Interpretacja 0112-KDIL1-3.4012.812.2025.1.AKR

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 22 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z budową budynku edukacyjnego.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca – (…) (dalej jako: „Stowarzyszenie”) – jest pozarządową organizacją posiadającą osobowość prawną (wpis do rejestru stowarzyszeń Krajowego Rejestru Sądowego). Celem statutowym Stowarzyszenia jest szeroko rozumiane wspieranie turystyki (zwłaszcza społecznej), popularyzacja dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego (…), wzmacnianie poczucia związku z lokalnym dziedzictwem, popularyzacja (...), wspieranie rozwoju psychospołecznego dzieci i dorosłych (zwłaszcza w trudnej sytuacji), popularyzowanie zachowań prozdrowotnych oraz wspieranie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.

Stowarzyszenie nie widnieje w rejestrze przedsiębiorców. Wnioskodawca prowadzi sprzedaż usług alpakoterapii, warsztatów i pokazów z alpakami, a także, na podstawie ewidencji bezrachunkowej, sprzedaje bilety wstępu do centrum kulturalno-edukacyjno-rekreacyjnego, gdzie można spędzić czas w otoczeniu alpak. Usługi te realizowane są jako działalność pożytku publicznego prowadzona w sferze zadań publicznych, mieszczących się w pojęciu usług kulturalnych.

Stowarzyszenie otrzymało wsparcie finansowe na postawienie budynku edukacyjnego. Otrzymane wsparcie jest dofinansowane przez Unię Europejską z (…). Kluczowe dla złożonego wniosku jest, że Stowarzyszenie nie figuruje w Wykazie podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT (tj. nie figuruje w rejestrze VAT).

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym Stowarzyszenie, niebędące zarejestrowanym podatnikiem VAT, ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z budową budynku edukacyjnego, finansowanego z dotacji unijnej, w sytuacji, gdy świadczone usługi (alpakoterapia, warsztaty, pokazy z alpakami, sprzedaż biletów wstępu) są realizowane w ramach działalności pożytku publicznego jako usługi kulturalne?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym stanie faktycznym, Stowarzyszenie nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z budową budynku edukacyjnego, finansowanego z dotacji unijnej.

Poniżej przedstawiono uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy, z uwzględnieniem przepisów prawa oraz orzecznictwa sądów administracyjnych i interpretacji indywidualnych.

1.  Brak statusu czynnego podatnika VAT jako podstawowa przesłanka odliczenia.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Definicja podatnika zawarta w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT obejmuje osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Jednakże, kluczowe dla niniejszej sprawy jest brzmienie art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, który stanowi, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96 ustawy o VAT.

Wnioskodawca w opisie stanu faktycznego jednoznacznie wskazał, że nie figuruje w Wykazie podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT (nie figuruje w rejestrze VAT). Oznacza to, że Stowarzyszenie nie posiada statusu czynnego podatnika VAT.

W konsekwencji, na podstawie literalnego brzmienia art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, Stowarzyszenie nie ma prawnej możliwości odliczenia podatku naliczonego od jakichkolwiek wydatków, niezależnie od ich charakteru czy związku z prowadzoną działalnością.

Należy podkreślić, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest fundamentalnym elementem konstrukcji podatku VAT, zapewniającym jego neutralność. Jednakże, warunkiem skorzystania z tego prawa jest posiadanie statusu czynnego podatnika VAT. Brak tej rejestracji stanowi przeszkodę formalną, która uniemożliwia realizację prawa do odliczenia, nawet jeśli nabywane towary i usługi byłyby teoretycznie związane z czynnościami opodatkowanymi.

Orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie potwierdza, że brak rejestracji jako czynny podatnik VAT wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego (por. np. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2011 r., sygn. akt I FSK 1660/10).

2.  Charakter otrzymanego wsparcia finansowego a podatek VAT.

Otrzymane przez Stowarzyszenie wsparcie finansowe na budowę budynku edukacyjnego, dofinansowane z (...), stanowi dotację celową.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dostawca towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami, dotacjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Kluczowe jest tutaj sformułowanie „bezpośredni wpływ na cenę”. Oznacza to, że tylko te dotacje, które są bezpośrednio i w sposób wymierny związane z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, podlegają opodatkowaniu VAT. Dotacje o charakterze ogólnym, przeznaczone na pokrycie kosztów działalności podmiotu, czy też na realizację celów statutowych, które nie są bezpośrednio powiązane z ceną konkretnych świadczeń, nie wchodzą do podstawy opodatkowania VAT. W takiej sytuacji, wydatki sfinansowane z takiej dotacji nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego, ponieważ nie służą one czynnościom opodatkowanym VAT.

Wsparcie finansowe na budowę budynku edukacyjnego ma charakter wsparcia na realizację celów społecznych i statutowych Stowarzyszenia. Nie jest to dotacja, która bezpośrednio wpływa na cenę usług alpakoterapii, warsztatów czy biletów wstępu. Celem dotacji jest aktywizacja zawodowa i wsparcie ekonomii społecznej, a nie subsydiowanie konkretnych cen świadczonych usług.

W związku z tym, otrzymane środki nie podlegają opodatkowaniu VAT, a co za tym idzie, wydatki nimi sfinansowane nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Interpretacje indywidualne organów podatkowych oraz orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie potwierdzają, że dotacje o charakterze ogólnym, niezwiązane bezpośrednio z ceną konkretnych świadczeń, nie podlegają VAT i nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków nimi finansowanych (por. np. wyrok, Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2019 r., sygn. akt I FSK 1072/17; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 marca 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 19/24; interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2024 r., sygn. 0112-KDIL1-2.4012.92.2024.2.ID; interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 14 października 2022 r., sygn. 0114-KDIP4-1.4012.402.2022.2.AM, choć w tym ostatnim przypadku podatnik upatrywał prawa do odliczenia, to ogólna zasada dotycząca dotacji pozostaje).

3.  Działalność pożytku publicznego i zwolnienia z VAT.

Stowarzyszenie prowadzi działalność pożytku publicznego, a świadczone usługi (alpakoterapia, warsztaty, bilety wstępu) mieszczą się w pojęciu usług kulturalnych.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje kultury, wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną.

Fakt, że usługi świadczone przez Stowarzyszenie są zwolnione z VAT, ma bezpośredni wpływ na prawo do odliczenia podatku naliczonego. Zgodnie z ogólną zasadą neutralności VAT, prawo do odliczenia przysługuje tylko w odniesieniu do zakupów związanych z czynnościami opodatkowanymi. Jeżeli działalność jest zwolniona z VAT, to podatek naliczony związany z tą działalnością nie podlega odliczeniu. Jest to konsekwencja zasady, że podatek VAT ma obciążać ostatecznego konsumenta, a nie podmiot świadczący usługi zwolnione.

Nawet gdyby Stowarzyszenie było zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, to w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi służyłyby do wykonywania czynności zwolnionych z VAT (takich jak usługi kulturalne), prawo do odliczenia podatku naliczonego nie przysługiwałoby.

Wydatki związane z budową budynku edukacyjnego, choć wspierają działalność Stowarzyszenia, są związane z działalnością pożytku publicznego, która w dużej mierze jest zwolniona z VAT. Tym samym, nie ma podstaw do odliczenia VAT od tych wydatków.

Podsumowanie.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów prawa i orzecznictwa, Stowarzyszenie, niebędące zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i korzystające ze zwolnienia podmiotowego, nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z budową budynku edukacyjnego, nawet jeśli usługi świadczone w tym budynku są realizowane w ramach działalności pożytku publicznego jako usługi kulturalne i potencjalnie mogłyby korzystać ze zwolnienia przedmiotowego. Prawo do odliczenia VAT przysługuje wyłącznie podatnikom VAT czynnym w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Mając na uwadze powołane powyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Natomiast na mocy art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2261):

Stosownie do art. 2 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach:

Na mocy art. 34 ustawy Prawo o stowarzyszeniach:

Zaznaczyć należy, że działalność statutowa stowarzyszenia to działalność zgodna z jego statutem, w którym wymienione są cele działalności stowarzyszenia i sposoby ich realizacji. Działalność statutowa nie jest nastawiona na zysk, czyli nie jest to działalność gospodarcza, która w organizacji pozarządowej jest tylko działalnością pomocniczą.

Z wniosku wynika, że są Państwo pozarządową organizacją posiadającą osobowość prawną. Celem statutowym Stowarzyszenia jest szeroko rozumiane wspieranie turystyki (zwłaszcza społecznej), popularyzacja dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego (...), wzmacnianie poczucia związku z lokalnym dziedzictwem, popularyzacja (...), wspieranie rozwoju psychospołecznego dzieci i dorosłych (zwłaszcza w trudnej sytuacji), popularyzowanie zachowań prozdrowotnych oraz wspieranie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Stowarzyszenie nie widnieje w rejestrze przedsiębiorców. Prowadzą Państwo sprzedaż usług alpakoterapii, warsztatów i pokazów z alpakami, a także na podstawie ewidencji bezrachunkowej, sprzedają bilety wstępu do centrum kulturalno-edukacyjno-rekreacyjnego, gdzie można spędzić czas w otoczeniu alpak. Usługi te realizowane są jako działalność pożytku publicznego prowadzona w sferze zadań publicznych, mieszczących się w pojęciu usług kulturalnych. Otrzymali Państwo wsparcie finansowe na postawienie budynku edukacyjnego. Otrzymane wsparcie jest dofinansowane przez Unię Europejską z (...). Stowarzyszenie nie figuruje w Wykazie podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT (tj. nie figuruje w rejestrze VAT). Stowarzyszenie nie posiada statusu czynnego podatnika VAT.

Państwa wątpliwości dotyczą wskazania, czy mają Państwo prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z budową budynku edukacyjnego finansowanego z dotacji unijnej, w sytuacji gdy nie są Państwo zarejestrowanym podanikiem podatku VAT oraz gdy świadczone usługi (alpakoterapia, warsztaty, pokazy z alpakami, sprzedaż biletów wstępu) są realizowane w ramach działalności pożytku publicznego jako usługi kulturalne.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Ponadto, jak wskazano powyżej, art. 88 ust. 4 ustawy wyklucza odliczenie w odniesieniu do podmiotów niebędących zarejestrowanymi, czynnymi podatnikami podatku VAT.

Mając na względzie powołane powyżej przepisy stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie są spełnione podstawowe warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z realizacją przedmiotowego projektu.

Wynika to z faktu, że nie są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT. Prowadzą Państwo działalność pożytku publicznego, a świadczone usługi mieszczą się w pojęciu usług kulturalnych, które są zwolnione od podatku VAT.

Zatem, zgodnie z brzmieniem art. 86 ust. 1 ustawy, w związku z art. 88 ust. 4 ustawy, Stowarzyszenie nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazaną w fakturach dokumentujących zakup towarów i usług związanych z budową budynku edukacyjnego.

Podsumowując, Stowarzyszenie niebędące zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT nie ma prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z budową budynku edukacyjnego finansowanego z dotacji unijnej, w sytuacji, gdy świadczone usługi (alpakoterapia, warsztaty, pokazy z alpakami, sprzedaż biletów wstępu) są realizowane w ramach działalności pożytku publicznego jako usługi kulturalne.

Zatem, Państwa stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Tutejszy organ wskazuje, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.