Spółka kapitałowa z siedzibą w Polsce, będąca czynnym podatnikiem VAT, planuje podział poprzez wyodrębnienie swojego samobilansującego oddziału do istniejącej spółki zależnej, w której posiada 100% udziałów. Oddział jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony, prowadzi odrębną księgowość, ma własnych pracowników, plany…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
30 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 30 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania przedstawionego zespołu składników materialnych i niematerialnych w postaci Oddziału za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) oraz uznania planowanego wyodrębnienia do Spółki D przedmiotowego Oddziału za czynność wyłączoną od opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca (dalej również jako „Spółka”) jest spółką kapitałową posiadającą siedzibę na terytorium Polski. Spółka podlega na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej opodatkowaniu podatkiem od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu). W zakresie prowadzonej działalności Wnioskodawca jest także czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Wnioskodawca należy do Grupy kapitałowej i prowadzi działalność w sektorze (...). Specjalizuje się m.in. w wykonywaniu usług (...). W swoich zasobach posiada również specjalistyczne usługi serwisów (...) oraz usługi budowlane, co przekłada się na pełną kompleksowość realizacji zadań.
Spółka posiada 100% udziałów w innej spółce zależnej (dalej: „Spółka D”).
Spółka posiada samobilansujący się Oddział (dalej: „Oddział”). Oddział obecnie stanowi oddział rejestrowy w zespole oddziałów Spółki, zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Aktualnie planowany jest podział Spółki poprzez wyodrębnienie na podstawie art. 529 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: „KSH”) w wyniku którego oddział zostanie wyodrębniony i przeniesiony do istniejącej Spółki D, a udziały w podwyższonym kapitale Spółki D obejmie Wnioskodawca.
Oddział jest wyodrębnioną organizacyjnie jednostką Spółki i działa jako oddział samobilansujący, w związku z tym jest zobligowany do prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania samodzielnego sprawozdania finansowego (tj. Oddział prowadzi własne księgi rachunkowe, odrębne od jednostki macierzystej, sporządza samodzielnie sprawozdanie finansowe, korzysta z oddzielnego systemu finansowo-księgowego, w którym rejestrowane są wszystkie zdarzenia dotyczące oddziału) .
Oddział zajmuje się głównie:
· budownictwem kubaturowym i sportowym;
· budownictwem inżynieryjnym i drogowym;
· budownictwem ekologicznym i ochroną środowiska;
· budownictwem w przemyśle naftowym i gazowniczym.
Przedmiot działalności Oddziału różni się od podstawowego przedmiotu działalności Spółki, przy czym występują takie zlecenia, w których Spółka korzysta także z usług Oddziału.
Oddział posiada status odrębnego pracodawcy od Spółki. Jako odrębny pracodawca Oddział ma odrębny regulamin wynagradzania oraz regulamin pracy dla pracowników. Oddział we własnym zakresie i za pomocą własnych wyodrębnionych zasobów obsługuje funkcje kadrowe, płacowe i księgowe. W ramach wyodrębnienia wraz z wydzieleniem oddziału do spółki D zostaną także przeniesieni pracownicy wraz z zobowiązaniami wynikającymi z umów z pracownikami.
Oddział posiada własne wyodrębnione plany biznesowe oraz strategie. Oddział sporządza odrębny od Spółki plan finansowy/budżet. Oddział posiada własne procedury dostosowane do jego zasobów i struktury na podstawie uregulowań Spółki. Oddział posiada regulamin działania Oddziału wraz z wyodrębnionym schematem organizacyjnym. Oddział realizuje inwestycje w ramach wyodrębnionych planów. Wyodrębnienie widoczne jest także w bieżącej działalności Spółki – Oddział korzysta z częściowo odrębnego papieru firmowego, a także posiada osobną stronę internetową.
Oddział posiada własne zasoby, którymi zarządza, które są wyodrębnione w ramach struktury Spółki. W ramach wydzielenia do Spółki D zostaną także przeniesione zobowiązania i należności związane z funkcjonowaniem Oddziału.
Oddział posiada własne wyodrębnione rachunki bankowe, które po wydzieleniu zostaną przeniesione na Spółkę D.
Obecnie nadzór nad Oddziałem sprawuje wskazany Członek Zarządu, zgodnie z uchwałą Zarządu Spółki ws. podziału kompetencji (Oddział posiada jednak własnych pracowników na wszelkich szczeblach hierarchii, w tym stanowiskach kierowniczych, które umożliwiają samodzielne prowadzenie działalności i podejmowanie kluczowych decyzji dot. działalności Oddziału).
Oddział korzysta z nieruchomości będących w posiadaniu Spółki oraz rozlicza się z jednostką macierzystą notami wewnętrznymi. Oddział prowadzi także szczegółowe rozliczenia ze Spółką za opłaty administracyjne, korzystanie z limitów gwarancyjnych, istnieją wewnętrzne regulacje określające zasady wzajemnych rozliczeń pomiędzy Oddziałem, a Spółką jako jednostką macierzystą.
Oddział jest zdolny do samodzielnej i niezależnej od pozostałej części przedsiębiorstwa realizacji zadań gospodarczych za pomocą przypisanych do Oddziału składników majątku.
Reasumując wskazać można, iż oddział charakteryzuje się:
1. wyodrębnieniem formalnym – ściśle określone miejsce w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa, zawarte w regulaminie organizacyjnym i wewnętrznych procedurach;
2. autonomią decyzyjną – realizacja usług Oddziału i realizacji wyodrębnionych inwestycji zlecanych przez powiązanych i zewnętrznych odbiorców usług;
3. wyodrębnionym wyposażeniem majątkowym – środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, środki finansowe;
4. zarządzanie zespołem pracowniczym – załoga pracownicza: obejmująca strukturę stanowisk kadry zarządzającej oraz stanowisk pracowniczych.
W ramach oddziału do Spółki D zostaną także przeniesione:
· środki trwałe i wartości niematerialne i prawne przypisane do działalności oddziału takie jak np.:
o komputery,
o pojazdy (zarówno osobowe jak i inne),
o maszyny i urządzenia budowlane/służące do wykonywania przedmiotu działalności,
o kontenery,
o wyposażenie meblowe/biurowe,
o licencje na korzystanie z programów komputerowych;
· materiały, wyposażenie oraz inne aktywa obrotowe związane z działalnością oddziału;
· wierzytelności i prawa związane z działalnością oddziału;
· zobowiązania oddziału;
· środki pieniężne;
· umowy z kontrahentami/klientami oddziału;
· dokumenty źródłowe dotyczące prowadzenia działalności w ramach ZCP, w tym umowy, wykazy i rejestry księgowe oraz rachunkowe dotyczące ZCP.
Spółka przejmująca wstąpi z dniem wyodrębnienia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału zgodnie z art. 531 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: „KSH”). Plan podziału zawierać będzie m.in. informację o liczbie i wartości udziałów w spółce przejmującej obejmowanych przez spółkę dzieloną (art. 534 § 1 pkt 21 KSH), dokładny opis i podział składników majątku (aktywów i pasywów) oraz zezwoleń, koncesji lub ulg przypadających spółce przejmującej (art. 534 § 1 pkt 7 KSH).
Do planu podziału zgodnie z art. 534 § 2 pkt 3 i 4 KSH zostaną dołączone dokumenty ustalające wartość majątku spółki dzielonej na określony dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o ogłoszenie planu podziału oraz oświadczenie zawierające informację o stanie księgowym spółki, sporządzoną dla celów podziału na dzień, o którym mowa w art. 534 § 2 pkt 3 KSH, przy wykorzystaniu tych samych metod i w takim samym układzie jak ostatni bilans roczny.
Zakres kluczowych funkcji autonomicznie realizowanych przez Oddział (zakres działalności Oddziału) zarówno obecnie, jak i po jego wyodrębnieniu do Spółki D nie ulegnie zmianie.
Wskazać należy, iż z uwagi na dysponowanie przez Oddział odrębną księgowością, odrębnymi zleceniami/inwestycjami, Spółka ma możliwość odseparowania kosztów i przychodów związanych z działalnością oddziału (takie odseparowanie jest obecnie prowadzone z uwagi na odrębny system finansowo-księgowy i odrębną rachunkowość Oddziału mającego status jednostki samobilansującej).
Od momentu wyodrębnienia Spółka D będzie kontynuować działalność prowadzoną przez Wnioskodawcę w ramach Oddziału w dotychczasowym zakresie wyłącznie przy pomocy składników majątkowych przejętych w drodze podziału przez wyodrębnienie.
Przenoszony w ramach wyodrębnienia zespół składników będzie umożliwiał kontynuowanie przez Spółkę D dotychczasowej działalności Oddziału i nie będzie wymagał uzupełnienia o żadne dodatkowe składniki majątkowe, warunkujące możliwość wykonywania przez Oddział działalności identycznej, jak wykonywana przed dniem wyodrębnienia.
Zespół składników majątkowych będących przedmiotem wyodrębnienia, który ma zostać przeniesiony do Spółki D, mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania, które wykonuje obecnie w Spółce.
Pytania
1. Czy przedstawiony wyżej przez Wnioskodawcę zespół składników materialnych i niematerialnych w postaci Oddziału będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT?
2. Czy wyodrębnienie do Spółki D przedmiotowego majątku (Oddziału) przez Wnioskodawcę będzie zgodnie z art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT neutralne podatkowo dla Wnioskodawcy?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1
Zdaniem Wnioskodawcy, zespół składników materialnych i niematerialnych w postaci Oddziału będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
Ad. 2
Zdaniem Wnioskodawcy, wyodrębnienie do Spółki D przedmiotowego majątku (Oddziału) przez Wnioskodawcę, zgodnie z art. 6 pkt 1 w zw. z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT będzie neutralne podatkowo dla Wnioskodawcy.
Państwa uzasadnienie stanowiska
Ad. 1
Co do zasady, zbycie aktywów może być dokonane jako (i) przeniesienie zbioru pojedynczych aktywów albo (ii) przeniesienie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa (zakładu) kontynuującego działalność. Konsekwencje podatkowe planowanej reorganizacji będą różne w zależności od tego, czy dokonywane jest przeniesienie poszczególnych składników majątku, czy też przenoszone składniki majątku stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa. W tym drugim bowiem przypadku transakcja ta stanowi czynność podatkowo neutralną w myśl ustawy o VAT.
Definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawiera art. 2 pkt 27e ustawy o VAT – jest to „organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania”.
W świetle powyższej definicji i ugruntowanej linii interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (przykładowo interpretacja indywidualna z 9 sierpnia 2024 r. sygn. 0111-KDIB3- 3.4012.203.2024.4.MPU) na gruncie ustawy o VAT mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1. istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych;
2. zespół ten jest organizacyjnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie (wyodrębnienie organizacyjne);
3. zespół ten jest finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie (wyodrębnienie finansowe);
4. zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze (wyodrębnienie funkcjonalne).
Przedsiębiorstwo/ZCP stanowi zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych.
Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „zespołu składników materialnych i niematerialnych” tworzących zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Przyjmuje się jednak, że składniki materialne i niematerialne (w tym zobowiązania) tworzą zorganizowaną część przedsiębiorstwa, jeśli są one w takich wzajemnych relacjach, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego (tak przykładowo w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 22 sierpnia 2024 r., sygn.: 0112-KDIL1-2.4012.367.2024.1.DS). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Z kolei warunek „realizacji określonych zadań gospodarczych” zawarty w definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa oznacza, że składniki materialne i niematerialne (ich zespół) muszą być przeznaczone w obrębie istniejącego przedsiębiorstwa do realizacji określonych zadań gospodarczych. Aby składniki majątku mogły być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, muszą one rzeczywiście służyć prowadzeniu działalności gospodarczej, a istotą przedsiębiorstwa jako zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych jest prowadzenie działalności gospodarczej poprzez realizację określonych zadań gospodarczych.
W opisie zdarzenia przyszłego wskazano, że składniki materialne i niematerialne (w tym zobowiązania) tworzące Oddział nie są zbiorem przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest ich posiadanie (własność) przez Spółkę. Wprost przeciwnie – składniki te odpowiadają segmentowi specjalistycznej działalności budowlanej. Zespół składników materialnych i niematerialnych tworzących Oddział, w którego skład wchodzą w szczególności aktywa trwałe, obrotowe oraz kadra pracownicza, niewątpliwie realizuje obecnie i w Spółce D dalej realizować będzie zadania gospodarcze obejmujące wskazane w opisie zdarzenia przyszłego segmenty działalności Oddziału.
Wyodrębnienie organizacyjne
Wyodrębnienie organizacyjne jest co do zasady rozumiane jako wydzielenie w sferze zarządzania i organizacji zespołu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych – wyodrębnienie w przedsiębiorstwie jednostki wewnętrznej w postaci np. oddziału lub działu wraz z przypisaniem do takiej jednostki pracowników.
Na podstawie interpretacji indywidualnych (przykładowo interpretacja z 16 listopada 2023 r. sygn. 0114-KDIP1-1.4012.558.2023.2.MM) można stwierdzić, że wyodrębnienie organizacyjne zazwyczaj realizowane jest w oparciu o umowę spółki, regulamin, zarządzenie lub inny podobny akt. o spełnieniu tego kryterium może świadczyć w szczególności, że:
· zorganizowana część przedsiębiorstwa jest wyodrębnioną jednostką organizacyjną w ramach całego przedsiębiorstwa, np. działem, oddziałem;
· posiada ona przypisanych do niej pracowników, których umowy przechodzą automatycznie na jej nabywcę na podstawie obowiązujących przepisów Kodeksu pracy.
W ramach wyodrębnienia Oddziału do spółki D zostanie przeniesiony oddział, w pełni wyposażony do specjalistycznej działalności wskazanej w opisie zdarzenia przyszłego. Stopień zorganizowania rzeczonych składników majątku w ramach ZCP pozwala na realizowanie zadań z zakresu tej działalności. Powyższe świadczy, zatem o wyodrębnieniu organizacyjnym tej części przedsiębiorstwa Wnioskodawcy.
Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, przedmiotem wyodrębnienia będzie Oddział, w skład, którego wchodzi jednostka odpowiednio formalnie wydzielona w strukturach Wnioskodawcy na podstawie właściwych aktów wewnętrznych. Oddział jest zarejestrowany w KRS, posiada własne regulaminy oraz zasady (procedury) działania.
Niewątpliwie dla ukonstytuowania zorganizowanej części przedsiębiorstwa niezbędne są zasoby ludzkie w postaci odpowiednio wykwalifikowanych pracowników, gdyż to oni będą stanowić o możliwości prowadzenia określonej działalności po wyodrębnieniu Oddziału. Wnioskodawca wskazał w opisie zdarzenia przyszłego, iż wraz z transferem elementów majątku, dojdzie również do przeniesienia dedykowanej kadry pracowników Oddziału. Pracownicy ci nadal będą w Spółce D wykonywać przypisane im zadania, tak jak ma to miejsce w Spółce przed wyodrębnieniem.
Należy, zatem uznać, że przedstawiony w zdarzeniu przyszłym Oddział wypełnia cechy wyodrębnienia organizacyjnego. Wydzielane składniki majątku są, bowiem uformowane w odpowiednie struktury, które pozwalają na prowadzenie autonomicznej działalności gospodarczej. Oddział będzie posiadał także odpowiednią kadrę pracowniczą, która będzie realizowała działalność Oddziału. W związku z tym należy stwierdzić, iż Oddział odznacza się właściwym wyodrębnieniem organizacyjnym.
Wyodrębnienie finansowe
Wyodrębnienie finansowe zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie do niej przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań. Stanowisko to zostało niejednokrotnie potwierdzone w indywidualnych interpretacjach podatkowych (przykładowo: w interpretacji indywidualnej z 13 sierpnia 2024 r. sygn. 0111-KDIB3 3.4012.253.2024.2.MW). Zgodnie z przeważającym poglądem organów interpretacyjnych wyodrębnienie finansowe istnieje, jeżeli możliwe jest ustalenie wyniku finansowego zorganizowanej części przedsiębiorstwa odrębnie od wyniku finansowego podatnika. Fakt prowadzenia odrębnych kont, na których ewidencjonowane są np. przychody związane z danym zespołem składników majątkowych, nie jest konieczny, ale musi istnieć możliwość ustalenia wyniku finansowego osiągniętego przez dany zespół składników majątkowych.
W ocenie Wnioskodawcy przedstawiony powyżej opis zdarzenia przyszłego jednoznacznie potwierdza wyodrębnienie finansowe Oddziału. Jak bowiem wskazano:
· Oddział prowadzi własną wyodrębnioną księgowość;
· Wnioskodawca ma możliwość wyodrębnienia i przypisania do Oddziału jego własnych przychodów i kosztów;
· Oddział posiada wyodrębniane składniki majątkowe, również w postaci osobnego wykazu środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.
W związku z powyższym należy uznać, iż Oddział spełnia wymóg wyodrębnienia finansowego.
Wyodrębnienie funkcjonalne
Zgodnie z podejściem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (przykładowo interpretacja indywidualna z 8 sierpnia 2024 r. sygn. 0114-KDIP1-1.4012.510.2024.1.AWY) wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako zdolność wydzielonej części przedsiębiorstwa do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Decydującym jest zatem ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany zbiór praw, obowiązków i rzeczy, że jest zdolny do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Zatem aby część majątku przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona posiadać zdolność do potencjonalnego działania jako niezależny, odrębny podmiot gospodarczy samodzielnie realizujący działania gospodarcze. Tym samym, składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą być wystarczające dla podjęcia działalności gospodarczej jako odrębny (samowystarczalny) podmiot w zakresie realizowanym dotychczas przez wydzieloną część majątku w dzielonym przedsiębiorstwie.
Można stwierdzić, iż wyodrębnienie funkcjonalne oznacza też, że charakter działalności gospodarczej zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest możliwy do odróżnienia od głównych działań całego przedsiębiorstwa.
Jak wynika z przedstawionego powyżej opisu zdarzenia przyszłego, działalność prowadzona w ramach Oddziału jest w Spółce niezależna i odrębna od pozostałej działalności wykonywanej przez Wnioskodawcę. Spółka D (poprzez wniesiony do niej Oddział) będzie po dniu podziału świadczyć usługi właściwe dla tych świadczonych obecnie przez Oddział.
O wyodrębnieniu funkcjonalnym świadczy również fakt, iż w ramach Oddziału na rzecz Spółki D zostaną przeniesione w toku podziału składniki materialne i niematerialne, tj. w szczególności: środki trwałe, wartości niematerialne, zapasy, środki pieniężne, itp. Są one bezpośrednio dedykowane do prowadzenia działalności Oddziału.
Tym samym zdaniem Wnioskodawcy realizowana w opisany wyżej sposób działalność potwierdza wyodrębnienie funkcjonalne Oddziału.
Skoro zatem we wskazanym w opisie zdarzenia przyszłego Oddziale:
1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych oraz
2) ma miejsce jego wyodrębnienie organizacyjne oraz
3) ma miejsce jego wyodrębnienie finansowe oraz
4) ma miejsce jego wyodrębnienie funkcjonalne,
to należy uznać, że wszystkie warunki dla uznania go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT są spełnione.
Dlatego uprawnionym jest stanowisko Wnioskodawcy, że zespół składników materialnych i niematerialnych w postaci Oddziału mający być przedmiotem wyodrębnienia do Spółki D będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
Ad. 2
Zdaniem Wnioskodawcy Oddział posiada zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych oraz wykazuje wyodrębnienie organizacyjne, finansowe i funkcjonalne, w związku z czym należy stwierdzić, iż stanowi on zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Wobec tego, zgodnie z art. 6 pkt 1 w zw. z art 2 pkt 27e ustawy o VAT, podział przez wyodrębnienie skutkujący przeniesieniem tego Oddziału do Spółki D pozostanie neutralny podatkowo na gruncie podatku od towarów i usług.
Zgodnie bowiem z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przepis ten ustanawia przedmiotowe wyłączenie tego typu transakcji z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, o ile przedmiotem transakcji jest zorganizowana część przedsiębiorstwa.
Przy czym, w myśl utartej linii interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej podział przez wyodrębnienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa również korzysta z wyłączenia z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, jako że pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu, podziału przez wydzielenie (przykładowo interpretacja indywidualna z 11 kwietnia 2025 r. sygn. 0111-KDIB3-2.4012.66.2025.4.EJU oraz interpretacja indywidualna wprost referująca do podziału przez wyodrębnienie z 5 marca 2025 r. sygn. 0114-KDIP1-1.4012.127.2025.1.MŻ).
Powyższe jest zgodne z orzecznictwem sądów administracyjnych. Choćby w wyroku z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt I FSK 1453/19 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał: „w myśl art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów tej ustawy nie stosuje się bowiem do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.”
Przywołane unormowanie stanowi implementację art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 s. 1; dalej: Dyrektywa 112), który wskazuje, że w przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego (zdanie 1 art. 19 Dyrektywy 112).
Definicja pojęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa została zawarta w zacytowanym powyżej art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Zatem jeżeli Oddział spełnia kryteria uznania go za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, co zostało w ocenie Wnioskodawcy wyczerpująco opisane w uzasadnieniu do pytania pierwszego niniejszego wniosku, to do transakcji podziału przez wyodrębnienie tego Oddziału do spółki D nie będą miały zastosowania przepisy ustawy o VAT, co wyłącza jego opodatkowanie podatkiem VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Według art. 2 pkt 6 ustawy:
Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te – chociaż można je zakwalifikować jako odpłatną dostawę towarów czy też odpłatne świadczenie usług – nie podlegają opodatkowaniu.
Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub aportu.
Zagadnienie podziału spółek jest uregulowane w tytule IV dziale II ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.), zwanej dalej Ksh:
W myśl art. 529 § 1 Ksh :
Podział może być dokonany:
1) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały albo akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie);
2) przez zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez zawiązanie nowych spółek);
3) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących i nowo zawiązanych, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki);
4) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących, nowo zawiązanych lub spółki dzielonej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez wydzielenie);
5) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących lub nowo zawiązanych, które obejmuje spółka dzielona (podział przez wyodrębnienie).
Stosownie do art. 531 § 1 Ksh:
Spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału albo z dniem wydzielenia albo z dniem wyodrębnienia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału.
Zgodnie z art. 531 § 2 Ksh:
Na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną powstałą w związku z podziałem przechodzą z dniem podziału albo z dniem wydzielenia albo z dniem wyodrębnienia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej, a które zostały przyznane spółce dzielonej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.
Na podstawie art. 534 § 1 pkt 1, 2, 21 i 7 Ksh:
Plan podziału powinien zawierać co najmniej:
1) formę prawną, firmę i siedzibę każdej ze spółek uczestniczących w podziale;
2) stosunek wymiany udziałów albo akcji spółki dzielonej na udziały lub akcje spółek przejmujących bądź spółek nowo zawiązanych i wysokość ewentualnych dopłat pieniężnych, chyba że nie dochodzi do takiej wymiany;
21) w przypadku podziału przez wyodrębnienie informację o liczbie i wartości udziałów lub akcji w spółce albo spółkach przejmujących lub nowo zawiązanych obejmowanych przez spółkę dzieloną;
7) dokładny opis i podział składników majątku (aktywów i pasywów) oraz zezwoleń, koncesji lub ulg przypadających spółkom przejmującym lub spółkom nowo zawiązanym;
Na mocy art. 534 § 2 pkt 3 i 4 Ksh:
Do planu podziału należy dołączyć:
3) ustalenie wartości majątku spółki dzielonej na określony dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o ogłoszenie planu podziału;
4) oświadczenie zawierające informację o stanie księgowym spółki, sporządzoną dla celów podziału na dzień, o którym mowa w pkt 3, przy wykorzystaniu tych samych metod i w takim samym układzie jak ostatni bilans roczny.
Przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział, dokonany przez wydzielenie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółki nowo zawiązane, powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonych części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy – przeniesienie własności.
W świetle powyższych regulacji dokonany, na podstawie Kodeksu spółek handlowych, podział przez wydzielenie poszczególnych części majątku spółki dzielonej jest, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub aportu.
Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęcia „przedsiębiorstwo”, należy więc odwołać się odpowiednio do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym.
Zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego:
Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów,
3) oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
4) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa
5) do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
6) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
7) koncesje, licencje i zezwolenia;
8) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
9) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
10) tajemnice przedsiębiorstwa;
11) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Sformułowanie zawarte w zacytowanym art. 55¹ Kodeksu cywilnego „obejmuje ono w szczególności”, pozwala uznać, że definicja wymienia tylko przykładowe elementy przedsiębiorstwa. W rezultacie przedsiębiorstwo może obejmować także inne, niewymienione w tym przepisie składniki, jak również może składać się z niektórych tylko elementów wyliczenia zawartego w art. 55¹ Kodeksu cywilnego.
Kluczowym dla uznania, że przedmiot transakcji stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego (a co za tym idzie, ustawy) jest więc to, że stanowi on „zespół” składników materialnych i niematerialnych o cechach „zorganizowania” oraz „przeznaczenia do prowadzenia działalności gospodarczej”.
Potwierdza to art. 552 Kodeksu cywilnego, na mocy którego:
Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba, że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.
Przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym, funkcjonalnym i materialnym. Składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.
W myśl art. 2 pkt 27e ustawy:
Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o zorganizowanej części przedsiębiorstwa – rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa.
Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić Nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;
2) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
Ponadto, przy ocenie czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy, uwzględnić należy następujące okoliczności:
1) zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
2) faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że:
„(…) Celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów”.
W wyroku z 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, TSUE wywiódł, że:
„(…) regulacja art. 5(8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje natomiast samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej”.
W wyroku tym Trybunał wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy.
Mając na uwadze powyższe orzeczenia TSUE należy stwierdzić, że zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy definicja legalna zorganizowanej części przedsiębiorstwa musi być interpretowana przez pryzmat treści art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE i w powiązaniu z rozumieniem pojęcia „przekazania całości lub części majątku”, wyłożonym przez Trybunał w ww. orzeczeniu. Trybunał Sprawiedliwości główny nacisk kładzie na badanie konkretnego przypadku, dopuszczając w pewnych przypadkach zbycie samych składników rzeczowych. Tym samym, w myśl orzecznictwa Trybunału, składniki niematerialne nie stanowią konstytutywnego elementu uznania części majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w każdym przypadku. Trybunał uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.
O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa lub też jego zorganizowanej części decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik zobowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Z opisu sprawy wynika, że Państwa Spółka w zakresie prowadzonej działalności jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Państwa Spółka należy do Grupy kapitałowej i prowadzi działalność w sektorze (...). Państwa Spółka posiada 100% udziałów w innej spółce zależnej (dalej: „Spółka D”). Państwa Spółka posiada także samobilansujący się Oddział. Oddział obecnie stanowi oddział rejestrowy w zespole oddziałów Spółki, zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym. Aktualnie planowany jest podział Państwa Spółki poprzez wyodrębnienie na podstawie art. 529 §1 pkt 5 Ksh w wyniku którego oddział zostanie wyodrębniony i przeniesiony do istniejącej Spółki D, a udziały w podwyższonym kapitale Spółki D obejmie Wnioskodawca. Oddział jest wyodrębnioną organizacyjnie jednostką Spółki i działa jako oddział samobilansujący, w związku z tym jest zobligowany do prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania samodzielnego sprawozdania finansowego (tj. Oddział prowadzi własne księgi rachunkowe, odrębne od jednostki macierzystej, sporządza samodzielnie sprawozdanie finansowe, korzysta z oddzielnego systemu finansowo-księgowego, w którym rejestrowane są wszystkie zdarzenia dotyczące oddziału). Oddział zajmuje się głównie: budownictwem kubaturowym i sportowym, budownictwem inżynieryjnym i drogowym, budownictwem ekologicznym i ochroną środowiska, budownictwem w przemyśle naftowym i gazowniczym. Przedmiot działalności Oddziału różni się od podstawowego przedmiotu działalności Państwa Spółki, przy czym występują takie zlecenia, w których Państwa Spółka korzysta także z usług Oddziału. Oddział posiada status odrębnego pracodawcy od Państwa Spółki. Jako odrębny pracodawca Oddział ma odrębny regulamin wynagradzania oraz regulamin pracy dla pracowników. Oddział we własnym zakresie i za pomocą własnych wyodrębnionych zasobów obsługuje funkcje kadrowe, płacowe i księgowe. W ramach wyodrębnienia wraz z wydzieleniem oddziału do Spółki D zostaną także przeniesieni pracownicy wraz z zobowiązaniami wynikającymi z umów z pracownikami. Oddział posiada własne wyodrębnione plany biznesowe oraz strategie. Oddział sporządza odrębny od Państwa Spółki plan finansowy/budżet. Oddział posiada własne procedury dostosowane do jego zasobów i struktury na podstawie uregulowań Państwa Spółki. Oddział posiada regulamin działania Oddziału wraz z wyodrębnionym schematem organizacyjnym. Oddział realizuje inwestycje w ramach wyodrębnionych planów. Wyodrębnienie widoczne jest także w bieżącej działalności Państwa Spółki – Oddział korzysta z częściowo odrębnego papieru firmowego a także posiada osobną stronę internetową. Oddział posiada własne zasoby, którymi zarządza, które są wyodrębnione w ramach struktury Państwa Spółki. W ramach wydzielenia do Spółki D zostaną także przeniesione zobowiązania i należności związane z funkcjonowaniem Oddziału. Oddział posiada własne wyodrębnione rachunki bankowe, które po wydzieleniu zostaną przeniesione na Spółkę D. Obecnie nadzór nad Oddziałem sprawuje wskazany Członek Zarządu, zgodnie z uchwałą Zarządu Spółki ws. podziału kompetencji (Oddział posiada jednak własnych pracowników na wszelkich szczeblach hierarchii, w tym stanowiskach kierowniczych, które umożliwiają samodzielne prowadzenie działalności i podejmowanie kluczowych decyzji dot. działalności Oddziału). Oddział korzysta z nieruchomości będących w posiadaniu Spółki oraz rozlicza się z jednostką macierzystą notami wewnętrznymi. Oddział prowadzi także szczegółowe rozliczenia z Państwa Spółką za opłaty administracyjne, korzystanie z limitów gwarancyjnych, istnieją wewnętrzne regulacje określające zasady wzajemnych rozliczeń pomiędzy Oddziałem, a Państwa Spółką jako jednostką macierzystą. Oddział jest zdolny do samodzielnej i niezależnej od pozostałej części przedsiębiorstwa realizacji zadań gospodarczych za pomocą przypisanych do Oddziału składników majątku. Oddział charakteryzuje się:
1. wyodrębnieniem formalnym – ściśle określone miejsce w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa, zawarte w regulaminie organizacyjnym i wewnętrznych procedurach;
2. autonomią decyzyjną – realizacja usług Oddziału i realizacji wyodrębnionych inwestycji zlecanych przez powiązanych i zewnętrznych odbiorców usług;
3. wyodrębnionym wyposażeniem majątkowym – środki trwałe i wartości niematerialne i prawne, środki finansowe;
4. zarządzanie zespołem pracowniczym - załoga pracownicza: obejmująca strukturę stanowisk kadry zarządzającej oraz stanowisk pracowniczych.
W ramach oddziału do Spółki D zostaną także przeniesione:
· środki trwałe i wartości niematerialne i prawne przypisane do działalności oddziału;
· materiały, wyposażenie oraz inne aktywa obrotowe związane z działalnością oddziału;
· wierzytelności i prawa związane z działalnością oddziału;
· zobowiązania oddziału;
· środki pieniężne;
· umowy z kontrahentami/klientami oddziału;
· dokumenty źródłowe dotyczące prowadzenia działalności w ramach ZCP, w tym umowy, wykazy i rejestry księgowe oraz rachunkowe dotyczące ZCP.
Spółka przejmująca wstąpi z dniem wyodrębnienia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału zgodnie z art. 531 § 1 Ksh. Plan podziału zawierać będzie m.in. informację o liczbie i wartości udziałów w spółce przejmującej obejmowanych przez spółkę dzieloną (art. 534 §1 pkt 21 Ksh), dokładny opis i podział składników majątku (aktywów i pasywów) oraz zezwoleń, koncesji lub ulg przypadających spółce przejmującej (art. 534 § 1 pkt 7 Ksh). Do planu podziału zgodnie z art. 534 §2 pkt 3 i 4 Ksh zostaną dołączone dokumenty ustalające wartość majątku spółki dzielonej na określony dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o ogłoszenie planu podziału oraz oświadczenie zawierające informację o stanie księgowym spółki, sporządzoną dla celów podziału na dzień, o którym mowa w art. 534 § 2 pkt 3 Ksh, przy wykorzystaniu tych samych metod i w takim samym układzie jak ostatni bilans roczny. Zakres kluczowych funkcji autonomicznie realizowanych przez Oddział (zakres działalności Oddziału) zarówno obecnie, jak i po jego wyodrębnieniu do Spółki D nie ulegnie zmianie. Z uwagi na dysponowanie przez Oddział odrębną księgowością, odrębnymi zleceniami/inwestycjami, Państwa Spółka ma możliwość odseparowania kosztów i przychodów związanych z działalnością oddziału (takie odseparowanie jest obecnie prowadzone z uwagi na odrębny system finansowo-księgowy i odrębną rachunkowość Oddziału mającego status jednostki samobilansującej). Od momentu wyodrębnienia Spółka D będzie kontynuować działalność prowadzoną przez Państwa Spółkę w ramach Oddziału w dotychczasowym zakresie wyłącznie przy pomocy składników majątkowych przejętych w drodze podziału przez wyodrębnienie. Przenoszony w ramach wyodrębnienia zespół składników będzie umożliwiał kontynuowanie przez Spółkę D dotychczasowej działalności Oddziału i nie będzie wymagał uzupełnienia o żadne dodatkowe składniki majątkowe, warunkujące możliwość wykonywania przez Oddział działalności identycznej, jak wykonywana przed dniem wyodrębnienia. Zespół składników majątkowych będących przedmiotem wyodrębnienia, który ma zostać przeniesiony do Spółki D, mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania, które wykonuje obecnie w Państwa Spółce.
Państwa wątpliwości dotyczą wskazania, czy przedstawiony zespół składników materialnych i niematerialnych w postaci Oddziału stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) oraz uznania planowanego wyodrębnienia do Spółki D przedmiotowego Oddziału za czynność wyłączoną od opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
Jak już wskazano, zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest dowolnym zbiorem składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) wchodzących w skład przedsiębiorstwa, ale wyodrębnionym organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie zespołem tych składników, zdolnym do bycia oddzielnym przedsiębiorstwem, samodzielnie realizującym określone zadania gospodarcze. Przy czym, jak wynika z treści art. 2 pkt 27e ustawy, organizacyjne i finansowe wyodrębnienie musi występować w ramach istniejącego przedsiębiorstwa. Nie jest wystarczające, aby zbywane składniki majątkowe utworzyły przedsiębiorstwo u nabywcy – muszą one stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa u zbywcy. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą zatem składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług okolicznością determinującą możliwość wyłączenia, na mocy art. 6 pkt 1 ustawy, stosowania przepisów ustawy do czynności zbycia określonego zespołu składników niematerialnych i materialnych, jest takie ich zorganizowanie, żeby wspomniany zespół mógł służyć do prowadzenia działalności gospodarczej. Zespół składników materialnych i niematerialnych obejmować powinien elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem przepisy ustawy nie miały zastosowania do zbywanego mienia, musi ono obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w jego skład muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z wniosku, Oddział, będzie stanowił funkcjonalnie, organizacyjnie i finansowo wyodrębniony zespół składników majątkowych, który mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania, które wykonuje obecnie w Państwa Spółce. Oddział jest wyodrębnioną organizacyjnie jednostką Spółki i działa jako oddział samobilansujący, w związku z tym jest zobligowany do prowadzenia ksiąg rachunkowych i sporządzania samodzielnego sprawozdania finansowego (tj. Oddział prowadzi własne księgi rachunkowe, odrębne od jednostki macierzystej, sporządza samodzielnie sprawozdanie finansowe, korzysta z oddzielnego systemu finansowo-księgowego, w którym rejestrowane są wszystkie zdarzenia dotyczące Oddziału). Oznacza to, że możliwe będzie przyporządkowanie nie tylko przychodów i kosztów, ale również należności i zobowiązań do tej wyodrębnionej działalności, przez co możliwe będzie określenie wyniku finansowego. Oddział jest zdolny do samodzielnej i niezależnej od pozostałej części przedsiębiorstwa realizacji zadań gospodarczych za pomocą przypisanych do Oddziału składników majątku. Wszystkie aktywa (w tym środki trwałe i wartości niematerialne i prawne) służą prowadzeniu działalności związanej głównie z budownictwem kubaturowym i sportowym, inżynieryjnym i drogowym, ekologicznym i ochroną środowiska, w przemyśle naftowym i gazowniczym. Oddział posiada status odrębnego pracodawcy od Państwa Spółki. Oddział wypełnia cechy wyodrębnienia organizacyjnego. Zakres kluczowych funkcji autonomicznie realizowanych przez Oddział (zakres działalności Oddziału) zarówno obecnie, jak i po jego wyodrębnieniu do Spółki D nie ulegnie zmianie. Przenoszony w ramach wyodrębnienia zespół składników będzie umożliwiał kontynuowanie przez Spółkę D dotychczasowej działalności Oddziału i nie będzie wymagał uzupełnienia o żadne dodatkowe składniki majątkowe, warunkujące możliwość wykonywania przez Oddział działalności identycznej, jak wykonywana przed dniem wyodrębnienia.
Mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przedstawiony opis sprawy stwierdzić należy, że zespół składników materialnych i niematerialnych składających się na Oddział, będzie spełniać przesłanki do uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Oddział jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie oraz będzie w stanie samodzielnie i niezależnie realizować swoje zadania oraz prowadzić działalność gospodarczą w taki sposób, w jaki dokonują tego samodzielne podmioty funkcjonujące na rynku, z wykorzystaniem własnych zasobów ludzkich, technicznych, finansowych oraz majątkowych. Spółka D będzie mogła kontynuować działalność prowadzoną przez Oddział w dotychczasowym zakresie wyłącznie przy pomocy składników majątkowych.
W konsekwencji należy stwierdzić, że zostaną spełnione wskazane powyżej przesłanki do uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych wchodzących w skład Oddziału za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w myśl art. 2 pkt 27e ustawy.
Tym samym, uznać należy, że przedstawiony zespół składników materialnych i niematerialnych w postaci Oddziału, będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) i w związku z tym planowane wyodrębnienie do Spółki D przedmiotowego Oddziału będzie stanowić czynność wyłączoną od opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 1 i nr 2 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo