Interpretacja 0112-KDIL1-3.4012.146.2026.1.KM

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 6 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

-     wskazania, czy Spółka będzie uprawniona do zastosowania stawki 0% do przedpłat/zaliczek otrzymywanych od nabywców na poczet dostawy konwerterów w sytuacji, gdy ich wywóz nastąpi po upływie 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma ww. przedpłaty/zaliczki,

-     stwierdzenia, czy dla możliwości stosowania 0% stawki VAT do przedpłat/zaliczek otrzymywanych na poczet dostawy konwerterów wystarczające jest, że Spółka otrzyma dokumenty potwierdzające ich wywóz poza terytorium Unii Europejskiej w terminie późniejszym niż 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma ww. przedpłaty/zaliczki.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

A Sp. z o.o. (dalej: „A”, „Spółka” lub „Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym w Polsce czynnym podatnikiem VAT. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na produkcji sprzętu elektrycznego, w tym przede wszystkim konwerterów mocy będących komponentami środków transportu szynowego.

Konwertery to kluczowe elementy układu napędowego w pojazdach szynowych, które odpowiadają w szczególności za przekształcanie energii elektrycznej z sieci trakcyjnej na parametry odpowiednie dla silników trakcyjnych (przekształcają napięcie i prąd np. z prądu stałego na zmienny lub odwrotnie). Konwertery m.in. sterują momentem obrotowym i prędkością silników poprzez regulację częstotliwości i amplitudy napięcia. Co do zasady mają one możliwość odzyskiwania energii umożliwiając hamowanie rekuperacyjne i oddawanie energii do sieci. Konwertery pracują przy wysokich obciążeniach, co wymaga zaawansowanej izolacji i zabezpieczeń. Są one często zintegrowane z systemami sterowania i współpracują z układami bezpieczeństwa, diagnostyki, komunikacji (przesyłają dane o stanie pracy, awariach, parametrach energetycznych). Do ich budowy wykorzystywane są zaawansowane tranzystory, które pracują z dużymi częstotliwościami i minimalizują straty energii. Posiadają systemy chłodzenia np. cieczowe lub powietrzne, aby odprowadzić ciepło z elementów mocy.

Nabywcami konwerterów produkowanych przez A są często podmioty spoza Unii Europejskiej.

Mogą wystąpić sytuacje, w których Spółka przed dostawą konwerterów do nabywcy otrzyma od niego przedpłatę/zaliczkę. Wskazany sposób rozliczenia przewidziany będzie w umowach ramowych z nabywcami (umowy ramowe są w trakcie przygotowywania i zawierania) lub/i w dotyczących tych umów zamówieniach na konkretny towar lub partię towarów. W umowach ramowych/zamówieniach określona zostanie m.in. specyfikacja techniczna zamawianych konwerterów oraz sposób ich dostawy, w tym terminy, ramowy harmonogram i warunki dostaw.

Pobieranie przez Spółkę przedpłat/zaliczek od nabywców podyktowane będzie charakterem i specyfiką związaną z produkcją konwerterów. Ta zakłada konieczność nabycia dedykowanych materiałów i podzespołów, których ceny są wysokie, dostępność ograniczona, a terminy dostaw często wynoszą ponad 6 miesięcy.

Z tego względu powszechną praktyką/standardem na rynku materiałów i podzespołów stało się, że ich producenci/dostawcy uzależniają ich produkcję/dostawę od uzyskania zaliczkowego finansowania od ich nabywcy. W ten sposób z kolei nabywca uzyskuje gwarancję realizacji dostawy materiałów/podzespołów (jej ciągłość) na dany okres (np. kilkuletni).

Produkowane przez Wnioskodawcę konwertery będą skomplikowanymi technicznie urządzeniami o unikatowym/niestandardowym charakterze i praktycznie zawsze produkowane będą na indywidualne zamówienie nabywcy.

Jako, że Wnioskodawca musi złożyć zamówienie na materiały/podzespoły do produkcji konwerterów i zapłacić za nie zaliczkę, to aby nie ponosić uprzednio ekonomicznych kosztów tych materiałów/ podzespołów sam będzie oczekiwał od nabywców konwerterów uiszczenia przedpłaty/zaliczki. Pozwoli to również Wnioskodawcy na zabezpieczenie jego pozycji finansowej w przypadku wycofania się nabywcy konwertera z zamówienia i w konsekwencji poniesienia straty. W następstwie, Spółka wymagać będzie zapłaty przedpłat/zaliczek po to, żeby w ogóle przystąpić do zamawiania materiałów/podzespołów i do produkcji zamówionych przez nabywcę konwerterów.

Produkcja i dostawa konwerterów będzie procesem wysoce specjalistycznym, zaawansowanym technologicznie, skomplikowanym i wieloetapowym.

Kolejne etapy realizacji procesu produkcji będą przebiegać w opisany poniżej sposób.

1.  Nabywca złoży zamówienie na określone konwertery lub partię konwerterów. Szczegóły zamówienia określone zostaną w umowie zawartej ze Spółką lub zamówieniu. Dokumenty te regulować będą m.in. liczbę zamawianych konwerterów, ich parametry techniczne (np. moc, pojazd przeznaczenia – tj. trolejbus/tramwaj, pociąg), infrastrukturę, po której poruszał będzie się pojazd, liczbę wagonów oraz określony zostanie ramowy harmonogram i warunki dostaw.

2.  Kontrahent z góry wpłaci przedpłatę/zaliczkę za całość lub określony w umowie/zamówieniu % wartości całego zamówienia (przy czym konwertery mogą być dostarczane pojedynczo lub w partiach).

3.  Zespół A przeprowadzi analizę dostępności materiałów/podzespołów, zdolności produkcyjnych, sporządzi dokumentację techniczną (wykona prace projektowe) oraz oszacuje czas oczekiwania na produkcję konwerterów. Ww. czynności oraz czas oczekiwania na materiały/podzespoły może trwać łącznie do kilkudziesięciu tygodni (powyżej 6 miesięcy od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma przedpłatę/zaliczkę).

4.  Spółka zamawiać będzie materiały i podzespoły (elektronikę i komponenty) głównie od producentów lub pośredników posiadających siedzibę działalności gospodarczej w Unii Europejskiej ewentualnie w strefie Schengen, w tym przede wszystkim w Szwajcarii, a także sporadycznie w krajach spoza Unii Europejskiej i strefy Shengen, np. w USA z uwagi na to, że materiały oraz podzespoły od dostawców z tych krajów spełniają rygorystyczne standardy jakościowe oraz posiadają wszelkie niezbędne certyfikaty. Dodatkowo materiały te są często towarami deficytowymi, niezbędnymi do produkcji w wielu innych branżach i tym samym bardzo pożądanymi na rynku, co znacznie wydłuża czas oczekiwania na ich dostawę.

5.  Po otrzymaniu materiałów/podzespołów, Spółka przystąpi do produkcji konwerterów. Podczas produkcji konieczne jest stosowanie wysokich wymagań technicznych i norm bezpieczeństwa. Konwertery/poszczególne partie produkowane będą w odpowiedzi na konkretne indywidualne zamówienie, przy czym pomiędzy poszczególnymi konwerterami lub/i ich partiami mogą wystąpić różnice m.in. dotyczące mocy, rodzaju pojazdu przeznaczenia, czy też parametrów dostosowujących je do konkretnej infrastruktury, w oparciu o którą pojazdy będą się poruszać. Produkcja konwertera po otrzymaniu niezbędnych materiałów/podzespołów oraz dokonaniu wszelkich ustaleń trwać będzie nawet do około 6 tygodni.

6.  Po wyprodukowaniu, każdy konwerter będzie poddawany kompleksowym testom technicznym w Polsce. Testy te są długim i złożonym procesem, z uwagi na to, iż podczas nich badane jest wiele parametrów, np. możliwy maksymalny czas użytkowania konwertera, jego dostosowanie do infrastruktury, norm kolejowych, norm środowiskowych. Testy takie wykonywane są częściowo przez odpowiedni dział na produkcji, ale również niektóre nietypowe parametry badane są przez inne podmioty zewnętrzne, w związku z nieposiadaniem przez Spółkę odpowiedniego do tego procesu oprzyrządowania. Ze względu na specyfikę działalności (wysoką specjalizację) u podmiotów tych występuje długi czas oczekiwania na przystąpienie i przeprowadzenie przedmiotowych testów ze względu na ich charakterystykę oraz trudnodostępność na rynku.

7.  Czas potrzebny na realizację całego procesu związanego z produkcją konwertera może się jeszcze wydłużyć, w przypadku wystąpienia sytuacji wyjątkowych np. błędów/opóźnień po stronie dostawców materiałów i komponentów lub A, czy też zmiany na prośbę nabywcy, czyli tzw. „change request”, np. modyfikacja oprogramowania konwertera w celu konieczności wprowadzenia dodatkowych funkcji do konwerterów lub wymiany już istniejących komponentów. Powodem mogą być również błędne pierwotne założenia nabywców np. założony materiał jednak szybciej się zużywa, błędnie oszacowane moce. W takich sytuacjach po wszelakich dostosowaniach konieczne są kolejne testy konwertera oraz dokumentacja techniczna potwierdzająca zgodność i mechanizm wprowadzonych zmian.

8.  Następnie konwerter (będący już własnością nabywcy – warunki dostawy do nabywcy to zgodnie z założeniem najczęściej Incoterms FCA) zostanie przetransportowany do kraju, w którym zostanie zamontowany do wskazanego pojazdu. W zamówieniu nabywcy może zostać dodatkowo uwzględnione, że producent konwerterów (Spółka) ma być obecny przy pierwszym uruchomieniu pojazdu (już po sprzedaży), do którego montowany jest konwerter. W takim przypadku oddelegowany pracownik Spółki uczestniczy w ostatecznych testach (tzw. test commissioning) na infrastrukturze dostarczonego przez klienta Spółki pojazdu. Na tym etapie możliwe będzie jeszcze wprowadzanie zmian w działaniu konwertera lub/i modyfikacji oraz zmian konstrukcyjnych w samym konwerterze, których nie dało się przewidzieć i wprowadzić na etapie produkcji bez wykonania testów ostatecznych.

9.  Mogą wystąpić sytuacje, w których Spółka w ramach realizacji zamówienia będzie zobowiązana do wyprodukowania prototypu określonego konwertera (w przypadku nowego, bardzo specyficznego zamówienia, znacząco różniącego się od zamówień realizowanych wcześniej). Co do zasady wykonanie prototypu wiąże się z wyższą ceną za całe zamówienie i dłuższym czasem oczekiwania na jego realizację. Dopiero po wyprodukowaniu, szczegółowym przetestowaniu i dostarczeniu prototypu, Spółka kontynuować będzie realizację pozostałej części zamówienia.

10.  Jednocześnie podkreślić należy, iż nabywcy konwerterów produkują środki transportu (wielkogabarytowe tj. pociągi, tramwaje), do których wykorzystywane są konwertery, wg określonego planu produkcyjnego. Możliwości magazynowe klientów Spółki są ograniczone, tym samym nie mają oni możliwości przyjęcia większej ilości konwerterów. Zgodnie z przyjętą praktyką nabywcy konwerterów informują Wnioskodawcę o harmonogramie produkcji pojazdów, które mają być zasilane przy użyciu produkowanych przez Spółkę konwerterów. Biorąc pod uwagę powyższe Wnioskodawca odpowiednio dostosowuje swoje plany produkcyjne, w celu dostarczenia konwerterów zgodnie z terminami oczekiwanymi przez nabywców.

Punkty powyżej wskazują na czasochłonność oraz złożoność procesu produkcji jakże skomplikowanego urządzenia, którym jest przetwornik elektryczny (konwerter) , począwszy od głównych aspektów, tj. części projektowej, w tym uzyskania ciężko dostępnych komponentów, aż do produkcji i wykonania rzetelnych specjalistycznych testów, po dodatkowe specyficzne dla produktu elementy, jak wielkogabarytowość, czy też zmiany wprowadzane przez klienta – co łącznie trwa do kilkudziesięciu tygodni (z pewnością powyżej 6 miesięcy do końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma przedpłatę/zaliczkę).

Pytania

1.  Czy Spółka będzie uprawniona do zastosowania stawki 0% do przedpłat/zaliczek otrzymywanych od nabywców na poczet dostawy konwerterów w sytuacji, gdy ich wywóz nastąpi po upływie 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma ww. przedpłaty/zaliczki?

2.  Czy dla możliwości stosowania 0% stawki VAT do przedpłat/zaliczek otrzymywanych na poczet dostawy konwerterów wystarczające jest, że Spółka otrzyma dokumenty potwierdzające ich wywóz poza terytorium Unii Europejskiej w terminie późniejszym niż 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma ww. przedpłaty/zaliczki?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1.

Spółka będzie uprawniona do zastosowania stawki 0% do przedpłat/zaliczek otrzymywanych od nabywców na poczet dostawy konwerterów w sytuacji, gdy ich wywóz nastąpi po upływie 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma ww. przedpłaty/zaliczki.

Ad 2.

Dla możliwości stosowania 0% stawki VAT do przedpłat/zaliczek otrzymywanych na poczet dostawy konwerterów wystarczające jest, że Spółka otrzyma dokumenty potwierdzające ich wywóz poza terytorium Unii Europejskiej w terminie późniejszym niż 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma ww. przedpłaty/zaliczki.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 lit. a Ustawy o VAT: „ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o eksporcie towarów – rozumie się przez to dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez dostawcę lub na jego rzecz (…) – jeżeli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych”.

Zgodnie z art. 41 ust. 4 Ustawy o VAT: „w eksporcie towarów, o którym mowa w art. 2 pkt 8 lit. a, stawka podatku wynosi 0%”.

Zgodnie z art. 41 ust. 6 Ustawy o VAT: „stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w ust. 4 i 5, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej”.

Zgodnie z art. 41 ust. 6a Ustawy o VAT: „Dokumentem, o którym mowa w ust. 6, jest w szczególności:

1)  dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu;

2)  dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność;

3)  zgłoszenie wywozowe na piśmie utrwalonym w postaci papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny”.

Zgodnie z art. 41 ust. 7 Ustawy o VAT: „Jeżeli warunek, o którym mowa w ust. 6, nie został spełniony, podatnik nie wykazuje tej dostawy w ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3, za dany okres rozliczeniowy, lecz w okresie następnym, stosując stawkę podatku 0%, pod warunkiem otrzymania dokumentu wymienionego w ust. 6 przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za ten następny okres. W przypadku nieotrzymania tego dokumentu w terminie określonym w zdaniu poprzednim mają zastosowanie stawki właściwe dla dostawy tego towaru na terytorium kraju”.

Zgodnie z art. 41 ust. 9 Ustawy o VAT: „Otrzymanie przez podatnika dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej w terminie późniejszym niż określony w ust. 6 i 7 upoważnia podatnika do dokonania korekty podatku należnego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik otrzymał ten dokument.

Zgodnie z art. 41 ust. 9a Ustawy o VAT: „jeżeli podatnik otrzymał całość lub część zapłaty przed dokonaniem dostawy towarów, stawkę podatku 0% w eksporcie towarów stosuje się w odniesieniu do otrzymanej zapłaty, pod warunkiem że wywóz towarów nastąpi w terminie 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał tę zapłatę, oraz podatnik w tym terminie otrzymał dokument, o którym mowa w ust. 6. (…)”.

Zgodnie z art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT: „przepis ust. 9a stosuje się również, jeżeli wywóz towarów nastąpi w terminie późniejszym niż określony w ust. 9a, pod warunkiem że wywóz towarów w tym późniejszym terminie jest uzasadniony specyfiką realizacji tego rodzaju dostaw potwierdzoną warunkami dostawy, w których określono termin wywozu towarów”.

Jak wynika z literalnego brzmienia przepisów, w sytuacji, gdy wywóz ma miejsce w terminie powyżej 6 miesięcy od końca miesiąca, w którym podatnik otrzyma zaliczkę na poczet eksportu towarów, stawkę 0% stosuje się do zaliczek/przedpłat na poczet eksportu towarów pod następującymi warunkami:

·      wywóz towarów w tym późniejszym terminie jest uzasadniony specyfiką realizacji tego rodzaju dostaw;

·      specyfika realizacji tego rodzaju dostaw została potwierdzona warunkami dostawy;

·      w ww. warunkach dostawy określony został termin wywozu towarów.

Kwestia, jak należy rozumieć specyfikę realizacji dostaw, mogącą uzasadniać ponad sześciomiesięczny termin wywozu towarów, była przedmiotem Objaśnień Podatkowych z dnia 23 kwietnia 2021 r. w zakresie pakietu rozwiązań „Slim VAT” oraz wybranych rozwiązań doprecyzowujących niektóre konstrukcje VAT wprowadzonych Ustawą z dnia 27 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2419) (dalej: „Objaśnienia”), wydanych przez Ministra Finansów na podstawie art. 14a § 1 pkt 2 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111. t. j.), dalej: „Ordynacja podatkowa”.

Zdaniem Ministra Finansów (dalej: „MF”): „Jeżeli więc w danym przypadku do zaliczki zastosowanie ma znaleźć stawka podatku, jak dla eksportu towarów, ustalenie terminu wywozu dłuższego niż 6 miesięcy od końca okresu, w którym otrzymano zaliczkę, nie może wynikać ze swobodnej decyzji stron, tylko musi być uzasadnione specyfiką realizacji tego rodzaju dostawy. Realizowana dostawa powinna więc obiektywnie nie pozostawiać wątpliwości, że wskazany termin dostawy wykraczający poza 6 miesięcy od otrzymania zaliczki jest właśnie bezpośrednim następstwem specyfiki realizowanej dostawy. (…)

Powyższa specyfika musi wynikać z warunków dostawy określonych w sporządzonej umowie lub z pozostałej dokumentacji posiadanej przez podatnika, związanej z dostawą. (…)

Można wyszczególnić kilka następujących przykładów pomocnych przy ocenie czy w danym przypadku dochodzi (lub nie) do ziszczenia ww. warunku.

A.  Czas niezbędny do wyprodukowania towaru

W przypadku określonych towarów proces projektowania i produkcji jest długotrwały, złożony i wieloetapowy. Niejednokrotnie produkcja towarów wymaga zastosowania zaawansowanej technologii, przeprowadzenia testów jakościowych oraz dokonania niezbędnych poprawek lub modyfikacji. Przed wytworzeniem danego produktu niezbędne może się okazać przeprowadzenie różnego rodzaju analiz, czy prób (np. technologicznych, materiałowych czy wykonawczych, itp.). Na czas niezbędny dla wyprodukowania towaru wpływ może mieć też zaangażowanie innych podmiotów, oraz sam towar charakteryzujący się istotnym stopniem skomplikowania z uwagi na jego innowacyjny charakter. (…)

B.  Towar dostosowany do indywidualnych wymogów kupującego

W niniejszym przykładzie mowa o produkowaniu towarów na konkretne, zindywidualizowane zamówienie klienta. Specyfika dostawy w tym przypadku polega na tym, że produkcja jest niestandardowa, dostosowywana do indywidualnych potrzeb zamawiającego, co wiąże się z koniecznością wykorzystania licznych modułów i prefabrykatów nie pochodzących z produkcji masowej, dochodzi do skompletowania towaru z wielu elementów, itp. (…)

C. Dostawa na warunkach charakterystycznych dla danego rynku lub rodzaju towaru

W niniejszym przykładzie specyfika realizacji dostawy wynika z warunków, które są szczególne i charakterystyczne dla danego rynku lub rodzaju towaru. Taka sytuacja może występować przykładowo na rynku surowców naturalnych, które mają globalne znaczenie, wysoką wartość, a ich podaż jest ograniczona w czasie i które jednocześnie są pozyskiwane w skomplikowanym procesie.

Ze względu na specyfikę tego rynku oraz tego rodzaju towarów, występują na tym rynku kontrakty, w których właściciel zasobów uzależnia wydobycie i dostawy surowców od uzyskania zaliczkowego finansowania od nabywcy, który z kolei uzyskuje w ten sposób gwarancję realizacji dostaw surowca na dany okres (…)”.

Jak wynika z treści obowiązujących Objaśnień, za specyfikę dostaw uzasadniającą ponad sześciomiesięczny termin wywozu towarów w rozumieniu art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT uznaje się okoliczności polegające np. na:

·      złożonym, wieloetapowym procesie projektowania lub produkcji towarów,

·      zaawansowanym technologicznie procesie produkcji,

·      konieczności przeprowadzenia testów jakościowych, analiz, czy prób (np. technologicznych, materiałowych, wykonawczych itp.),

·      konieczności dokonywania poprawek lub modyfikacji,

·      konieczności zaangażowania innych podmiotów,

·      innowacyjnym charakterze towaru,

·      niestandardowej produkcji na konkretne, zindywidualizowane zamówienie klienta,

·      konieczności wykorzystania wielu komponentów, niepochodzących z produkcji masowej,

·      ograniczonej na rynku podaży na surowce, na które to należy długo oczekiwać oraz ich dostawę zabezpieczyć wpłaceniem zaliczki.

Ww. okoliczności powinny:

·      mieć charakter obiektywny, niezależny od woli stron,

·      wynikać z warunków dostawy określonych w umowie lub innej posiadanej przez podatnika dokumentacji.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym wszystkie ww. przesłanki należy uznać za spełnione. W celu potwierdzenia swojego stanowiska Spółka wskazuje na następujące okoliczności:

·      Cały proces związany z produkcją i dostawą konwertera – począwszy od złożenia zamówienia, poprzez czas oczekiwania na niezbędne do jego wytworzenia materiały/podzespoły i samo jego wyprodukowanie jest skomplikowany i składa się z wielu etapów, w tym m.in. analizy dostępności materiałów/podzespołów, sporządzenia dokumentacji technicznej (prac projektowych), ewentualnego wykonania prototypu, zamówienia trudnodostępnych materiałów/podzespołów od dostawców wymagających przedpłat i wielotygodniowego oczekiwania na ich dostarczenie, i w efekcie wyprodukowania konwertera (przy czym wyprodukowanie choćby jednego konwertera nie byłoby możliwe bez otrzymania przez Spółkę zamówionych materiałów/podzespołów niezbędnych do jego wyprodukowania, na które jak to zostało wspominane czeka się kilkadziesiąt tygodni), poddania ich długotrwałym i kompleksowym testom technicznym, podczas których badane jest wiele parametrów technicznych, transportu konwerterów do klienta, ewentualnym udziale pracownika Spółki w końcowych testach uwzgledniających warunki wynikające z docelowej infrastruktury ewentualnych modyfikacji na etapie testów końcowych (które to modyfikacje mogą, ale nie muszą wystąpić). Dlatego też, zdaniem Wnioskodawcy, w procesie produkcyjnym konwertera uwzględniany jest również czas potrzebny na realizację wszystkich etapów produkcji, o których mowa powyżej, w tym w szczególności powinien on obejmować czas potrzebny na prace projektowe oraz oczekiwanie na dostawy zamówionych u dostawców materiałów/podzespołów, a także czas niezbędny na dokonanie testów. Zatem pomimo, że czynności związane z samym wykonaniem pojedynczego konwertera trwają do kilku tygodni, to jednak czas potrzebny na jego produkcję jest znacznie dłuższy.

·      Proces produkcji wymaga zastosowania zaawansowanych technologii oraz specjalistycznej wiedzy inżynieryjnej. Konwerter jest wysoce wyspecjalizowanym podzespołem o wąskim sposobie zastosowania. Podczas jego produkcji konieczne jest stosowanie wysokich wymagań technicznych i norm bezpieczeństwa, a materiały i komponenty muszą spełniać rygorystyczne standardy jakościowe oraz posiadać odpowiednie certyfikaty zgodności, co wymaga starannej kontroli dostaw.

·      Każdy konwerter poddawany jest szczegółowym testom w Polsce oraz w kraju, w którym poruszać się będzie pojazd, w którym zamontowany zostanie konwerter z uwzględnieniem infrastruktury tego kraju. Testy odbywające się jeszcze w Polsce to również główny czynnik wpływający na czasochłonność i złożoność produkcji konwertera.

·      W przypadku wykrycia niezgodności w trakcie testów wprowadza się korekty, aby zapewnić pełną zgodność produktu z wymaganiami klienta.

·      Proces produkcji konwerterów wymaga współpracy z podmiotami zewnętrznymi na kilku etapach, m.in. zamawiania materiałów i podzespołów od dostawców i pośredników, czy testowania konwerterów przez specjalistyczne podmioty.

·      Przedmiotem dostawy są towary o niestandardowym charakterze, stanowiące rozwiązanie o wysokim stopniu zaawansowania technologicznego.

·      Każda partia konwerterów produkowana jest w odpowiedzi na konkretne indywidualne zamówienie, a poszczególne partie mogą różnić się między sobą m.in. mocą, rodzajem pojazdu przeznaczenia, czy też parametrami dostosowującymi je do konkretnej infrastruktury, w której pojazdy będą się poruszać.

·      Każda ewentualna zmiana na życzenie nabywcy w już przetestowanym na pewnym etapie konwerterze (wynikająca m.in. z błędnych pierwotnych założeń nabywcy) wymaga przeprowadzenia testów po raz kolejny, jak również zmian w dokumentacji technicznej.

·      Produkcja konwerterów wymaga zastosowania licznych, wyspecjalizowanych materiałów/komponentów, które nie pochodzą z produkcji masowej, lecz są dobierane indywidualnie pod kątem parametrów technicznych i zgodności z normami bezpieczeństwa obowiązującymi w transporcie szynowym. Ze względu na specyfikę rynku ww. materiałów i podzespołów, wysokie koszty ich zakupu typową sytuacją w całej branży stało się to, że producent/dostawca tych zasobów uzależnia ich produkcję/dostawę od uzyskania zaliczkowego finansowania od nabywcy. Jednocześnie Wnioskodawca sam również musi złożyć zamówienie na te materiały/podzespoły i zapłacić za nie zaliczkę. Rynek ww. materiałów/podzespołów oraz produkcji urządzeń tego typu co konwertery kształtuje się obecnie w taki sposób, że nie jest ekonomicznie uzasadnione, aby producenci wyspecjalizowanych urządzeń (takich jak konwertery) finansowali nabywców tych urządzeń w ten sposób, że składają zamówienie do dostawców/producentów materiałów uiszczając za to przedpłatę/zaliczkę z własnych środków finansowych. W związku z tym Spółka sama oczekuje od nabywców uiszczenia przedpłat/zaliczek, co pozwoli jej także na zabezpieczenie jej pozycji finansowej w przypadku wycofania się nabywcy konwertera z transakcji i w konsekwencji poniesienia straty finansowej związanej z nabyciem materiałów/podzespołów.

·      Nabywcy konwerterów wyznaczają Wnioskodawcy harmonogram produkcji konwerterów zgodnie z ich planem produkcyjnym pojazdów, do których konwertery mają być wykorzystywane. Nabywcy produkują pojazdy wielkogabarytowe zatem mają ograniczone możliwości magazynowania, nie mogą zatem przyjąć na raz dużej ilości konwerterów. Wnioskodawca nie ma również zdolności produkcyjnych do wyprodukowania na raz większej ilości sztuk konwerterów dla jednego nabywcy.

·      Wszystkie wyżej opisane okoliczności są niezależne od woli stron transakcji. Wnioskodawca nie ma wpływu na warunki pozyskiwania materiałów i komponentów, dostępnych w ograniczonych źródłach, za uprzednią przedpłatą. Żeby móc produkować konwertery, jest zmuszony dostosowywać się do warunków rynkowych i od nich uzależnić warunki dostawy swoich towarów.

·      Warunki dostawy konwerterów, w tym ich specyfikacja, pochodzenie materiałów, technologia produkcji i inne istotne parametry, są określone w umowie lub/i zamówieniach regulujących warunki dostaw.

Zdaniem Wnioskodawcy, zarówno z literalnego brzmienia przepisów, jak i z treści Objaśnień wynika, że opisane w niniejszym wniosku zdarzenie przyszłe dotyczy dostawy, której specyfika realizacji i potwierdzające ją warunki dostawy uzasadniają fakt wywozu towarów w terminie późniejszym niż określony w art. 41 ust. 9a Ustawy o VAT. Zgodnie zaś z art. 14n § 4 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zastosowanie się przez podatnika w danym okresie rozliczeniowym do objaśnień podatkowych powoduje objęcie go ochroną przewidzianą w art. 14k-14m tej ustawy. Zgodnie z wymienionymi przepisami, zastosowanie się przez podatnika do objaśnień podatkowych nie może mu szkodzić, w tym nie może skutkować wszczęciem postępowań karnych skarbowych, naliczeniem odsetek i w określonych przypadkach – obowiązkiem zapłaty podatku.

Na przestrzeni ostatnich lat organy podatkowe wypracowały jednolitą linię interpretacyjną, która w przypadku eksportu złożonych towarów powstałych w wyniku wieloetapowego procesu projektowania, produkcji i testów, poprzedzonego długim oczekiwaniem na materiały i komponenty, przyznaje podatnikom prawo zastosowania stawki 0% nawet w sytuacji, gdy wywóz towarów ma miejsce w terminie przekraczającym ten określony w art. 41 ust. 9a Ustawy o VAT – w oparciu o art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT.

I tak, w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS”, „Organ”) z 8 grudnia 2025 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.878.2025.1.AM, Organ przyznał podatnikowi prawo do stawki 0% VAT w odniesieniu do pełnej kwoty zaliczki na poczet eksportu towarów w sytuacji, gdy zaliczka obejmowała cztery partie towarów, z których dwie zostaną dostarczone przed, a dwie – po upływie 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzyma zaliczkę. Organ zgodził się z podatnikiem, że produkcja wyrobów na zindywidualizowane zamówienie, z dostosowaniem do spersonalizowanych wymogów kupującego, w ilości i specyfikacji określonej konkretnie przez kupującego, do której konieczne było wcześniejsze nabycie materiałów o konkretnych parametrach oraz późniejsze przeprowadzenia inspekcji i testów jakościowych, przy równoczesnym spełnieniu pozostałych warunków wynikających z ww. przepisu (tj. potwierdzeniu warunków i terminów dostaw w umowie z kontrahentem), stanowi specyfikę realizacji tego rodzaju dostaw, uzasadniającą wywóz towarów w terminie późniejszym niż ten wynikający z art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT. Argumentując swoje stanowisko, DKIS uzasadniał:

„Wyrób będzie wyprodukowany w ilości i specyfikacji określonej konkretnie przez kupującego. Jedną z okoliczności, która wpływa na wydłużenie terminu dostawy i dostarczanie do Kontrahenta Wyrobów poszczególnymi partiami jest m.in. konieczność ich produkcji w ilości przewidzianej w Umowie, bowiem nie dysponują Państwo Wyrobami, które przechowywaliby w magazynie (…). Powyższe wiąże się w pierwszej kolejności z koniecznością nabycia materiałów (…), które również muszą spełniać wymagane właściwości użytkowe i serwisowe. Dodatkowo po wyprodukowaniu każdej z partii Wyrobów dochodzi do ich inspekcji (…), w celu weryfikacji czy Wyroby spełniają normy jakościowe określone w ich dokumentacji technicznej i operacyjnej, mającej na celu identyfikację ewentualnych wad Wyrobów. (…) specyfika realizacji dostaw Wyrobu będącego przedmiotem Umowy zawartej między stronami wynika z warunków, które są szczególne i charakterystyczne dla danego rynku i rodzaju towaru, (…). Istotnym warunkiem wypełniającym dyspozycję art. 41 ust. 9b ustawy jest również kwestia jasno sprecyzowanych w Umowie (aneks nr 1 do Umowy) terminów dostaw każdej partii Wyrobów (…). Z powyższego zatem wynika, że strony Umowy z góry zakładają i akceptują fakt wywozu towarów (pozostałych dwóch partii Wyrobów) w terminie późniejszym tj. po upływie 6 miesięcznego terminu liczonego od końca miesiąca w którym otrzymano zaliczkę, co jest wynikiem specyfiki rynku oraz rodzaju towaru (…), w opisanym przypadku znajduje zastosowanie norma zawarta w art. 41 ust. 9b ustawy. W konsekwencji, przy spełnieniu warunków wskazanych w art. 41 ust. 6 w zw. z art. 41 ust. 6a ustawy, mają Państwo prawo do zastosowania stawki 0% w odniesieniu do otrzymanej zaliczki dotyczącej eksportu towarów (Wyrobów) (…)”.

Przenosząc ww. rozstrzygnięcie na sytuację Wnioskodawcy, potwierdza ono, że indywidualnie określona produkcja w ilości ściśle ustalonej w konkretnym zamówieniu, do której konieczne było wcześniejsze nabycie materiałów o konkretnych parametrach oraz późniejsze przeprowadzenie inspekcji i testów jakościowych są okolicznościami uzasadniającymi prawo podatnika do stawki 0% w sytuacji, gdy wywóz eksportowanych towarów nastąpi w terminie przekraczającym 6 miesięcy, liczonym od końca miesiąca otrzymania zaliczki.

W stanie faktycznym interpretacji z 18 sierpnia 2023 r., sygn. 0114-KDIP1-2.4012.320.2023.1.GK wnioskodawca zawarł umowę na dostawę 16 tys. produktów. Dostawa miała być realizowana w uzgodnionych na piśmie transzach – ze względu na duży wolumen zamówienia i ograniczone moce przerobowe podatnika, nie było możliwości zrealizować go jednorazowo. Nabywca uiścił jednorazową zaliczkę, obejmującą dostawę wszystkich transz produktów. W trakcie realizacji zamówienia, spółka została poinformowana przez producenta, że z powodu niezależnych od niego okoliczności i braku niezbędnych surowców, terminy dostaw zostaną wydłużone. Terminy wywozu towarów zostały ostatecznie przedłużone do powyżej 6 miesięcy od momentu uzyskania zaliczki, co znalazło swoje odzwierciedlenie w odpowiednio zmodyfikowanych warunkach dostaw. Organ uznał za prawidłowe stanowisko, zgodnie z którym ww. okoliczności uprawniają podatnika do zastosowania stawki 0% w odniesieniu do zaliczki na podstawie art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT. DKIS tak uzasadniał:

„W kontekście zasadności zastosowania procedury, określonej w art. 41 ust. 9b ustawy, należy zaznaczyć, że przymiot »specyficzności« nie dotyczy samej »dostawy«, ale dotyczy jej »realizacji«. Oznacza to, że nie dostawa powinna być specyficzna, ale jej realizacja. (…). Zatem o zasadności zastosowania normy art. 41 ust. 9b ustawy, każdorazowo decydować będą obiektywne okoliczności towarzyszące danej dostawie. O faktycznym przedmiocie czynności przesądzać będzie zakres oraz specyfika tych czynności oraz treść umów (warunków dostawy), zawartych każdorazowo przez podatnika i jego kontrahentów (Klientów). W opisie sprawy wskazaliście Państwo, że (...) Dostawa produktów następować będzie we wskazanych w odrębnym dokumencie transzach w okresie pomiędzy 24 marca 2023 r. i 31 grudnia 2023 r. W połowie maja 2023 r. zostaliście Państwo poinformowani przez producenta, że z powodu niezależnych okoliczności i braku niezbędnych surowców nie będzie on w stanie zrealizować dostaw w zakładanych terminach i terminy te zostaną wydłużone. (…) W razie wyznaczenia nowych terminów dostaw, warunki dostaw zostaną odpowiednio zmodyfikowane. (…). Rozmiary zamówienia powodują, że dostawa nie może być zrealizowana jednorazowo, gdyż wyprodukowanie produktów wymaga zgromadzenia odpowiedniej ilości trudnodostępnych materiałów i surowców. Jest to podyktowane określonymi mocami przerobowymi posiadanymi przez producenta, który nie jest w stanie produkować szybciej. (…). Na specyfikację realizacji dostaw wpływa również brak niezbędnych surowców potrzebnych do zrealizowania dostaw. (…) W konsekwencji, przy spełnieniu warunków wskazanych w art. 41 ust. 6 w zw. z art. 41 ust. 6a ustawy, mają/będziecie mieli Państwo prawo do zastosowania stawki 0% w odniesieniu do otrzymanych zaliczek dotyczących eksportu (…)”.

Z powyższego rozstrzygnięcia bezsprzecznie wynika, że Spółka ma prawo do stawki 0% w odniesieniu do zaliczki na podstawie art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT ze względu na takie okoliczności, jak trudna dostępność materiałów będąca konsekwencją specyficznej sytuacji rynkowej, jaką jest wysoki popyt na określone metale i komponenty przy niewystarczającej podaży i wynikająca z tego konieczność długiego oczekiwania na te materiały.

W stanie faktycznym interpretacji z 26 stycznia 2023 r., sygn. 0114-KDIP1-2.4012.564.2022.1.GK wnioskodawca produkował pojazdy szynowe na indywidualne zamówienia klientów z państw trzecich (nienależących do Unii Europejskiej). Proces realizacji był długotrwały i wieloetapowy ze względu na: konieczność projektowania i planowania, zakup specjalistycznych komponentów (z czasem oczekiwania na ich dostawę wynoszącym od kilku miesięcy do roku), konieczność montażu wstępnego i końcowego, przeprowadzanie testów, homologacji, certyfikacji, inspekcji z udziałem klienta oraz odbioru końcowego. Dodatkowo czas dostawy wydłużały modyfikacje projektowe i uzyskanie pozwoleń na nowych rynkach. Od otrzymania zaliczki do wywozu pojazdu upływało zwykle 24-32 miesiące. Organ uznał za prawidłowe stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którym ma on prawo do stawki VAT 0% w odniesieniu do zaliczek, mimo przekroczenia terminu 6 miesięcy na wywóz towarów, ponieważ opóźnienie wynikało ze specyfiki realizacji dostawy i zostało potwierdzone warunkami umowy, zgodnie z art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT. Argumentując swoje stanowisko, DKIS uzasadniał:

„(…) istotnym czynnikiem, który wydłuża czas dostawy pojazdu jest termin w jakim Państwo jesteście w stanie wykonać prace projektowe oraz skompletować wszelkie niezbędne materiały służące produkcji kompletnego pojazdu. Niekiedy od chwili złożenia zamówienia na dany materiał oczekujecie Państwo od kilku miesięcy do roku na dostawę. Ponadto wskazaliście Państwo, że do wydłużenia ram czasowych koniecznych na przygotowanie gotowego pojazdu szynowego przyczynia się to, że każdy pojazd tworzony jest na konkretne zamówienie klienta. Proces produkcji pojazdu szynowego, odbywa się po zawarciu umowy i jest złożony, obejmuje swoim zakresem m.in. przygotowanie prac projektowych, planowanie produkcji, zamówienie i zakup niezbędnych materiałów potrzebnych do realizacji projektu, montaż wstępny i końcowy pojazdu szynowego, przeprowadzenie niezbędnych kontroli, certyfikacji i badań, weryfikacja zgodności pojazdu z przedmiotem zamówienia. Na czas realizacji zamówienia wpływa również fakt że, w ramach każdego z wymienionych etapów mogą wystąpić błędy i niedokładności, które nie są związane z zaniedbaniami z Państwa strony, ale tym, że pojazdy szynowe produkowane są na indywidualne zamówienie. Przy tym wskazano, że zawieracie Państwo umowy które przewidują harmonogramy dostaw. (…). Wskazane (…) przeznaczone są na pokrycie kosztów skomplikowanego i kosztownego procesu produkcji pojazdów szynowych. Otrzymanie wcześniejszej zaliczki niejako warunkuje rozpoczęcie prac zmierzających do wyprodukowania pojazdu szynowego o określonych parametrach. (…) że skoro wywóz towarów (pojazdów szynowych), na poczet których Państwo otrzymujecie/ będziecie otrzymywać zaliczki, następuje/nastąpi w terminie późniejszym niż określony w art. 41 ust. 9a ustawy, ale uzasadnione jest to specyfiką realizacji dostaw towarów, potwierdzoną warunkami dostawy wynikającymi z zawieranej umowy z Klientami, w której określacie Państwo harmonogramy dostaw pojazdów szynowych, to w opisanym przypadku znajduje zastosowanie norma zawarta w art. 41 ust. 9b ustawy”.

Organ tym samym potwierdził, że okoliczności takie jak m.in. te opisanego w zdarzeniu przyszłym, którego dotyczy złożony wniosek (kilkumiesięczny czas oczekiwania na materiały, produkcja na indywidualne zamówienie, konieczność przeprowadzenia kontroli i testów, modyfikacji projektowych) uzasadniają zastosowanie art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT do eksportu konwerterów.

W interpretacji z 8 grudnia 2022 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.738.2022.1.JS Organ przyznał podatnikowi prawo do zastosowania stawki 0% VAT w oparciu o art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT w sytuacji, gdy wnioskodawca realizował długotrwałe projekty dla zagranicznych kontrahentów, obejmujące instalowanie maszyn przemysłowych i wyposażenia. Proces realizacji był wieloetapowy i trwał od 8 do 14 miesięcy ze względu na: konieczność projektowania, konsultacji technicznych, zamówienia i zakupu materiałów, prefabrykacji, montażu, spawania, prac wykończeniowych, przygotowania dokumentacji jakościowej, nadzoru klienta oraz wykonania prób i certyfikacji. Na wydłużenie terminu wpływ miało również uzależnienie od dostawców materiałów o ograniczonej dostępności, opóźnienia w dostawach, wahania cen. Organ uznał, że ww. okoliczności wypełniają znamiona specyfiki realizacji tego rodzaju dostaw, uzasadniające przekroczenie terminu wywozu, o którym mowa w art. 41 ust. 9a Ustawy o VAT. Tym samym, DKIS uznał za prawidłowe prawo wnioskodawcy do zastosowania stawki 0% VAT w odniesieniu do otrzymanej zaliczki, na podstawie art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT. DKIS wskazał:

„Jak bowiem wskazał Pan – biorąc pod uwagę zindywidualizowanie procesu wykonania zamówienia, stopień skomplikowania procesu, jego wieloetapowość, a także konieczność zapewnienia wysokich wymagań jakościowych produkowanych rur oraz wykonania niezbędnych prób i testów jakościowych, czas od otrzymania zapytania ofertowego do jego całkowitej realizacji będzie oscylował w okresie 8-14 miesięcy. Na długotrwałość procesu realizacji zamówienia wpływ ma również termin dostawy materiałów, który jest uzależniony od dostępności na rynku i wynosi zazwyczaj od 3 tygodni do 4 miesięcy, a czasami i więcej. (…). Przy czym mogą wystąpić sytuacje, w których ustalone z Kontrahentami terminy dostaw mogą ulec wydłużeniu z przyczyn nieleżących po stronie Pana np. ze względu na zakłócenia związane z wydłużeniem terminów realizacji dostaw materiałów niezbędnych realizacji zamówienia. Zatem (…) w opisanym przypadku znajduje zastosowanie norma zawarta w art. 41 ust. 9b ustawy”.

Tym samym, DKIS kolejny raz potwierdził, że wieloetapowa produkcja na spersonalizowane zamówienie, poprzedzona wielotygodniowym oczekiwaniem na materiały z powodu ich ograniczonej dostępności na rynku, a zakończona wykonaniem testów i prób jakościowych, stanowi specyfikę realizacji tego rodzaju dostaw, co w pełni uzasadnia zastosowanie stawki 0% VAT do zaliczki, pomimo ponad sześciomiesięcznego terminu wywozu konwerterów.

Analogiczne podejście DKIS przedstawił również m.in. w interpretacjach indywidualnych:

·      z 2 września 2025 r., sygn. 0114-KDIP1-2.4012.435.2025.1.GK;

·      z 2 czerwca 2025 r., sygn. 0114-KDIP1-2.4012.247.2025.1.GK;

·      z 13 sierpnia 2024 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.224.2024.2.MAZ;

·      z 19 sierpnia 2022 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.255.2022.2.JK.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w opisanych okolicznościach będzie uprawniony do zastosowania stawki VAT 0% w odniesieniu do zaliczek otrzymanych na poczet eksportu konwerterów. Specyfika realizacji dostawy obejmująca długotrwały, wieloetapowy proces projektowania, produkcji i kompleksowych i długotrwałych testów, konieczność nabycia materiałów i komponentów o ograniczonej dostępności, na które trzeba długo oczekiwać oraz dostosowania produktu do indywidualnych wymogów nabywcy uzasadnia, zdaniem Wnioskodawcy, wydłużony termin wywozu towarów, co znajdzie potwierdzenie w warunkach dostaw określonych w umowie lub dotyczących warunków dostaw.

Tym samym, dostawa konwerterów spełniać będzie przesłanki określone w art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT, a stanowisko Wnioskodawcy jest w tym zakresie zgodne z literalnym brzmieniem przepisów, treścią Objaśnień, jak i utrwaloną linią interpretacyjną organów podatkowych.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2.

Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko, zdaniem Spółki, również termin na zgromadzenie dokumentów potwierdzających wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej (obowiązek wynikający z art. 41 ust. 6 Ustawy o VAT, do którego wprost referuje art. 41 ust. 9a oraz art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT), ulega stosownemu przedłużeniu.

Wprawdzie art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT, będący podstawą do zastosowania stawki 0% do zaliczek/przedpłat na poczet eksportu towarów w przypadku wywozu po upływie standardowego, 6-miesięcznego terminu, nie ustanawia nowego, przedłużonego terminu na zgromadzenie dokumentów to należy uznać, że taki termin powinien być powiązany z faktycznym wywozem towarów.

Pomimo braku przepisu dla spójności wykładni przepis ten należy interpretować w ten sposób, że prawo do zastosowania stawki 0% w eksporcie towarów dla zaliczki występuje również w sytuacji, gdy dokumenty potwierdzające wywóz towarów poza terytorium UE zgromadzone zostaną po upływie 6 miesięcznego terminu liczonego od końca miesiąca otrzymania zaliczki, czyli w terminie, powiązanym z faktycznym wywozem towarów.

Uznanie, że podatnik ma prawo do stawki 0% do zaliczki na poczet eksportu towarów wywiezionych w terminie np. 12 miesięcy, ale jednocześnie nie ma prawa zastosować ww. stawki jeśli nie zgromadzi dokumentów w terminie 6 miesięcy, doprowadziłoby do skutków sprzecznych z założeniami ww. regulacji, polegających na tym, że art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT byłby przepisem, którego w praktyce nie można byłoby zastosować (nie jest bowiem możliwe otrzymanie dokumentów wywozowych wcześniej niż w momencie wywozu towarów).

Tym samym, w opinii Spółki, w przypadku objętym zdarzeniem przyszłym opisanym w złożonym wniosku, będzie ona miała prawo zastosować stawkę 0% w sytuacji, gdy dokumenty, o których mowa w art. 41 ust. 6-6a Ustawy o VAT zgromadzi w terminie późniejszym, o którym mowa w art. 41 ust. 9b Ustawy o VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Z regulacji tej wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 1 ustawy:

Natomiast art. 2 pkt 5 ustawy stanowi:

Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że:

Stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy:

Zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy:

Na podstawie art. 41 ust. 11 ustawy:

Przy czym, w myśl art. 41 ust. 6 ustawy:

Stosownie do art. 41 ust. 6a ustawy:

W świetle art. 41 ust. 7 ustawy:

Natomiast według art. 41 ust. 8 ustawy:

Na mocy art. 41 ust. 9 ustawy:

Jednocześnie na podstawie art. 41 ust. 9a ustawy:

Przy czym zgodnie z art. 41 ust. 9b ustawy:

Tak więc, w przypadku otrzymania zaliczki z tytułu transakcji stanowiącej eksport towarów w rozumieniu ustawy, stawka podatku w wysokości 0% znajduje zastosowanie wówczas, gdy wywóz towaru nastąpi w ciągu 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym podatnik otrzymał zapłatę i o ile w tym terminie podatnik otrzyma dokument potwierdzający wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej. W przypadku zaś, gdy wywóz towarów nastąpi w terminie późniejszym niż wskazany w art. 41 ust. 9a ustawy, podatnik może zastosować stawkę 0% w odniesieniu do otrzymanej zaliczki jedynie w sytuacji, gdy wywóz w terminie późniejszym uzasadniony jest specyfiką realizacji tego rodzaju dostawy potwierdzoną warunkami dostawy, w których określono termin wywozu towarów.

Z opisu sprawy wynika, że Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Spółka prowadzi działalność gospodarczą polegającą na produkcji sprzętu elektrycznego, w tym przede wszystkim konwerterów mocy będących komponentami środków transportu szynowego. Konwertery to kluczowe elementy układu napędowego w pojazdach szynowych, które odpowiadają w szczególności za przekształcanie energii elektrycznej z sieci trakcyjnej na parametry odpowiednie dla silników trakcyjnych (przekształcają napięcie i prąd np. z prądu stałego na zmienny lub odwrotnie). Konwertery m.in. sterują momentem obrotowym i prędkością silników poprzez regulację częstotliwości i amplitudy napięcia. Co do zasady mają one możliwość odzyskiwania energii umożliwiając hamowanie rekuperacyjne i oddawanie energii do sieci. Konwertery pracują przy wysokich obciążeniach, co wymaga zaawansowanej izolacji i zabezpieczeń. Są one często zintegrowane z systemami sterowania i współpracują z układami bezpieczeństwa, diagnostyki, komunikacji (przesyłają dane o stanie pracy, awariach, parametrach energetycznych). Do ich budowy wykorzystywane są zaawansowane tranzystory, które pracują z dużymi częstotliwościami i minimalizują straty energii. Posiadają systemy chłodzenia np. cieczowe lub powietrzne, aby odprowadzić ciepło z elementów mocy.

Nabywcami konwerterów produkowanych przez Spółkę są często podmioty spoza Unii Europejskiej. Mogą wystąpić sytuacje, w których Spółka przed dostawą konwerterów do nabywcy otrzyma od niego przedpłatę/zaliczkę. Wskazany sposób rozliczenia przewidziany będzie w umowach ramowych z nabywcami (umowy ramowe są w trakcie przygotowywania i zawierania) lub /i w dotyczących tych umów zamówieniach na konkretny towar lub partię towarów. W umowach ramowych/zamówieniach określona zostanie m.in. specyfikacja techniczna zamawianych konwerterów oraz sposób ich dostawy, w tym terminy, ramowy harmonogram i warunki dostaw. Pobieranie przez Spółkę przedpłat/zaliczek od nabywców podyktowane będzie charakterem i specyfiką związaną z produkcją konwerterów. Ta zakłada konieczność nabycia dedykowanych materiałów i podzespołów, których ceny są wysokie, dostępność ograniczona, a terminy dostaw często wynoszą ponad 6 miesięcy. Z tego względu powszechną praktyką/standardem na rynku materiałów i podzespołów stało się, że ich producenci/dostawcy uzależniają ich produkcję/dostawę od uzyskania zaliczkowego finansowania od ich nabywcy. W ten sposób z kolei nabywca uzyskuje gwarancję realizacji dostawy materiałów/podzespołów (jej ciągłość) na dany okres (np. kilkuletni).

Produkowane przez Wnioskodawcę konwertery będą skomplikowanymi technicznie urządzeniami o unikatowym/niestandardowym charakterze i praktycznie zawsze produkowane będą na indywidualne zamówienie nabywcy. Produkcja i dostawa konwerterów będzie procesem wysoce specjalistycznym, zaawansowanym technologicznie, skomplikowanym i wieloetapowym. Po wyprodukowaniu, każdy konwerter będzie poddawany kompleksowym testom technicznym w Polsce. Testy te są długim i złożonym procesem, z uwagi na to, iż podczas nich badane jest wiele parametrów, np. możliwy maksymalny czas użytkowania konwertera, jego dostosowanie do infrastruktury, norm kolejowych, norm środowiskowych. Testy takie wykonywane są częściowo przez odpowiedni dział na produkcji, ale również niektóre nietypowe parametry badane są przez inne podmioty zewnętrzne, w związku z nieposiadaniem przez Spółkę odpowiedniego do tego procesu oprzyrządowania. Ze względu na specyfikę działalności (wysoką specjalizację) u podmiotów tych występuje długi czas oczekiwania na przystąpienie i przeprowadzenie przedmiotowych testów ze względu na ich charakterystykę oraz trudnodostępność na rynku. Czas potrzebny na realizację całego procesu związanego z produkcją konwertera może się jeszcze wydłużyć, w przypadku wystąpienia sytuacji wyjątkowych np. błędów/opóźnień po stronie dostawców materiałów i komponentów lub Spółki, czy też zmiany na prośbę nabywcy.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą wskazania, czy Spółka będzie uprawniona do zastosowania stawki 0% do przedpłat/zaliczek otrzymywanych od nabywców na poczet dostawy konwerterów w sytuacji, gdy ich wywóz nastąpi po upływie 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma przedpłaty/zaliczki.

W kontekście zasadności zastosowania procedury, określonej w powołanym wyżej art. 41 ust. 9b ustawy, należy zaznaczyć, że przymiot „specyficzności” nie dotyczy samej „dostawy”, ale dotyczy jej „realizacji”. Oznacza to, że nie dostawa powinna być specyficzna, ale jej realizacja. Tym samym nie zawsze to niestandardowość np. produkcji towaru powinna być decydująca, ale nietypowość realizacji dostawy.

Zatem o zasadności zastosowania normy art. 41 ust. 9b ustawy, każdorazowo decydować będą obiektywne okoliczności towarzyszące danej dostawie. O faktycznym przedmiocie czynności przesądzać będzie zakres oraz specyfika tych czynności oraz treść umów (warunków dostawy), zawartych każdorazowo przez podatnika i jego kontrahentów (Klientów).

W opisie sprawy wskazali Państwo, że otrzymane zaliczki Spółka wykorzystuje do zabezpieczenia zasobów produkcyjnych, tj. zakupu materiałów i surowców niezbędnych do wyprodukowania i dostarczenia nabywcy oczekiwanych konwerterów, do zapewnienia którego Spółka się zobowiązuje. W umowach ramowych/zamówieniach określona zostanie m.in. specyfikacja techniczna zamawianych konwerterów oraz sposób ich dostawy, w tym terminy, ramowy harmonogram i warunki dostaw. W efekcie, już w chwili zawierania Umów jest i będzie wiadome, że okres jaki upłynie między otrzymaniem zaliczki a wywozem towarów poza terytorium UE/dostawą towarów będzie dłuższy niż 6 miesięcy. Czasochłonność oraz złożoność procesu produkcji skomplikowanego urządzenia, którym jest konwerter, począwszy od głównych aspektów, tj. części projektowej, w tym uzyskania ciężko dostępnych komponentów, aż do produkcji i wykonania rzetelnych specjalistycznych testów, po dodatkowe specyficzne dla produktu elementy, jak wielkogabarytowość, czy też zmiany wprowadzane przez klienta powoduje, że ich dostawa – łącznie trwa do kilkudziesięciu tygodni (z pewnością powyżej 6 miesięcy od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma przedpłatę/zaliczkę).

Mając zatem na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa należy uznać, że skoro wywóz towarów, na poczet których Spółka będzie otrzymywać przedpłaty/zaliczki, następuje w terminie późniejszym niż określony w art. 41 ust. 9a ustawy, ale uzasadnione jest to specyfiką realizacji dostaw towarów, potwierdzoną warunkami dostawy wynikającymi z umowy zawartej z danym kontrahentem, w której określona została specyfikacja techniczna zamawianych konwerterów, sposób i termin dostawy, jak również harmonogram ramowy produkcji konwertera, to w opisanym przypadku znajdzie zastosowanie norma zawarta w art. 41 ust. 9b ustawy.

Tym samym, przy spełnieniu warunków wskazanych w art. 41 ust. 6 w zw. z art. 41 ust. 6a ustawy, Spółka będzie miała prawo do zastosowania stawki 0% w odniesieniu do otrzymanych zaliczek, dotyczących eksportu towarów, nawet jeśli pomiędzy otrzymaniem przedpłaty/zaliczki a wywozem upłynie okres dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma przedpłatę/zaliczkę na podstawie art. 41 ust. 4 w zw. z art. 41 ust. 9a i 9b ustawy.

W związku z powyższym, Spółka będzie uprawniona do zastosowania stawki 0% do przedpłat/zaliczek otrzymywanych od nabywców na poczet dostawy konwerterów w sytuacji, gdy ich wywóz nastąpi po upływie 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma przedpłaty/zaliczki.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 jest prawidłowe.

Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą stwierdzenia, czy dla możliwości stosowania 0% stawki VAT do przedpłat/zaliczek otrzymywanych na poczet dostawy konwerterów wystarczające jest, że Spółka otrzyma dokumenty potwierdzające ich wywóz poza terytorium Unii Europejskiej w terminie późniejszym niż 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma ww. przedpłaty/ zaliczki.

Jak już wyżej wskazano, jednym z warunków zastosowania stawki podatku w wysokości 0%, w przypadku otrzymania zaliczki z tytułu transakcji stanowiącej eksport towarów na podstawie art. 41 ust. 6 w zw. z art. 41 ust. 6a ustawy, jest otrzymanie dokumentu potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej.

Zatem, dla możliwości stosowania 0% stawki VAT do przedpłat/zaliczek otrzymywanych na poczet dostawy konwerterów wystarczające jest, że Spółka otrzyma dokumenty potwierdzające ich wywóz poza terytorium Unii Europejskiej w terminie późniejszym niż 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym Spółka otrzyma ww. przedpłaty/zaliczki.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.