Interpretacja 0112-KDIL1-2.4012.753.2025.6.AW

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

23 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 23 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

·      uznania przeniesienia przez Powiernika na rzecz Powierzających udziałów nabytych w Spółce za czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie oznaczone we wniosku nr 6);

·      braku obowiązku wystawienia faktury przekazania przez Powierzających środków pieniężnych Powiernikowi w celu objęcia udziałów w Spółce, w sytuacji, gdy Powiernik w odniesieniu do tych czynności nie będzie występował w charakterze podatnika podatku VAT (pytanie oznaczone we wniosku nr 7).

Uzupełnili go Państwo pismem z 12 lutego 2026 r. (wpływ 13 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.  Zainteresowany będący stroną postępowania:

AA;

2.  Zainteresowani niebędący stroną postępowania:

·      CC;

·      BA,

·      DD.

Opis zdarzenia przyszłego

AA – Powierzający 1, BA – Powierzający 3 oraz DD – Powiernik są obywatelami Rzeczypospolitej Polskiej oraz polskimi rezydentami podatkowymi, podlegającymi w Polsce opodatkowaniu od całości osiąganych dochodów, bez względu na miejsce ich uzyskania. CC – Powierzający 2 jest obywatelem Kanady oraz kanadyjskim rezydentem podatkowym, podlegającym w Kanadzie opodatkowaniu od całości swoich dochodów.

Powierzający 1, Powierzający 2, Powierzający 3 w dalszej części wniosku zwani będą łącznie „Powierzającymi”.

Powierzający utworzyli w Polsce spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością („Spółka”), której głównym przedmiotem działalności będzie produkcja i sprzedaż środków czystości skierowanych do odbiorców indywidualnych (rynek konsumencki).

Intencją Powierzających było objęcie udziałów w Spółce w sposób umożliwiający zachowanie anonimowości ich tożsamości wobec osób trzecich. W tym celu zawarli umowę powiernictwa („Umowa powiernictwa”) z Powiernikiem. Na mocy tej umowy Powiernik objął udziały w Spółce we własnym imieniu, lecz na rzecz i rachunek Powierzających (tzw. powiernicze objęcie udziałów). Powiernikiem jest osoba fizyczna, która w stosunku do Powierzających nie wykonuje czynności stanowiących odpłatną dostawę towarów ani odpłatne świadczenie usług w rozumieniu przepisów ustawy VAT, a więc nie prowadzi działalności podlegającej opodatkowaniu VAT.

Za wykonywane czynności Powiernik nie otrzyma wynagrodzenia.

Powiernik, co do zasady nie będzie ujawniał faktu zawarcia Umowy powiernictwa i faktu bycia Powiernikiem, wobec osób trzecich i podmiotów, w który własność lub współwłasność mu powierzono. Celem działania Powiernika będzie zapewnienie anonimowości Powierzających wobec osób trzecich oraz wspólnego reprezentowania Powierzających i dbania o ich interesy. Wspólne reprezentowanie Powierzających zapewni lepszy stopień dbania o ich interesy w związku z wykorzystaniem synergii przy kilku Powierzających posiadających to samo aktywo majątkowe. Ponadto, Powiernik będzie dysponował większym udziałem niż każdy z tych Powierzających osobno.

Na mocy Umowy powiernictwa Powiernik uprawniony będzie do objęcia udziałów w Spółce we własnym imieniu, ale na rzecz Powierzających. Każdy z Powierzających zlecił Powiernikowi, aby objął na jego rzecz określoną liczbę udziałów w Spółce i w tym celu przekaże Powiernikowi ustaloną kwotę środków pieniężnych lub zwróci Powiernikowi wydatki jakie ten poniesie w celu objęcia udziałów na rzecz konkretnego Powierzającego.

W toku działalności Spółki dochodzić będzie do dystrybucji zysku ze Spółki na rzecz jej udziałowców w formie dywidendy. Dystrybucja zysku ze Spółki w części przypadającej na udziały Powierzających odbywać się będzie na rachunek bankowy Powiernika. Następnie, zgodnie z Umową powiernictwa, Powiernik będzie przekazywał Powierzającym należne im kwoty odpowiadające przypadającej im części dywidendy.

Powierzający zgodnie z postanowieniami Umowy powiernictwa mogą zażądać od Powiernika, aby ten przeniósł na nich własność udziałów, które Powiernik objął we własnym imieniu, ale na rzecz Powierzających. Na dzień złożenia niniejszego wniosku Wnioskodawca nie jest w stanie określić terminu przeniesienia udziałów.

W ramach Umowy powiernictwa Powierzający rozważają również możliwość przekazania Powiernikowi środków pieniężnych, które następnie, za jego pośrednictwem zostaną przekazane Spółce w formie pożyczki. Na dzień złożenia niniejszego wniosku warunki planowanej umowy pożyczki, która miałaby zostać udzielona Spółce za pośrednictwem Powiernika, nie zostały jeszcze określone. Przychody z tytułu odsetek od udzielonej pożyczki, które Spółka będzie wypłacała Powiernikowi, Powiernik będzie zobowiązany przekazywać na rachunek bankowy wskazany przez Powierzających w Umowie powiernictwa. W okresie obowiązywania Umowy powiernictwa, działania Powiernika będą ograniczały się do wykonywania praw i obowiązków związanych z udziałami, w szczególności do oddawania głosu na zgromadzeniach wspólników zgodnie z dyspozycjami Powierzających, przekazywania im wszelkich korzyści uzyskanych w związku z wykonywaniem Umowy powiernictwa oraz dokonania przeniesienia udziałów na ich rzecz.

Powiernik nie będzie uprawniony do samodzielnego podejmowania decyzji dotyczących udziałów ani do wykonywania praw z nimi związanych w sposób niezależny od woli Powierzających.

Doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego

Powierzający nie jest czynnym podatnikiem VAT.

Powiernik jest czynnym podatnikiem VAT w zakresie czynności realizowanych w ramach innych stosunków cywilnoprawnych niż umowa powiernictwa. W ramach umowy powiernictwa nie działa on w charakterze czynnego podatnika VAT.

Powiernik będzie uczestniczył w zarządzaniu Sp. z o.o. w ramach pełnionej funkcji członka zarządu (na podstawie osobnego stosunku prawnego – powołania do zarządu poprzez zgromadzenie wspólników).

Powiernik nie będzie wykonywał na rzecz Spółki z o.o. czynności podlegających podatkowi VAT, w szczególności nie będzie świadczył usług administracyjnych, rachunkowych, informatycznych, finansowych, handlowych lub technicznych.

W ramach czynności powierniczych Powiernik nie będzie sprawował kontroli nad Spółką z o.o. Powiernik będzie korzystał ze swoich praw wspólnika w ramach zobowiązań wobec Spółki wyłącznie w interesie Powierzających. Będzie on postępował zgodnie ze wskazówkami Powierzających, które są dla Powiernika wiążące, a w szczególności uzyskiwał uprzednią zgodę na piśmie odnośnie korzystania z prawa głosu na zgromadzeniach wspólników (powołania organów spółki, ustanowienia prokurentów) oraz co do sposobu i kierunków rozwoju Spółki, i profilu jej działalności.

W ramach czynności powierniczych Powiernik może mieć realny wpływu na kierunek rozwoju Sp. z o.o. Jednakże wszelkie działania Powiernika w ramach Spółki, w tym w ramach korzystania z praw udziałowych w Spółce muszą być uzgadnianie z Powierzającymi i na takie czynności i działania Powiernik musi uzyskać uprzednią pisemną zgodę Powierzających.

Powiernik bez otrzymania wytycznych/wskazówek od Powierzających nie będzie narzucał swoich wytycznych działalności Sp. z o.o.

Powiernik w ramach czynności wykonywanych na postawie umowy powiernictwa nie będzie akceptował lub odrzucał koncepcji inwestycyjnych w Sp. z o.o., a wszelkie decyzje w tej kwestii będą podejmowane przez Zarząd lub Powierzających, którzy w tym zakresie będą komunikować się z Powiernikiem i przedstawiać niezbędne wskazówki i wytyczne.

Powiernik w ramach czynności przewidzianych umową powiernictwa nie będzie miał wpływu na ceny towarów i usług Sp. z o.o., a decyzje w tej kwestii będą podejmowane przez Zarząd lub Powierzających, którzy w tym zakresie będą komunikować się z Powiernikiem i przedstawiać niezbędne wskazówki i wytyczne.

Posiadanie przez Powiernika udziałów w Sp. z o.o. we własnym imieniu, ale na rzecz Powierzających nie jest i nie będzie stałym rozszerzeniem działalności gospodarczej Powiernika.

Powiernik nie działa w ramach umowy powiernictwa w charakterze podatnika VAT i nie ma intencji zawierać innych umów powiernictwa z innymi osobami/podmiotami.

Powiernik nie wykonywał w przeszłości usług przechowywania lub zarządzania udziałami w Sp. z o.o. ani usług pośrednictwa w tym zakresie.

Czynności Powiernika w stosunku do udziałów Sp. z o.o. są dokładnie zdefiniowane w umowie powiernictwa i zostały opisane w przedmiotowym wniosku i nie sprowadzają się do świadczenia usług przechowywania lub zarządzania udziałami Sp. z o.o. oraz do świadczenia usług powiernictwa

Powiernik dysponuje doświadczeniem zawodowym pozywającym na realizację powierzonych zadań zgodnie z umową powiernictwa.

Powiernik nie prowadził w przeszłości, obecnie nie prowadzi i nie zamierza prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu papierami wartościowymi, działalności maklerskiej bądź brokerskiej.

Nabycie przez Powiernika udziałów w Spółce z o.o. nie nastąpiło w ramach czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ponieważ nabycie udziałów nie podlegało opodatkowaniu VAT, to Powiernikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia.

Powiernik nie będzie uzyskiwał korzyści finansowych w związku z partycypacją w Umowie powiernictwa. Jednakże Powiernik i Powierzający nie wykluczają w przyszłości, w przypadku rozwoju działalności Sp. z o.o., wprowadzenia wynagrodzenia z tytułu wykonywania czynności Powiernika. Z uwagi na wysoki stopień zaufania pomiędzy Powiernikiem i Powierzającymi, strony w tym zakresie nie poczyniły konkretnych ustaleń i w pierwszej kolejności są skoncentrowali na uruchomieniu działalności operacyjnej Sp. z o.o.

Pytania

1.  Czy przeniesienie przez Powiernika na rzecz Powierzających udziałów nabytych w Spółce, w wykonaniu Umowy powiernictwa, będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT? (pytanie oznaczone we wniosku nr 6)

2.  Czy przekazanie przez Powierzających środków pieniężnych Powiernikowi w celu objęcia udziałów w Spółce, w wykonaniu Umowy powiernictwa, w sytuacji, gdy Powiernik w odniesieniu do tych czynności nie będzie występował w charakterze podatnika podatku VAT, będzie wymagało udokumentowania fakturą w rozumieniu ustawy VAT? (pytanie oznaczone we wniosku nr 7)

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1

Zdaniem Państwa, przeniesienie przez Powiernika na rzecz Powierzających udziałów nabytych w Spółce, dokonane w ramach realizacji Umowy powiernictwa, nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT w rozumieniu przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT.

Ad 2

W Państwa ocenie, przekazanie przez Powierzających środków pieniężnych Powiernikowi w celu dokonania czynności objętych Umową powiernictwa, w sytuacji, gdy Powiernik w odniesieniu do tych czynności nie będzie występował w charakterze podatnika podatku VAT, nie będzie wymagało udokumentowania fakturą w rozumieniu przepisu art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, lecz innym dokumentem potwierdzającym przekazanie środków.

Uzasadnienie Państwa stanowiska

Ad 1

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy przepisu art. 7 ust. 1 ustawy VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl postanowień przepisu art. 8 ust. 1 ustawy VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z powyższych uregulowań wynika, że usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Świadczenie może zatem polegać tak na działaniu, jak i na zaniechaniu.

W wypadku przyjęcia, iż ma miejsce świadczenie usługi w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 1 ustawy VAT, musi istnieć podmiot, odnoszący wymierną korzyść, a zatem beneficjent tego świadczenia. Czynność opodatkowana będzie wówczas, gdy podlega wykonaniu w ramach umowy zobowiązaniowej, a jednej ze stron czynności można przypisać cechy beneficjenta. Związek między płatnością za świadczoną usługę a świadczeniem na rzecz płacącego musi być bezpośredni. Ponadto musi z niego wynikać, że płatność następuje w zamian za świadczenie usługi.

W myśl przepisu art. 8 ust. 2a ustawy VAT, w przypadku, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Wyżej wskazany przepis obejmuje sytuacje, w której podmiot świadczący (odsprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej, traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę, nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie.

Zgodnie z przepisem art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w przepisie art. 106a pkt 2 ustawy VAT, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

W Państwa ocenie, przeniesienie przez Powiernika na rzecz Powierzającego udziałów nabytych w Spółce, dokonane w ramach realizacji postanowień Umowy powiernictwa nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.

W przedstawionym stanie przyszłym przeniesienie udziałów przez Powiernika na rzecz Powierzających nie będzie miało charakteru czynności odpłatnej. Będzie ono wyłącznie czynnością techniczną, będącą realizacją obowiązku umownego wynikającego z Umowy powiernictwa. Powiernik nabędzie udziały w imieniu własnym, lecz na rachunek Powierzających, którzy od początku będą właścicielami ekonomicznym i beneficjentem wszystkich praw z nich wynikających.

W momencie przeniesienia udziałów z Powiernika na Powierzających nie dojdzie do zmiany właściciela ekonomicznego ani do powstania nowego przysporzenia majątkowego po stronie Powierzających. Czynność ta nie będzie kreowała żadnej nowej wartości ekonomicznej, będzie stanowiła jedynie formalne potwierdzenie i odzwierciedlenie rzeczywistego stanu prawno-ekonomicznego ustalonego między stronami od chwili nabycia udziałów przez Powiernika.

Z perspektywy ustawy VAT kluczowe jest, że przesłanka odpłatności – warunek konieczny dla powstania obowiązku podatkowego z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług, nie będzie spełniona. Powiernik nie uzyska bowiem żadnego wynagrodzenia z tytułu samego przeniesienia udziałów (ewentualne wynagrodzenie może dotyczyć jedynie pełnienia funkcji powiernika, a nie transferu udziałów), a czynność wykonywana będzie wyłącznie w wykonaniu zobowiązań umownych, w interesie i na rzecz Powierzających.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej Izby Skarbowej w Warszawie z 25 sierpnia 2016 r., nr IPPP1/4512-501/16-2/KC.

W świetle przepisu art. 8 ust. 2 ustawy VAT, opodatkowaniu podlegają także niektóre czynności nieodpłatne, jednak tylko wówczas, gdy prowadzą do powstania istotnego przysporzenia majątkowego po stronie beneficjenta. W przedmiotowej sprawie takiego przysporzenia brak. Powierzający będą bowiem od początku faktycznymi właścicielami udziałów, a przeniesienie ma jedynie charakter techniczny.

Co do zasady, samo nabywanie, posiadania oraz przeniesienie udziałów dokonane w wyniku Umowy powiernictwa, o ile nie wiąże się z uczestnictwem w zarzadzaniu Spółką nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy VAT.

W konsekwencji, jeżeli Powiernik nie będzie świadczył na rzecz Spółki żadnych usług oraz nie będzie uczestniczył w jej zarządzaniu, przeniesienie udziałów na Powierzających pozostaje poza zakresem ustawy VAT. Dotyczy to również sytuacji, w której Powiernik prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną VAT w innym, niezwiązanym z planowaną transakcją zakresie.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Państwa, przeniesienie przez Powiernika na rzecz Powierzających udziałów w Spółce, dokonywane w ramach realizacji Umowy powiernictwa:

·      nie będzie odpłatną dostawą towarów w rozumieniu przepisu art. 7 ustawy VAT,

·      nie będzie stanowiło odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisu art. 8 ustawy VAT,

·      nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie przepisu art. 8 ust. 2 ustawy VAT jako czynność nieodpłatna.

W konsekwencji, przeniesienie udziałów nabytych w Spółce przez Powiernika na rzecz Powierzających w wykonaniu Umowy powiernictwa nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ad 2

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl przepisu art. 7 ust. 1 ustawy VAT przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast zgodnie z przepisem art. 8 ust. 1 ustawy VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz innego podmiotu, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (…).

Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy VAT, podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą w zakresie czynności podlegających opodatkowaniu VAT.

Stosownie do treści przepisu art. 15 ust. 2 ustawy VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z przepisem art. 19a ust. 1 ustawy VAT, obowiązek podatkowy, co do zasady powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.

Na mocy przepisu art. 106b ust. 1 ustawy VAT, podatnik jest zobowiązany do wystawienia faktury dokumentującej dokonanie sprzedaży, przez którą (w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 22 ustawy VAT) rozumie się odpłatną dostawę towarów, odpłatne świadczenie usług oraz inne czynności wymienione w tym przepisie.

Tym samym, obowiązek wystawienia faktury dokumentującej daną czynność powstaje wyłącznie w odniesieniu do czynności, które faktycznie skutkują powstaniem obowiązku podatkowego VAT.

W konsekwencji, jeżeli dane zdarzenie nie stanowi ani odpłatnej dostawy towarów, ani odpłatnego świadczenia usług, a Powiernik nie występuje w charakterze podatnika VAT w odniesieniu do tych czynności, nie istnieją podstawy do dokumentowania tej czynności fakturą. W takim przypadku dopuszczalne jest zastosowanie innych form dokumentowania zdarzenia, takich jak nota księgowa lub dowód wewnętrzny.

W Państwa ocenie, przekazanie przez Powierzających środków pieniężnych na rzecz Powiernika w celu dokonania czynności objętych Umową powiernictwa, przy założeniu, że Powiernik nie będzie występował w charakterze podatnika VAT w odniesieniu do tych czynności, nie powinno być dokumentowane fakturą, lecz innym dokumentem potwierdzającym przekazanie środków.

Przekazanie środków pieniężnych na rzecz Powiernika będzie miało charakter wyłącznie techniczny i wynikać będzie z realizacji postanowień Umowy powiernictwa. Powiernik nie nabędzie prawa do swobodnego dysponowania tymi środkami, lecz będzie zobowiązany wykorzystać je wyłącznie zgodnie z celem i zakresem określonym w Umowie powiernictwa, działając w imieniu własnym, lecz na rachunek Powierzających. Otrzymanie przez Powiernika środków pieniężnych nie będzie stanowiło wynagrodzenia za dostawę towarów ani za świadczenie usług w rozumieniu ustawy VAT, a tym samym nie powstanie obowiązek podatkowy w tym zakresie.

Zdaniem Państwa przekazanie środków pieniężnych w przedstawionym stanie przyszłym będzie neutralne podatkowo na gruncie ustawy VAT do momentu, w którym Powiernik nie będzie wykonywał czynności podlegających opodatkowaniu, tj. takich, które spełniają definicję odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług. W konsekwencji brak będzie podstaw do wystawienia faktury potwierdzającej przekazanie środków pieniężnych Powiernikowi.

W obrocie gospodarczym tego rodzaju transfer środków pieniężnych, co do zasady dokumentuje się innymi dowodami, w szczególności:

·      notą księgową,

·      wewnętrznym dokumentem rozliczeniowym.

Faktura powinna zostać wystawiona wyłącznie w sytuacji, gdy w ramach realizacji Umowy powiernictwa Powiernik wykonywałby czynności podlegające opodatkowaniu VAT na rzecz Powierzających, w zamian za wynagrodzenie stanowiące faktyczne przysporzenie majątkowe po jego stronie.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Państwa, przekazanie przez Powierzających środków pieniężnych Powiernikowi, który w odniesieniu do tych czynności nie będzie występował w charakterze podatnika VAT, powinno być dokumentowane dokumentem innym niż faktura, gdyż samo otrzymanie środków w ramach Umowy powiernictwa nie skutkuje obowiązkiem wystawienia faktury w rozumieniu przepisu art. 106b ust. 1 ustawy VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

Jak stanowi art. 8 ust. 2a ustawy:

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.

Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

Zatem, za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

1)  istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

2)  wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

3)  istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

4)  odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

5)  istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Warto w tym miejscu wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I tak, przykładowo w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem „podatnika” te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Dlatego też, nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika będzie podlegać opodatkowaniu. Status podatnika podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem, za działalność rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług należy uznać tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.

W obrocie gospodarczym podmioty nie muszą działać osobiście, dopuszczalne jest działanie przez przedstawiciela. Istota przedstawicielstwa w prawie cywilnym polega na tym, że pewna osoba dokonuje w imieniu i na rzecz innego podmiotu czynności prawnych. Osoba, która dokonuje czynności, określana jest mianem przedstawiciela, natomiast osoba, w imieniu której czynność jest dokonywana – reprezentowanym.

Jeżeli czynność dokonana przez przedstawiciela mieści się w granicach umocowania udzielonego przez reprezentowanego, wywołuje ona bezpośredni skutek dla podmiotu, który udzielił pełnomocnictwa. Powszechnie wskazuje się, że prawu cywilnemu znane są także inne podobne instytucje, które pełnią funkcje zbliżone do przedstawicielstwa. Taką instytucją jest instytucja powiernika, który na zewnątrz działa jako samodzielny podmiot prawa, jednak z mocy wewnętrznego porozumienia z inną osobą, na rzecz której działa, nie występuje we własnym interesie.

Powiernictwo jako instytucja prawna nie jest uregulowane w prawie polskim. Podstawą do konstruowania czynności powierniczych jest wyrażona w art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) zasada swobody kontraktowej. Zgodnie z tym przepisem:

Podstawą do skonstruowania umowy powierniczej najczęściej jest umowa zlecenia. Prawa i obowiązki stron tej umowy należy zasadniczo oceniać według przepisów o zleceniu.

Zgodnie z art. 734 § 1 Kodeksu cywilnego:

W myśl § 2 tego artykułu:

Natomiast stosownie do art. 735 § 1 Kodeksu cywilnego:

Wszelkie nabycie praw lub rzeczy w takim przypadku ma charakter powierniczy (fiducjarny).

Zgodnie z art. 740 Kodeksu cywilnego:

Władztwo nad nabytymi prawami, jakie można przypisać zleceniobiorcy wykonującemu zlecenie powiernicze, jest ograniczone poprzez:

1)  ograniczenie czasowe – zleceniobiorca obowiązany jest przekazać nabyte prawa na pierwsze żądanie zleceniobiorcy;

2)  ustawowo wyłączoną możliwość rozporządzania tymi prawami na rzecz kogoś innego niż zleceniodawca lub wskazany przez niego podmiot, co powoduje wyłączenie możliwości efektywnego zwiększenia masy majątkowej zleceniobiorcy o prawa nabyte w wykonaniu powiernictwa;

3)  nieekwiwalentność dla zleceniobiorcy zbycia nabytych we własnym imieniu, lecz na rachunek zlecającego praw – prawa te przenoszone są na zlecającego nieodpłatnie.

Zgodnie z art. 742 Kodeksu cywilnego:

Z opisu sprawy wynika, że Powierzający, niebędący czynnymi podatnikami podatku VAT, utworzyli w Polsce Spółkę, której głównym przedmiotem działalności będzie produkcja i sprzedaż środków czystości skierowanych do odbiorców indywidualnych. Intencją Powierzających było objęcie udziałów w Spółce w sposób umożliwiający zachowanie anonimowości ich tożsamości wobec osób trzecich. W tym celu zawarli Umowę powiernictwa z Powiernikiem. Powiernik jest czynnym podatnikiem VAT w zakresie czynności realizowanych w ramach innych stosunków cywilnoprawnych niż umowa powiernictwa. W ramach umowy powiernictwa nie działa on w charakterze czynnego podatnika VAT. Na mocy tej umowy Powiernik objął udziały w Spółce we własnym imieniu, lecz na rzecz i rachunek Powierzających (tzw. powiernicze objecie udziałów). Powiernikiem jest osoba fizyczna, która w stosunku do Powierzających nie wykonuje czynności stanowiących odpłatną dostawę towarów ani odpłatne świadczenie usług w rozumieniu przepisów ustawy, a więc nie prowadzi działalności podlegającej opodatkowaniu VAT. Za wykonywane czynności Powiernik nie otrzyma wynagrodzenia. Powiernik, co do zasady nie będzie ujawniał faktu zawarcia Umowy powiernictwa i faktu bycia Powiernikiem, wobec osób trzecich i podmiotów. Celem działania Powiernika będzie zapewnienie anonimowości Powierzających wobec osób trzecich oraz wspólnego reprezentowania Powierzających i dbania o ich interesy.

Ponadto, Powiernik będzie dysponował większym udziałem niż każdy z tych Powierzających osobno. Każdy z Powierzających zlecił Powiernikowi, aby objął na jego rzecz określoną liczbę udziałów w Spółce i w tym celu przekaże Powiernikowi ustaloną kwotę środków pieniężnych lub zwróci Powiernikowi wydatki jakie ten poniesie w celu objęcia udziałów na rzecz konkretnego Powierzającego.

W toku działalności Spółki dochodzić będzie do dystrybucji zysku ze Spółki na rzecz jej udziałowców w formie dywidendy. Dystrybucja zysku ze Spółki w części przypadającej na udziały Powierzających odbywać się będzie na rachunek bankowy Powiernika. Następnie, zgodnie z Umową powiernictwa, Powiernik będzie przekazywał Powierzającym należne im kwoty odpowiadające przypadającej im części dywidendy.

Powierzający zgodnie z postanowieniami Umowy powiernictwa mogą zażądać od Powiernika, aby ten przeniósł na nich własność udziałów, które Powiernik objął we własnym imieniu, ale na rzecz Powierzających.

W okresie obowiązywania Umowy powiernictwa, działania Powiernika będą ograniczały się do wykonywania praw i obowiązków związanych z udziałami, w szczególności do oddawania głosu na zgromadzeniach wspólników zgodnie z dyspozycjami Powierzających, przekazywania im wszelkich korzyści uzyskanych w związku z wykonywaniem Umowy powiernictwa oraz dokonania przeniesienia udziałów na ich rzecz. Powiernik nie będzie uprawniony do samodzielnego podejmowania decyzji dotyczących udziałów ani do wykonywania praw z nimi związanych w sposób niezależny od woli Powierzających.

Powiernik będzie uczestniczył w zarządzaniu Sp. z o.o. w ramach pełnionej funkcji członka zarządu (na podstawie osobnego stosunku prawnego – powołania do zarządu poprzez zgromadzenie wspólników).

Powiernik nie będzie wykonywał na rzecz Spółki z o.o. czynności podlegających podatkowi VAT, w szczególności nie będzie świadczył usług administracyjnych, rachunkowych, informatycznych, finansowych, handlowych lub technicznych.

W ramach czynności powierniczych Powiernik nie będzie sprawował kontroli nad Spółką z o.o. Powiernik będzie korzystał ze swoich praw wspólnika w ramach zobowiązań wobec Spółki wyłącznie w interesie Powierzających. Będzie on postępował zgodnie ze wskazówkami Powierzających, które są dla Powiernika wiążące, a w szczególności uzyskiwał uprzednią zgodę na piśmie odnośnie korzystania z prawa głosu na zgromadzeniach wspólników (powołania organów spółki, ustanowienia prokurentów) oraz co do sposobu i kierunków rozwoju Spółki, i profilu jej działalności.

W ramach czynności powierniczych Powiernik może mieć realny wpływu na kierunek rozwoju Sp. z o.o. Jednakże wszelkie działania Powiernika w ramach Spółki, w tym w ramach korzystania z praw udziałowych w Spółce muszą być uzgadnianie z Powierzającymi i na takie czynności i działania Powiernik musi uzyskać uprzednią pisemną zgodę Powierzających.

Powiernik bez otrzymania wytycznych/wskazówek od Powierzających nie będzie narzucał swoich wytycznych działalności Sp. z o.o.

Powiernik w ramach czynności wykonywanych na postawie umowy powiernictwa nie będzie akceptował lub odrzucał koncepcji inwestycyjnych w Sp. z o.o., a wszelkie decyzje w tej kwestii będą podejmowane przez Zarząd lub Powierzających, którzy w tym zakresie będą komunikować się z Powiernikiem i przedstawiać niezbędne wskazówki i wytyczne.

Powiernik w ramach czynności przewidzianych umową powiernictwa nie będzie miał wpływu na ceny towarów i usług Sp. z o.o., a decyzje w tej kwestii będą podejmowane przez Zarząd lub Powierzających, którzy w tym zakresie będą komunikować się z Powiernikiem i przedstawiać niezbędne wskazówki i wytyczne.

Posiadanie przez Powiernika udziałów w Sp. z o.o. we własnym imieniu, ale na rzecz Powierzających nie jest i nie będzie stałym rozszerzeniem działalności gospodarczej Powiernika.

Powiernik nie działa w ramach umowy powiernictwa w charakterze podatnika VAT i nie ma intencji zawierać innych umów powiernictwa z innymi osobami/podmiotami.

Powiernik nie wykonywał w przeszłości usług przechowywania lub zarządzania udziałami w Sp. z o.o. ani usług pośrednictwa w tym zakresie.

Czynności Powiernika w stosunku do udziałów Sp. z o.o. są dokładnie zdefiniowane w umowie powiernictwa i zostały opisane w przedmiotowym wniosku i nie sprowadzają się do świadczenia usług przechowywania lub zarządzania udziałami Sp. z o.o. oraz do świadczenia usług powiernictwa

Powiernik dysponuje doświadczeniem zawodowym pozywającym na realizację powierzonych zadań zgodnie z umową powiernictwa.

Powiernik nie prowadził w przeszłości, obecnie nie prowadzi i nie zamierza prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu papierami wartościowymi, działalności maklerskiej bądź brokerskiej.

Nabycie przez Powiernika udziałów w Spółce z o.o. nie nastąpiło w ramach czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Powiernik nie będzie uzyskiwał korzyści finansowych w związku z partycypacją w Umowie powiernictwa.

Państwa wątpliwości dotyczą, w pierwszej kolejności, kwestii uznania przeniesienia przez Powiernika na rzecz Powierzających udziałów nabytych w Spółce za czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie oznaczone we wniosku nr 6).

Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i zbywaniu udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyrokach w sprawach C-60/90 i C-155/94 oraz w sprawie C-80/95 TSUE podkreślał, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika.

Natomiast w wyroku z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.

Posiłkując się tym orzecznictwem należy stwierdzić, że co do zasady, czynności sprzedaży udziałów nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.

Należy zatem zauważyć, że w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia/sprzedaży udziałów innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób ciągły.

Od tej zasady orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania i zbywania papierów wartościowych (akcji, udziałów) wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy, w określonych okolicznościach, a mianowicie gdy:

·      posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada

·      sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej,

·      posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

Aby obrót ten podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy w ramach jego profesjonalnej aktywności. Podkreślić należy, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne S.A. Beginvest przeciwko Państwu belgijskiemu stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 (2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 VI Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych.

Również w orzeczeniu z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financiën TSUE wyraźnie wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 (2) tej Dyrektywy. Wobec tego, działalnością gospodarczą będzie tylko takie zarządzanie spółkami zależnymi, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 VI Dyrektywy.

W orzeczeniu TSUE z 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations, Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.

W związku z powyższym, zdaniem TSUE, samo nabycie i posiadanie akcji spółki nie powinno być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, nadająca ich posiadaczowi status podatnika. Trybunał powtórzył tu wyrażone wcześniej w orzeczeniu z 20 czerwca 1996 r. C-155/94 stanowisko, że jeżeli objęcie akcji nie stanowi działalności gospodarczej, to również nie ma takiego charakteru ich zbycie (także orzeczenie TSUE z 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-442/01).

Również w wyroku C-320/17 TSUE wskazał, że samo nabycie i posiadanie udziałów nie powinno być uznane, w rozumieniu dyrektywy VAT, za działalność gospodarczą przyznającą nabywcy lub posiadaczowi status podatnika. Trybunał podkreślił przy tym, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału wynika, że uczestniczenie spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, w których nabyła ona udział lub akcje, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy VAT, w zakresie, w jakim skutkuje ono dokonywaniem transakcji podlegających opodatkowaniu VAT na podstawie art. 2 tej dyrektywy, takich jak świadczenie usług administracyjnych, księgowych, finansowych, handlowych, informacyjnych i technicznych przez spółkę holdingową na rzecz spółek.

Interpretując wskazany w tym orzecznictwie wyjątek od omawianej zasady, sprowadzający się do możliwości uznania za działalność gospodarczą posiadania (zbywania) udziałów, jeżeli towarzyszyłoby temu uczestnictwo w zarządzaniu spółką – WSA w Opolu w wyroku z 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 176/10, stwierdził, że taka możliwość ograniczona jest do sytuacji szczególnych, w których udział w zarządzaniu pociąga za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu, takich jak świadczenie usług na rzecz spółki.

Ponadto WSA wskazał, że samo pełnienie funkcji członka zarządu, powiązane z posiadaniem udziałów i ich sprzedażą, nie czyni z wnioskodawcy podatnika tego podatku, gdyż w opisanym stanie faktycznym brak jest podstaw do stwierdzenia, by zarządzanie spółką wynikające z członkostwa w jej zarządzie miało jakiegokolwiek związek ze sprzedażą udziałów w tej spółce. Sąd podkreślił, że przypadki, w których TSUE uznawał posiadanie udziałów i obrót nimi za działalność gospodarczą dotyczyły tych szczególnych sytuacji, gdzie w związku z posiadaniem udziałów spółki holdingowe wykonywały szereg usług na rzecz podmiotów kontrolowanych i cały sens i cel ich działalności oparty był na kontroli podmiotów gospodarczych przez posiadanie ich udziałów (np. wyrok w sprawie C-16/00). Sąd przyjął, że w odniesieniu do sprzedaży udziałów w spółce dokonywane przez podmiot, który nie trudni się działalnością polegającą na pośrednictwie finansowym, tego rodzaju czynności nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. oraz art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 112/2006. Nie będzie również miało takiego charakteru zbycie udziałów w warunkach opisanych przez wnioskodawcę, który wprawdzie w zarządzaniu spółką uczestniczy, lecz nie posiada portfela udziału spółek i ich nie kontroluje, nie prowadzi działalności zarobkowej w oparciu o te udziały, nie wykonuje w ramach działalności gospodarczej różnego rodzaju usług na rzecz spółki, której udziały posiada.

Wskazać zatem należy, że nie każde uczestnictwo w zarządzie przedsiębiorstwa pozwala na uznanie zarządzania za działalność gospodarczą, lecz tylko takie, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu.

Mając na uwadze opis sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, jak również orzecznictwo TSUE należy stwierdzić, iż czynność przeniesienia przez Powiernika udziałów w Spółce z o.o. na Powierzających nie będzie traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy.

Powyższe wynika z faktu, że w analizowanej sprawie Powiernik nie będzie wykonywał na rzecz Spółki czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, w szczególności nie będzie świadczył usług: administracyjnych, rachunkowych, informatycznych, finansowych, handlowych lub technicznych. Ponadto posiadanie przez Powiernika udziałów w Spółce z o.o. nie jest i nie będzie stałym rozszerzeniem działalności gospodarczej oraz Powiernik nie prowadził w przeszłości, obecnie nie prowadzi i nie zamierza prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu papierami wartościowymi, działalności maklerskiej bądź brokerskiej.

Należy wskazać, że Zainteresowany mający status Powiernika nie będzie sprawował kontroli nad Spółką z o.o., będzie on jedynie korzystał ze swoich praw wspólnika w ramach zobowiązań wobec Spółki z o.o. wyłącznie w interesie Powierzających. Z opisu sprawy wynika bowiem, że będzie on postępował zgodnie ze wskazówkami Powierzających, które są dla Powiernika wiążące, a w szczególności uzyskiwał uprzednią zgodę na piśmie odnośnie korzystania z prawa głosu na zgromadzeniach wspólników (powołania organów spółki, ustanowienia prokurentów) oraz co do sposobu i kierunków rozwoju Spółki, i profilu jej działalności. Ponadto Powiernik bez otrzymania wytycznych/wskazówek od Powierzających nie będzie narzucał swoich wytycznych działalności Spółki z o.o. Nie będzie akceptował lub odrzucał koncepcji inwestycyjnych w Spółce z o.o. oraz nie będzie miał wpływu na ceny towarów i usług Spółki z o.o., a decyzje w tej kwestii będą podejmowane przez Zarząd lub Powierzających, którzy w tym zakresie będą komunikować się z Powiernikiem i przedstawiać niezbędne wskazówki i wytyczne.

Co istotne sprawowana przez Powiernika funkcja członka zarządu, na zasadach opisanych w tej sprawie, w świetle powołanego wyżej orzecznictwa TSUE oraz wyroku I SA/Op 176/10, również nie może spowodować uznania Powiernika za podatnika VAT z tytułu objęcia udziałów w ramach umowy powiernictwa i przekazania ich Powierzającym. Powiernik będzie wprawdzie uczestniczył w zarządzaniu Spółką z o.o., w ramach pełnionej funkcji członka zarządu (na podstawie osobnego stosunku prawnego – powołania do zarządu poprzez zgromadzenie wspólników), to jednak w tym przypadku udział w zarządzaniu nie skutkuje dokonywaniem transakcji podlegających opodatkowaniu VAT, takich jak świadczenie usług na rzecz Spółki.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że z tytułu wykonywania czynności polegającej na przeniesieniu udziałów na rzecz Powierzających, Powiernik nie będzie działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Nie zostaną zatem spełnione przesłanki, nakazujące uznać przeniesienie udziałów w Spółce z o.o. za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Podsumowując, stwierdzam, że przeniesienie przez Powiernika na rzecz Powierzających udziałów nabytych w Spółce z o.o., w wykonaniu Umowy powiernictwa, będzie czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 6 należało uznać za prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii braku obowiązku wystawienia faktury dokumentującej przekazanie przez Powierzających środków pieniężnych Powiernikowi w celu objęcia udziałów w Spółce, w sytuacji, gdy Powiernik w odniesieniu do tych czynności nie będzie występował w charakterze podatnika podatku VAT (pytanie oznaczone we wniosku nr 7).

Należy wskazać, że zasady wystawiania faktur zostały uregulowane w Dziale XI ustawy, w Rozdziale 1 – Faktury.

W świetle art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Elementy jakie powinna zawierać faktura wymienione zostały w art. 106e ust. 1 ustawy.

Stosownie do art. 106b ust. 2 ustawy:

W myśl art. 106b ust. 3 ustawy:

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że faktura dokumentuje dokonanie sprzedaży, przez którą rozumie się odpłatne wydanie towaru lub odpłatne świadczenie usług, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Podatnik wykonujący czynności w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wystawia fakturę w przypadku sprzedaży towaru lub usługi.

Fakturę wystawia się tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem podatnik nie może z tytułu wykonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wystawić faktury.

W myśl art. 87 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):

Zatem obowiązek wystawienia rachunku ma zastosowanie do podatników, jednakże w ograniczonym zakresie, tj. w przypadkach, gdy z ustawy nie wynika obowiązek wystawienia faktury.

Podkreślić należy, że w analizowanej sprawie otrzymanie przez Powiernika środków pieniężnych w celu objęcia udziałów w Spółce nie będzie stanowiło wynagrodzenia za dostawę towarów ani za świadczenie usług w rozumieniu ustawy.

Ponadto, jak wyżej rozstrzygnięto, przeniesienie przez Powiernika na Powierzających własności udziałów, nie będzie stanowiło czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, a Powiernik nie będzie działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Tym samym wykonywane przez Powiernika czynności pozostają poza zakresem ustawy i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że przekazanie środków pieniężnych w celu objęcia udziałów w Spółce nie należy dokumentować poprzez wystawienie faktury, zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy.

Jednocześnie należy wskazać, że na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług brak jest przeciwskazań dla udokumentowania ww. czynności poprzez wystawienie innego dokumentu księgowego, np. noty księgowej, niemniej jednak należy zauważyć, że nie jest to dokument przewidziany przez przepisy o podatku od towarów i usług i jako taki nie jest objęty regulacją tych przepisów.

Podsumowując, stwierdzam, że przekazanie przez Powierzających środków pieniężnych Powiernikowi w celu objęcia udziałów w Spółce, w wykonaniu Umowy powiernictwa, w sytuacji, gdy Powiernik w odniesieniu do tych czynności nie będzie występował w charakterze podatnika podatku VAT, nie będzie wymagało udokumentowania fakturą w rozumieniu ustawy.

Wobec tego, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 7 należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym, Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego i informacjach w nim zawartych. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytań). Inne kwestie przedstawione w opisie zdarzenia przyszłego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone.

Wniosek w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od czynności cywilnoprawnych podlega odrębnemu rozpatrzeniu.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.