Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, czynny podatnik VAT, rozważa wraz z podmiotami powiązanymi zawarcie z bankiem umowy cash poolingu typu zero-balancing. W ramach umowy, jedna ze spółek (możliwie Wnioskodawca) pełniłaby rolę Agenta, z dodatkowym rachunkiem konsolidacyjnym. Pozostałe spółki są Klientami. Umowa przewiduje automatyczne zerowanie sald na rachunkach klientów na koniec każdego dnia roboczego, gdzie w przypadku salda dodatniego Agent przejmuje zobowiązania…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
23 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 23 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
· braku podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych przez Państwa nie pełniących roli Agenta, z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) oraz
· braku podlegania opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług czynności wykonywanych przez Państwa pełniących rolę Agenta, z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 19 marca 2026 r. (wpływ 19 marca 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) prowadzi działalność w zakresie wydobycia, przetwórstwa i sprzedaży piasków kwarcowych. Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
W chwili obecnej Spółka rozważa z podmiotami powiązanymi, które to podmioty należą do Grupy, która jednak nie będzie uczestnikiem tej umowy, zawarcie z bankiem (dalej: Bank) umowy cash poolingu typu zero – balancicng (dalej: CP).
Zgodnie z przedstawioną Spółce przez Bank przykładową umową jedna ze spółek z grupy będzie Agentem. Na chwilę obecną nie podjęto decyzji, która ze spółek z grupy będzie pełniła rolę Agenta. Możliwe jest, że będzie nim Wnioskodawca. Wszystkie spółki, w tym Agent, zgodnie z rozważaną umową będą Klientami.
Wszystkie podmioty przystępujące do umowy posiadają rachunki bankowe w Banku. Dla spółki, która będzie pełnić rolę Agenta założony zostanie dodatkowy rachunek, pełniący rolę rachunku konsolidacyjnego dla operacji objętych umową.
W strukturze świadczonej usługi Bank uwzględni limity zadłużenia lub linie kredytowe, o ile będą przyznane Klientom na podstawie odrębnych umów.
Agent jest upoważniony przez wszystkich Klientów do reprezentowania każdego z nich samodzielnie, w zakresie wskazanym w umowie. Agent jest upoważniony do dodawania nowych podmiotów z grupy, nie będących stronami umowy lub wyłączania istniejących Klientów ze struktury (zmiany te wymagają zawarcia stosownego aneksu do umowy), informując Bank ze wskazanym w umowie wyprzedzeniem, o ile wyłączenie Klienta nie spowoduje, że rozliczenie struktury w procesie do Końca Dnia Roboczego będzie niemożliwe.
Zgodnie z zapisami art. 2 umowy Klienci wydadzą Bankowi polecenie automatycznego zerowania sald na wszystkich rachunkach, zachowując następującą kolejność:
1. W przypadku, gdy na koniec danego dnia roboczego saldo środków zgromadzonych na rachunku któregokolwiek z Klientów będzie dodatnie (saldo dodatnie):
i. Agent przejmie od Banku zobowiązanie wobec poszczególnych Klientów do zwrotu salda dodatniego zapisanego na rachunkach danych Klientów; z tytułu przejęcia sald dodatnich, Bank uzna rachunek Agenta kwotą równą ich wartości nominalnej,
ii. w związku z uznaniem rachunku konsolidacyjnego, na podstawie art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego, Agent wstąpi w miejsce Banku jako dłużnika, a Bank zostanie z długu zwolniony.
2. W przypadku, gdy na koniec danego dnia roboczego na rachunku bankowym któregokolwiek z Klientów wystąpi saldo ujemne (saldo ujemne):
i. Agent spłaci wierzytelności Banku od poszczególnych Klientów, wynikające z powstania ujemnego salda na ich rachunkach. Spłata zostanie dokonana poprzez obciążenie rachunku konsolidacyjnego przez Bank;
ii. w związku ze spłatą, na podstawie art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, Agent wstąpi w prawa zaspokojonego Banku jako wierzyciela (subrogacja).
Bank przeprowadzać będzie rozliczenie struktury (odwrócenie sald) raz w roku. Odwrócenie sald może być także dokonywane w chwili wyłączenia Klienta innego niż Agent ze struktury albo w chwili rozwiązania umowy. Odwrócenie sald nastąpi każdorazowo, wyłącznie na zlecenie Agenta oraz jedynie w oparciu o jego instrukcje płatnicze (art. 2 umowy).
Po wykonaniu czynności wskazanych powyżej salda na rachunkach Klientów z wyłączeniem rachunku konsolidacyjnego, będą równe zero (art. 2 umowy).
Bank z tytułu dokonywania przelewów wskazanych w pkt 1 (saldo dodatnie) i 2 (saldo ujemne) otrzyma określone wynagrodzenie. Kwotą swojego wynagrodzenia Bank obciąży poszczególne rachunki Klientów (art. 3 przykładowej umowy).
Agent oraz pozostali Klienci, powierzą Bankowi zarządzanie rachunkami i udzielą Bankowi nieodwołalnego pełnomocnictwa do działania w ich imieniu w celu dokonywania wszelkich czynności prawnych lub faktycznych związanych z realizacją operacji przewidzianych umową, w szczególności Agent oraz pozostali Klienci upoważnią Bank do obciążania i uznawania rachunków Klientów i Agenta, a także do dokonywania transferów wskazanych w art. 2 i 3 umowy.
Salda na rachunkach należących do Klientów i Agenta będą oprocentowane w wysokości ustalonej zgodnie z postanowieniami odrębnych umów, na podstawie których są prowadzone te rachunki.
W wyniku czynności, o których mowa w artykule 2 na koniec dnia roboczego:
a) będą istniały wierzytelności Agenta od pozostałych Klientów,
b) będą istniały wierzytelności pozostałych Klientów od Agenta.
Bank będzie świadczyć usługę polegająca na alokowaniu odsetek między Klientami w odniesieniu do środków, co do których Bank zrealizował usługę opisaną w artykule 2, zgodnie z poniższymi warunkami:
a) odniesieniu do każdego rachunku, Bank na bazie dziennej dokona wyliczenia odsetek należnych od Klienta z tytułu salda netto środków przekazanych Agentowi i od Agenta przyjętych;
b) klient, którego saldo ustalone w sposób określony w punkcie a) jest ujemne zostanie obciążony odsetkami według stopy procentowanej wskazanej w umowie;
c) klient, którego saldo ustalone w sposób określony w punkcie a) jest dodatnie, będzie uprawniony do otrzymania odsetek naliczonych według stopy określonej w umowie Bank, działając w imieniu Klientów i Agenta, raz w miesiącu, odpowiednio zasili lub obciąży rachunki każdego Klienta i Rachunek Konsolidacyjny Agenta kwotą należną do albo winną przez danego Klienta lub Agenta za dany miesiąc, zgodnie z opisem powyżej. Transferów tych Bank będzie dokonywał automatycznie, o ile nie otrzyma innych instrukcji od Agenta.
Agent będzie upoważniony do dokonywania zmian ustawień dotyczących alokacji odsetek uzgodnionych uprzednio ze wszystkim Klientami oraz z Bankiem, przy czym zgodnie z terminologią używaną przez Bank, zmiana alokacji polega na możliwości negocjowania przez Wnioskodawcę z Bankiem stawek odsetek, które będą pobierane lub wypłacane przez Bank uczestnikom, w tym także Wnioskodawcy.
Każdy z Klientów upoważni Bank do obciążania lub uznawania właściwych dla nich rachunków w celu umożliwienia świadczenia przez Bank usługi alokacji odsetek.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
1. Na pytanie: Czy, nie pełniąc roli Agenta w ramach umowy cash poolingu, będą wykonywać Państwo jakiekolwiek czynności na rzecz Banku i/lub pozostałych podmiotów uczestniczących w umowie?
Udzielono odpowiedzi: Spółka, nie pełniąc roli Agenta, nie będzie wykonywać żadnych czynności ani na rzecz Banku ani na rzecz innych uczestników umowy cash poolingu.
2. Na pytanie: W sytuacji kiedy nie pełniąc roli Agenta w ramach umowy cash poolingu, będą wykonywać Państwo jakiekolwiek czynności na rzecz Banku i/lub pozostałych podmiotów uczestniczących w umowie proszę wskazać czy z tytułu wykonywania tych czynności, będzie przysługiwało Państwu wynagrodzenie? Jeśli tak – od kogo: czy od Banku, czy od pozostałych podmiotów uczestniczących w umowie?
Udzielono odpowiedzi: Z uwagi na to, że Spółka nie pełniąc roli Agenta, nie będzie wykonywać żadnych czynności na rzecz Banku ani innych uczestników umowy cash poolingowej, to nie można mówić o jakimkolwiek wynagrodzeniu z tytułu wykonywanych czynności.
3. Na pytanie: Czy, pełniąc rolę Agenta w ramach umowy cash poolingu, będą wykonywać Państwo jakiekolwiek czynności na rzecz Banku i/lub pozostałych podmiotów uczestniczących w umowie?
Udzielono odpowiedzi: W ocenie Wnioskodawcy, co wynika z treści planowanej umowy z Bankiem, Spółka nawet jeżeli będzie pełniła rolę Agenta, to nie będzie wykonywała żadnych czynności.
Przy czym zgodnie z planowaną umową cash pooling Agent jest upoważniony do reprezentowania każdego z pozostałych Klientów w zakresie wskazanym w umowie. Wnioskodawca nie wyklucza, że w związku z pełnieniem roli Agenta wykona któreś z działań wskazanych w umowie.
Zgodnie z umową:
a) Agent jest upoważniony do dokonywania zmian ustawień dotyczących alokacji odsetek uzgodnionych uprzednio ze wszystkim Klientami oraz z Bankiem.
b) Agent jest upoważniony do dodawania nowych podmiotów z grupy, nie będących stronami umowy.
c) Agent przejmie od Banku zobowiązanie wobec poszczególnych Klientów do zwrotu salda dodatniego zapisanego na rachunkach danych Klientów (gdy na koniec danego Dnia Roboczego saldo środków zgromadzonych na rachunku któregokolwiek z Klientów będzie dodatnie). Z tytułu przejęcia sald dodatnich, Bank uzna Rachunek Agenta kwotą równą ich wartości nominalnej.
d) W związku z uznaniem Rachunku Konsolidacyjnego, na podstawie art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego, Agent wstąpi w miejsce Banku jako dłużnika, a Bank zostanie z długu zwolniony (gdy na koniec danego Dnia Roboczego saldo środków zgromadzonych na rachunku któregokolwiek z Klientów będzie dodatnie).
e) Agent spłaci wierzytelności Banku od poszczególnych Klientów, wynikające z powstania ujemnego salda na ich rachunkach. Spłata zostanie dokonana poprzez obciążenie Rachunku Konsolidacyjnego przez Bank. Dotyczy to przypadku, gdy na koniec danego Dnia Roboczego na rachunku bankowym któregokolwiek z Klientów wystąpi saldo ujemne.
f) W związku ze spłatą, na podstawie art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, Agent wstąpi w prawa zaspokojonego Banku jako wierzyciela (subrogacja). Dotyczy to przypadku, gdy na koniec danego Dnia Roboczego na rachunku bankowym któregokolwiek z Klientów wystąpi saldo ujemne.
g) Odwrócenie sald nastąpi każdorazowo, wyłącznie na zlecenie Agenta oraz jedynie w oparciu o jego instrukcje płatnicze.
h) Agent jest upoważniony do dokonywania zmian ustawień dotyczących alokacji odsetek uzgodnionych uprzednio ze wszystkim Klientami oraz z Bankiem.
W wyniku czynności wskazanych w lit. C-F na koniec Dnia Roboczego będą istniały wierzytelności Agenta od pozostałych Klientów oraz będą istniały wierzytelności pozostałych Klientów od Agenta.
Zgodnie z przygotowaną przez Bank ofertą jeden z podmiotów w grupie musi pełnić rolę Agenta, przy czym jego rola w ocenie Wnioskodawcy jest bierna.
4. Na pytanie: W sytuacji kiedy pełniąc rolę Agenta w ramach umowy cash poolingu, będą wykonywać Państwo jakiekolwiek czynności na rzecz Banku i/lub pozostałych podmiotów uczestniczących w umowie proszę wskazać czy z tytułu wykonywania tych czynności, będzie przysługiwało Państwu wynagrodzenie? Jeśli tak – od kogo: czy od Banku, czy od pozostałych podmiotów uczestniczących w umowie?
Udzielono odpowiedzi: W ocenie Wnioskodawcy, opartej na treści planowanej umowy z Bankiem, nawet jeżeli będzie pełnił rolę Agenta, to nie będzie wykonywał żadnych czynności na rzecz Banku i/lub pozostałych uczestników umowy cash poolingowej. W związku z czym nie można mówić o jakimkolwiek wynagrodzeniu z tytułu wykonywanych czynności.
Z ostrożności Wnioskodawca zwraca uwagę, że w umowie jest zapis zgodnie, z którym Agent będzie upoważniony do dokonywania zmian ustawień dotyczących alokacji odsetek uzgodnionych uprzednio ze wszystkim Klientami oraz z Bankiem.
5. Czy podmioty uczestniczące w umowie cash poolingu, będą wykonywać względem siebie jakieś świadczenia, z tytułu których otrzymują wynagrodzenie? Jeśli tak należało opisać jakie to będą świadczenia.
Udzielono odpowiedzi: W ocenie Wnioskodawcy, w oparciu o treść planowanej umowy z Bankiem, podmioty uczestniczące w umowie cash poolingowej nie będą wykonywać względem siebie żadnych świadczeń, za które będzie im przysługiwać wynagrodzenie.
Pytania
1. Czy Spółka, nie pełniąca roli Agenta, z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu w ramach planowanej umowy z Bankiem, będzie wykonywała czynności podlegające opodatkowaniu VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT?
2. Czy Spółka, pełniąca rolę Agenta, z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu w ramach planowanej umowy z Bankiem, będzie wykonywała czynności podlegające opodatkowaniu VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Z kolei w myśl z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
A więc świadczeniem usług jest wszystko to co nie stanowi dostawy towarów, w tym powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Kolejnym niezbędnym elementem jest, aby świadczenie usług dokonywane było odpłatnie.
Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.
Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej).
Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.
Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Z kolei art. 8 ust. 2 ustawy o VAT wskazuje, kiedy nieodpłatne świadczenie usług uznaje się za odpłatne. I tak za odpłatne świadczenie usług uznaje się:
1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Z powyższych zapisów wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, muszą być spełnione określone warunki:
· w przypadku użycia towarów stanowiących część przedsiębiorstwa – użycie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz istnienie prawa podatnika do odliczenia – w całości lub w części – podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów (warunki te muszą być spełnione łącznie),
· w przypadku świadczenia usług – świadczenie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Zatem dla ustalenia, czy konkretna, nieodpłatna czynność podlega opodatkowaniu w związku z uznaniem jej za odpłatne świadczenie usług, istotny jest cel jej świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisuje się w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.
Zdaniem Wnioskodawcy w przypadku zawarcie przez niego wraz z innymi spółkami z grupy opisanej umowy CP nie dojdzie do żadnego świadczenia usług z jego strony, to Bank świadczyć będzie na rzecz Wnioskodawcy i innych spółek z grupy usługę cash pooling z zerowaniem kont i alokacją odsetek, za którą należne będzie mu wynagrodzenie.
W ocenie Wnioskodawcy nie ma tu znaczenia, że indywidualne rachunki (Wnioskodawcy i Spółek) są objęte umową CP i dochodzi tu do udostępnienia/korzystania ze środków zgromadzonych na rachunkach oraz dostępnych w ramach limitów zadłużenia i linii kredytowych.
Wnioskodawca podkreśla, że wszelkie usługi, w tym związane z zarządzaniem saldami zgodnie z zapisami rozważanej umowy będą odbywać się w ramach skonsolidowanych operacji na poziomie banku. To bank będzie świadczył usługi udostępnienia kapitału, za które będzie pobierał wynagrodzenie, lub korzystał z kapitału Spółek, wypłacając odsetki, analogicznie jak w przypadku lokat bankowych.
W ocenie Wnioskodawcy nie można też kwalifikować udziału Wnioskodawcy i innych Spółek w CP jako udzielanie/otrzymywanie pożyczek. Udostępnianie środków pieniężnych w ramach struktury cash pool ma inny charakter niż udostępnianie środków pieniężnych w ramach pożyczki.
Najbardziej istotną różnicą jest brak wskazania kwoty pożyczonych środków (czy też możliwego do wykorzystania indywidualnego limitu), co stanowi element konieczny umowy pożyczki, co wynika z art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny „Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości”.
W opisanym modelu CP nie dochodzi do ustalenia pomiędzy Wnioskodawcą a pozostałymi Spółkami kwot odnoszonych do możliwych do wykorzystania/udostępnienia środków pieniężnych pomiędzy Spółkami. Zarówno kwoty limitów możliwych do wykorzystania (także w ramach linii kredytowej) oraz zarządzanie potrzebami w zakresie przepływów uczestników CP, leży po stronie Banku – to bank dysponuje zarówno środkami pochodzącymi z nadwyżek sald, ale w ramach konsolidacji rozliczeń, zarządza także saldami z niedoborem (salda ujemne). W tym zakresie dysponentem środków jest Bank i jak już Wnioskodawca wskazał, zobowiązany jest do rozliczeń z Wnioskodawcą oraz pozostałymi uczestnikami na zasadach opisanych we wniosku. Jak Wnioskodawca wskazał, zgodnie z zapasami umowy, która jest w fazie projektu Wnioskodawca ma możliwość alokacji odsetek, przy czym w terminologii Banku stanowi to prawo do negocjowania z Bankiem wysokości odsetek, które jednak są pobierane lub wypłacane uczestnikom w tym Wnioskodawcy przez Bank. Dysponentem zarówno wynagrodzenia należnego Bankowi jak i wynagrodzenia należnego od Banku jest tylko Bank.
Spółka zawierając umowę cash poolingu nie będzie wiedziała, czy jej środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którą Spółkę. Tym samym, nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash poolingu.
Podsumowując zdaniem Wnioskodawcy, z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu w ramach planowanej umowy z Bankiem, nie będzie wykonywał czynności podlegające opodatkowaniu VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT (pytanie nr 1).
Podobne stanowisko zostało zaprezentowane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej m. in. w indywidualnej interpretacji podatkowej nr 0111-KDIB3-1.4012.31.2024.4.ICZ z 20 marca 2024 r. i nr 0114-KDIP4-3.4012.638.2022.1.JJ z 30 grudnia 2022 r., w których stwierdził, że Wnioskodawcy na podstawie zawartych umów cash poolingu nie wykonują czynności podlegających opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
W przypadku pełnienia przez Wnioskodawcę roli Agenta również w jego ocenie nie będzie on wykonywał czynności podlegające opodatkowaniu VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT (pytanie nr 2).
Z zapisów umowy cash poolingu wynika, że rola Agenta jest bierna. Nie wykonuje on żadnych czynności. Zerowanie kont i alokacja odsetek dokonywana będzie przez Bank. Zostanie dla niego założony dodatkowy rachunek, ale będzie on pełnił rolę rachunku konsolidacyjnego a operacje na nim dokonywane będą przez Bank w sposób przedstawiony w zdarzeniu przyszłym.
Agent nie będzie też otrzymywał żadnego wynagrodzenia czy to od Banku czy od pozostałych uczestników. Bank będzie alokował odsetki należne Agentowi w taki sam sposób jak w przypadku pozostałych uczestników umowy CP.
Tak więc nie wystąpi z jego strony ani odpłatne, ani nieodpłatne świadczenie na rzecz innych uczestników umowy cash poolingu. Jedynym świadczeniodawcą będzie Bank.
W ocenie Wnioskodawcy, to że zgodnie z planowaną umową cash poolingu Agent będzie upoważniony do reprezentowania pozostałych Klientów nie jest wystarczające do uznania, że dojdzie do jakiekolwiek świadczenia usług z jego strony na rzecz innych podmiotów. Nie mniej z ostrożności,
Wnioskodawca zauważa, że do umowy cash poolingu będzie przystępował w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą celem jak najefektywniejszego zarządzania środkami finansowymi.
Zgodnie z przygotowaną przez Bank ofertą jeden z podmiotów w grupie musi pełnić rolę Agenta, nie otrzymując z tego tytułu żadnego wynagrodzenia czy też innego świadczenia. Tak więc nie dochodzi do świadczenia usług do celów innych niż działalności gospodarcza Wnioskodawcy.
Podobne stanowisko zostało zawarte m.in. w interpretacji indywidualnej nr 0111-KDIB3-1.4012.601.2023.2.WN z 20 października 2023 r., w której Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził, że Posiadacz Główny, z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu, w ramach Umowy zawartej z Bankiem, nie będzie wykonywać czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy. Z kolei w interpretacji indywidualnej nr 0112-KDIL1-2.4012.633.2020.3.PM z 19 marca 2021 r. stwierdzono, że Wnioskodawca uczestnicząc w systemie cash poolingu jako Koordynujący nie będzie świadczyć usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Podejmowane przez Wnioskodawcę jako Koordynującego czynności w ramach opisanej umowy nie będą również stanowiły nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym świadczeniem usługi, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, gdyż treść wniosku nie wskazuje, by miały one służyć do celów innych niż działalność gospodarcza Wnioskodawcy.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT,
opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług , zwanym dalej „podatkiem”, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W myśl natomiast art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatnika w ramach działalności gospodarczej.
Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, iż pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji.
Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
W ramach systemu podatku od towarów i usług czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT.
Należy zauważyć, iż świadczenie usługi następuje „odpłatnie” w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy. Świadczenie usług dokonywane odpłatnie w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem.
W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.
Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:
- istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Ponadto, zgodnie z unormowaniami zawartymi w art. 8 ust. 2 ustawy, w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług.
W myśl art. 8 ust. 2 ustawy:
Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:
1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Z powyższych zapisów wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, muszą być spełnione określone warunki:
- w przypadku użycia towarów stanowiących część przedsiębiorstwa – użycie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz istnienie prawa podatnika do odliczenia – w całości lub w części – podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów (warunki te muszą być spełnione łącznie),
- w przypadku świadczenia usług – świadczenie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.
Zatem dla ustalenia, czy konkretna, nieodpłatna czynność podlega opodatkowaniu w związku z uznaniem jej za odpłatne świadczenie usług, istotny jest cel jej świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisuje się w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.
Należy wskazać, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy o VAT:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Należy zauważyć, że polskie przepisy podatkowe nie zawierają regulacji dotyczących umowy cash poolingu. Występująca w obrocie prawnym jako umowa nienazwana – umowa cash poolingu porównywana jest często z umową pożyczki. Chociaż umowa ta do pewnego stopnia przypomina w swym charakterze uregulowaną w polskim prawie umowę pożyczki, jednak nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.
Umowa „cash poolingu” jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej, lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów, z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy poprzez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. W ramach porozumienia cash poolingu uczestnicy wskazują podmiot organizujący cash pooling i zarządzający systemem. Zarządzający systemem w ramach umowy zapewnia dla wszystkich uczestników systemu środki finansowe na pokrycie sald ujemnych, a w przypadku wystąpienia sald dodatnich na rachunkach uczestników, to na jego rachunek trafiają środki finansowe.
Usługa cash poolingu jest zatem usługą zazwyczaj wykonywaną przez bank. Natomiast uczestnictwo w strukturze cash poolingu nie jest żadnym świadczeniem. Należy pamiętać, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów/świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi bowiem być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem działa jako podatnik podatku VAT.
Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wraz z podmiotami powiązanymi rozważają Państwo zawarcie z Bankiem umowy cash poolingu typu zero – balancicng. Zgodnie z przedstawioną Państwu przez Bank przykładową umową jedna ze spółek z grupy będzie Agentem. Na chwilę obecną nie podjęto decyzji, która ze spółek z grupy będzie pełniła rolę Agenta. Możliwe, że Państwo będą pełnić rolę Agenta. Wszystkie podmioty przystępujące do umowy posiadają rachunki bankowe we wskazanym Banku. Dla spółki, która będzie pełnić rolę Agenta założony zostanie dodatkowy rachunek, pełniący rolę rachunku konsolidacyjnego dla operacji objętych umową. Agent jest upoważniony przez wszystkich Klientów do reprezentowania każdego z nich samodzielnie, w zakresie wskazanym w umowie. Agent jest upoważniony do dodawania nowych podmiotów z grupy, nie będących stronami umowy lub wyłączania istniejących Klientów ze struktury (zmiany te wymagają zawarcia stosownego aneksu do umowy), informując Bank ze wskazanym w umowie wyprzedzeniem, o ile wyłączenie Klienta nie spowoduje, że rozliczenie struktury w procesie do Końca Dnia Roboczego będzie niemożliwe. Zgodnie z umową Klienci wydadzą Bankowi polecenie automatycznego zerowania sald na wszystkich rachunkach, zachowując następującą kolejność:
1. W przypadku, gdy na koniec danego dnia roboczego saldo środków zgromadzonych na rachunku któregokolwiek z Klientów będzie dodatnie (saldo dodatnie):
a) Agent przejmie od Banku zobowiązanie wobec poszczególnych Klientów do zwrotu salda dodatniego zapisanego na rachunkach danych Klientów; z tytułu przejęcia sald dodatnich, Bank uzna rachunek Agenta kwotą równą ich wartości nominalnej,
b) w związku z uznaniem rachunku konsolidacyjnego, na podstawie art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego, Agent wstąpi w miejsce Banku jako dłużnika, a Bank zostanie z długu zwolniony.
2. W przypadku, gdy na koniec danego dnia roboczego na rachunku bankowym któregokolwiek z Klientów wystąpi saldo ujemne (saldo ujemne):
a) Agent spłaci wierzytelności Banku od poszczególnych Klientów, wynikające z powstania ujemnego salda na ich rachunkach. Spłata zostanie dokonana poprzez obciążenie rachunku konsolidacyjnego przez Bank;
b) w związku ze spłatą, na podstawie art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, Agent wstąpi w prawa zaspokojonego Banku jako wierzyciela (subrogacja).
Bank przeprowadzać będzie rozliczenie struktury (odwrócenie sald) raz w roku. Odwrócenie sald może być także dokonywane w chwili wyłączenia Klienta innego niż Agent ze struktury albo w chwili rozwiązania umowy. Odwrócenie sald nastąpi każdorazowo, wyłącznie na zlecenie Agenta oraz jedynie w oparciu o jego instrukcje płatnicze. Po wykonaniu czynności wskazanych powyżej salda na rachunkach Klientów z wyłączeniem rachunku konsolidacyjnego, będą równe zero. Bank z tytułu dokonywania przelewów wskazanych w pkt 1 (saldo dodatnie) i 2 (saldo ujemne) otrzyma określone wynagrodzenie. Kwotą swojego wynagrodzenia Bank obciąży poszczególne rachunki Klientów. Agent oraz pozostali Klienci, powierzą Bankowi zarządzanie rachunkami i udzielą Bankowi nieodwołalnego pełnomocnictwa do działania w ich imieniu w celu dokonywania wszelkich czynności prawnych lub faktycznych związanych z realizacją operacji przewidzianych umową, w szczególności Agent oraz pozostali Klienci upoważnią Bank do obciążania i uznawania rachunków Klientów i Agenta. Bank będzie świadczyć usługę polegająca na alokowaniu odsetek między Klientami:
a) w odniesieniu do każdego rachunku, Bank na bazie dziennej dokona wyliczenia odsetek należnych od Klienta z tytułu salda netto środków przekazanych Agentowi i od Agenta przyjętych;
b) klient, którego saldo ustalone w sposób określony w punkcie a) jest ujemne zostanie obciążony odsetkami według stopy procentowanej wskazanej w umowie;
c) klient, którego saldo ustalone w sposób określony w punkcie a) jest dodatnie, będzie uprawniony do otrzymania odsetek naliczonych według stopy określonej w umowie Bank, działając w imieniu Klientów i Agenta, raz w miesiącu, odpowiednio zasili lub obciąży rachunki każdego Klienta i Rachunek Konsolidacyjny Agenta kwotą należną do albo winną przez danego Klienta lub Agenta za dany miesiąc, zgodnie z opisem powyżej. Transferów tych Bank będzie dokonywał automatycznie, o ile nie otrzyma innych instrukcji od Agenta.
Każdy z Klientów upoważni Bank do obciążania lub uznawania właściwych dla nich rachunków w celu umożliwienia świadczenia przez Bank usługi alokacji odsetek. Państwo występując jako uczestnik cash poolingu w ramach umowy nie pełniący roli Agenta, nie będą wykonywać żadnych czynności ani na rzecz Banku ani na rzecz innych uczestników umowy cash poolingu, a w konsekwencji – jak Państwo wskazują –nie można mówić o jakimkolwiek wynagrodzeniu z tytułu wykonywanych czynności. W sytuacji występowania jako uczestnik cash poolingu pełniący rolę Agenta również nie będą Państwo wykonywać żadnych czynności. Nie wykluczają Państwo, że w związku z pełnieniem roli Agenta wykonają Państwo, któreś z działań wskazanych w umowie. Zgodnie z umową:
a) Agent jest upoważniony do dokonywania zmian ustawień dotyczących alokacji odsetek uzgodnionych uprzednio ze wszystkim Klientami oraz z Bankiem, przy czym zgodnie z terminologią używaną przez Bank, zmiana alokacji polega na możliwości negocjowania przez Państwa z Bankiem stawek odsetek, które będą pobierane lub wypłacane przez Bank uczestnikom, w tym także Państwu.
b) Agent jest upoważniony do dodawania nowych podmiotów z grupy, nie będących stronami umowy.
c) Agent przejmie od Banku zobowiązanie wobec poszczególnych Klientów do zwrotu salda dodatniego zapisanego na rachunkach danych Klientów (gdy na koniec danego Dnia Roboczego saldo środków zgromadzonych na rachunku któregokolwiek z Klientów będzie dodatnie). Z tytułu przejęcia sald dodatnich, Bank uzna Rachunek Agenta kwotą równą ich wartości nominalnej.
d) W związku z uznaniem Rachunku Konsolidacyjnego, na podstawie art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego, Agent wstąpi w miejsce Banku jako dłużnika, a Bank zostanie z długu zwolniony (gdy na koniec danego Dnia Roboczego saldo środków zgromadzonych na rachunku któregokolwiek z Klientów będzie dodatnie).
e) Agent spłaci wierzytelności Banku od poszczególnych Klientów, wynikające z powstania ujemnego salda na ich rachunkach. Spłata zostanie dokonana poprzez obciążenie Rachunku Konsolidacyjnego przez Bank. Dotyczy to przypadku, gdy na koniec danego Dnia Roboczego na rachunku bankowym któregokolwiek z Klientów wystąpi saldo ujemne.
f) W związku ze spłatą, na podstawie art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu cywilnego, Agent wstąpi w prawa zaspokojonego Banku jako wierzyciela (subrogacja). Dotyczy to przypadku, gdy na koniec danego Dnia Roboczego na rachunku bankowym któregokolwiek z Klientów wystąpi saldo ujemne.
g) Odwrócenie sald nastąpi każdorazowo, wyłącznie na zlecenie Agenta oraz jedynie w oparciu o jego instrukcje płatnicze.
h) Agent jest upoważniony do dokonywania zmian ustawień dotyczących alokacji odsetek uzgodnionych uprzednio ze wszystkim Klientami oraz z Bankiem.
W wyniku ww. czynności na koniec Dnia Roboczego będą istniały wierzytelności Agenta od pozostałych Klientów oraz będą istniały wierzytelności pozostałych Klientów od Agenta. Jak Państwo wskazują rola Agenta jest bierna i nawet jeżeli będą pełnić Państwo rolę Agenta, to nie będą wykonywać Państwo żadnych czynności na rzecz Banku i/lub pozostałych uczestników umowy cash poolingowej, w związku z czym – w Państwa ocenie – nie można mówić o jakimkolwiek wynagrodzeniu z tytułu wykonywanych czynności. Podmioty uczestniczące w umowie cash poolingowej nie będą wykonywać względem siebie żadnych świadczeń, za które będzie im przysługiwać wynagrodzenie.
Państwa wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności wskazania, czy nie pełniąc roli Agenta, z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu w ramach planowanej umowy z Bankiem, będą wykonywali Państwo czynności podlegające opodatkowaniu VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).
Jak wskazali Państwo w opisie sprawy, każdy z Klientów upoważni Bank do obciążania lub uznawania rachunków w celu umożliwienia świadczenia przez Bank usługi alokacji odsetek. Państwa rola w cash poolingu jako Uczestnika, co do zasady, będzie bierna, bowiem jak wynika z opisu sprawy nie będą wykonywać żadnych czynności ani na rzecz Banku ani na rzecz innych uczestników umowy cash poolingu, zatem nie dochodzi do świadczeń, za które otrzymują Państwo wynagrodzenie. Jak Państwo wskazują podmioty uczestniczące w umowie cash poolingu nie będą wykonywać względem siebie żadnych świadczeń, za które będzie im przysługiwać wynagrodzenie.
Zatem będą Państwo jedynie udostępniali środki znajdujące się na rachunku bankowym w celu umożliwienia wypełniania postanowień Umowy. Nie będą Państwo otrzymywali wynagrodzenia od innych Uczestników. Mogą Państwu jedynie przysługiwać odsetki od środków udostępnionych w ramach Umowy, jeżeli będą Państwo dysponować nadwyżką środków.
Wobec powyższego należy uznać, że w świetle opisanego zdarzenia przyszłego, Państwo, jako Uczestnik cash poolingu, nie będą wykonywać czynności polegających na odpłatnym świadczeniu usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.
Ponadto należy wskazać, że podejmowane przez Państwa czynności w ramach opisanej umowy, jako Uczestnika, nie będą stanowiły nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym świadczeniem usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, gdyż treść wniosku wskazuje, że czynności podejmowane w ramach Umowy mają służyć do celów związanych z Państwa działalnością gospodarczą.
Zatem na podstawie umowy cash poolingu Państwo jako Uczestnik, nie będą wykonywać czynności podlegających opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Podsumowując stwierdzam, że nie pełniąc roli Agenta, z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu w ramach planowanej umowy z Bankiem, nie będą wykonywali Państwo czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytanie oznaczonego we wniosku nr 1 należało uznać za prawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą wskazania, czy pełniąc rolę Agenta, z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu w ramach planowanej umowy z Bankiem, będą wykonywali Państwo czynności podlegające opodatkowaniu VAT w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).
Jak wynika z opisu sprawy dla spółki, która będzie pełnić rolę Agenta założony zostanie dodatkowy rachunek, pełniący rolę rachunku konsolidacyjnego dla operacji objętych umową. Agent jest upoważniony przez wszystkich Klientów do reprezentowania każdego z nich samodzielnie, w zakresie wskazanym w umowie.
Zgodnie z umową Klienci wydadzą Bankowi polecenie automatycznego zerowania sald na wszystkich rachunkach, zachowując wskazaną kolejność, tj. w przypadku, gdy na koniec danego dnia roboczego saldo środków zgromadzonych na rachunku któregokolwiek z Klientów będzie dodatnie wówczas Agent przejmie od Banku zobowiązanie wobec poszczególnych Klientów do zwrotu salda dodatniego zapisanego na rachunkach danych Klientów, (Agent wstąpi w miejsce Banku jako dłużnika, a Bank zostanie z długu zwolniony), natomiast w przypadku, gdy na koniec danego dnia roboczego na rachunku bankowym któregokolwiek z Klientów wystąpi saldo ujemne wówczas Agent spłaci wierzytelności Banku od poszczególnych Klientów, wynikające z powstania ujemnego salda na ich rachunkach – spłata zostanie dokonana poprzez obciążenie rachunku konsolidacyjnego przez Bank. Bank z tytułu dokonywania ww. przelewów w związku z powstaniem salda ujemnego/dodatniego otrzyma określone wynagrodzenie. Kwotą swojego wynagrodzenia Bank obciąży poszczególne rachunki Klientów.
Agent oraz pozostali Klienci, powierzą Bankowi zarządzanie rachunkami i udzielą Bankowi nieodwołalnego pełnomocnictwa do działania w ich imieniu w celu dokonywania wszelkich czynności prawnych lub faktycznych związanych z realizacją operacji przewidzianych umową, w szczególności Agent oraz pozostali Klienci upoważnią Bank do obciążania i uznawania rachunków Klientów i Agenta. Bank będzie świadczyć usługę polegająca na alokowaniu odsetek między Klientami.
Pełniąc rolę Agenta, to nie będą wykonywać Państwo żadnych czynności na rzecz Banku i/lub pozostałych uczestników umowy cash poolingu. Z przedstawionego opisu sprawy nie wynika, również, aby Państwo pełniąc rolę Agenta w ramach zawartej umowy otrzymywali jakiekolwiek wynagrodzenie w związku pełnieniem wskazanej roli. Ponadto jak Państwo wskazali podmioty uczestniczące w umowie cash poolingu nie będą wykonywać względem siebie żadnych świadczeń, za które będzie im przysługiwać wynagrodzenie.
W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie, na podstawie Umowy zawartej z Bankiem, w roli usługodawcy będzie występował wyłącznie Bank, który zostanie upoważniony do działania w imieniu Klientów w celu dokonywania wszelkich czynności prawnych lub faktycznych związanych z realizacją operacji przewidzianych umową, w szczególności Agent oraz pozostali Klienci upoważnią Bank do obciążania i uznawania rachunków Klientów i Agenta. To Bank będzie świadczyć usługę polegająca na alokowaniu odsetek między Klientami. Klienci wydadzą Bankowi polecenie automatycznego zerowania sald na wszystkich rachunkach i z tytułu dokonywania przelewów w związku z powstaniem salda ujemnego/dodatniego otrzyma określone wynagrodzenie. Kwotą swojego wynagrodzenia Bank obciąży poszczególne rachunki Klientów.
Tym samym, Państwo uczestnicząc w systemie cash poolingu jako Agent, na podstawie Umowy zawartej z Bankiem, nie będą świadczyć usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Podejmowane przez Państwa czynności w ramach opisanej umowy nie będą również stanowiły nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym świadczeniem usługi, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, gdyż treść wniosku nie wskazuje, by miały one służyć do celów innych niż Państwa działalność gospodarcza.
Podsumowując stwierdzam, że pełniąc rolę Agenta, z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu w ramach planowanej umowy z Bankiem, nie będą wykonywali Państwo czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytanie oznaczonego we wniosku nr 2 należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo