Wnioskodawca, osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, podzielił swoją firmę na dwa działy: Dział Hurtowni zajmujący się sprzedażą materiałów budowlanych oraz Dział Deweloperski realizujący inwestycje deweloperskie. Dział Deweloperski jest wyodrębniony organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie, posiada własne składniki majątkowe, dokumentację,…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 16 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie wskazania czy Dział Deweloperski będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a w konsekwencji wniesienie Działu Deweloperskiego wkładem niepieniężnym (aportem) do Spółki będzie wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą. Podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i jest czynnym podatnikiem VAT. Przeważający przedmiot prowadzonej działalności obejmuje kod PKD 46.73.Z Sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego. Pozostały przedmiot działalności obejmuje:
1) 41.10.Z Realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków,
2) 41.20.Z Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych,
3) 42.11.Z Roboty związane z budową dróg i autostrad,
4) 42.12.Z Roboty związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej,
5) 42.13.Z Roboty związane z budową mostów i tuneli,
6) 42.21.Z Roboty związane z budową rurociągów przesyłowych i sieci rozdzielczych,
7) 42.22.Z Roboty związane z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych,
8) 42.91.Z Roboty związane z budową obiektów inżynierii wodnej,
9) 42.99.Z Roboty związane z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowane,
10) 43.11.Z Rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych,
11) 43.12.Z Przygotowanie terenu pod budowę,
12) 43.21.Z Wykonywanie instalacji elektrycznych,
13) 43.22.Z Wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych,
14) 43.29.Z Wykonywanie pozostałych instalacji budowlanych,
15) 43.31.Z Tynkowanie,
16) 43.32.Z Zakładanie stolarki budowlanej,
17) 43.33.Z Posadzkarstwo; tapetowanie i oblicowywanie ścian,
18) 43.34.Z Malowanie i szklenie,
19) 43.39.Z Wykonywanie pozostałych robót budowlanych wykończeniowych,
20) 43.91.Z Wykonywanie konstrukcji i pokryć dachowych,
21) 43.99.Z Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane,
22) 46.74.Z Sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego,
23) 46.75.Z Sprzedaż hurtowa wyrobów chemicznych,
24) 46.76.Z Sprzedaż hurtowa pozostałych półproduktów,
25) 49.41.Z Transport drogowy towarów,
26) 68.10.Z Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek,
27) 68.20.Z Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi,
28) 68.31.Z Pośrednictwo w obrocie nieruchomościami,
29) 68.32.Z Zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie,
30) 80.20.Z Działalność ochroniarska w zakresie obsługi systemów bezpieczeństwa,
31) 81.10.Z Działalność pomocnicza związana z utrzymaniem porządku w budynkach.
W ramach swojej jednoosobowej działalności gospodarczej Wnioskodawca przyjął regulamin organizacyjny (dalej: „Regulamin”), który porządkuje strukturę wewnętrzną jego przedsiębiorstwa i dzieli ją na dwa działy (dalej łącznie jako: „Działy”):
| Dział Hurtowni | Dział Deweloperski |
| Działalność polegająca na sprzedaży hurtowej materiałów budowlanych realizowana jest w oparciu o działalność Działu Hurtowni, do którego zadań należy: 1) sprzedaż i obsługa klientów, obejmująca realizację zamówień, obsługę reklamacji, bieżącą komunikację z klientami oraz przygotowywanie strategii sprzedażowej; 2) zaopatrzenie i gospodarka magazynowa, obejmujące zapewnienie ciągłości dostaw materiałów budowlanych, monitorowanie stanów magazynowych, planowanie zapotrzebowania na produkty oraz utrzymywanie kontaktów z dostawcami; 3) doradztwo techniczne, obejmujące zapewnienie klientom specjalistycznego wsparcia w zakresie doboru materiałów budowlanych, pomoc w rozwiązywaniu problemów technicznych związanych z zastosowaniem produktów oraz monitorowanie nowości na rynku materiałów budowlanych. | Działalność polegająca na realizacji przedsięwzięć deweloperskich prowadzona jest w oparciu o działalność Działu Deweloperskiego, do zadań którego należą: 1) przygotowanie i realizacja inwestycji deweloperskich, obejmujące planowanie, organizację i koordynację przedsięwzięć budowlanych realizowanych w celu sprzedaży lokali mieszkalnych, w tym inwestycji realizowanych do stanu deweloperskiego; 2) zarządzanie procesem inwestycyjnym, obejmujące opracowywanie harmonogramów realizacji inwestycji, monitorowanie kosztów i budżetów, nadzór nad terminowością i jakością realizowanych prac oraz współpracę z podmiotami zaangażowanymi w realizację inwestycji; 3) obsługa formalno-prawna i sprzedażowa inwestycji, obejmująca przygotowywanie ofert inwestycyjnych, koordynację procesów sprzedaży lokali mieszkalnych, współpracę z notariuszami oraz innymi podmiotami uczestniczącymi w obrocie nieruchomościami, a także monitorowanie zgodności realizowanych przedsięwzięć z obowiązującymi przepisami prawa. |
Zgodnie z Regulaminem każdy Dział koordynuje odrębny Kierownik, który sprawuje nadzór nad realizacją zadań przypisanych do danego Działu. Kierownik odpowiada za organizację pracy Działu, koordynację działań osób przyporządkowanych do Działu oraz podejmowanie decyzji operacyjnych w zakresie działalności Działu.
| Dział Hurtowni (…) | Dział Deweloperski (…) |
| (…) | (…) |
Wnioskodawca nabył nieruchomość niezabudowaną (dalej: „Nieruchomość”), na której w ramach Działu Deweloperskiego rozpoczął realizację inwestycji budowlanej.
Dział Deweloperski jest wyodrębniony w ramach przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w następujący sposób:
Istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań.
Do Działu Deweloperskiego przyporządkowane są składniki materialne obejmujące Nieruchomość (na której Wnioskodawca rozpoczął realizację inwestycji deweloperskiej), samochód osobowy, samochód dostawczy, samochód ciężarowy z HDS oraz wyposażenie biurowe (komputery, telefony komórkowe, meble biurowe).
Do Działu Deweloperskiego przyporządkowane są składniki niematerialne obejmujące pozwolenie na budowę inwestycji deweloperskiej, warunki techniczne przyłączenia do sieci, prawa do dokumentacji projektowej (w tym koncepcji wielobranżowej oraz założeń projektu dla budowy zespołu czterech budynków), prawa do dokumentacji geodezyjnej (w tym mapy do celów projektowych oraz dokumentacji wyznaczenia znaków granicznych), prawa do analiz technicznych (analiza nasłonecznienia, analiza akustyczna, analiza urbanistyczna dot. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego), prawa do dokumentacji geotechnicznej (operat zagęszczenia gruntu, projekt geotechniczny), prawa do przedmiaru robót i kosztorysu inwestorskiego oraz prawa do operatu wyceny nieruchomości.
Do Działu Deweloperskiego przyporządkowane są zobowiązania wynikające z umów związanych z działalnością deweloperską, w tym umowa leasingu wózka widłowego, umowa dzierżawy zjazdu z drogi publicznej na teren inwestycji deweloperskiej, umowa o wykonywanie dokumentacji projektowej, umowa o sporządzenie projektu geotechnicznego oraz umowy o usługi budowlane dotyczące realizacji poszczególnych etapów inwestycji.
Powyższe składniki materialne, niematerialne oraz zobowiązania są ze sobą funkcjonalnie powiązane i łącznie umożliwiają prowadzenie działalności deweloperskiej.
Wyodrębnienie organizacyjne
Dział Deweloperski jest formalnie wyodrębniony w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa Wnioskodawcy na podstawie Regulaminu. Regulamin określa miejsce Działu Deweloperskiego w strukturze przedsiębiorstwa, zakres jego zadań oraz podział osobowy.
Zgodnie z Regulaminem Dział Deweloperski posiada odrębnego Kierownika, który sprawuje nadzór nad całością działalności deweloperskiej i odpowiada za realizację przypisanych zadań.
Do Działu Deweloperskiego przyporządkowanych jest (…) osób – (……)
Osoby te posiadają kwalifikacje i doświadczenie umożliwiające samodzielne prowadzenie spraw Działu Deweloperskiego bez wsparcia ze strony personelu Działu Hurtowni.
Wyodrębnienie finansowe
Ewidencja zdarzeń gospodarczych prowadzona przez Wnioskodawcę umożliwia przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do Działu Deweloperskiego. Wyodrębnienie to realizowane jest poprzez prowadzenie odrębnych kont analitycznych dla Działu Deweloperskiego, które ewidencjonują zdarzenia gospodarcze związane z działalnością deweloperską odrębnie od zdarzeń związanych z działalnością Działu Hurtowni.
Dla Działu Deweloperskiego prowadzony jest odrębny rachunek bankowy, na który wpływają środki związane z działalnością deweloperską i z którego realizowane są płatności dotyczące tej działalności.
Sposób prowadzenia ewidencji umożliwia w każdym czasie ustalenie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań przypadających na Dział Deweloperski, a także sporządzenie odrębnego bilansu i rachunku zysków i strat dla tego Działu.
Wyodrębnienie funkcjonalne
Dział Deweloperski stanowi funkcjonalną całość, której przedmiot działalności (realizacja inwestycji deweloperskich i sprzedaż lokali mieszkalnych) jest odrębny od przedmiotu działalności Działu Hurtowni (hurtowa sprzedaż materiałów budowlanych). Składniki materialne i niematerialne przyporządkowane do Działu Deweloperskiego są ze sobą wewnętrznie powiązane i łącznie służą realizacji zadań tego Działu.
Do Działu Deweloperskiego przyporządkowana jest Nieruchomość, na której Wnioskodawca rozpoczął już realizację inwestycji deweloperskiej. Nieruchomość ta jest wykorzystywana w ramach działalności Działu Deweloperskiego.
Dział Deweloperski dysponuje dokumentacją niezbędną do prowadzenia działalności deweloperskiej na Nieruchomości, obejmującą w szczególności pozwolenie na budowę, dokumentację projektową, warunki techniczne przyłączenia do sieci, dokumentację geodezyjną, analizy techniczne (nasłonecznienia, akustyczna, urbanistyczna) oraz kosztorys inwestorski. Dokumentacja ta została wytworzona lub nabyta na potrzeby działalności deweloperskiej.
Do Działu Deweloperskiego przyporządkowane są pojazdy (samochód osobowy, samochód dostawczy, samochód ciężarowy z HDS) oraz wyposażenie biurowe (komputery, telefony komórkowe, meble biurowe) przeznaczone do użytku osób przypisanych do tego Działu.
Dział Deweloperski posiada własną bazę umów związanych z prowadzoną działalnością, obejmującą w szczególności umowę o wykonanie dokumentacji projektowej, umowę leasingu wózka widłowego, umowę dzierżawy zjazdu z drogi publicznej na teren inwestycji, umowę o sporządzenie projektu geotechnicznego oraz umowy o usługi budowlane dotyczące realizacji poszczególnych etapów inwestycji. Prawa i obowiązki wynikające z tych umów są przyporządkowane do Działu Deweloperskiego zgodnie z Regulaminem.
Zdolność do samodzielnego funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo
Zespół składników materialnych i niematerialnych przyporządkowanych do Działu Deweloperskiego jest kompletny i wystarczający do samodzielnego prowadzenia działalności deweloperskiej. Dział Deweloperski posiada zasoby niezbędne do realizacji inwestycji deweloperskiej – nieruchomość gruntową, dokumentację projektową, wymagane pozwolenia i decyzje administracyjne, środki transportu, wyposażenie biurowe, umowy z wykonawcami oraz wykwalifikowany personel.
Dział Deweloperski nie jest uzależniony od zasobów Działu Hurtowni. Dział Deweloperski mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze w zakresie działalności deweloperskiej.
Przeniesienie Działu Deweloperskiego
Wnioskodawca zamierza wnieść Dział Deweloperski jako wkład niepieniężny (aport) do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na terytorium Polski (dalej: „Spółka”) w zamian za udziały w kapitale zakładowym Spółki.
Spółka będzie podlegać w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i będzie podatnikiem VAT czynnym. Przedmiot przeważającej działalności Spółki będzie obejmować PKD 41.10.Z Realizacja projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków, natomiast przedmiot pozostałej działalności będzie obejmować: PKD 68 Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości, PKD 71 Działalność w zakresie architektury i inżynierii; badania i analizy techniczne, PKD 42 Roboty związane z budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej, PKD 43 Roboty budowlane specjalistyczne, PKD 77 Wynajem i dzierżawa oraz PKD 35 Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną i powietrze do układów klimatyzacyjnych.
Przedmiotem wkładu niepieniężnego (aportu) będzie Dział Deweloperski jako zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań – w szczególności w ramach wkładu niepieniężnego (aportu) do Spółki zostaną przeniesione:
1) nieruchomość wraz z rozpoczętą inwestycją deweloperską;
2) wszystkie składniki majątkowe przyporządkowane do Działu Deweloperskiego, w tym samochód osobowy, samochód dostawczy, samochód ciężarowy z HDS oraz wyposażenie biurowe (komputery, telefony komórkowe, meble biurowe);
3) wszystkie składniki niemajątkowe przyporządkowane do Działu Deweloperskiego, w tym pozwolenie na budowę, warunki techniczne przyłączenia do sieci, dokumentacja projektowa (koncepcja wielobranżowa, założenia projektu dla budowy zespołu czterech budynków), dokumentacja geodezyjna (mapa do celów projektowych, dokumentacja wyznaczenia znaków granicznych), analizy techniczne (analiza nasłonecznienia, analiza akustyczna, analiza urbanistyczna), dokumentacja geotechniczna (operat zagęszczenia gruntu, projekt geotechniczny), przedmiar robót i kosztorys inwestorski oraz operat wyceny nieruchomości;
4) prawa i obowiązki wynikające z umów przyporządkowanych do Działu Deweloperskiego, w tym umowy leasingu wózka widłowego, umowy dzierżawy zjazdu z drogi publicznej na teren inwestycji deweloperskiej, umowy o wykonywanie dokumentacji projektowej, umowy o sporządzenie projektu geotechnicznego oraz umów o usługi budowlane dotyczących realizacji poszczególnych etapów inwestycji, wraz z wierzytelnościami i zobowiązaniami wynikającymi z tych umów;
5) osoby przyporządkowane do Działu Deweloperskiego (…)
Pozwolenie na budowę związane z prowadzoną inwestycją deweloperską zostanie przeniesione na Spółkę w trybie art. 40 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Pracownicy przyporządkowani do Działu Deweloperskiego przejdą do Spółki w trybie art. 231 Kodeksu pracy.
Wnioskodawca nie zamierza przenosić poszczególnych składników majątkowych odrębnie. Przedmiotem aportu będzie Dział Deweloperski jako całość – zespół wzajemnie powiązanych składników wyodrębniony organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie w strukturze przedsiębiorstwa Wnioskodawcy. Spółka będzie prowadzić działalność deweloperską w oparciu o otrzymany wkład niepieniężny (aport) i kontynuować zadania Działu Deweloperskiego.
Otrzymany wkład niepieniężny (aport) będzie służyć wykonywaniu przez Spółkę czynności opodatkowanych VAT.
Składniki majątku przeniesione do Spółki zostaną przyjęte przez Spółkę dla celów podatkowych w wartości wynikającej z ksiąg podatkowych Wnioskodawcy.
Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług
Czy opisany w zdarzeniu przyszłym Dział Deweloperski będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji wniesienie Działu Deweloperskiego wkładem niepieniężnym (aportem) do Spółki będzie wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, opisany w zdarzeniu przyszłym Dział Deweloperski stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a w konsekwencji wniesienie Działu Deweloperskiego aportem do Spółki będzie wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska własnego Wnioskodawcy
W myśl art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej jako: „K.c.”), przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególności: oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
1) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
2) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
3) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
4) koncesje, licencje i zezwolenia;
5) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
6) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
7) tajemnice przedsiębiorstwa;
8) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa (dalej: „ZCP”) jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Zgodnie z powyższym należy stwierdzić, że na gruncie podatkowym mamy do czynienia z ZCP, jeżeli spełnione są następujące przesłanki:
1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
2) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące określone zadania gospodarcze.
W związku z tym, że ustawodawca nie definiuje w jaki sposób spełnienie powyższych przesłanek powinno być weryfikowane, pomocne będzie odwołanie się do stanowiska judykatury oraz organów podatkowych w tym zakresie.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa to przede wszystkim zespół składników materialnych i niematerialnych. Jak stwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 31 lipca 2023 r. sygn. 0112-KDIL3.4012.298.2023.6.EW:
„zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość)”.
Tożsame stanowisko zawarte jest w wielu innych interpretacjach indywidualnych: np. w interpretacji indywidualnej z dnia 27 grudnia 2018 r. sygn. 0115-KDIT1-2.4012.825.2018.2.AD czy też interpretacji indywidualnej z dnia 23 stycznia 2023 r. sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.730.2022.1.MK.
Zespół składników materialnych i niematerialnych musi być dodatkowo organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie. Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze organizacyjnej podatnika. Ocena ta musi być dokonywana według podstawowego kryterium, tj. ustalenia jaką rolę składniki majątkowe i związane z nimi prawa materialne i niematerialne w tym zobowiązania odgrywały w funkcjonowaniu dotychczasowego przedsiębiorstwa (na ile stanowiły wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).
Wyodrębnienie finansowe oznacza sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów, oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W sytuacji wyodrębnienia finansowego możliwe jest oddzielenie finansów przedsiębiorstwa od finansów jego zorganizowanej części.
Zorganizowana część przedsiębiorstwa jest w stanie samodzielnie prowadzić działalność i istnieć niezależnie od przedsiębiorstwa głównego. Nie musi to być postać oddziału samodzielnie rozliczającego się. Ważne natomiast jest, aby przenoszone należności i zobowiązania były wyodrębnione i dały się przyporządkować organizacyjnie i finansowo do wyodrębnionego majątku, tak, aby można było przejąć funkcje gospodarcze (tak Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 22 kwietnia 2024 r. sygn. 0111-KDIB3-3.4012.78.2024.3.MS).
Wyodrębnienie finansowe wymaga więc posiadania takiego systemu ewidencji, który umożliwia przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Jak wynika ze stanowisk organów w indywidualnych interpretacjach przez taki system należy rozumieć odrębne plany finansowe, odrębne budżety oraz prowadzenie zakładowych planów kont, na których księgowane są wyłącznie zdarzenia gospodarcze związane z działalnością zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przykładowo, stanowisko takie przedstawił Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnej interpretacji z dnia 5 czerwca 2020 r. sygn. 0112-KDIL1-2.4012.148.2020.2.AW.
Odnośnie wyodrębnienia funkcjonalnego, kryterium to sprowadza się do ustalenia czy wyodrębniona organizacyjnie całość jest w stanie przejąć zadania oraz samodzielnie funkcjonować na rynku. Aby wydzielona część przedsiębiorstwa mogła być uznana za zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych, musi ona posiadać potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego, jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe: materialne i niematerialne wchodzące w skład ZCP muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa (tak np. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. 0111-KDIB2 -1.4010.272.2019.1.BJ).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że nie jest wystarczające proste porównanie katalogu składników należących do zbywcy prowadzącego przedsiębiorstwo z listą składników przekazanych nabywcy, gdyż istotne znaczenie ma funkcjonalny i organizacyjny związek pomiędzy nabytymi składnikami majątkowymi i niemajątkowymi, który w istocie decyduje o samodzielnej realizacji celów gospodarczych. Natomiast jeżeli braki w określonych składnikach majątku pozostają bez znaczenia dla funkcjonowania przedsiębiorstwa, wówczas nie mogą one przesądzić o tym czy doszło do dostawy przedsiębiorstwa, gdyż dla jego zbycia wystarczające jest przeniesienie na nabywcę minimum środków pozwalających na kontynuowanie realizowanej uprzednio w tym przedsiębiorstwie działalności gospodarczej (zob. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r. sygn. akt I FSK 1204/16). Podobnie NSA w wyroku z dnia 30 czerwca 2021 r. sygn. akt I FSK 1453/19.
Analogiczne stanowisko wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przykładowo, w wyroku z dnia 10 listopada 2011 roku, sygn. C-444/10, TSUE wskazał bowiem, że:
„Stwierdzenie, iż nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 5 ust. 8 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej”.
Analogiczny pogląd TSUE wyraził w wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie C-497/01 (Zita Modes Sarl przeciwko Administration de l'enregistrement et des domains).
Tytułem podsumowania należy stwierdzić, że w kwestii wyodrębnienia organizacyjnego należy mieć na uwadze, czy zorganizowana część przedsiębiorstwa występuje w strukturze podatnika w sposób, który pozwoli samodzielnie realizować określone zadania gospodarcze, np. w postaci działu czy wydziału przedsiębiorstwa zbywcy (por. wyrok NSA z 22 marca 2019 r. sygn. akt I FSK 784/17). Z kolei wyodrębnienie finansowe oznacza sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności oraz zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Możliwym powinno być zatem oddzielenie finansów przedsiębiorstwa od finansów zorganizowanej jego części (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2019 r. sygn. akt I FSK 293/17).
Zdaniem Wnioskodawcy zatem, aby uznać część przedsiębiorstwa za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o VAT powinny zostać spełnione następujące przesłanki:
1) finansowe wyodrębnienie w istniejącym przedsiębiorstwie działalności ZCP;
2) organizacyjne wyodrębnienie ZCP w strukturze istniejącego przedsiębiorstwa jako dział, wydział, zakład itp.;
3) przyporządkowanie zasobów ludzkich oraz majątku;
4) możliwość kontynuacji dotychczasowych zadań ZCP, w przypadku przeniesienia na nowy podmiot;
5) przejście w ramach ZCP wszystkich istotnych składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań.
Przekładając powyższe na grunt niniejszego wniosku, w ocenie Wnioskodawcy Dział Deweloperski stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, ponieważ spełnia wszystkie przesłanki:
1. Istnienie zespołu składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań.
Do Działu Deweloperskiego przyporządkowane są składniki materialne (Nieruchomość z rozpoczętą inwestycją deweloperską, pojazdy, wyposażenie biurowe), składniki niematerialne (pozwolenie na budowę, dokumentacja projektowa, warunki techniczne, dokumentacja geodezyjna, analizy techniczne, kosztorys inwestorski) oraz zobowiązania wynikające z umów związanych z działalnością deweloperską. Składniki te są ze sobą funkcjonalnie powiązane i łącznie umożliwiają prowadzenie działalności deweloperskiej.
2. Wyodrębnienie organizacyjne.
Dział Deweloperski jest formalnie wyodrębniony w strukturze przedsiębiorstwa Wnioskodawcy na podstawie Regulaminu, który określa miejsce Działu w strukturze, zakres jego zadań oraz podział osobowy. Dział posiada odrębnego Kierownika oraz przyporządkowanych (…) osób związanych z działalnością deweloperską.
3. Wyodrębnienie finansowe.
Ewidencja zdarzeń gospodarczych prowadzona przez Wnioskodawcę umożliwia przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do Działu Deweloperskiego. Wyodrębnienie realizowane jest poprzez prowadzenie odrębnych kont analitycznych. Dla Działu Deweloperskiego prowadzony jest odrębny rachunek bankowy. Sposób prowadzenia ewidencji umożliwia sporządzenie odrębnego bilansu i rachunku zysków i strat dla tego Działu.
4. Wyodrębnienie funkcjonalne.
Przedmiot działalności Działu Deweloperskiego (realizacja inwestycji deweloperskich i sprzedaż lokali mieszkalnych) jest odrębny od przedmiotu działalności Działu Hurtowni (hurtowa sprzedaż materiałów budowlanych). Składniki przyporządkowane do Działu Deweloperskiego są wykorzystywane w ramach działalności deweloperskiej. Dział Deweloperski posiada własną bazę umów związanych z prowadzoną działalnością, a prawa i obowiązki wynikające z tych umów są przyporządkowane do Działu zgodnie z Regulaminem.
Zdolność do samodzielnego funkcjonowania jako niezależne przedsiębiorstwo
Zespół składników przyporządkowanych do Działu Deweloperskiego jest kompletny i wystarczający do samodzielnego prowadzenia działalności deweloperskiej. Dział posiada zasoby niezbędne do realizacji inwestycji deweloperskiej – nieruchomość gruntową z rozpoczętą budową, dokumentację projektową, pozwolenie na budowę, środki transportu, wyposażenie biurowe, umowy z wykonawcami oraz wykwalifikowany personel. Dział Deweloperski nie jest uzależniony od zasobów Działu Hurtowni. Dział Deweloperski mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze w zakresie działalności deweloperskiej.
W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, jak wynika z analizowanego zdarzenia przyszłego, Dział Deweloperski spełnia wszelkie warunki do uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a tym samym jego dostawa nie będzie podlegać przepisom ustawy o VAT, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o VAT (stosownie do tego przepisu przepisów ustawy o VAT nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części).
W rezultacie Wnioskodawca stoi na stanowisku, że Dział Deweloperski, będzie stanowił ZCP w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, a tym samym jego przeniesienie na rzecz Spółki nie będzie podlegać przepisom ustawy o VAT (z uwagi na regulację art. 6 pkt 1 ustawy o VAT).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 , rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Jednocześnie art. 6 ustawy wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.
Według art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Ustawodawca w ww. przepisie nie zdefiniował, co należy rozumieć pod pojęciem „transakcji zbycia”. Uwzględniając zakres przedmiotowy ustawy o podatku od towarów i usług, pojęcie to należy rozumieć w sposób zbliżony do pojęcia „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu. Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży lub aportu.
Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.
Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęcia „przedsiębiorstwo”, należy więc odwołać się odpowiednio do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym.
Zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego:
Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Ustawodawca w ww. przepisie wskazał, jakiego rodzaju elementy wchodzą w skład kompleksu składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, czyli przedsiębiorstwa, które może być przedmiotem czynności prawnej. Nie wszystkie jednak elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa są na tyle istotne, by bez ich zbycia nie można było mówić o zbyciu przedsiębiorstwa. O tym, jakie konkretne składniki muszą być przeniesione na nabywcę, aby można było uznać, że nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa, decydują okoliczności faktyczne, których nie można określić apriorycznie.
Natomiast przepis art. 2 pkt 27e ustawy stanowi, że:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: zorganizowanej części przedsiębiorstwa – rozumie się przez to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
Podstawowym wymogiem wynikającym z powyższego przepisu jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa trwałe, obrotowe, a także czynnik ludzki, czyli kadra pracownicza.
Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.
Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa.
Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą umożliwić Nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.
Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.
Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.
Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;
2) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;
3) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;
4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.
Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie przedsiębiorstwa oraz składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.
Ponadto, przy ocenie, czy składniki majątku powinny być uznane za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, o której mowa w art. 2 pkt 27e ustawy, uwzględnić należy następujące okoliczności:
- zamiar kontynuowania przez nabywcę działalności prowadzonej dotychczas przez zbywcę przy pomocy składników majątkowych będących przedmiotem transakcji oraz
- faktyczną możliwość kontynuowania tej działalności w oparciu o składniki będące przedmiotem transakcji.
Wskazanej oceny należy dokonać na moment przeprowadzenia transakcji. Tym samym, w przypadku, gdy konieczne dla kontynuowania działalności gospodarczej jest angażowanie przez nabywcę innych składników majątku, które nie są przedmiotem transakcji lub podejmowanie dodatkowych działań, brak jest możliwości stwierdzenia, że w danym przypadku zespół składników majątkowych stanowi przedsiębiorstwo lub zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
W zakresie braku obowiązku opodatkowania czynności zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl, w którym stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.
Natomiast w wyroku C-444/10 z 10 listopada 2011 r. TSUE wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy.
W kontekście uregulowań wspólnotowych oraz orzecznictwa TSUE należy wskazać, że nie ma podstaw do przyjęcia, że tylko przeniesienie wszystkich składników materialnych i niematerialnych jest okolicznością decydującą o uznaniu danego zespołu składników materialnych i niematerialnych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, ponieważ jeśli dany zespół składników będzie zdolny do prowadzenia samodzielnej działalności gospodarczej, to spełnione zostaną przesłanki pozwalające uznać, z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności, że doszło do wydzielenia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Mając na uwadze powyższe orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej należy stwierdzić, że zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy definicja legalna zorganizowanej części przedsiębiorstwa musi być interpretowana przez pryzmat treści art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE i w powiązaniu z rozumieniem pojęcia „przekazania całości lub części majątku”, wyłożonym przez Trybunał w ww. orzeczeniu. Trybunał Sprawiedliwości główny nacisk kładzie na badanie konkretnego przypadku, dopuszczając w pewnych przypadkach zbycie samych składników rzeczowych.
Ponadto, w wyroku z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I FSK 1586/11 NSA zauważył, że: „Sam tylko fakt wyłączenia jakiegokolwiek składnika majątku nie pozwala na stwierdzenie, że już z tego powodu przedmiotem zbycia nie jest zorganizowana część przedsiębiorstwa, bowiem decydującą jest okoliczność, czy przy użyciu tej części można samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. (…)
Jeśli wyłączenie określonego składnika nie pozbawi wydzielonego kompleksu majątkowego cech przedsiębiorstwa bądź jego zorganizowanej części, to zbycie w takiej postaci nie podlega podatkowi od towarów i usług”.
Oznacza to, że zespół składników materialnych i niematerialnych pozwala z uwagi na swoje zorganizowanie, infrastrukturę itp. na prowadzenie określonej działalności gospodarczej. Podkreśla się przy tym, że możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Oznacza to, że majątek ten powinien stanowić już u zbywcy zorganizowany zespół składników gotowych realizować określone zadania gospodarcze jako samodzielne przedsiębiorstwo, a po jego zbyciu możliwe musi być kontynuowanie działalności gospodarczej przez nabywcę przedsiębiorstwa.
O tym, czy nastąpiło zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pan osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą i jest czynnym podatnikiem VAT. W ramach prowadzonej działalności przyjął Pan regulamin organizacyjny (dalej: „Regulamin”), który porządkuje strukturę wewnętrzną Pana przedsiębiorstwa i dzieli ją na dwa działy (dalej łącznie jako: „Działy”):
• Dział Hurtowni – działalność polegająca na sprzedaży hurtowej materiałów budowlanych,
• Dział Deweloperski – działalność polegająca na realizacji przedsięwzięć deweloperskich.
Zgodnie z Regulaminem każdy Dział koordynuje odrębny Kierownik, który sprawuje nadzór nad realizacją zadań przypisanych do danego Działu. Kierownik odpowiada za organizację pracy Działu, koordynację działań osób przyporządkowanych do Działu oraz podejmowanie decyzji operacyjnych w zakresie działalności Działu. Wskazał Pan, że nabył nieruchomość niezabudowaną, na której w ramach Działu Deweloperskiego rozpoczął realizację inwestycji budowlanej. Zamierza Pan wnieść Dział Deweloperski jako wkład niepieniężny (aport) do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na terytorium Polski w zamian za udziały w kapitale zakładowym Spółki. Spółka będzie podlegać w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i będzie podatnikiem VAT czynnym. Przedmiot przeważającej działalności Spółki będzie obejmować realizację projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków.
Dział Deweloperski jest wyodrębniony w ramach Pana przedsiębiorstwa w taki sposób, że:
- przyporządkowane są do niego składniki materialne obejmujące Nieruchomość (na której rozpoczął Pan realizację inwestycji deweloperskiej), samochód osobowy, samochód dostawczy, samochód ciężarowy z HDS oraz wyposażenie biurowe (komputery, telefony komórkowe, meble biurowe). Ponadto przyporządkowane są składniki niematerialne obejmujące pozwolenie na budowę inwestycji deweloperskiej, warunki techniczne przyłączenia do sieci, prawa do dokumentacji projektowej (w tym koncepcji wielobranżowej oraz założeń projektu dla budowy zespołu czterech budynków), prawa do dokumentacji geodezyjnej (w tym mapy do celów projektowych oraz dokumentacji wyznaczenia znaków granicznych), prawa do analiz technicznych (analiza nasłonecznienia, analiza akustyczna, analiza urbanistyczna dot. Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego), prawa do dokumentacji geotechnicznej (operat zagęszczenia gruntu, projekt geotechniczny), prawa do przedmiaru robót i kosztorysu inwestorskiego oraz prawa do operatu wyceny nieruchomości. Do Działu Deweloperskiego przyporządkowane są zobowiązania wynikające z umów związanych z działalnością deweloperską, w tym umowa leasingu wózka widłowego, umowa dzierżawy zjazdu z drogi publicznej na teren inwestycji deweloperskiej, umowa o wykonywanie dokumentacji projektowej, umowa o sporządzenie projektu geotechnicznego oraz umowy o usługi budowlane dotyczące realizacji poszczególnych etapów inwestycji,
- jest on formalnie wyodrębniony w strukturze organizacyjnej Pana przedsiębiorstwa na podstawie Regulaminu. Regulamin określa miejsce Działu Deweloperskiego w strukturze przedsiębiorstwa, zakres jego zadań oraz podział osobowy. Zgodnie z Regulaminem Dział Deweloperski posiada odrębnego Kierownika, który sprawuje nadzór nad całością działalności deweloperskiej i odpowiada za realizację przypisanych zadań. Do wyodrębnionego działu przyporządkowanych jest (…) osób – (…)
- prowadzona ewidencja zdarzeń gospodarczych umożliwia przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do Działu Deweloperskiego. Wyodrębnienie to realizowane jest poprzez prowadzenie odrębnych kont analitycznych dla tego Działu, które ewidencjonują zdarzenia gospodarcze związane z działalnością deweloperską odrębnie od zdarzeń związanych z działalnością Działu Hurtowni. Dla Działu Deweloperskiego prowadzony jest odrębny rachunek bankowy, na który wpływają środki związane z działalnością deweloperską i z którego realizowane są płatności dotyczące tej działalności. Sposób prowadzenia ewidencji umożliwia w każdym czasie ustalenie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań przypadających na Dział Deweloperski, a także sporządzenie odrębnego bilansu i rachunku zysków i strat dla tego Działu,
- stanowi on funkcjonalną całość, której przedmiot działalności (realizacja inwestycji deweloperskich i sprzedaż lokali mieszkalnych) jest odrębny od przedmiotu działalności Działu Hurtowni (hurtowa sprzedaż materiałów budowlanych). Składniki materialne i niematerialne oraz zobowiązania są ze sobą funkcjonalnie powiązane i łącznie umożliwiają prowadzenie działalności deweloperskiej.
Wskazał Pan, że przedmiotem aportu będzie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań oraz, że nie zamierza Pan ich przenosić odrębnie. Przedmiotem aportu będzie Dział Deweloperski jako całość – zespół wzajemnie powiązanych składników wyodrębniony organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie w strukturze Pana przedsiębiorstwa. Pracownicy przyporządkowani do Działu Deweloperskiego przejdą do Spółki w trybie art. 231 Kodeksu pracy. Spółka będzie prowadzić działalność deweloperską w oparciu o otrzymany wkład niepieniężny (aport) i kontynuować zadania Działu Deweloperskiego.
Pana wątpliwości w analizowanej sprawie dotyczą tego, czy Dział Deweloperski będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a w konsekwencji czy wniesienie tego Działu wkładem niepieniężnym (aportem) do Spółki będzie wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Jak już wskazano, zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest dowolnym zbiorem składników majątkowych (materialnych i niematerialnych) wchodzących w skład przedsiębiorstwa, ale wyodrębnionym organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie zespołem tych składników, zdolnym do bycia oddzielnym przedsiębiorstwem, samodzielnie realizującym określone zadania gospodarcze. Przy czym, jak wynika z treści art. 2 pkt 27e ustawy, organizacyjne i finansowe wyodrębnienie musi występować w ramach istniejącego przedsiębiorstwa. Nie jest wystarczające, aby zbywane składniki majątkowe utworzyły przedsiębiorstwo u nabywcy – muszą one stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa u zbywcy. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą zatem składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług okolicznością determinującą możliwość wyłączenia, na mocy art. 6 pkt 1 ustawy, stosowania przepisów ustawy do czynności zbycia określonego zespołu składników niematerialnych i materialnych, jest takie ich zorganizowanie, żeby wspomniany zespół mógł służyć do prowadzenia działalności gospodarczej. Zespół składników materialnych i niematerialnych obejmować powinien elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem przepisy ustawy nie miały zastosowania do zbywanego mienia, musi ono obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w jego skład muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.
W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z wniosku, przedmiot aportu, tj. Dział Deweloperski stanowi funkcjonalnie, organizacyjnie i finansowo wyodrębniony zespół składników majątkowych i niemajątkowych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, mogący stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie prowadzące tę działalność i stanowiący zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług. Dział Deweloperski posiada zasoby niezbędne do realizacji inwestycji deweloperskiej – nieruchomość gruntową, dokumentację projektową, wymagane pozwolenia i decyzje administracyjne, środki transportu, wyposażenie biurowe, umowy z wykonawcami oraz wykwalifikowany personel. Dział nie jest uzależniony od zasobów Działu Hurtowni.
Mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przedstawiony opis sprawy stwierdzić należy, że zespół składników majątkowych i niemajątkowych przyporządkowanych do Działu Deweloperskiego, spełnia przesłanki do uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Dział Deweloperski jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie oraz jest w stanie samodzielnie i niezależnie realizować swoje zadania oraz prowadzić działalność gospodarczą w taki sposób, w jaki dokonują tego samodzielne podmioty funkcjonujące na rynku, z wykorzystaniem własnych zasobów ludzkich, technicznych, finansowych oraz majątkowych. Wniesiony przez Pana do Spółki aport w postaci Działu Deweloperskiego umożliwia pełną kontynuację Pana działalności gospodarczej przez Spółkę.
Podsumowując, należy stwierdzić, że zostaną spełnione przesłanki do uznania zespołu składników materialnych i niematerialnych wchodzących w skład Działu Deweloperskiego, za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, a tym samym jego wniesienie aportem do Spółki nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w myśl art. 6 pkt 1 ustawy.
Zatem, Pana stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wniosek w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych podlega odrębnemu rozpatrzeniu.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Pana w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo