Interpretacja 0112-KDIL1-2.4012.259.2026.1.MR

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 29 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy

·     braku podlegania opodatkowaniu oraz wliczania do podstawy opodatkowania po Państwa stronie pobierania i przekazywania na Państwa rachunek przez Wystawców – działających i imieniu i na Państwa rzecz – środków odpowiadających wartości pobranych kaucji (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) oraz

·     momentu powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do zatrzymanych kaucji za Kubki wielokrotnego użytku (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

I.    Wstęp

(…) (dalej zwana: „Wnioskodawcą” lub „Spółką”) jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce oraz zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca jest podmiotem, którego większościowym właścicielem jest (…).

Spółka jest organizatorem (…) (dalej zwany: „X” lub „Wydarzeniem”), który odbędzie się w dniach (...) r. ( X będzie cyklicznie organizowany w (...) w kolejnych latach). W czasie trwania (…) działalność gastronomiczną w wyznaczonych Strefach Gastronomicznych prowadzić będą niezależni Wystawcy (dalej „Wystawcy”), oferujący Odwiedzającym (dalej: „Klienci”) napoje, w tym napoje alkoholowe.

W celu zapewnienia jednolitych zasad sprzedaży wybranych napojów. Wnioskodawca wdroży system kaucyjny, który obejmie ceramiczne kubki wielokrotnego użytku (dalej: „Kubki”). System ten ma na celu zapewnienie jednolitych zasad korzystania z Kubków podczas X oraz zagwarantowanie ich zwrotnego charakteru. Istotą przyjętego modelu nie jest sprzedaż Kubków jako odrębnych towarów, lecz ich czasowe udostępnienie Klientom w związku ze sprzedażą napojów prowadzoną przez Wystawców. Zasady funkcjonowania systemu zostały określone w dokumentach „(…)” (dalej: „Zasady współpracy”) oraz w „(…)” (dalej: „Regulamin”).”

Zgodnie z przyjętymi zasadami sprzedaż wybranych napojów przez Wystawców będzie odbywała się w Kubkach zapewnianych przez Spółkę. Wnioskodawca będzie jednocześnie operatorem systemu kaucyjnego, odpowiedzialnym za zapewnienie Kubków, organizację punktów zwrotu, przyjmowanie zwrotów Kubków oraz rozliczenie pobieranych kaucji.

Kubki pozostawać będą własnością Wnioskodawcy. W celu zapewnienia ciągłości sprzedaży napojów Wystawcy będą odbierać od Wnioskodawcy czyste kubki z wyznaczonego kontenera lub kubki będą dostarczane przez Wnioskodawcę bezpośrednio do stoisk Wystawców. Wydanie Kubków każdorazowo będzie dokumentowane protokołem zdawczo-odbiorczym, a wyznaczony przez Wnioskodawcę podmiot będzie prowadził bieżącą ewidencję wydawanych Kubków. Wystawcy będą zobowiązani do składania zamówień na Kubki z jednodniowym wyprzedzeniem oraz do ich odbioru we własnym zakresie lub będą one dostarczane przez Wnioskodawcę bezpośrednio do stoisk Wystawców.

Sprzedaż napojów będzie realizowana przez Wystawców we własnym imieniu i na własny rachunek. Jednocześnie, wydając Klientowi napój w Kubku. Wystawca będzie pobierał – działając w imieniu i na rzecz Wnioskodawcy – kaucję za Kubek w wysokości (…) zł.

Pobranie kaucji będzie związane wyłącznie z czasowym udostępnieniem Klientowi Kubka należącego do Wnioskodawcy. Kubek pozostaje własnością Spółki Zgodnie z Regulaminem zapłata kaucji stanowić będzie zabezpieczenie roszczenia Wnioskodawcy o zwrot Kubka. Po uiszczeniu kaucji Klient będzie uprawniony do korzystania z Kubka przez cały okres trwania X, w tym do wielokrotnego napełniania Kubka napojami (tzw. dolewek), bez konieczności ponownego uiszczania kaucji.

W celu prawidłowego rozliczenia sprzedaży napojów oraz pobieranych kaucji Wystawcy będą ewidencjonować na kasie fiskalnej:

·      wartość sprzedawanego napoju – jako część fiskalną paragonu,

·      wartość pobranej kaucji – jako część niefiskalną paragonu.

W konsekwencji cena napoju oraz kwota kaucji będą wykazywane odrębnie. Pobrana kaucja nie będzie ujmowana przez Wystawcę jako jego przychód ani obrót podlegający opodatkowaniu VAT.

II.  Schemat poboru/zwrotu Kubków/kaucji

Wnioskodawca przekazuje wystawcom czyste Kubki, które są następnie używane do wydawania napojów klientom. Przy zakupie napoju klient otrzymuje napój w Kubku wielokrotnego użytku oraz płaci kaucję za Kubek w wysokości (…). Kaucja pobierana jest przez Wystawcę działającego w imieniu Wnioskodawcy. Po zapłacie kaucji Klient może korzystać z Kubka wielokrotnie podczas trwania X, w tym przy kolejnych zakupach napojów.

Po zakończeniu korzystania z Kubka Klient może zwrócić go w jednym z wyznaczonych punktów zwrotu znajdujących się na terenie X. W przypadku zwrotu nieuszkodzonego Kubka Klient otrzymuje zwrot wcześniej zapłaconej kaucji. Zwrot kaucji następuje co do zasady bezgotówkowe na kartę płatniczą, przy czym Regulamin przewiduje również możliwość zwrotu gotówki w określonych sytuacjach.

Zwrot Kubka będzie możliwy wyłącznie do dnia (...) r. Jeżeli do tego dnia Kubek nie zostanie zwrócony albo zostanie zwrócony w stanie uniemożliwiającym jego dalsze użycie, kaucja nie podlega zwrotowi, a Kubek staje się własnością Klienta.

Wystawcy nie przyjmują zwrotów Kubków i nie dokonują zwrotu kaucji. Zwroty obsługiwane są wyłącznie przez Wnioskodawcę w wyznaczonych punktach zwrotu.

III. Sposób rozliczenia kaucji oraz prowizji dla Organizatora

Wystawca będzie raportował Spółce raz dziennie, poprzez specjalny system zgłoszeniowy, wartość sprzedaży i wartość kaucji pobranych za Kubki. Ostateczny raport o wartości pobranych kaucji przedstawi do dnia (...) r.

Dodatkowo, w każdy(…) oraz w dniu (...) r. Wystawca wpłaci Wnioskodawcy środki za wydane Klientom w poprzednim tygodniu Kubki (pobrane kaucje).

Zgodnie z Zasadami współpracy, Wnioskodawca będzie pobierał prowizję od obrotu osiągniętego przez Wystawcę. Prowizja będzie naliczana wyłącznie od fiskalnej części paragonu dokumentującej sprzedaż napojów, z wyłączeniem wartości pobranych kaucji.

Po zakończeniu X Wnioskodawca przekaże Wystawcom premię w wysokości (…) netto za każdy Kubek, który nie został skutecznie zwrócony przez Klienta. Wysokość premii będzie ustalana proporcjonalnie do udziału liczby Kubków wydanych danemu Wystawcy w łącznej liczbie wszystkich Kubków wydanych podczas X. Rozliczenie premii będzie dokumentowane fakturą wystawioną przez Wystawcę na rzecz Wnioskodawcy.

Pytanie

1.  Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym pobranie przez Wystawców – działających w imieniu i na rzecz Spółki – kaucji za Kubki wielokrotnego użytku oraz przekazanie środków odpowiadających wartości pobranych kaucji na rachunek Wnioskodawcy będzie stanowiło dla Wnioskodawcy czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29a ust. 1 i ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług?

2.  Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w odniesieniu do zatrzymanych kaucji za Kubki wielokrotnego użytku powstanie u Wnioskodawcy dopiero z chwilą bezskutecznego upływu terminu zwrotu Kubków, tj. w dniu (...) r., zgodnie z art. 29a ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług?

Państwa stanowisko w sprawie

Stanowisko do pytania nr 1

W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym pobranie przez Wystawców – działających w imieniu i na rzecz Wnioskodawcy – kaucji za Kubki wielokrotnego użytku oraz przekazanie środków pieniężnych odpowiadających wartości pobranych kaucji na rachunek Wnioskodawcy nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stanowisko do pytania nr 2

W ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w odniesieniu do zatrzymanych kaucji za Kubki wielokrotnego użytku powstanie dopiero z chwilą bezskutecznego upływu terminu zwrotu Kubków, tj. w dniu (...) r.

Uzasadnienie do stanowiska nr 1

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa”) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m in odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju Towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy).

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art 7 ust. 1 ustawy).

Podstawą opodatkowania odpłatnej dostawy towarów jest, co do zasady, wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika (art. 29a ust. 1 ustawy).

Podstawę opodatkowania obniża się o:

1.  kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen;

2.  wartość zwróconych towarów i opakowań;

3.  zwróconą nabywcy całość lub część zapłaty otrzymaną przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli do niej nie doszło;

4.  wartość zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze (art. 29a ust. 10 ustawy).

Do podstawy opodatkowania me wlicza się wartości opakowania, jeżeli podatnik dokonał dostawy towaru w opakowaniu zwrotnym, pobierając kaucję za to opakowanie lub określając taką kaucję w umowie dotyczącej dostawy towaru (art 29a ust. 11 ustawy).

Ustawa o podatku od towarów i usług nie zawiera legalnej definicji „kaucji”, wobec czego dla ustalenia charakteru tego świadczenia zasadne jest odwołanie się do jego znaczenia językowego. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN kaucja stanowi „sumę pieniężną złożoną jako gwarancja dotrzymania zobowiązania”, co prowadzi do wniosku, że nie ma ona charakteru definitywnego wynagrodzenia za towar lub usługę, lecz pełni funkcję zabezpieczającą wykonanie określonego obowiązku, np. zwrotu opakowania.

W świetle powołanych regulacji należy wskazać, że wydanie nabywcy towarów w opakowaniach zwrotnych oraz pobranie lub określenie kaucji za takie opakowania co do zasady pozostaje neutralne na gruncie podatku od towarów i usług. W przypadku opakowań zwrotnych nie dochodzi bowiem do przeniesienia na nabywcę prawa do rozporządzania nimi jak właściciel, ponieważ właścicielem opakowań nadal pozostaje sprzedawca. Z tego względu samo przekazanie opakowania oraz pobranie kaucji nie stanowi odrębnej czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. Pobierana kaucja pełni wyłącznie funkcję zabezpieczającą i – przy założeniu zwrotnego charakteru opakowania oraz odpowiednich postanowień umownych – nie zwiększa podstawy opodatkowania. W konsekwencji opodatkowaniu podatkiem VAT podlega wyłącznie wynagrodzenie należne z tytułu sprzedaży towaru, natomiast kwota kaucji pozostaje poza podstawą opodatkowania do momentu, w którym opakowanie podlega zwrotowi.

Reasumując, kaucja nie podlega wliczeniu do podstawy opodatkowania VAT, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

·      dostawa towaru następuje w opakowaniu zwrotnym,

·      podatnik pobiera kaucję za opakowanie albo określa zasady jej pobrania w umowie dotyczącej dostawy towaru,

·      opakowanie zachowuje charakter zwrotny, tj. podlega zwrotowi na rzecz sprzedawcy,

·      nabywca dokonuje zwrotu opakowania w terminie wynikającym z umowy albo przepisów ustawy.

W takim przypadku pobrana kwota ma wyłącznie charakter zabezpieczający i nie stanowi wynagrodzenia za dostawę towarów, wobec czego nie zwiększa podstawy opodatkowania VAT.

Wnioskodawca wskazuje, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie regulują wprost sytuacji będącej przedmiotem niniejszego wniosku, tj. modelu, w którym podmiot będący właścicielem opakowań zwrotnych nie dokonuje jednocześnie dostawy towarów znajdujących się w tych opakowaniach, lecz wyłącznie organizuje system kaucyjny i pobiera kaucję za wydawane opakowania. W konsekwencji, wobec braku szczególnej regulacji odnoszącej się do tego rodzaju modelu, w ocenie Wnioskodawcy zasadne jest odpowiednie odwołanie się do zasad wynikających z art. 29a ust. 11 ustawy, regulujących skutki podatkowe pobierania kaucji za opakowania zwrotne.

Tym samym, odnosząc powyższe rozważania do przedstawionego zdarzenia przyszłego należy wskazać, że Kubki wykorzystywane podczas (…) stanowią opakowania zwrotne w rozumieniu art. 29a ust. 11 ustawy. Jak wynika z opisu sprawy, Kubki przez cały okres trwania (…) pozostają własnością Wnioskodawcy, a pobierana od Klientów kwota (…) stanowi wyłącznie zabezpieczenie zwrotu Kubka. Jednocześnie zasady funkcjonowania systemu kaucyjnego, w tym wysokość pobieranej kaucji oraz termin, w którym Klienci mogą zwracać Kubki, zostały określone w Regulaminie oraz Zasadach współpracy.

W konsekwencji należy uznać, że zarówno wydanie Kubka, pobranie kaucji przez Wystawcę działającego w imieniu i na rzecz Wnioskodawcy, jak również późniejsze przekazanie środków pieniężnych odpowiadających wartości pobranych kaucji na rachunek Wnioskodawcy, nie będzie stanowiło dla Spółki czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT. Środki te nie mają bowiem charakteru definitywnego wynagrodzenia za dostawę towarów, lecz pełnią wyłącznie funkcję zabezpieczającą zwrot Kubków. Okoliczność, że Wystawca pobiera kaucję od Klienta oraz przekazuje ją następnie Wnioskodawcy, pozostaje bez wpływu na jej charakter prawny i podatkowy.

Należy przy tym podkreślić, że w analizowanym modelu:

·      Kubki pozostają własnością Wnioskodawcy,

·      Klient ma możliwość ich zwrotu najpóźniej do dnia (...) r.,

·      pobrana kwota kaucji jest wykazywana odrębnie od ceny napoju i nie stanowi elementu obrotu Wystawcy,

·      Wystawcy nie dokonują sprzedaży Kubków, lecz wyłącznie czasowo wydają je Klientom w związku ze sprzedażą napojów.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych.

Tytułem przykładu w wyroku z 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt I FSK 967/16, Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że kaucja pobrana za opakowanie zwrotne nie podlega opodatkowaniu VAT tak długo, jak długo zachowuje swój zabezpieczający charakter. Jednocześnie Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy kaucja nie zostaje zatrzymana przez podatnika, nie stanowi ona ani dostawy towarów, ani świadczenia usług.

Uzasadnienie do stanowiska nr 2

Neutralność podatkowa pobranej kaucji ma charakter warunkowy i jest uzależniona od faktycznego zwrotu opakowania przez nabywcę. W sytuacji bowiem, gdy opakowanie zwrotne nie zostanie zwrócone w przewidzianym terminie, ustawodawca nakazuje uwzględnienie jego wartości w podstawie opodatkowania VAT. Zasady określenia momentu zwiększenia podstawy opodatkowania w takim przypadku zostały uregulowane w art. 29a ust. 12 ustawy.

W myśl powyższej regulacji, w przypadku niezwrócenia przez nabywcę opakowania, o którym mowa w ust. 11. podstawę opodatkowania podwyższa się o wartość tego opakowania:

1.  w dniu następującym po dniu, w którym umowa przewidywała zwrot opakowania – jeżeli tego opakowania nie zwrócono w terminie określonym w umowie;

2.  60. dnia od dnia wydania opakowania – jeżeli w umowie nie określono terminu zwrotu tego opakowania.

Reasumując, sposób rozliczenia kaucji za opakowania zwrotne na gruncie podatku VAT uzależniony jest od tego, czy opakowanie zostanie zwrócone przez nabywcę, a także od spełnienia warunków przewidzianych w art. 29a ust. 11 i 12 ustawy.

W praktyce możliwe są dwa scenariusze:

1.  Kaucja nie podlega wliczeniu do podstawy opodatkowania VAT.

Pobrana kaucja pozostaje neutralna na gruncie podatku od towarów i usług, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

·      dostawa towaru następuje w opakowaniu zwrotnym,

·      podatnik pobiera kaucję za opakowanie albo określa zasady jej pobrania w umowie dotyczącej dostawy towaru,

·      opakowanie zachowuje charakter zwrotny, tj. podlega zwrotowi na rzecz sprzedawcy,

·      nabywca dokonuje zwrotu opakowania w terminie wynikającym z umowy albo przepisów ustawy.

W takim przypadku pobrana kwota ma wyłącznie charakter zabezpieczający i nie stanowi wynagrodzenia za dostawę towarów, wobec czego nie zwiększa podstawy opodatkowania VAT.

2.  Kaucja podlega wliczeniu do podstawy opodatkowania VAT.

Odmiennie należy ocenić sytuację, w której opakowanie zwrotne nie zostanie zwrócone przez nabywcę. W takiej sytuacji neutralność podatkowa pobranej kaucji ustaje, a wartość opakowania podlega włączeniu do podstawy opodatkowania VAT:

·      w dniu następującym po dniu, w którym zgodnie z umową opakowanie powinno zostać zwrócone – jeżeli termin zwrotu został określony,

·      albo 60. dnia od dnia wydania opakowania – jeżeli umowa nie przewiduje terminu jego zwrotu.

W konsekwencji brak zwrotu opakowania powoduje obowiązek uwzględnienia wartości opakowania w podstawie opodatkowania oraz rozpoznania obowiązku podatkowego zgodnie z art 29a ust. 12 ustawy.

Odnosząc powyższe rozważania do przedstawionego zdarzenia przyszłego należy wskazać, że Kubki wykorzystywane podczas X stanowią opakowania zwrotne w rozumieniu art. 29a ust. 11 ustawy. Jak wynika z opisu sprawy, Kubki przez cały okres trwania X pozostają własnością Wnioskodawcy, a pobierana od Klientów kwota (…) stanowi wyłącznie zabezpieczenie zwrotu Kubka. Jednocześnie zasady funkcjonowania systemu kaucyjnego, w tym wysokość pobieranej kaucji oraz termin, w którym Klienci mogą zwracać Kubki, zostały określone w Regulaminie oraz Zasadach współpracy.

Dopiero w sytuacji, w której Klient nie dokona zwrotu Kubka w terminie przewidzianym w Regulaminie, tj. do dnia (...) r., pobrana kaucja utraci swój zabezpieczający charakter. W takim przypadku należy uznać, że dochodzi do definitywnego przeniesienia na Klienta prawa do rozporządzania Kubkiem jak właściciel, ponieważ Kubek pozostaje w jego dyspozycji bez obowiązku zwrotu na rzecz Wnioskodawcy.

W rezultacie wartość opakowania będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Innymi słowy, obowiązek podatkowy w zakresie zatrzymanej kaucji powstanie dopiero z chwilą bezskutecznego upływu terminu zwrotu Kubka, ponieważ dopiero w tym momencie kaucja nabierze charakteru definitywnego świadczenia należnego Wnioskodawcy. W ocenie Spółki prawidłowe jest zatem twierdzenie, że obowiązek podatkowy w stosunku do wszystkich Kubków, które nie zostaną zwrócone przez Klientów w terminie, powstanie w dniu (...) r.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12 lipca 2023 r., nr 0114-KDIP1-1.4012.291.2023.1.KOM, wskazano, że pobierane opłaty dotyczące opakowań zwrotnych mają charakter kaucji zabezpieczającej zwrot opakowań, wobec czego pozostają poza zakresem opodatkowania VAT. Organ zaakceptował stanowisko, zgodnie z którym samo wydanie opakowania zwrotnego oraz pobranie kaucji nie stanowi czynności opodatkowanej, natomiast obowiązek podatkowy powstaje dopiero w przypadku niezwrócenia opakowania w terminie określonym w umowie. W interpretacji podkreślono również, że w takim przypadku podatnik jest zobowiązany do podwyższenia podstawy opodatkowania o wartość niezwróconych opakowań w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin ich zwrotu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:

Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:

Z powyższego jednoznacznie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy:

Katalog elementów dodatkowych wchodzących w skład podstawy opodatkowania określony został w art. 29a ust. 6 ustawy. Stosownie do tego przepisu:

W świetle art. 29a ust. 7 ustawy:

W myśl art. 29 ust. 10 ustawy:

Stosownie do art. 29a ust. 11 ustawy:

Jak stanowi art. 29a ust. 12 ustawy:

Odnosząc przywołane przepisy do regulacji unijnych należy wskazać, że Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 str. 1, ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, w art. 92 przewiduje, że:

Nadmienić należy, że opakowania zwrotne są specyficznym przedmiotem obrotu gospodarczego. Powoduje to konieczność zastosowania wobec nich specyficznych zasad rozliczania ze względu na ich akcesoryjność względem towarów, które są w nich przenoszone.

Polski ustawodawca w obowiązujących regulacjach zdecydował się na pierwsze rozwiązanie, o którym mowa w Dyrektywie, tj. wyłączenie opakowań zwrotnych z podstawy opodatkowania, podejmując jednak niezbędne środki w celu skorygowania tej podstawy w przypadku niezwrócenia opakowań.

Celem regulacji zwartej w art. 29a ust. 11 ustawy jest uproszczenie rozliczeń w zakresie opakowań zwrotnych, których koszt, co do zasady, powinien zwiększać podstawę opodatkowania, a których specyfika polega na tym, że po wykorzystaniu są z reguły zwracane sprzedawcy. Na mocy art. 29a ust. 11 ustawy, w podstawie opodatkowania nie uwzględnia się wartości opakowań zwrotnych, jeżeli są one objęte kaucją lub kaucja taka została określona w umowie dotyczącej dostawy towarów. Wydanie opakowań zwrotnych za kaucją nie jest dokumentowane fakturą. W przypadku niezwrócenia przez nabywcę opakowania, o którym mowa w ust. 11, podstawę opodatkowania podwyższa się o wartość niezwróconego w terminie określonym w umowie opakowania zwrotnego, w dniu następnym po dniu, w którym umowa przewidywała zwrot tego opakowania, a w przypadku, gdy w umowie nie określono terminu zwrotu opakowania zwrotnego, podstawę opodatkowania podwyższa się 60. dnia od dnia wydania opakowania (art. 29a ust. 12 ustawy). Podstawę opodatkowania stanowi wówczas kwota pobranej lub określonej kaucji, pomniejszona o należny podatek.

Natomiast w przypadku opakowań zwrotnych, które nie zostały objęte kaucją, w podstawie opodatkowania dostarczanych towarów uwzględnia się wartość tych opakowań. W takim przypadku ich wartość uwzględnia się w cenie sprzedawanego towaru (w ramach jego podstawy opodatkowania) i jako całość opodatkowuje stawką właściwą dla tego towaru.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług oraz podmiotem, którego większościowym właścicielem jest (…). Są Państwo organizatorem X, który odbędzie się w dniach (...) r. i będzie cyklicznie organizowany w (...) w kolejnych latach. W czasie trwania X działalność gastronomiczną w wyznaczonych Strefach Gastronomicznych prowadzić będą niezależni Wystawcy oferujący Odwiedzającym (klientom) napoje (w tym napoje alkoholowe). W celu zapewnienia jednolitych zasad sprzedaży wybranych napojów wdrożą Państwo system kaucyjny, który obejmie ceramiczne kubki wielokrotnego użytku. System ten ma na celu zapewnienie jednolitych zasad korzystania z Kubków podczas X oraz zagwarantowanie ich zwrotnego charakteru. Istotą przyjętego modelu nie jest sprzedaż Kubków jako odrębnych towarów, lecz ich czasowe udostępnienie Klientom w związku ze sprzedażą napojów prowadzoną przez Wystawców. Zasady funkcjonowania systemu zostały określone w dokumentach „(…)” (Zasady współpracy) oraz w „(…)” (Regulamin). Zgodnie z przyjętymi zasadami sprzedaż wybranych napojów przez Wystawców będzie odbywała się w Kubkach zapewnianych przez Państwa. Będą Państwo jednocześnie operatorem systemu kaucyjnego, odpowiedzialnym za zapewnienie Kubków, organizację punktów zwrotu, przyjmowanie zwrotów Kubków oraz rozliczenie pobieranych kaucji. Kubki pozostawać będą Państwa własnością. W celu zapewnienia ciągłości sprzedaży napojów Wystawcy będą odbierać od Państwa czyste kubki z wyznaczonego kontenera lub kubki będą dostarczane przez Państwa bezpośrednio do stoisk Wystawców. Wydanie Kubków każdorazowo będzie dokumentowane protokołem zdawczo-odbiorczym, a wyznaczony przez Państwa podmiot będzie prowadził bieżącą ewidencję wydawanych Kubków. Wystawcy będą zobowiązani do składania zamówień na Kubki z jednodniowym wyprzedzeniem. Sprzedaż napojów będzie realizowana przez Wystawców we własnym imieniu i na własny rachunek. Jednocześnie, wydając Klientowi napój w Kubku Wystawca będzie pobierał – działając w imieniu i na rzecz Państwa – kaucję za Kubek w wysokości (…). Pobranie kaucji będzie związane wyłącznie z czasowym udostępnieniem Klientowi Kubka należącego do Państwa. Zgodnie z Regulaminem zapłata kaucji stanowić będzie zabezpieczenie Państwa roszczenia o zwrot Kubka. Po uiszczeniu kaucji Klient będzie uprawniony do korzystania z Kubka przez cały okres trwania X, w tym do wielokrotnego napełniania Kubka napojami (tzw. dolewek), bez konieczności ponownego uiszczania kaucji. W celu prawidłowego rozliczenia sprzedaży napojów oraz pobieranych kaucji Wystawcy będą ewidencjonować na kasie fiskalnej:

·      wartość sprzedawanego napoju – jako część fiskalną paragonu,

·      wartość pobranej kaucji – jako część niefiskalną paragonu.

W konsekwencji cena napoju oraz kwota kaucji będą wykazywane odrębnie. Pobrana kaucja nie będzie ujmowana przez Wystawcę jako jego przychód ani obrót podlegający opodatkowaniu VAT. Po zakończeniu korzystania z Kubka Klient może zwrócić go w jednym z wyznaczonych punktów zwrotu znajdujących się na terenie X. W przypadku zwrotu nieuszkodzonego Kubka Klient otrzymuje zwrot wcześniej zapłaconej kaucji. Zwrot kaucji następuje co do zasady bezgotówkowo na kartę płatniczą, przy czym Regulamin przewiduje również możliwość zwrotu gotówki w określonych sytuacjach. Zwrot Kubka będzie możliwy wyłącznie do dnia (...) r. Jeżeli do tego dnia Kubek nie zostanie zwrócony albo zostanie zwrócony w stanie uniemożliwiającym jego dalsze użycie, kaucja nie podlega zwrotowi, a Kubek staje się własnością Klienta. Wystawcy nie przyjmują zwrotów Kubków i nie dokonują zwrotu kaucji. Zwroty obsługiwane są wyłącznie przez Państwa w wyznaczonych punktach zwrotu. Wystawca będzie raportował Państwu raz dziennie, poprzez specjalny system zgłoszeniowy, wartość sprzedaży i wartość kaucji pobranych za Kubki. Ostateczny raport o wartości pobranych kaucji przedstawi do dnia (...) r. Dodatkowo, w każdy (…) oraz w dniu (...) r. Wystawca wpłaci Państwu środki za wydane Klientom w poprzednim tygodniu Kubki (pobrane kaucje). Zgodnie z Zasadami współpracy, będą pobierać Państwo prowizję od obrotu osiągniętego przez Wystawcę. Prowizja będzie naliczana wyłącznie od fiskalnej części paragonu dokumentującej sprzedaż napojów, z wyłączeniem wartości pobranych kaucji. Po zakończeniu X przekażą Państwo Wystawcom premię w wysokości (…) netto za każdy Kubek, który nie został skutecznie zwrócony przez Klienta. Wysokość premii będzie ustalana proporcjonalnie do udziału liczby Kubków wydanych danemu Wystawcy w łącznej liczbie wszystkich Kubków wydanych podczas X. Rozliczenie premii będzie dokumentowane fakturą wystawioną przez Wystawcę na rzecz Państwa.

Państwa wątpliwości dotyczą braku podlegania opodatkowaniu oraz wliczania do podstawy opodatkowania po Państwa stronie pobierania i przekazywania na Państwa rachunek przez Wystawców – działających w imieniu i na Państwa rzecz – środków odpowiadających wartości pobranych kaucji (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) oraz momentu powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do zatrzymanych kaucji za Kubki wielokrotnego użytku (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Odnosząc się do Państwa wątpliwości wskazać należy, iż zgodnie z przywołanymi powyżej regulacjami, przekazanie opakowań zwrotnych nabywcy oraz określenie lub naliczenie kaucji nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT. Wynika to z faktu, iż w takich sytuacjach nie dochodzi do dostawy towarów (opakowań). Natomiast, niezwrócenie opakowań przez nabywcę w określonym terminie oznacza, iż sprzedawca dokonał czynności traktowanej na równi z transakcją sprzedaży opakowań, co jest czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT. W konsekwencji, podstawę opodatkowania podwyższa się o wartość niezwróconych opakowań zwrotnych.

Zatem mając na uwadze powyższe oraz przedstawiony opis sprawy należy wskazać, iż kwota pieniężna (kaucja) – pobierana przez Wystawców działających w Państwa imieniu i na Państwa rzecz – za wydanie opakowań zwrotnych (kubków) stanowi formę zabezpieczenia dokonania zwrotu kubków przez Klientów. Przekazywanie Klientom kubków przez Wystawców i uzyskiwanie z tego tytułu określanej w umowie opłaty jest czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, pod warunkiem, że Klienci zwrócą kubki.

Jednakże w sytuacji, gdy opakowania zwrotne (kubki) nie zostaną zwrócone przez Klientów w ustalonym terminie, to podlegają one po Państwa stronie opodatkowaniu tak jak dostawa towarów (należy uznać, że dochodzi do wydania opakowania).

Odnosząc się natomiast do momentu powstania obowiązku podatkowego, wskazać należy, iż zgodnie z art. 29a ust. 12 ustawy oraz wobec określonego terminu zwrotu kubków, tj. do (...) r. w przypadku ich niezwrócenia będą Państwo zobowiązani do podwyższenia podstawy opodatkowania o wartość niezwróconych kubków w dniu następującym po ww. terminie.

Podsumowując stwierdzam, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym pobranie przez Wystawców – działających w imieniu i na rzecz Państwa – kaucji za Kubki wielokrotnego użytku oraz przekazanie środków odpowiadających wartości pobranych kaucji na Państwa rachunek nie będzie stanowiło dla Państwa czynność podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29a ust. 1 i ust. 11 ustawy w sytuacji kiedy kubki zostaną Państwu zwrócone przez Klientów. W sytuacji kiedy kubki nie zostaną zwrócone przez Klientów obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług w odniesieniu do zatrzymanych kaucji za Kubki wielokrotnego użytku powstanie u Państwa z chwilą bezskutecznego upływu terminu zwrotu Kubków, tj. w dniu (...) r., zgodnie z art. 29a ust. 12 ustawy.

Tym samym Państwa stanowisko należało w zakresie pytania oznaczonego nr 1 i 2 należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa, wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie zdarzenia przyszłego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·     w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·     w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.