Interpretacja 0112-KDIL1-3.4012.875.2025.2.KK

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

1 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 26 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie wskazania, czy:

-        przy sprzedaży obrazu bez przeniesienia autorskich praw majątkowych będzie przysługiwało Pani zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 1),

-        przy sprzedaży obrazu lub projektów grafik wraz z autorskimi prawami majątkowymi przysługującymi Pani jako twórcy, zastosowanie będzie miało zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 2),

-        otrzymywane przez Panią wynagrodzenie z tytułu droit de suite można uznać za przychody związane z działalnością gospodarczą, korzystające ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy (pytanie oznaczone we wniosku nr 3).

Uzupełniła go Pani pismem z 19 stycznia 2026 r. (wpływ 22 stycznia 2026 r.) - w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego

1.

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną, zamieszkałą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Prowadzi działalność gospodarczą polegającą na tworzeniu i sprzedawaniu obrazów bezpośrednio kupcom oraz za pośrednictwem domów aukcyjnych. Tworzone przez Wnioskodawczynię obrazy mają charakter autorski, tzn. zarówno koncepcja obrazu, projekt, jak i jego wykonanie są efektem indywidualnej, własnej twórczości Wnioskodawczyni.

W związku z tym zakresem prowadzonej działalności gospodarczej, Wnioskodawczyni dotychczas zawiera następujące typy umów:

a)    umowy sprzedaży obrazów, niezwiązane z rozporządzeniem majątkowymi prawami autorskimi;

b)    umowy licencji obejmujące prawo do prezentacji obrazów Wnioskodawczyni zgodnie z jej autorską koncepcją aranżacji.

Wnioskodawczyni nie wyklucza także, że w przyszłości będzie zawierała umowy obejmujące zarówno sprzedaż egzemplarza obrazu (spełniającego definicję utworu) wraz z autorskimi prawami majątkowymi do takiego utworu, przy czym w takim przypadku w podpisywanych przez Wnioskodawczynię umowach znajdzie się zapis dotyczący przeniesienia lub licencji praw majątkowych do obrazu wraz ze wskazaniem odpowiednich pól eksploatacji, na których prawa mogą być realizowane przez nabywcę oraz wynagrodzeniem z tego tytułu.

2.

Wnioskodawczyni otrzymuje także wynagrodzenie z tytułu droit de suitę, wypłacane w oparciu o postanowienia art. 19, art. 195 ustawy o prawie autorskim o prawach pokrewnych (t. j. z dnia 6 grudnia 2024 r., Dz. U. z 2025 r. poz. 24). Zgodnie bowiem z treścią przedmiotowych przepisów tej ustawy: Art. 19 [Prawo do wynagrodzenia]:

1.    Twórcy i jego spadkobiercom, w przypadku dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego, przysługuje prawo do wynagrodzenia stanowiącego sumę poniższych stawek:

1)    5% części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale do równowartości 50 000 euro, oraz

2)    3% części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości 50 000,01 euro do równowartości 200 000 euro, oraz

3)    1% części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale od równowartości 200 000,01 euro do równowartości 350 000 euro, oraz

4)    0,5% części ceny sprzedaży, jeżeli ta część Jest zawarta w przedziale od równowartości 350 000,01 euro do równowartości 500 000 euro, oraz

5)    0,25% części ceny sprzedaży, jeżeli ta część jest zawarta w przedziale przekraczającym równowartość 500 000 euro

-        jednak nie wyższego niż równowartość 12 500 euro.

2.    Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku ceny sprzedaży niższej niż równowartość 100 euro.

3.    Oryginalnymi egzemplarzami utworu w rozumieniu ust. 1 są:

1)    egzemplarze wykonane osobiście przez twórcę;

2)    kopie uznane za oryginalne egzemplarze utworu, jeżeli zostały wykonane osobiście, w ograniczonej ilości, przez twórcę lub pod jego nadzorem, ponumerowane, podpisane lub w inny sposób przez niego oznaczone.

Art. 191 [Wynagrodzenie przy zawodowych odsprzedażach rękopisów]: Twórcy i jego spadkobiercom przysługuje prawo do wynagrodzenia w wysokości 5% ceny dokonanych zawodowo odsprzedaży rękopisów utworów literackich i muzycznych.

Art. 192 [Pojęcie odsprzedaży zawodowej]:

1.    Odsprzedażą w rozumieniu art. 19 ust. 1 i art. 191 jest każda sprzedaż następująca po pierwszym rozporządzeniu egzemplarzem przez twórcę.

2.    Zawodową odsprzedażą w rozumieniu art. 19 ust. 1 i art. 191 są wszystkie czynności o charakterze odsprzedaży dokonywane, w ramach prowadzonej działalności, przez sprzedawców, kupujących, pośredników oraz inne podmioty zawodowo zajmujące się handlem dziełami sztuki lub rękopisami utworów literackich i muzycznych.

Art. 193 [Podmiot obowiązany do zapłaty]:

1.    Do zapłaty wynagrodzenia, o którym mowa w art. 19 ust. 1 i art. 191, jest obowiązany sprzedawca, o którym mowa w art. 192 ust. 2, a gdy działa na rzecz osoby trzeciej, zawodowo zajmującej się handlem dziełami sztuki lub rękopisami utworów literackich i muzycznych, odpowiada z nią solidarnie.

2.    Sprzedawca jest obowiązany do ujawnienia osoby trzeciej, o której mowa w ust. 1. Z obowiązku tego może się zwolnić płacąc należne wynagrodzenie.

3.    Twórca utworu, o którym mowa w art. 19 ust. 1 i art. 191, oraz jego spadkobiercy mogą domagać się od osób wymienionych w ust. 1 udzielenia informacji oraz udostępnienia dokumentów niezbędnych do określenia należnego wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnego egzemplarza lub rękopisu utworu przez okres 3 lat od dnia dokonania odsprzedaży.

Art. 194 [Ceny sprzedaży]: Ceny sprzedaży określone w art. 19 ust. 1 i art. 191 są cenami po odliczeniu podatku od towarów i usług należnego z tytułu dokonanej odsprzedaży oryginalnego egzemplarza lub rękopisu utworu.

Art. 195 [Zakres stosowania przepisów]: Przepisy art. 19-194 stosuje się także do oryginalnych egzemplarzy i rękopisów utworów innych niż wymienione w art. 5, których twórcy w dniu dokonania odsprzedaży mają miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zacytowane powyżej przepisy ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych określają szczegółowo warunki oraz zasady wypłaty należnego Wnioskodawczyni wynagrodzenia droit de suite, które jest prawem twórcy, w tym przypadku obrazu, do otrzymania wynagrodzenia stanowiącego procent ceny dzieła odsprzedawanego kolejnemu nabywcy. Wynagrodzenie to przysługuje twórcy przy odsprzedaży dzieła kolejnemu nabywcy (nie przy sprzedaży pierwszemu nabywcy), ale tylko w przypadku jeśli transakcja jest dokonywana przez podmiot zawodowo zajmujący się odsprzedażą dzieł sztuki (np. dom aukcyjny, galerię).

Wnioskodawczyni nie zawiera z podmiotami dokonującymi zawodowej sprzedaży obrazów (galerie, domy aukcyjne) odrębnej umowy dotyczącej wypłaty wynagrodzenia z tytułu droit de suite, ani honorarium, gdyż wypłata tego wynagrodzenia jest dokonywana bezpośrednio w oparciu o przepisy ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych.

W związku ze sprzedażą obrazów oraz z tytułu droit de suite Wnioskodawczyni nie zawiera umów wymienionych w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności nie zawiera umów o pracę. W związku ze sprzedażą obrazów oraz z tytułu droit de suite Artystka nie wykonuje czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

3.

Wnioskodawczyni niekiedy świadczy usługi związane z zaprojektowaniem autorskich grafik, w stosunku do których kontrahentom udzielane są licencje uprawniające np. do umieszczenia ich na ubraniach.

Wnioskodawczyni jest podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. 775 t. j. z dnia 16 czerwca 2025 r.; dalej: ustawa VAT), wykonującym działalność gospodarczą w rozumieniu ust. 2 ww. artykułu i jest podatnikiem VAT czynnym.

Doprecyzowanie opisu sprawy

1.    W odpowiedzi na pytanie: Czy za sprzedaż obrazów oraz grafik, których dotyczy złożony przez Panią wniosek, otrzymuje Pani wynagrodzenie w formie honorarium?

wskazała Pani:

2.    W odpowiedzi na pytanie: Czy ww. obrazy i grafiki, wykonuje Pani jako twórca w rozumieniu przepisów ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24)?

wskazała Pani:

3.    W odpowiedzi na pytanie: Czy w wyniku realizacji ww. grafik, powstaje „utwór” w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych?

wskazała Pani:

Pytania

1.    Czy przy sprzedaży obrazu bez przeniesienia autorskich praw majątkowych Wnioskodawczyni będzie przysługiwało zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b) ustawy VAT? (stan faktyczny)

2.    Czy przy sprzedaży obrazu lub projektów grafik, którym będzie towarzyszyło odpłatne rozporządzenie autorskimi prawami majątkowymi przysługującymi Wnioskodawczyni jako twórcy, zastosowanie będzie miało zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b) ustawy VAT? (zdarzenie przyszłe)

3.    Czy otrzymywane przez Wnioskodawcę wynagrodzenie z tytułu droit de suite można uznać za przychody związane z działalnością gospodarczą, korzystające ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b) ustawy VAT? (stan faktyczny)

Pani stanowisko w sprawie

W Pani ocenie:

Uzasadniając własne stanowisko Wnioskodawczyni w pierwszej kolejności wskazuje, że co do zasady warunkiem zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b) ustawy o VAT jest spełnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (kulturalnych), ale także przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy.

W skład grupy podmiotów uprawnionych do zwolnienia weszli indywidualni twórcy i artyści wykonawcy, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzani w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

Ustawa o VAT nie zawiera własnej definicji twórcy i odsyła do przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Jak stanowi zatem art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

Jednocześnie, zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy o prawie autorskim, w szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory plastyczne.

W prawie autorskim mamy do czynienia z dwoma rodzajami praw: autorskimi prawami osobistymi oraz autorskimi prawami majątkowymi. Zasadą jest, że z utworu może korzystać lub nim rozporządzać tylko osoba uprawniona. Najczęściej będzie to sam twórca lub jeżeli z mocy ww. ustawy autorskie prawa majątkowe przysługują innej osobie niż twórca, albo osoba, która je nabyła lub na rzecz której została ustanowiona licencja.

W myśl art. 8 ust. 1 i ust. 3 ustawy o prawie autorskim, prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu. Dopóki twórca nie ujawnił swojego autorstwa, w wykonywaniu prawa autorskiego zastępuje go producent lub wydawca, a w razie ich braku właściwa organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.

W konsekwencji, aby określone dzieło mogło być przedmiotem prawa autorskiego musi posiadać następujące cechy: mieć źródło w pracy człowieka (twórcy), stanowić przejaw działalności twórczej, posiadać indywidualny charakter.

Dodatkowo podkreślić trzeba, że twórcą w rozumieniu tej ustawy jest każda osoba prowadząca faktycznie działalność twórczą, czyli działalność, której efektem jest powstanie utworu w myśl ww. art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Natomiast użyte w art. 1 analizowanej ustawy określenie: przejaw działalności twórczej oznacza jakikolwiek uzewnętrzniony rezultat działalności człowieka o charakterze kreacyjnym. Przesłanka ta jest spełniona, gdy mamy do czynienia z subiektywnym nowym wytworem intelektu.

Twórcy, zgodnie z przepisem art. 16 ustawy o prawie autorskim przysługują autorskie prawa osobiste obejmujące przede wszystkim prawo autora do wiązania z dziełem jego nazwiska. Prawo to nigdy nie wygasa i jest, z natury rzeczy, niezbywalne, nie można się go zrzec ani przenieść na inną osobę. W ramach ochrony dóbr osobistych autor ma prawo do przedstawienia utworu pod pseudonimem lub anonimowo. Można więc powiedzieć, że autorskie prawa osobiste chronią pewien intelektualny związek twórcy z dziełem.

W świetle powyższego, niewątpliwie Wnioskodawczynię należy uznać za twórcę w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Wnioskodawczyni jest więc twórcą w rozumieniu ustawy o prawie autorskich, która maluje obrazy i grafiki będące przedmiotem dostaw, jak również rozporządza przysługującymi jej prawami autorskimi.

Ad 1.

Zdaniem Wnioskodawczyni, przy sprzedaży obrazu bez rozporządzenia autorskimi prawami majątkowymi, Wnioskodawczyni nie będzie przysługiwało zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy VAT.

Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

1)    odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie natomiast do treści art. 2 pkt 6 ustawy VAT:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o: (…) towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Ponadto, przepis art. 7 ust. 1 ustawy VAT stanowi, że:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W ocenie Wnioskodawczyni, działalność gospodarcza polegająca na sprzedaży własnoręcznie namalowanych obrazów jest zatem działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2, co potwierdza m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 27 kwietnia 2023 r. (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.6.2023.1.WN), przy czym w związku z przytoczoną wyżej definicją towarów, w przypadku gdy sprzedaży obrazów nie towarzyszy przeniesienie praw autorskich, to wówczas taka sprzedaż nie korzysta ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 33) ustawy o VAT.

Ustawa VAT przewiduje co prawda szereg przypadków kiedy dostawa towarów i usług jest objęta zwolnieniem od podatku, a katalog takich zwolnień został zawarty w art. 43 ust. 1 ustawy VAT. W punkcie 33 lit. b) ww. przepisu, jako podlegające zwolnieniu wymieniono usługi kulturalne świadczone przez: (…) b) indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

A zatem, skoro opisana we wniosku sprzedaż obrazów nie jest związana żadną umową obejmującą rozporządzenie majątkowymi prawami autorskimi, stanowi dostawę towarów na gruncie podatku od towarów i usług, a nie świadczenie usług. W konsekwencji nie może podlegać zwolnieniu, które obejmuje tylko usługi. Prawidłowość takiego stanowiska potwierdza interpretacja indywidualna z dnia 12 sierpnia 2021 r., znak: 0114-KDIP1-3.4012.407.2021.2.KP.

Ad 2.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku sprzedaży obrazu lub projektu grafiki, którym będzie towarzyszyło rozporządzenie prawami autorskimi do takich dzieł, to ten rodzaj przychodu będzie podlegał zwolnieniu z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b) ustawy VAT.

Jak wskazane zostało bowiem powyżej, zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w cyt. wyżej art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy.

Podkreślić jednak trzeba, że dodatkowe wynagrodzenie w zamian za udzielenie licencji lub przeniesienie autorskich praw majątkowych to prawo gwarantowane twórcom również przez przepisy ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Oczywiście, jak również wskazano wyżej, warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b) ustawy jest nie tylko spełnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym dotyczącej rodzaju świadczonych usług (kulturalnych), ale także przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, który musi być indywidualnym twórcą i artystą wykonawcą, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanym w formie honorariów.

Nawiązując więc do przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 17, jeżeli ww. ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu. W tym przypadku otrzymywane honorarium z tytułu przeniesienia lub udzielenia licencji do autorskich praw majątkowych do utworu (tj. obrazu) stworzonego w ramach działalności gospodarczej stanowi czynność, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i ze względu na spełnienie przesłanki podmiotowo – przedmiotowej wynikającej z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT korzysta ze zwolnienia od podatku.

W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane przepisy prawa, stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy Wnioskodawczyni dokona odpłatnego przeniesienia lub udzielenia licencji do autorskich praw majątkowych do utworu (obrazu) stworzonego w ramach działalności gospodarczej, to otrzymane za te czynności wynagrodzenie będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług.

Ad 3.

Zdaniem Wnioskodawczyni, należne jej wynagrodzenie z tytułu droit de suite można uznać za przychody związane z działalnością gospodarczą, korzystające ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy VAT.

Droit de suite jest jednym z uprawnień autora dzieła, przyznanym w art. 19-195 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, które zostały przedstawione w niniejszym wniosku. Polega ono na obowiązku wypłacenia danego odsetka ceny przy każdej odsprzedaży (każdej kolejnej sprzedaży dzieła po pierwszym rozporządzeniu nim przez twórcę), dokonywanej przez podmiot zajmujący się profesjonalnie sprzedażą dzieł sztuki.

Kwestią zwolnienia wynagrodzenia z droit de suite od podatku towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy VAT zajmował się m.in. DKIS w interpretacji z 27 kwietnia 2023 r. (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.6.2023.1.WN), w której stwierdził, że (…) tzw. opłata droit de suite stanowi wynagrodzenie za przynależne twórcy prawo autorskie. Wynagrodzenie to – jak wprost wynika z ww. przepisów Dyrektywy – stanowi honorarium autorskie, które jest nierozerwalnie związane z artystyczną działalnością twórcy, w tym przypadku Artystki tworzącej obrazy, które stanowią utwór w rozumieniu art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Ww. opłaty wiążą się zatem z wykonywaną przez Panią działalnością gospodarczą oraz wpisują się w zakres usług kulturalnych świadczonych przez indywidualnych twórców wynagradzanych w formie honorarium za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich. Tym samym korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.

Wnioskodawczyni, mając świadomość, że cytowana interpretacja w żaden sposób nie wiąże organu w obecnym postępowaniu, podziela jednak przedstawioną argumentację, dotyczącą zastosowania przepisu art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b w podobnym stanie faktycznym.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Zatem należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy przedmiotem dostawy są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z dostawą w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle art. 2 pkt 6 ustawy:

Należy więc przyjąć, że na podstawie definicji zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, bądź świadczenie usług zdefiniowane w art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Ponadto, zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy:

Z przepisu art. 15 ust. 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o podatku od towarów i usług, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do warunków:

-        wykonywania tych czynności,

-        wynagrodzenia, oraz

-        odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Na podstawie art. 15 ust. 3a ustawy:

Na mocy tego przepisu wyłączono z zakresu działania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług honoraria twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych z tytułu przekazania lub udzielenia licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonania.

Podkreślić należy, że powyższe wyłączenia mają zastosowanie w sytuacji analogicznej jak w przypadku czynności, o których mowa w art. 15 ust. 3 ustawy, tj. gdy pomiędzy zlecającym a wykonawcą istnieje stosunek prawny określający warunki wykonawstwa, wynagrodzenia oraz odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pani działalność gospodarczą polegającą na tworzeniu i sprzedawaniu obrazów bezpośrednio kupcom oraz za pośrednictwem domów aukcyjnych. Tworzone przez Panią obrazy mają charakter autorski, tzn. zarówno koncepcja obrazu, projekt, jak i jego wykonanie są efektem indywidualnej, Pani własnej twórczości. Jest Pani podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, wykonującym działalność gospodarczą w rozumieniu ust. 2 ww. artykułu i jest podatnikiem VAT czynnym.

W związku z tym zakresem prowadzonej działalności gospodarczej, dotychczas zawiera Pani następujące typy umów:

a)    umowy sprzedaży obrazów, niezwiązane z rozporządzeniem majątkowymi prawami autorskimi;

b)    umowy licencji obejmujące prawo do prezentacji obrazów Wnioskodawczyni zgodnie z jej autorską koncepcją aranżacji.

Nie wyklucza Pani także, że w przyszłości będzie zawierała umowy obejmujące zarówno sprzedaż egzemplarza obrazu (spełniającego definicję utworu) wraz z autorskimi prawami majątkowymi do takiego utworu, przy czym w takim przypadku w podpisywanych przez Panią umowach znajdzie się zapis dotyczący przeniesienia lub licencji praw majątkowych do obrazu wraz ze wskazaniem odpowiednich pól eksploatacji, na których prawa mogą być realizowane przez nabywcę oraz wynagrodzeniem z tego tytułu.

Namalowanie obrazu lub wykonanie grafiki wiąże się z koniecznością wykonania określonego zadania/pracy, otrzymane następnie w związku ze sprzedażą obrazu lub grafiki wynagrodzenie ma charakter honorarium za pracę wykonywaną przez artystę malarza.

Obrazy i grafiki wykonuje Pani jako twórca w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach.

Otrzymuje Pani także wynagrodzenie z tytułu droit de suitę, wypłacane w oparciu o postanowienia art. 19, art. 195 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Przepisy ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych określają szczegółowo warunki oraz zasady wypłaty należnego Pani wynagrodzenia droit de suite, które jest prawem twórcy, w tym przypadku obrazu, do otrzymania wynagrodzenia stanowiącego procent ceny dzieła odsprzedawanego kolejnemu nabywcy. Wynagrodzenie to przysługuje twórcy przy odsprzedaży dzieła kolejnemu nabywcy (nie przy sprzedaży pierwszemu nabywcy), ale tylko w przypadku jeśli transakcja jest dokonywana przez podmiot zawodowo zajmujący się odsprzedażą dzieł sztuki (np. dom aukcyjny, galerię).

Nie zawiera Pani z podmiotami dokonującymi zawodowej sprzedaży obrazów (galerie, domy aukcyjne) odrębnej umowy dotyczącej wypłaty wynagrodzenia z tytułu droit de suite, ani honorarium, gdyż wypłata tego wynagrodzenia jest dokonywana bezpośrednio w oparciu o przepisy ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych.

W związku ze sprzedażą obrazów oraz z tytułu droit de suite nie zawiera Pani umów wymienionych w art. 12 ust. 1-6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności nie zawiera Pani umów o pracę. W związku ze sprzedażą obrazów oraz z tytułu droit de suitenie wykonuje Pani czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Niekiedy świadczy Pani usługi związane z zaprojektowaniem autorskich grafik, w stosunku do których kontrahentom udzielane są licencje uprawniające np. do umieszczenia ich na ubraniach. W wyniku realizacji grafik powstaje „utwór” w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Pani wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą wskazania, czy przy sprzedaży obrazu bez przeniesienia autorskich praw majątkowych przysługuje Pani zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz treść wskazanych wyżej regulacji należy zauważyć, że obrazy są towarami w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy, a ich dostawa podlega opodatkowaniu, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy, jeżeli jest dokonywana przez podatnika podatku od towarów i usług.

Z wniosku wynika, że prowadzi Pani działalność gospodarczą polegającą na tworzeniu i sprzedawaniu obrazów bezpośrednio kupcom oraz za pośrednictwem domów aukcyjnych i jest Pani podatnikiem VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, wykonującym działalność gospodarczą w rozumieniu ust. 2 ww. artykułu i jest Pani podatnikiem VAT czynnym.

Przy czym, wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może być albo opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy:

Z kolei na podstawie art. 43 ust. 19 ustawy:

Warunkiem zastosowania ww. zwolnienia jest zatem spełnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (kulturalnych), ale także przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy.

W skład grupy podmiotów uprawnionych do zwolnienia weszli indywidualni twórcy i artyści wykonawcy, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzani w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

Ustawa o VAT nie zawiera definicji twórcy, ustawodawca w powyższym zakresie odsyła do przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.), zwanej dalej ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Zatem, aby określone dzieło mogło być przedmiotem prawa autorskiego musi posiadać następujące cechy:

·         mieć źródło w pracy człowieka (twórcy),

·         stanowić przejaw działalności twórczej,

·         posiadać indywidualny charakter.

Zaznaczyć należy, że twórcą w rozumieniu ustawy jest każda osoba prowadząca faktycznie działalność twórczą, czyli działalność, której efektem jest powstanie utworu w myśl ww. art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Natomiast użyte w art. 1 analizowanej ustawy określenie: przejaw działalności twórczej oznacza jakikolwiek uzewnętrzniony rezultat działalności człowieka o charakterze kreacyjnym. Przesłanka ta jest spełniona, gdy mamy do czynienia z subiektywnym nowym wytworem intelektu.

Tak sformułowana treść przepisów określających zwolnienie od podatku od towarów i usług, gdzie szczególnie akcentowana jest „indywidualność twórców i artystów wykonawców”, w zestawieniu z brzmieniem przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych pozwala stwierdzić, iż intencją ustawodawcy podatkowego było objęcie zwolnieniem wyłącznie takich usług kulturalnych, które świadczone są przez twórców, artystów wykonawców, z uwzględnieniem ich szczególnych relacji z dziełem, utworem.

Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych wyróżnia się dwa rodzaje praw:

•        autorskie prawa osobiste,

•        autorskie prawa majątkowe.

Przepisy dotyczące praw osobistych zostały uregulowane w rozdziale trzecim ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Na podstawie art. 16 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Autorskie prawa osobiste chronią więź twórcy z utworem i są z nim w sposób trwały związane. Są one bezterminowe oraz niezbywalne.

Niezbywalność praw osobistych oznacza, że nie da się takiego prawa sprzedać, ani przekazać innej osobie.

W myśl art. 17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Zatem, prawa te chronią godność twórcy, która wyraża się w jego intelektualnym związku z dziełem.

Natomiast, autorskie prawo majątkowe to uprawnienie o charakterze majątkowym, które zostało ukształtowane na wzór prawa własności. Twórca ma wyłączne uprawnienie do korzystania z dzieła lub rozporządzania nim.

Autorskie prawa majątkowe, w przeciwieństwie do osobistych są zbywalne. Wynika to z art. 41 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Autorskie prawo majątkowe obejmuje wyłącznie prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.

Majątkowe prawa autorskie są przedmiotem obrotu w postaci umów zbycia tych praw lub umów licencyjnych.

Po przeniesieniu majątkowych praw autorskich do utworu, prawa te przechodzą całkowicie na nabywcę.

Zatem, w chwili powstania gotowego utworu, rodzą się prawa autorskie przysługujące osobie, która taki utwór stworzyła. Autor staje się właścicielem dzieła i może z nim robić, co tylko zechce. Posiada do niego prawa dwojakiego rodzaju – osobiste i majątkowe. Podsumowując – autor ma prawo podpisać dzieło swoim nazwiskiem (prawo autorskie osobiste) oraz na nim zarabiać (prawo autorskie majątkowe). To pierwsze prawo jest niezbywalne, tym drugim może się podzielić całkowicie lub w części.

Wskazała Pani, że obrazy i grafiki wykonuje Pani jako twórca w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zatem spełnia Pani przesłankę podmiotową określoną w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

Podkreślić jednak należy, że z ww. zwolnienia mogą korzystać twórcy w rozumieniu przepisów o prawach autorskich, ale tylko w sytuacji, gdy świadczą oni usługi kulturalne.

Zatem, w opisanej sytuacji pomimo, że spełnia Pani przesłankę podmiotową, jednakże nie jest spełniona przesłanka przedmiotowa, bowiem w odniesieniu do sprzedaży obrazu bez przeniesienia autorskich praw majątkowych nie świadczy Pani usługi kulturalnej lecz dokonuje dostawy towaru jakim jest dzieło artystyczne w postaci obrazu. Wobec niespełnienia przesłanki przedmiotowej zwolnienie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit b ustawy dla sprzedaży ww. obrazu nie znajduje zastosowania.

W konsekwencji, przy sprzedaży obrazu bez przeniesienia autorskich praw majątkowych nie przysługuje Pani zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

Zatem, Pani stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 jest prawidłowe.

Pani Wątpliwości dotyczą również kwestii, czy przy sprzedaży obrazu lub projektów grafik wraz z autorskimi prawami majątkowymi przysługującymi Pani jako twórcy, zastosowanie będzie miało zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

Jak wskazała Pani we wniosku oraz uzupełnieniu wniosku, obrazy i grafiki wykonuje Pani jako twórca w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Tym samym spełnia Pani przesłankę podmiotową określoną w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

Ponadto, nawiązując do przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 17, jeżeli ww. ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu. W tym przypadku otrzymywane honorarium z tytułu przeniesienia lub udzielenia licencji do autorskich praw majątkowych do utworu (tj. obrazu lub grafiki) stworzonego w ramach działalności gospodarczej stanowi czynność, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i ze względu na spełnienie przesłanki podmiotowo – przedmiotowej wynikającej z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy korzysta ze zwolnienia od podatku.

Mając zatem na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane przepisy prawa, stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy sprzedaży obrazu lub projektów grafik, będzie towarzyszyło odpłatne przeniesienie autorskich praw majątkowych przysługujących Pani jako twórcy, to otrzymane za te czynności wynagrodzenie będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

Podsumowując, przy sprzedaży obrazu lub projektów grafik wraz z przeniesieniem autorskich praw majątkowych przysługujących Pani jako twórcy, zastosowanie będzie miało zwolnienie od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

Tym samym, Pani stanowisko w zakresie pytanie oznaczonego we wniosku nr 2 jest prawidłowe.

Kolejne Pani wątpliwości dotyczą wskazania, czy otrzymywane przez Panią wynagrodzenie z tytułu droit de suite można uznać za przychody związane z działalnością gospodarczą, korzystające ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

Odnosząc się do Pani wątpliwości wskazać należy w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Według art. 19 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Podstawą do obliczenia wynagrodzenia dla twórcy z tytułu droit de suite jest uzyskana przez sprzedającego cena odsprzedaży dzieła sztuki po odliczeniu podatku od towarów i usług należnego z tytułu dokonanej odsprzedaży oryginalnego egzemplarza dzieła.

Natomiast wynagrodzenie przysługujące twórcy zostało uzależnione od ceny sprzedaży. Stanowi je suma obliczonych procentowo części ceny sprzedaży mieszczącej się w każdym z przewidzianych w ustawie przedziałów kwotowych.

W celu określenia, czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu należy w pierwszej kolejności dokonać oceny czy w przedmiotowej sprawie dojdzie do jakiegokolwiek świadczenia usług, za które należy się Pani wynagrodzenie, które będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, za usługę może być uznane każde niebędące dostawą towarów świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, to jednak z cywilistycznej istoty pojęcia „świadczenia” wynika, że musi ono polegać na działaniu albo na zaniechaniu podmiotu zobowiązanego do spełnienia świadczenia.

Ponadto, aby możliwe było uznanie jakiegoś zdarzenia za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ww. przepisu, musi występować stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podmiotami biorącymi udział w tym zdarzeniu, czyli obie strony muszą się zobowiązać do określonego działania bądź powstrzymania się od dokonania określonej czynności. Zdarzenie nie może być również uznane za świadczenie usług dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w przypadku niemożliwości ustalenia konsumenta usługi, czyli podmiotu będącego jej beneficjentem.

Warto w tym miejscu wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I tak, przykładowo w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu świadczącego usługę do żądania odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Jak wskazano wyżej, jednym z rodzajów wynagrodzenia, które jest należne twórcy, a także jego spadkobiercom, jest wynagrodzenie wynikające z tzw. droit de suite. Aby twórca mógł skorzystać z droit de suite muszą zostać spełnione konkretne ustawowe przesłanki, wynikające z ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Na gruncie tej ustawy twórcy i jego spadkobiercom, w przypadku dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego, przysługuje prawo do ustawowo określonego wynagrodzenia (art. 19 ust. 1). Ww. wynagrodzenie dotyczy tylko oryginalnych egzemplarzy utworu plastycznego lub fotograficznego, w przypadku których cena sprzedaży wynosi co najmniej równowartość 100 euro (art. 19 ust. 2).

W myśl art. 19² ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

Tak więc podmiotem zobowiązanym do uiszczenia wynagrodzenia na rzecz twórcy jest sprzedawca, który zawodowo odsprzedaje dane dzieło. Wysokość udziału należnego autorowi z tytułu droit de suite jest uzależniona od ceny sprzedaży dzieła, przy czym szczegółowo wysokość tego udziału określa art. 19 ust. 1 ww. ustawy.

Należy wskazać, że ww. art. 19 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych ustanawia na rzecz twórcy i jego spadkobierców majątkowe prawo autorskie powszechnie określane jako droit de suite. Jego istota sprowadza się do przyznania autorowi dzieła plastycznego a także jego spadkobiercom prawa do określonego ułamka ceny osiągniętej przez dzieło sztuki przy każdej kolejnej odsprzedaży dokonanej w obrocie profesjonalnym.

Co istotne ww. przepis art. 19 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych stanowi implementację do polskiego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/84/WE z 27 września 2001 r. w sprawie prawa autora do wynagrodzenia z tytułu odsprzedaży oryginalnego egzemplarza dzieła sztuki (Dz.U.UE.L.2001.272.32), zwanej dalej dyrektywą.

Jak wynika z art. 1 ust. 1 ww. dyrektywy:

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. dyrektywy:

Ponadto jak stanowi art. 1 ust. 4 ww. dyrektywy:

Z kolei z art. 6 ust. 1 ww. dyrektywy wynika, że:

Z ww. uregulowań wynika zatem, że tzw. opłata droit de suite stanowi wynagrodzenie za przynależne twórcy prawo autorskie. Wynagrodzenie to – jak wprost wynika z ww. przepisów dyrektywy – stanowi honorarium autorskie, które jest nierozerwalnie związane z artystyczną działalnością twórcy, w tym przypadku tworzącego obrazy, które stanowią utwór w rozumieniu art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Ww. opłaty wiążą się zatem z wykonywaną przez Panią działalnością gospodarczą.

Równocześnie, jak wskazała Pani we wniosku, w związku ze sprzedażą obrazów oraz z tytułu droit de suite nie zawiera Pani umów wymienionych w art. 12 ust. 1-6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w szczególności nie zawiera Pani umów o pracę i nie wykonuje Pani czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co skutkowałoby wyłączeniem tego typu aktywności z zakresu pojęcia działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy. Z opisu sprawy nie wynika ponadto by Pani aktywność była wykonywana na warunkach i zasadach określonych w art. 15 ust. 3 ustawy, co pozwalałoby na jej wyłączenie z zakresu opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 3a ustawy.

Tym samym przychody z tytułu pobieranego przez Panią wynagrodzenia z tytułu droit de suite, należy uznać za przychody z działalności gospodarczej, wykonywanej przez Panią samodzielnie, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Przychody uzyskiwane z tego tytułu, należy uznać za wynagrodzenie za czynności jakie Pani wykonuje, stanowiące działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. W analizowanym przypadku występuje Pani jako podmiot w pełni samodzielny, działający w swoim imieniu i na własny rachunek, pobierający za swoje działania wynagrodzenie.

W konsekwencji powyższego należy uznać, że wynagrodzenie droit de suite stanowi wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów, a zatem występuje Pani w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy otrzymując to wynagrodzenie. Wynagrodzenie to podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jak wskazała Pani we wniosku, wynagrodzenia droit de suite, jest prawem twórcy, w tym przypadku obrazu, do otrzymania wynagrodzenia stanowiącego procent ceny dzieła odsprzedawanego kolejnemu nabywcy. Wynagrodzenie to przysługuje twórcy przy odsprzedaży dzieła kolejnemu nabywcy (nie przy sprzedaży pierwszemu nabywcy), ale tylko w przypadku jeśli transakcja jest dokonywana przez podmiot zawodowo zajmujący się odsprzedażą dzieł sztuki (np. dom aukcyjny, galerię). Nie zawiera Pani z podmiotami dokonującymi zawodowej sprzedaży obrazów (galerie, domy aukcyjne) odrębnej umowy dotyczącej wypłaty wynagrodzenia z tytułu droit de suite, ani honorarium, gdyż wypłata tego wynagrodzenia jest dokonywana bezpośrednio w oparciu o przepisy ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych.

Jak wskazano wyżej zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w cyt. wyżej art. 43 ust. 1 pkt 33 oraz art. 43 ust. 19 ustawy.

Warunkiem zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy, jest spełnienie przesłanek o charakterze podmiotowo-przedmiotowym, dotyczących rodzaju świadczonych usług (kulturalnych) i statusu usługodawcy. W związku z powyższym podkreślić należy, że zgodnie z ww. przepisami, nie każda usługa kulturalna podlega zwolnieniu od podatku.

Rozważając zakres powyższego zwolnienia w kontekście niniejszej sprawy należy zauważyć, że aby skorzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy wymagane jest posiadanie statusu indywidualnego twórcy lub artysty wykonawcy. Status taki może być przyznany wyłącznie personalnie konkretnej osobie, a zatem tylko i wyłącznie usługi świadczone przez osoby fizyczne posiadające statusu indywidualnego twórcy lub artysty wykonawcy objęte będą zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

Ustawodawca wyłączył jednak ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy, twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, którzy nie są wynagradzani w formie honorariów.

To oznacza, że spełnienie warunków podmiotowych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy, w sytuacji, gdy świadczona usługa nie jest wynagradzana w formie honorarium, jest objęta wyłączeniem i nie daje świadczącemu uprawnienia do zastosowania ww. zwolnienia od podatku.

Z uregulowań cyt. wcześniej przepisów wynika, że tzw. opłata droit de suite stanowi wynagrodzenie za przynależne twórcy prawo autorskie. Wynagrodzenie to – jak wprost wynika z ww. przepisów Dyrektywy – stanowi honorarium autorskie, które jest nierozerwalnie związane z artystyczną działalnością twórcy, w tym przypadku tworzącego obrazy, które stanowią utwór w rozumieniu art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Ww. opłaty wiążą się zatem z wykonywaną przez Panią działalnością gospodarczą oraz wpisują się w zakres usług kulturalnych świadczonych przez indywidualnych twórców wynagradzanych w formie honorarium za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich. Tym samym korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

Podsumowując, otrzymywane przez Panią wynagrodzenie z tytułu droit de suite stanowią przychody związane z działalnością gospodarczą, korzystające ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

W konsekwencji Pani stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 3 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

-        stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia (pytanie oznaczone we wniosku nr 1 i nr 3)

-        zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Pani ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Panią w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.