kodeksu Etyki Radców Prawnych. Z opisu sprawy wynika również, że z funkcji kuratora dłużnika został Pan zwolniony przez Sąd, który 12 stycznia 2024 r. wydał w tym zakresie stosowne postanowienie.
Powyższe wskazuje, że pomiędzy Sądem a radcą prawnym, pełniącym funkcję kuratora, istniał stosunek prawny określający warunki wykonywania czynności kuratora. Natomiast warunki przyznania i wypłaty wynagrodzenia za te czynności regulują powołane przez Pana przepisy o kosztach komorniczych oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz ustawy o radach prawnych. Z treści ww. przepisów wynika, że należności przysługujące kuratorowi ustanowionemu przez sąd przyznaje komornik. Zatem w obecnym stanie prawnym, co do zasady, część czynności związanych z udziałem kuratora w postępowaniu egzekucyjnym spoczywa na sądzie (powołanie, zwolnienie z funkcji), a część na komorniku (przyznanie i wypłata wynagrodzenia).
Należy jednak zaznaczyć, że komornik jest organem egzekucyjnym wykonującym zadania z zakresu władzy publicznej, zmierzające do przymusowego wykonania tytułów wykonawczych. W związku z tymi zadaniami jest dysponentem środków uzyskanych z egzekucji, które uda się wyegzekwować. Wynagrodzenie kuratora jest natomiast wypłacane z sum uzyskanych z egzekucji – a jeśli środki, które uzyskano są niewystarczające, wówczas Sąd przyznaje wynagrodzenie. Z opisu sprawy wynika bowiem, że jeżeli nie wystarcza pieniędzy z egzekucji komornik sporządza projekt planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji. Jednak to Sąd (w drodze postanowienia) decyduje o zatwierdzeniu (bądź nie zatwierdzeniu) projektu planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji. Ponadto Sąd może również sam przelać środki uzyskane z egzekucji na rzecz kuratora, nie zawsze robi to komornik. Wskazał Pan bowiem, że jeżeli Sąd zatwierdza plan podziału, to albo sam przejmuje taki plan do wykonania (i wtedy Sąd przelewa środki), albo robi to komornik i to on przelewa pieniądze – wykonując plan podziału.
Z przedstawionych okoliczności wynika zatem, że wynagrodzenie należne kuratorowi, chociaż zostanie przyznane przez komornika, na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych, to może być wypłacone zarówno przez komornika, jak i przez Sąd. Natomiast to, czy wynagrodzenie jest wypłacane przez Sąd czy przez komornika, uzależnione jest od tego czy udało się w toku postępowania egzekucyjnego zabezpieczyć wystarczające środki oraz od zatwierdzenia przez Sąd planu ich podziału.
Uwzględniając powyższe okoliczności należy zatem przyjąć, że kurator dłużnika wykonuje określone w ustawie czynności na zlecenie Sądu za wynagrodzeniem, które w zależności od wyników postępowania egzekucyjnego będą wypłacane przez ten Sąd lub przez organ egzekucyjny (komornika). Tym samym, bez względu na to, kto dokonuje płatności należnego kuratorowi wynagrodzenia (Sąd czy komornik) dochodzi do świadczenia usługi przez kuratora na rzecz Sądu. W konsekwencji należy uznać, że podmiotem, na rzecz którego będzie Pan zobowiązany wystawić fakturę z tytułu otrzymania wynagrodzenia za czynności wykonywane w ramach sprawowania kurateli jest Sąd, który wydał postanowienie, na podstawie którego został Pan – jako radca prawny – ustanowiony kuratorem dłużnika.
Zatem nieprawidłowe jest Pana stanowisko, że powinien Pan wystawić fakturę na ten organ egzekucyjny, który realizuje płatność (tj. albo na Sąd, albo na komornika sądowego) co oznacza, że skoro obecnie w kompetencji Komornika Sądowego B jest wydawanie postanowień w przedmiocie przyznania kuratorowi wynagrodzeń i ich rozliczanie, to na rzecz tego podmiotu powinien Pan wystawić fakturę. Istotny jest bowiem fakt, że to Sąd ustanowił Pana kuratorem dłużnika i zarazem zwolnił Pana z wykonywania tej funkcji, a ponadto jak Pan wskazał przyjmował od Pana co 6 miesięcy sprawozdania z wykonywania kurateli. Ponadto nie można pominąć faktu, że wcześniejszym uczestnikiem postępowania egzekucyjnego był inny organ egzekucyjny – Komornik Sądowy A. Tym samym przejęcie stanowiska, że biorcą świadczonych przez Pana usług jest Komornik Sądowy B nie znajduje uzasadnienia.
Podsumowując, stwierdzam, że nabywcą usługi wskazanej w stanie faktycznym jest Sąd. Zatem w tej sytuacji fakturę dokumentującą ww. usługę, za którą otrzyma Pan wynagrodzenie powinien Pan wystawić na Sąd.
Tym samym Pana stanowisko uznałem za nieprawidłowe.
Treść uzasadnienia:
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym, Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo