Po śmierci przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, jego majątek, w tym przedsiębiorstwo w spadku, odziedziczyła małżonka i dzieci we współwłasności. Udział małżonki zostanie zniesiony na rzecz dzieci, które ostatecznie będą posiadały udziały po 1/3 każde. Przedsiębiorstwo w spadku kontynuuje działalność zmarłego pod zarządem sukcesyjnym. Następnie, wszystkie dzieci…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
12 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek sygnowany datą 15 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania wniesienia aportem Przedsiębiorstwie w spadku za czynność wniesienia przedsiębiorstwa, która stanowi transakcję wyłączoną spod działania przepisów ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).
Uzupełnili go Państwo pismem z 24 listopada 2025 r. (wpływ 24 listopada 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowane, które wystąpiły z wnioskiem
1. Zainteresowana będąca stroną postępowania:
AA;
2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
BA.
Opis zdarzenia przyszłego
(…) grudnia 2020 r. zmarł przedsiębiorca CA (dalej: Spadkodawca) prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą (dalej: X lub Przedsiębiorstwo), wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Przedsiębiorca był czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Przedmiotem prowadzonej przez zmarłego działalności gospodarczej było przetwarzanie i konserwowanie warzyw i owoców. Przedsiębiorstwo prowadzi działalność w zakresie sprzedaży oraz przetwarzania (...). Do kluczowych procesów realizowanych w Przedsiębiorstwie należą: (…). X sprzedaje oraz przetwarza (…). Dodatkowo, Przedsiębiorstwo realizuje dla zewnętrznych podmiotów usługi przetwórstwa towaru (w szczególności (…)).
X sprzedaje produkty wyłącznie przedsiębiorstwom produkcyjnym – nie prowadzi sprzedaży detalicznej. Głównymi odbiorcami są kontrahenci z Europy: Niemiec, Włoch, Hiszpanii, Serbii i Węgier, a w mniejszym stopniu również klienci spoza Europy. Eksport stanowi około 95% ogółu sprzedaży X.
Wnioskodawczynie, będące córkami Spadkodawcy, odziedziczyły po Spadkodawcy majątek, w skład którego wchodzi w szczególności przedsiębiorstwo w spadku w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (dalej również: Przedsiębiorstwo w Spadku). Funkcję zarządcy sukcesyjnego pełni Pani AA. Majątek Spadkodawcy odziedziczony został również przez brata Wnioskodawczyń – małoletniego DA. Docelowo działalność gospodarczą prowadzić mają wyłącznie Wnioskodawczynie oraz w przyszłości ich obecnie małoletni brat, bez udziału matki.
Przedsiębiorstwo w Spadku objęło wszelkie składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę jednoosobowego, stanowiące mienie Spadkodawcy w chwili jego śmierci.
Przedsiębiorstwo w Spadku na dzień wniesienia wkładu niepieniężnego będzie stanowiło zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, składający się z aktywów w szczególności takich jak:
· nieruchomości (dwie nieruchomości gruntowe, na których posadowione są wykorzystywane przez Przedsiębiorstwo w spadku magazyny oraz biura);
· ruchomości, urządzenia, wyposażenie, samochody, towary;
· należności i zobowiązania;
· prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych z kontrahentami;
· prawa i obowiązki wynikające ze stosunków pracy;
· środki pieniężne na rachunkach Przedsiębiorstwa w Spadku (głównie w walutach obcych, w przeliczeniu na złote polskie ok. (…)).
Przedsiębiorstwo w Spadku od dnia śmierci Pani ojca kontynuuje prowadzoną przez niego działalność w analogicznym zakresie. Z uwagi na ciągłość funkcjonowania Przedsiębiorstwa w Spadku, skład składników majątkowych Przedsiębiorstwa w Spadku ulega ciągłym zmianom (głównie w zakresie towarów z uwagi na handlowy charakter działalności), bowiem są one na bieżąco nabywane i zbywane przez zarządcę sukcesyjnego.
Jak zostało to już zasygnalizowane, Wnioskodawczynie planują kontynuować działalność gospodarczą Przedsiębiorstwa w Spadku. W związku z powyższym Wnioskodawczynie planują wnieść Przedsiębiorstwo w Spadku (każda swój udział) aportem do nowo powołanej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W zamian za wniesienie wkładu w postaci udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku, Wnioskodawczynie obejmą udziały w kapitale zakładowym Spółki.
Aport obejmie wszystkie składniki materialne i niematerialne związane z działalnością Przedsiębiorstwa w Spadku (tj. składniki dotyczące wszystkich poszczególnych elementów wchodzących w jego skład, w szczególności: nazwę przedsiębiorstwa, środki trwałe, aktywa obrotowe, środki finansowe, należności, zobowiązania, tajemnicę przedsiębiorstwa, dokumentację przedsiębiorstwa, samochody). Wniesione aportem do Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością udziały w majątku Przedsiębiorstwa w Spadku będą dotyczyć tych samych składników majątkowych, jakie Spadkobierczynie otrzymały w drodze spadku w ramach Przedsiębiorstwa w Spadku (z wyłączeniem składników zbytych przez Zarządcę w toku prowadzonej przez Przedsiębiorstwo w Spadku działalności, a także składników niematerialnych i materialnych, nieprzeznaczonych bezpośrednio do wykonywania działalności gospodarczej i niemających istotnego znaczenia w kontekście prowadzonej przez Przedsiębiorstwo w Spadku działalności gospodarczej).
W ramach Przedsiębiorstwa w Spadku zatrudnieni są pracownicy, a także osoby zatrudnione w oparciu o umowę zlecenia. Pracownicy zostaną przejęci przez nowo utworzoną Spółkę z o.o. zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 23 (1) ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeksu pracy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465).
Spółka z o.o. po wniesieniu aportu będzie kontynuowała nieprzerwanie działalność gospodarczą prowadzoną przez Spadkodawcę, a następnie przez Przedsiębiorstwo w Spadku w dotychczasowym zakresie.
Spółka z o.o., do której zostanie wniesiony aport przyjmie dla celów podatkowych składniki majątku wchodzące w skład Przedsiębiorstwa w Spadku, w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych Przedsiębiorstwa w Spadku.
Spółka będzie polskim rezydentem na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych oraz czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Będzie ona miała możliwość niezwłocznego przejęcia i płynnego kontynuowania działalności Przedsiębiorstwa w Spadku.
Spółka z o.o. będzie mogła samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą w zakresie, w jakim prowadził ją dotychczas Spadkodawca, a później Przedsiębiorstwo w Spadku wyłącznie w oparciu o składniki majątku składające się na Przedsiębiorstwo w Spadku. Spółka z o.o. nie będzie musiała angażować innych składników majątkowych niebędących przedmiotem aportu lub podejmować dodatkowych działań faktycznych niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o nabyte składniki. Niemniej jednak, w najbliższej przyszłości planowany jest rozwój Spółki, w związku z tym Spółka będzie nabywać nowe środki trwałe (…).
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
W odpowiedzi na pytania, wskazali Państwo następujące informacje:
1. Kto oraz w jakiej części (udziale) dziedziczy Przedsiębiorstwo w Spadku?
Przedsiębiorstwo w Spadku dziedziczą dzieci zmarłego przedsiębiorcy, tj. córki oraz małoletni syn, a także małżonka zmarłego przedsiębiorcy, we współwłasności ułamkowej, tj. każde z dzieci zmarłego dziedziczy udział w części 1/6 Przedsiębiorstwa w Spadku, a małżonka zmarłego przedsiębiorcy w części 1/3 Przedsiębiorstwa w Spadku. Udział małżonki zmarłego przedsiębiorcy w Przedsiębiorstwie w Spadku będzie podlegał zniesieniu współwłasności na rzecz dzieci, tak więc ostatecznie to wyłącznie dzieci zmarłego przedsiębiorcy będą posiadały udział w Przedsiębiorstwie w Spadku w wysokości po 1/3 każde.
2. Na drodze jakiej czynności Spadkobiercy obejmą udziały w Przedsiębiorstwie w Spadku?
Spadkobiercy są właścicielami udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku z tytułu dziedziczenia po zmarłym we wskazanej w odpowiedzi na pytanie pierwsze wysokości, natomiast objęcie udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku w docelowej wysokości, tj. w udziałach po 1/3 przypadających na każde z dzieci, odbędzie się w drodze umownego zniesienia współwłasności (czynność ta zostanie dokonana pomiędzy wymienionymi dziećmi zmarłego, a małżonką zmarłego).
3. Kiedy dojdzie do wniesienia aportem do Spółki z o.o. udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku, tj. czy w tym samym momencie co nabycie przez wszystkich Spadkobierców udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku?
Spadkobiercy już na moment składania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz na moment składania niniejszego pisma posiadają udziały w Przedsiębiorstwie w Spadku, niemniej jednak, nie są to jeszcze udziały w planowanej docelowo wysokości, ze względu na fakt, że na chwilę obecną jeszcze nie doszło do umownego zniesienia współwłasności i część udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku posiada małżonka zmarłego przedsiębiorcy, która nie będzie posiadać udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku w momencie wnoszenia aportu do Spółki z o.o.
Czynność wniesienia aportu zostanie przeprowadzona bez zbędnej zwłoki po objęciu przez Spadkobierców udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku w docelowej wysokości.
4. Jednoznaczne wskazanie, co będzie działo się z masą spadkową w okresie po ustaniu zarządu sukcesyjnego do momentu aportu do Spółki z o.o., czy będzie prowadzona na niej jakaś działalność?
Wnioskodawczynie wskazują, że aport w postaci Przedsiębiorstwa w Spadku zostanie wniesiony do Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przed wygaśnięciem (ustaniem) zarządu sukcesyjnego, w związku z czym odpowiedź na powyższe pytanie jest bezprzedmiotowa.
5. Czy każdy ze Spadkobierców wniesie aportem do Spółki z o.o. całość przypadających danemu Spadkobiercy udziałów w Przedsiębiorstwie w spadku?
Każdy ze Spadkobierców zamierza wnieść aportem do Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością całość przypadających na niego udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku. Aport zostanie dokonany w ramach jednej czynności prawnej przez wszystkich współwłaścicieli, tak aby do Spółki została przeniesiona całość udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku.
6. Czy udziały w Spółce z o.o. po wniesieniu aportem Przedsiębiorstwa w Spadku otrzymają tylko Zainteresowane osoby?
Udziały w Spółce z o.o. po wniesieniu aportem Przedsiębiorstwa w Spadku nie zostaną objęte wyłącznie przez osoby Zainteresowane. Wspólnikami Spółki będą wszyscy Spadkobiercy, tj. córki oraz małoletni syn. Każdy ze Spadkobierców wniesie do Spółki z o.o. przypadający mu udział w Przedsiębiorstwie w Spadku, a w zamian obejmie udziały w kapitale zakładowym tej Spółki, w proporcji adekwatnej do przypadającego mu udziału w Przedsiębiorstwie w Spadku.
7. Czy Spadkobiercy będą domagali się spłat i dopłat?
Spadkobiercy nie będą domagali się między sobą żadnych spłat ani dopłat, w związku z wniesieniem Przedsiębiorstwa w Spadku aportem do Spółki z o.o.
8. Czy składniki majątku Przedsiębiorstwa w Spadku, które zostaną wniesione aportem do Spółki z o.o., będą stanowiły organizacyjnie, funkcjonalnie i finansowo wyodrębniony w Przedsiębiorstwie w Spadku zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych?
Aport obejmie całość przedsiębiorstwa prowadzonego dotychczas w formie Przedsiębiorstwa w Spadku, tj. zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, a nie pojedyncze, przypadkowo dobrane aktywa, niewykazujące ze sobą wzajemnie istotnych związków. Z tego powodu składniki majątku Przedsiębiorstwa w Spadku wnoszone aportem do Spółki z o.o. będą stanowiły organizacyjnie, funkcjonalnie i finansowo wyodrębniony w ramach Przedsiębiorstwa w Spadku zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych.
9. Czy w ramach aportu Przedsiębiorstwa w spadku na Spółkę z o.o. zostaną przeniesione wszystkie składniki majątkowe wchodzące w skład tego Przedsiębiorstwa w Spadku?
Aport ma co do zasady objąć wszystkie składniki materialne i niematerialne związane z działalnością Przedsiębiorstwa w Spadku, w szczególności nazwę przedsiębiorstwa, środki trwałe, aktywa obrotowe, środki finansowe, należności, zobowiązania, tajemnicę przedsiębiorstwa, dokumentację oraz samochody, tak aby do Spółki przeniesione zostało całe Przedsiębiorstwo w Spadku.
Wyłączone z aportu pozostaną jedynie te składniki, które albo zostały już zbyte w toku bieżącej działalności Przedsiębiorstwa w Spadku przed dniem aportu, albo nie są bezpośrednio przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej i nie mają znaczenia dla prowadzenia tej działalności, przy czym wyłączenia te nie pozbawią aportowanego zespołu cech przedsiębiorstwa zdolnego do samodzielnego prowadzenia tej samej działalności w Spółce z o.o.
10. Czy przekazane do Spółki z o.o. Przedsiębiorstwo w Spadku – bez konieczności angażowania innych składników majątku, bez konieczności ponoszenia dodatkowych nakładów oraz podejmowania dodatkowych działań faktycznych (np. zawarcie umów) – będzie zdolne do kontynuacji działalności gospodarczej zmarłego i czy faktycznie tak będzie wykorzystywane to Przedsiębiorstwo?
W ramach aportu do Spółki z o.o. zostanie wniesiony zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym m.in. nieruchomości (magazyny i biura), środki trwałe, urządzenia, wyposażenie, samochody, towary, środki pieniężne, należności i zobowiązania, prawa i obowiązki z umów z kontrahentami, a także prawa i obowiązki wynikające ze stosunków pracy i umów cywilnoprawnych, a więc zbiór składników zapewniający pełną zdolność do samodzielnego prowadzenia dotychczasowej działalności.
Spółka z o.o. po wniesieniu aportu będzie mogła kontynuować działalność w tym samym zakresie co Przedsiębiorstwo w Spadku, wyłącznie w oparciu o składniki majątku składające się na to Przedsiębiorstwo, bez konieczności angażowania innych składników majątku, ponoszenia dodatkowych nakładów ani podejmowania dodatkowych działań faktycznych niezbędnych do rozpoczęcia tej działalności.
Wnioskodawca potwierdza, że Przedsiębiorstwo w Spadku jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pytanie
Czy planowana czynność wniesienia aportu w postaci Przedsiębiorstwa w spadku do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowić będzie wniesienie w formie wkładu niepieniężnego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, a w związku z tym nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)
Państwa stanowisko w sprawie
W Państwa ocenie, planowana czynność wniesienia aportu w postaci Przedsiębiorstwa w Spadku do Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowić będzie wniesienie w formie wkładu niepieniężnego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, a w związku z tym nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT na podstawie tego przepisu.
Uzasadnienie Państwa stanowiska
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, podatkiem od towarów i usług podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Zgodnie natomiast z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, jej przepisów nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Powyższe oznacza, że transakcja mająca za przedmiot przedsiębiorstwo nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Termin „transakcja zbycia” należy rozumieć w ocenie Wnioskodawczyni w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Oznacza to, że „zbycie”, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT powinno obejmować stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, czy wreszcie przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.
Aport to wkład na utworzenie lub powiększenie majątku spółki, który daje prawo do udziału w jej zyskach. Wniesienie aportem towarów jako odpłatna dostawa towarów, jak również wniesienie aportem praw do wartości niematerialnych i prawnych, które w świetle ustawy o podatku od towarów i usług stanowi świadczenie usług, do spółki prawa handlowego lub cywilnego w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy, traktowane jest za sprzedaż.
Przepis art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, ze względu na swój szczególny charakter ustanawiający wyjątek od zasady opodatkowania VAT, powinien być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Pojęcie „przedsiębiorstwa” nie zostało zdefiniowane w ustawie o VAT. Zgodnie z poglądem przyjętym powszechnie w doktrynie prawa podatkowego i orzecznictwie sądowym – dla celów podatku VAT – pojęcie przedsiębiorstwa powinno być rozumiane zgodnie z jego definicją zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.; dalej: Kodeks cywilny). W ocenie Wnioskodawczyni za takim rozumieniem pojęcia przedsiębiorstwa przemawia również fakt, że ustawa o PIT w swoim art. 5a pkt 3 definiując przedsiębiorstwo wprost odsyła w tym zakresie do przepisów Kodeksu cywilnego. Według Wnioskodawczyni nie ma żadnych powodów, aby sądzić, że racjonalny ustawodawca dla celów podatku VAT chciał ustanowić inne rozumienie pojęcie „przedsiębiorstwa” – bowiem w ustawie o VAT próżno szukać jakiejkolwiek innej definicji tego pojęcia.
W myśl regulacji zawartej w art. 551 Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 552 Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.
Jak wynika z powyższych przepisów, przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym. Składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, aby można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest również, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa majątkowa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.
Co istotne, katalog składników przedsiębiorstwa zawarty w art. 551 Kodeksu cywilnego, ma charakter otwarty (ze względu na fakt, że ustawodawca użył określenia „w szczególności”). Wyliczenie to ma charakter ogólny, przykładowy, w tym znaczeniu, że warunkiem istnienia przedsiębiorstwa nie jest posiadanie przez przedsiębiorstwo każdego z wymienionych w przepisie elementów. O tym, co w konkretnym przypadku wchodzi w skład przedsiębiorstwa podatnika – jako zespołu składników majątkowych przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej – decyduje specyfika działalności prowadzonej w oparciu o to przedsiębiorstwo.
W sytuacji, gdy podatnik prowadzący działalność gospodarczą zbywa (wnosi jako wkład do spółki) wszystkie składniki majątkowe, które służyły prowadzeniu tej działalności, przedmiotem transakcji jest przedsiębiorstwo. Aby można było mówić o przedsiębiorstwie, składniki materialne i niematerialne tworzące to przedsiębiorstwo powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w sposób tworzący określony zbiór. Istotne jest również to, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby mogły posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, zasadniczo należałoby uznać, że każda ze Spadkobierczyń (Wnioskodawczyń) ma zamiar przekazać część, a nie całość Przedsiębiorstwa w Spadku, tj. każda z Wnioskodawczyń ma zamiar przekazać przysługujący jej udział. Co do zasady, udział w Przedsiębiorstwie w Spadku nie posiada cech fizycznie wyodrębnionych samodzielnych składników majątkowych i niemajątkowych, tym samym nie może być uznany za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, ani też zorganizowaną jego część. Niemniej jednak nie można w tym miejscu zapominać, że zgodnie z art. 1035 Kodeksu cywilnego jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. W praktyce, przy wyodrębnieniu udziałów w przedsiębiorstwie w spadku jest to udział w częściach ułamkowych i nie dochodzi do wyróżnienia w rzeczywistości konkretnych składników majątku. W efekcie, aport wszystkich współwłaścicieli wszystkich udziałów w przedsiębiorstwie w spadku będzie de facto aportem przedsiębiorstwa w całości.
Ponadto, nie można jednak w przedmiotowej sprawie pominąć specyfiki regulacji wynikających z ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170; dalej: ustawa o zarządzie sukcesyjnym), dotyczących tak zwanego przedsiębiorstwa w spadku.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.
Artykuł 2 ust. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym, stanowi natomiast, że przedsiębiorstwo w spadku obejmuje także składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, nabyte przez zarządcę sukcesyjnego albo na podstawie czynności, o których mowa w art. 13, w okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.
Celem wprowadzenia przepisów regulujących instytucję zarządu sukcesyjnego było zachowanie ciągłości prowadzenia przedsiębiorstwa w okresie, gdy trwają jeszcze postępowania spadkowe przed sądami powszechnymi. Ustawa reguluje w szczególności kwestie tymczasowego zarządzania przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy wykonującego we własnym imieniu działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEIDG oraz kontynuowania tej działalności gospodarczej.
W niniejszej sprawie Przedsiębiorstwo w Spadku po zmarłym Pani ojcu, które kontynuuje działalność zmarłego przedsiębiorcy w dotychczasowym zakresie, odziedziczyły dzieci zmarłego przedsiębiorcy we współwłasności ułamkowej, stając się jednocześnie właścicielami Przedsiębiorstwa w Spadku. Zatem Spadkobierczynie udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku prowadzą działalność gospodarczą zmarłego przedsiębiorcy jeszcze przed wniesieniem udziałów w tym Przedsiębiorstwie do nowo powołanej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka, po wniesieniu do niej Przedsiębiorstwa w Spadku będzie kontynuowała działalność w tym samym zakresie, w jakim robi to aktualnie Przedsiębiorstwo w Spadku. Spółka w oparciu o otrzymany w drodze aportu zespół składników materialnych i niematerialnych będzie mogła samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą bez konieczności angażowania innych składników majątku oraz bez konieczności ponoszenia dodatkowych nakładów. Działalność Przedsiębiorstwa w Spadku dzięki formie prawnej wkładu niepieniężnego będzie kontynuowana bez jakiejkolwiek przerwy.
W efekcie, w ocenie Wnioskodawczyń spełnione są wszystkie przestanki pozwalające uznać, że Przedsiębiorstwo w Spadku spełnia definicję przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Tym samym, wniesienie wszystkich udziałów przysługujących Spadkobierczyniom – jako wkładu niepieniężnego (aportu) do Spółki podlegać będzie wyłączeniu od opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Podsumowując, czynność wniesienia wkładu niepieniężnego (aportu) w postaci całości udziałów w Przedsiębiorstwie w Spadku w ramach jednej czynności prawnej przez wszystkich Spadkobierców, do nowo utworzonej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będzie podlegała wyłączeniu od opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Według art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Artykuł 2 pkt 6 ustawy stanowi, że:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Dostawa towaru mieści się w definicji sprzedaży określonej w art. 2 pkt 22 ustawy, według którego:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.
Należy zaznaczyć, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega jednak opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Na podstawie art. 15 ust. 1a ustawy:
Podatnikiem, o którym mowa w ust. 1, jest także jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej stanowiąca przedsiębiorstwo w spadku w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:
1) zarządu sukcesyjnego albo
2) uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.
Art. 15 ust. 1b ustawy wskazuje, że:
Podatnika, o którym mowa w ust. 1a, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika.
W oparciu o art. 17 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne (…).
W art. 17 ust. 1i ustawy wskazano, że:
Podatnikiem, o którym mowa w ust. 1, jest także jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej stanowiąca przedsiębiorstwo w spadku w okresie od otwarcia spadku do dnia wygaśnięcia:
1) zarządu sukcesyjnego albo
2) uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony i dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1c ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników.
Przepis art. 17 ust. 1j ustawy stanowi, że:
Podatnika, o którym mowa w ust. 1i, uznaje się za podatnika kontynuującego prowadzenie działalności gospodarczej zmarłego podatnika.
Stosownie do art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), dalej Ordynacja podatkowa:
Podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.
Byt prawny podatnika – osoby fizycznej, na którego przepisy podatkowe nakładają obowiązek podatkowy ustaje z chwilą jego śmierci.
Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 97 § 1 Ordynacji podatkowej:
Spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 1a, 2 i 2a, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
Według art. 97 § 1a Ordynacji podatkowej:
Przedsiębiorstwo w spadku, w przypadku gdy ustanowiono zarząd sukcesyjny, wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem tych praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie odrębnych ustaw. Przepis art. 26 stosuje się odpowiednio.
Stosownie do treści art. 97 § 1b Ordynacji podatkowej:
Do czasu wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe i niemajątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w tym również prawa nabyte przez przedsiębiorcę wynikające z decyzji wydanych na podstawie art. 67a § 1 pkt 1 i 2, są wykonywane przez zarządcę sukcesyjnego.
W myśl art. 97 § 2 Ordynacji podatkowej:
Jeżeli, na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługiwały prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.
Natomiast zgodnie z treścią art. 97 § 2a Ordynacji podatkowej:
Przepis § 2 stosuje się odpowiednio w przypadku dalszego prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwo w spadku i ustanowienia zarządu sukcesyjnego.
Z treści art. 97 § 4 Ordynacji podatkowej wynika, że:
Przepisy § 1-3 stosuje się również do praw i obowiązków wynikających z decyzji wydanych na podstawie przepisów prawa podatkowego.
Przepisy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 170), zwanej dalej ustawą o zarządzie sukcesyjnym, wprowadziły specyficzny rodzaj podatnika, jaki stanowi przedsiębiorstwo w spadku.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, stanowiące mienie przedsiębiorcy w chwili jego śmierci.
W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Jeżeli w chwili śmierci przedsiębiorcy przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740) stanowiło w całości mienie przedsiębiorcy i jego małżonka, przedsiębiorstwo w spadku obejmuje całe to przedsiębiorstwo.
Art. 2 ust. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym wskazuje, że:
Przedsiębiorstwo w spadku obejmuje także składniki niematerialne i materialne, przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej, nabyte przez zarządcę sukcesyjnego albo na podstawie czynności, o których mowa w art. 13, w okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego.
Jak stanowi art. 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Właścicielem przedsiębiorstwa w spadku w rozumieniu ustawy jest:
1) osoba, która zgodnie z prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia albo europejskim poświadczeniem spadkowym, nabyła składniki niematerialne i materialne, o których mowa w art. 2 ust. 1, na podstawie powołania do spadku z ustawy albo testamentu albo nabyła przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie na podstawie zapisu windykacyjnego;
2) małżonek przedsiębiorcy w przypadku, o którym mowa w art. 2 ust. 2, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;
3) osoba, która nabyła przedsiębiorstwo w spadku albo udział w przedsiębiorstwie w spadku bezpośrednio od osoby, o której mowa w pkt 1 lub 2, w tym osoba prawna albo jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, do której wniesiono przedsiębiorstwo tytułem wkładu – w przypadku gdy po śmierci przedsiębiorcy nastąpiło zbycie tego przedsiębiorstwa albo udziału w tym przedsiębiorstwie.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Przedsiębiorca może powołać zarządcę sukcesyjnego w ten sposób, że:
1) wskaże określoną osobę do pełnienia funkcji zarządcy sukcesyjnego albo
2) zastrzeże, że z chwilą jego śmierci wskazany prokurent stanie się zarządcą sukcesyjnym.
Zgodnie z art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.
Według art. 59 ust. 1 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
1) Zarząd sukcesyjny wygasa z:
2) upływem dwóch miesięcy od dnia śmierci przedsiębiorcy, jeżeli w tym okresie żaden ze spadkobierców przedsiębiorcy nie przyjął spadku ani zapisobierca windykacyjny nie przyjął zapisu windykacyjnego, którego przedmiotem jest przedsiębiorstwo albo udział w przedsiębiorstwie, chyba że zarządca sukcesyjny działa na rzecz małżonka przedsiębiorcy, któremu przysługuje udział w przedsiębiorstwie w spadku;
3) dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia albo wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, jeżeli jeden spadkobierca albo zapisobierca windykacyjny nabył przedsiębiorstwo w spadku w całości;
4) dniem nabycia przedsiębiorstwa w spadku w całości przez jedną osobę, o której mowa w art. 3 pkt 3;
5) upływem miesiąca od dnia wykreślenia zarządcy sukcesyjnego z CEIDG, chyba że w tym okresie powołano kolejnego zarządcę sukcesyjnego;
6) dniem ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy;
7) dniem dokonania działu spadku obejmującego przedsiębiorstwo w spadku;
8) upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy.
W myśl art. 49 pkt 3 ustawy o zarządzie sukcesyjnym:
Przedsiębiorstwo w spadku jest jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej, będącą podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1a oraz art. 17 ust. 1i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106, 568, 1065, 1106 i 1747).
Zgodnie z treścią art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części.
Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.
Pojęcie „przedsiębiorstwa” nie zostało zdefiniowane w ustawie. Zgodnie z poglądem przyjętym powszechnie w doktrynie prawa podatkowego, orzecznictwie sądowym oraz interpretacjach organów podatkowych – dla celów VAT – pojęcie przedsiębiorstwa powinno być rozumiane zgodnie z jego definicją zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
W myśl regulacji zawartej w art. 551 Kodeksu cywilnego:
Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:
oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
koncesje, licencje i zezwolenia;
patenty i inne prawa własności przemysłowej;
majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
tajemnice przedsiębiorstwa;
księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 552 Kodeksu cywilnego:
Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.
Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta jest w art. 2 pkt 27e ustawy:
Pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Jak stanowi art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:
W przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego. W przypadkach gdy odbiorca nie podlega w pełni opodatkowaniu, państwa członkowskie mogą przedsięwziąć środki niezbędne w celu uniknięcia zakłóceń konkurencji. Mogą także przyjąć wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania poprzez wykorzystanie przepisów niniejszego artykułu.
Z powyższego przepisu wynika, że wprowadza on, tak samo jak ma to miejsce w ustawie o podatku od towarów i usług, możliwość wyłączenia z zakresu opodatkowania przekazania całości lub części majątku przedsiębiorstwa.
Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sàrl stwierdził, że, celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.
Należy zauważyć, że o tym czy zbycie składników majątku powinno być do celów podatku od towarów i usług traktowane jako zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją.
Zbycie przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, ma miejsce wówczas, gdy cały majątek przedsiębiorstwa przechodzi na własność nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy. Podkreślić należy przy tym, że kontynuacja działalności przez nabywcę jest warunkiem wyłączenia spod działania ustawy zbycia przedsiębiorstwa.
Z opisu sprawy wynika, że (…) grudnia 2020 r. zmarł Przedsiębiorca (Spadkodawca), będący czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą. Przedsiębiorca.
Przedsiębiorstwo w spadku odziedziczyły dzieci zmarłego przedsiębiorcy, tj. córki oraz małoletni syn, a także małżonka zmarłego Przedsiębiorcy, we współwłasności ułamkowej, tj. każde z dzieci zmarłego dziedziczy udział w części 1/6 Przedsiębiorstwa w spadku, a małżonka zmarłego Przedsiębiorcy w części 1/3 Przedsiębiorstwa w spadku. Udział małżonki zmarłego Przedsiębiorcy w Przedsiębiorstwie w spadku będzie podlegał zniesieniu współwłasności na rzecz ww. dzieci. Zatem ostatecznie to wyłącznie dzieci zmarłego Przedsiębiorcy będą posiadały udział w Przedsiębiorstwie w spadku w wysokości po 1/3 każde.
W związku z tym, każdy ze Spadkobierców zamierza wnieść aportem do Spółki o.o. całość przypadających na niego udziałów w Przedsiębiorstwie w spadku. Aport zostanie dokonany w ramach jednej czynności prawnej przez wszystkich współwłaścicieli, tak aby do Spółki została przeniesiona całość udziałów w Przedsiębiorstwie w spadku.
Zatem aport ma co do zasady objąć wszystkie składniki materialne i niematerialne związane z działalnością Przedsiębiorstwa w spadku, w szczególności nazwę przedsiębiorstwa, środki trwałe, aktywa obrotowe, środki finansowe, należności, zobowiązania, tajemnicę przedsiębiorstwa, dokumentację oraz samochody, tak aby do Spółki przeniesione zostało całe Przedsiębiorstwo w spadku. Również zatrudnieni w ramach Przedsiębiorstwa w spadku pracownicy zostaną przejęci przez nowo utworzoną Spółkę z o.o. zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 231 ustawy Kodeksu pracy.
Wyłączone z aportu pozostaną jedynie te składniki, które albo zostały już zbyte w toku bieżącej działalności Przedsiębiorstwa w spadku przed dniem aportu, albo nie są bezpośrednio przeznaczone do wykonywania działalności gospodarczej i nie mają znaczenia dla prowadzenia tej działalności, przy czym wyłączenia te nie pozbawią aportowanego zespołu cech przedsiębiorstwa zdolnego do samodzielnego prowadzenia tej samej działalności w Spółce z o.o.
W konsekwencji Spółka z o.o. po wniesieniu aportu będzie mogła kontynuować działalność w tym samym zakresie co Przedsiębiorstwo w spadku, wyłącznie w oparciu o składniki majątku składające się na to Przedsiębiorstwo, bez konieczności angażowania innych składników majątku, ponoszenia dodatkowych nakładów ani podejmowania dodatkowych działań faktycznych niezbędnych do rozpoczęcia tej działalności.
Wobec tego Spółka z o.o. po wniesieniu aportu będzie kontynuowała nieprzerwanie działalność gospodarczą prowadzoną przez Spadkodawcę, a następnie przez Przedsiębiorstwo w Spadku w dotychczasowym zakresie.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii uznania wniesienia aportem Przedsiębiorstwie w spadku za czynność wniesienia przedsiębiorstwa, która będzie stanowiła transakcję wyłączoną spod działania przepisów ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).
W tym miejscu należy wskazać, że co do zasady, aby można było mówić o przedsiębiorstwie, składniki materialne i niematerialne tworzące to przedsiębiorstwo powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w sposób tworzący zespół. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby mogły posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.
W przypadku współwłasności każdy ze współwłaścicieli jest odrębnym podmiotem, każdy może rozporządzać swoim udziałem w oderwaniu od pozostałych współwłaścicieli. Jednak nie dochodzi przy tym do fizycznego wyodrębnienia masy majątkowej stanowiącej tę współwłasność.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy zasadniczo należałoby uznać, że każdy ze Spadkobierców ma zamiar przekazać część, a nie całość Przedsiębiorstwa w spadku, tj. każdy ze Spadkobierców przysługujący mu udział. Co do zasady, udział w przedsiębiorstwie nie posiada cech fizycznie wyodrębnionych samodzielnych składników majątkowych i niemajątkowych, tym samym nie może być uznany za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, ani też zorganizowaną jego część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Nie można jednak w konkretnej sprawie pominąć specyficznych regulacji wynikających z ustawy o zarządzie sukcesyjnym.
Celem wprowadzenia tych przepisów było zachowanie ciągłości prowadzenia przedsiębiorstwa w okresie, gdy trwają jeszcze procedury spadkowe. Ustawa obejmuje kwestie tymczasowego zarządzania przedsiębiorstwem po śmierci przedsiębiorcy wykonującego we własnym imieniu działalność gospodarczą na podstawie wpisu do CEiDG oraz kontynuowania tej działalności gospodarczej.
W analizowanej sprawie Przedsiębiorstwo w spadku, które kontynuuje działalność zmarłego Przedsiębiorcy w dotychczasowym zakresie, odziedziczyła małżonka i dzieci zmarłego Przedsiębiorcy we współwłasności ułamkowej. Co istotne, w stosunku do udziału małżonki zostanie zniesiona współwłasność na rzecz dzieci, które ostatecznie będą posiadały w wysokości po 1/3 udziałów w Przedsiębiorstwie w spadku. Następnie każdy ze Spadkobierców wniesie aportem do Spółki z o.o. całość przypadających na niego udziałów w Przedsiębiorstwie w spadku. Zatem transakcja wniesienia wkładu niepieniężnego na rzecz Spółki z o.o. obejmie całość udziałów w Przedsiębiorstwie w spadku, wykorzystywanych do prowadzenia działalności. Z kolei Spółka z o.o. w oparciu o nabyte składniki materialne i niematerialne będzie kontynuowała działalność Przedsiębiorstwa w spadku, a tym samym i działalność Spadkodawcy.
W konsekwencji wniesienie udziałów w Przedsiębiorstwie w spadku, które w momencie nabycia przez Spółkę z o.o. będą stanowiły całość przejmowanego majątku i będą spełniały definicję przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, będzie podlegało wyłączeniu spod działania przepisów ustawy.
Podsumowując, stwierdzam, że wniesienie wkładem niepieniężnym (aportem) całości udziałów w Przedsiębiorstwie w spadku, stanowiących przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 551 Kodeksu cywilnego, do celowo utworzonej Spółki z o.o., będzie stanowiło czynność podlegającą wyłączeniu od opodatkowania podatkiem VAT, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy.
W związku z tym, Państwa stanowisko należy uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wniosek w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych podlega odrębnemu rozpatrzeniu.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
W myśl art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
W interpretacji udzielono odpowiedzi w zakresie zadanego pytania i przedstawionego stanowiska. Inne kwestie nieobjęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.
Mając na uwadze, że wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez Państwa, zaznacza się, iż interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla pozostałych współwłaścicieli.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo