Interpretacja 0112-KDIL1-3.4012.879.2025.1.KK

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

5 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 4 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

-     określenia miejsca świadczenia Usług Windykacji,

-     dokumentowania rozliczeń finansowych pomiędzy Partnerami.

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)    Zainteresowana będąca stroną postępowania:

„A” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

2)    Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

„B” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

1.    STRONY I ZAKRES ICH WSPÓŁPRACY

„B” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako: „B”) jest spółką prawa handlowego z siedzibą na terytorium Polski. „B” zamierza prowadzić działalność gospodarczą w zakresie usług finansowych z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych oraz usług objętych pośrednictwem finansowym. Spółka zostanie zarejestrowana jako czynny podatnik VAT.

„B” ma zamiar przystąpić, jako usługodawca, do realizacji długoterminowego kontraktu (dalej jako: „Umowa Usługowa”) dotyczącego prowadzenia windykacji długów na zlecenie kontrahenta, którym będzie niepowiązana z „B” spółka „C” – spółka utworzona i działająca zgodnie z prawem amerykańskim, z siedzibą pod adresem (…), zarejestrowana pod numerem (…) (dalej jako: „Spółka z USA”). „B” będzie zaangażowana w realizację Umowy Usługowej wspólnie z drugim podmiotem, „A” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która jest udziałowcem „B”.

„A” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej jako: „A”) jest spółką prawa handlowego z siedzibą na terytorium Polski. „A” prowadzi zróżnicowaną działalność gospodarczą związaną z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat, jak również uzyskiwaniem odszkodowań z tytułu określonych zdarzeń. Działalność ta prowadzona jest na rzecz licznych klientów; oferta „A” skierowana jest przede wszystkim do osób fizycznych, jednak spółka świadczy również usługi na rzecz przedsiębiorców. „A” jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT.

Na podstawie projektowanej Umowy Usługowej, „B” oraz „A” zamierzają świadczyć na rzecz Spółki z USA opisaną w dalszej części wniosku kompleksową usługę dochodzenia długu (dalej: „Usługa Windykacji”). „B” oraz „A” będą działać w tym zakresie wspólnie, w ramach współpracy sformalizowanej poprzez zawarcie umowy o wspólnym przedsięwzięciu (dalej jako: „Konsorcjum” lub „Umowa Konsorcjum”). W ramach tej umowy, „A” będzie pełnić rolę tzw. lidera Konsorcjum.

W dalszej części wniosku, „B” oraz „A” określani są łącznie jako: „Wnioskodawcy” lub „Partnerzy” a każdy z tych podmiotów odrębnie jako „Partner”.

Model Konsorcjum został oceniony przez Partnerów oraz przez Spółkę z USA (jako kontrahenta Konsorcjum), jako formuła współpracy, która najlepiej spełnia założenia przyjętej strategii biznesowej stron. Istotną cechą modelu Konsorcjum będzie zaangażowanie każdego z Partnerów w złożone procesy pozyskiwania klientów i windykacji roszczeń na zlecenie Spółki z USA, z uwzględnieniem kompetencji każdego z Partnerów oraz funkcji przypisanych mu na podstawie Umowy Konsorcjum i Umowy Usługowej. Dzięki wdrożeniu tego modelu współpracy, Partnerzy będą świadczyć czynności objęte Usługą Windykacji na rzecz Spółki z USA w sposób zorganizowany, skoordynowany, z uwzględnieniem jednolitych standardów jakości i efektywności procesów. Tym samym, należy oczekiwać, że powołanie Konsorcjum przyczyni się do optymalizacji działań związanych z wykonywaniem Usługi Windykacji i zwiększenia przychodów Partnerów z tytułu ich zaangażowania w przedmiotową działalność. Ponadto, model Konsorcjum w prawidłowy sposób odzwierciedli charakter współpracy Partnerów i zakres zadań alokowanych do każdego z Partnerów.

W aspekcie przedmiotowym, Konsorcjum zajmować się będzie:

·       roszczeniami z tytułu ochrony konsumentów – roszczenia przeciwko bankom i ubezpieczycielom dotyczące umów kredytowych/pożyczkowych, umów ubezpieczeniowych i produktów ubezpieczeniowych powiązanych z jednostkami uczestnictwa (…);

·       roszczeniami z zakresu prawa pracy i prawa cywilnego – odzyskiwanie niezapłaconych wynagrodzeń, odszkodowań za bezprawne zwolnienie, nierówne traktowanie lub naruszenia umów zlecenia/o świadczenie usług;

·       sporami między firmami – reprezentacja przedsiębiorców indywidualnych i małych firm w sporach przeciwko większym podmiotom korporacyjnym;

·       roszczeniami przeciwko władzom publicznym – odszkodowania za niewłaściwe utrzymanie infrastruktury publicznej (dróg, chodników, obiektów użyteczności publicznej) skutkujące obrażeniami ciała lub uszkodzeniem mienia;

·       roszczeniami wynikającymi z czynów przestępczych (w przypadku których możliwe jest dochodzenie roszczeń od sprawców, ubezpieczycieli lub instytucji odpowiedzialnych):

-        zniesławienie, naruszenie dóbr osobistych i naruszenie prawa prasowego wobec podmiotów medialnych,

-        roszczenia przeciwko instytucjom odpowiedzialnym za działania personelu (szkoły, kościoły, kluby, placówki opiekuńcze),

-        roszczenia z tytułu obrażeń ciała w związku z ruchem drogowym, możliwe do dochodzenia odszkodowania w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej,

-        roszczenia z tytułu błędów w sztuce lekarskiej i zaniedbań medycznych, kierowane przeciwko placówkom służby zdrowia i personelowi medycznemu, podlegające rozliczeniu w ramach obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności zawodowej,

-        roszczenia z tytułu przestępstw gospodarczych i finansowych (oszustwa, defraudacje, nadużycia zaufania), w tym przeciwko firmom i ubezpieczycielom w ramach polis D&O;

·         roszczeniami umownymi – niewykonanie lub nienależyte wykonanie umów konsumenckich, handlowych i inwestycyjnych;

·         roszczeniami z tytułu gwarancji i rękojmi – wadliwe towary, nienależyte wykonanie usług, prace budowlane lub dostawy;

·         roszczeniami z tytułu odpowiedzialności za produkt – roszczenia przeciwko producentom, dystrybutorom i podmiotom wprowadzającym wadliwe produkty na rynek;

·         sporami budowlanymi i deweloperskimi – roszczenia wynikające z opóźnień w realizacji projektu, ukrytych wad, naruszeń przepisów prawa i wadliwego wykonania;

·         czynami nieuczciwej konkurencji i ochroną własności intelektualnej – działania dotyczące nieuczciwej konkurencji, praktyk antykonkurencyjnych, naruszeń własności przemysłowej, praw autorskich i praw pokrewnych.

2.    Współpraca partnerów ze spółką z USA/usługa windykacji.

Partnerzy podpiszą ze Spółką z USA Umowę Usługową, na podstawie której zobowiążą się świadczyć na rzecz Spółki z USA kompleksową Usługę Windykacji obejmującą określone czynności związane z dochodzeniem długów.

W ramach usługi realizowanej na rzecz Spółki z USA, Konsorcjum będzie prowadzić kampanie reklamowe produktów związanych ze zbywaniem roszczeń oraz dochodzeniem roszczeń w imieniu klienta. Kampanie te będą prowadzone za pośrednictwem mediów oraz rozbudowanego działu telemarketingu umożliwiającego bezpośredni kontakt z klientami. Następnie, „A” będzie prowadzić rozmowy i podejmować ustalenia (w zakresie wyznaczonym przez postanowienia Umowy Usługowej) bezpośrednio z klientami, którzy będą chcieli zbyć swoją wierzytelność lub zlecić jej dochodzenie.

Z kolei klientami mogą być zarówno konsumenci, tj. osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, jak i osoby prawne (dalej łącznie jako: „Klienci”). Będą to osoby, które poniosły szkody w wyniku nieuczciwych praktyk, zaniedbań lub niewłaściwego postępowania podmiotów zdefiniowanych jako „Dłużnicy”.

Dłużnikiem może być dostawca usług finansowych, ubezpieczyciel, przedsiębiorstwo lub inna instytucja podlegająca regulacjom lub nadzorowi, będąca stroną umowy zawartej przez Klienta, z której wynikają przysługujące Klientowi roszczenia (o zwrot opłat, kosztów, odsetek i innych należności, wraz z wierzytelnościami akcesoryjnymi) lub inny podmiot, któremu przypisuje się odpowiedzialność w odniesieniu do takich roszczeń. Partnerzy, działając na zlecenie Spółki z USA, będą dochodzić roszczeń wynikających z nieprzestrzegania przez Dłużników norm prawa powszechnie obowiązującego, zaniżania świadczeń należnych Klientom lub dopuszczania się przez Dłużników innych naruszeń, na podstawie których Klientom przysługują roszczenia finansowe względem Dłużników („wierzytelności”).

W zakres Usługi Windykacji wchodzić będą czynności nieodzowne dla skutecznego przeprowadzenia windykacji długów spełniających założone kryteria kwalifikowalności, przy czym zakres i charakter czynności wykonywanych przez Konsorcjum w odniesieniu do konkretnej wierzytelności może być różny. Różnice te będą wynikać z charakteru danej wierzytelności, w tym, jej przedmiotu, osoby Dłużnika oraz cech uwzględnianych przy ocenie kwalifikowalności wierzytelności, jak również preferencji Klienta, który jest stroną umowy z Dłużnikiem.

Czynności potencjalnie objęte Usługą Windykacji zleconą Partnerom przez Spółkę z USA można podzielić na dwie następujące kategorie:

·         kategoria 1 określana dalej jako: „Przygotowanie, Organizacja i Administracja” – są to czynności, które każdorazowo będą wchodzić w zakres Usługi Windykacji świadczonej przez Konsorcjum na rzecz Spółki z USA;

·         kategoria 2 określana dalej jako: „Działania Prawne” – są to czynności, które mogą być zlecone Partnerom przez Spółkę z USA w ramach Usługi Windykacji lub mogą zostać powierzone, w całości lub w części, podmiotowi trzeciemu – zewnętrznej kancelarii prawnej z siedzibą w Polsce („Kancelaria”).

Czynności w zakresie „Przygotowania, Organizacji i Administracji”, zlecone Partnerom przez Spółkę z USA, będą obejmować następujące działania, każdorazowo wykonywane prze Partnerów w ramach Usługi Windykacji:

A.   Czynności związane z pozyskiwaniem i przyjęciem („onboarding”) wierzytelności, takie jak:

a)    pozyskiwanie kwalifikowanych wierzytelności,

b)    prowadzenie ewidencji wierzytelności,

c)    weryfikacja, czy wierzytelność spełnia odpowiednie kryteria kwalifikowalności na podstawie dokumentów dostarczonych przez Klienta,

d)    obliczanie wartości każdej wierzytelności w celu ustalenia warunków umownych, jakie zostaną zaoferowane danemu Klientowi w związku z nabyciem tej wierzytelności, na podstawie dokumentów dostarczonych przez Klienta;

e)    podejmowanie innych czynności przygotowawczych wymaganych do nabycia lub dochodzenia wierzytelności przez „B”;

f)     nabywanie wierzytelności od Klientów lub zapewnienie środków niezbędnych dla ich dochodzenia;

g)    udzielanie Klientom niezbędnych informacji i wyjaśnień dotyczących warunków i zasad wynikających z Umów Cesji lub Umów Wsparcia (zob. poniżej) przed zawarciem tych umów;

h)    działania związane z wykonywaniem Umów Cesji lub Umów Wsparcia przez Klienta;

i)     jeżeli jest to wymagane, zapewnienie, że Klient złożył stosowne oświadczenie adresowane do Dłużnika z żądaniem zapłaty wierzytelności;

j)     przesyłanie kopii wykonawczych zawartych z Klientem Umów Cesji lub Umów Wsparcia pocztą tradycyjną lub elektroniczną w celu złożenia przez Klienta podpisu;

k)    gromadzenie i bezpieczne przechowywanie oryginałów zawartych umów;

l)     rejestrowanie Dokumentacji dotyczącej nabytych wierzytelności i niezbędnych danych na dedykowanej platformie informatycznej należącej do Partnerów;

m)  generowanie i zapisywanie na platformie informatycznej, a następnie przesyłanie do Spółki z USA Umów Warunkowej Cesji wierzytelności dla każdej wierzytelności objętej umową niezwłocznie po zawarciu odpowiedniej Umowy Cesji lub Umowy Wsparcia;

n)    sporządzanie i wydawanie warunków dla finansowanych wierzytelności finansowanych, w tym, budżetów kosztów, cenników opłat i zasad rozliczeń;

o)    organizowanie, administrowanie i uzgadnianie wypłat (opłaty sądowe, honoraria biegłych, tłumaczenia, honoraria prawników) w zakresie Umów Wsparcia;

p)    koordynowanie z zewnętrznymi doradcami budżetowania spraw, śledzenia kamieni milowych i przypadków narażenia na dodatkowe koszty;

q)    organizowanie i administrowanie opcjonalnym ubezpieczeniem ATE/kosztów prawnych lub równoważnymi, w tym zawieraniem polis i zgłaszaniem roszczeń;

r)     monitorowanie i raportowanie bieżących spraw, odchyleń budżetowych i oczekiwanych wyników w odniesieniu do finansowanych wierzytelności, w terminach i formacie uzgodnionym ze Spółką z USA;

s)    zapewnienie zgodności działań w zakresie finansowania z przepisami i wymogami regulacyjnymi (w tym, dotyczącymi konfliktów,(…), ochrony danych);

t)     wdrażanie i prowadzenie windykacji oraz dystrybucji środków zgodnie z zawartymi umowami.

B.   Czynności pomocnicze.

a)    administrowanie danymi w odniesieniu do nabytych wierzytelności;

b)    prowadzenie dokumentacji dotyczącej nabytych wierzytelności wymaganej przez Spółkę z USA;

c)    wspieranie audytorów i/lub rzeczoznawców Spółki z USA oraz dostarczanie im na żądanie dokładnych informacji dotyczących nabytych wierzytelności;

d)    zapewnienie, że wszystkie istotne dane są rejestrowane w sposób terminowy, dokładny i kompletny, na platformie informatycznej wierzytelności;

e)    zapewnienie, że:

-       wprowadzono odpowiednie procedury kontroli wewnętrznej oraz podział obowiązków w odniesieniu do danych rejestrowanych na platformie informatycznej wierzytelności;

-       wprowadzono odpowiednie procedury wykrywania, na rozsądnym poziomie, błędów, pominięć i oszustw;

-       dane są analizowane w sposób krytyczny w celu zapewnienia odpowiedniej kontroli okresowych raportów przekazywanych do Spółki z USA;

-       wprowadzono odpowiednie procedury w celu zabezpieczenia i tworzenia kopii zapasowych wszystkich danych, a dostęp do wszystkich systemów informatycznych jest ograniczony do upoważnionego personelu.

C.   Czynności sprawozdawcze.

a)    dostarczanie Spółce z USA szczegółowych raportów z wymaganą częstotliwością i w wymaganej formie;

b)    pomoc w dostarczaniu Spółce z USA wszystkich informacji niezbędnych do prawidłowego raportowania dochodów uzyskanych z nabytych wierzytelności dla celów podatkowych i księgowych tej spółki.

Z kolei „Działania Prawne”, które mogą ale nie muszą być zlecane Partnerom przez Spółkę z USA w ramach Usługi Windykacji, będą obejmować działania windykacyjne, takie jak:

a)    pobieranie od Dłużników należnych płatności, w tym, podejmowanie następujących działań:

-       wszczęcie i przeprowadzenie wymaganych procedur prawnych przeciwko Dłużnikom w celu odzyskania nabytych wierzytelności, zgodnie z uzgodnionymi wytycznymi,

-       przekazywanie Dłużnikom wszelkich niezbędnych wezwań do zapłaty w odniesieniu do nabytych wierzytelności,

-       wszczynanie i prowadzenie wszelkich stosownych działań prawnych przeciwko Dłużnikom, jeżeli Dłużnik nie dokona w całości odpowiednich dobrowolnych płatności z tytułu wierzytelności,

-       w przypadku egzekucji jakiejkolwiek wierzytelności, wyegzekwowanie tej wierzytelności tak szybko, jak to możliwe;

b)    przejęcie pełnej kontroli nad wszystkimi postępowaniami i/lub negocjacjami związanymi z objętymi wierzytelnościami;

c)    udzielanie Spółce z USA informacji i pomocy, jakich Spółka z USA może wymagać w związku z przygotowaniem i prowadzeniem wszelkich postępowań i/lub negocjacji dotyczących objętych wierzytelności oraz w każdym innym celu.

Czynności zlecone Partnerom przez Spółkę z USA w ramach Usługi Windykacji mogą być wykonywane przez Partnerów wspólnie albo alokowane do jednego z nich na podstawie Umowy Konsorcjum/Umowy Usługowej (co opisano poniżej).

Należy ponadto wyjaśnić, że Usługa Windykacji świadczona przez Partnerów na rzecz Spółki z USA może mieć dwojaki charakter („Typ”), zależnie od preferencji Klienta oraz charakteru wierzytelności. Może to być:

(1)  Usługa Windykacji Typu 1, polegająca na nabyciu roszczeń Klientów od Dłużników i dochodzeniu ich przez „B” we własnym imieniu.

W większości przypadków, Klienci będą cedować wierzytelności na rzecz „B” jako Partnera Konsorcjum w drodze umowy sprzedaży (umowa bezwarunkowa). „B” będzie stroną umów przelewu wierzytelności („Umowy Cesji”) jako cesjonariusz, natomiast cedentami będą Klienci, którzy posiadają roszczenia pieniężne względem Dłużników.

Z treści umowy zawartej z Klientem będzie wynikać oświadczenie Klienta, że w związku z konkretną umową zawartą z Dłużnikiem. Klientowi przysługuje wierzytelność o zapłatę w związku z naruszeniami prawa lub zaniżeniem świadczenia przysługującego Klientowi.

Partnerzy będą wspierać Klientów w pozyskaniu niezbędnej dokumentacji bankowej, ubezpieczeniowej lub innej, umożliwiającej dochodzenie należności. Partnerzy będą kompletować dane i dokumentację wymagane dla dochodzenia wierzytelności, a także organizować i koordynować wszelkie przesyłki dokumentów, we współpracy z firmami kurierskimi i innymi świadczącymi usługi pocztowe, w relacji z Klientami, Dłużnikami, sądami oraz innymi organami bądź podmiotami biorącymi udział w windykacji należności od Dłużników.

Z umowy zawartej z Klientem nie będzie wynikał obowiązek dochodzenia cedowanej wierzytelności przez „B”, Klient zaś odpowiedzialny będzie jedynie za to, że wierzytelność mu przysługuje w momencie zbycia. Z chwilą zawarcia Umowy Cesji, Klient sprzeda za umówioną cenę (którą otrzyma na konto bankowe), a „B” nabędzie wierzytelność względem Dłużnika. Na „B” wraz z wierzytelnością przejdą wszelkie prawa z nią związane. Cena nabywanej wierzytelności płacona na rzecz Klienta będzie niższa niż jej wartość dochodzona później w postępowaniu przeciwko Dłużnikowi.

Po zawarciu z Klientem Umowy Cesji, „B” co do zasady będzie dochodzić zapłaty wierzytelności od Dłużnika w imieniu własnym, w tym organizować wraz z „A” obsługę prawną procesu windykacji, obejmującą: wykonywanie czynności procesowych na etapie postępowania sądowego oraz ewentualnego egzekucyjnego, komunikację przedsądową i negocjacje w trakcie prowadzenia postępowania, negocjację spłat zasądzonych lub ugodzonych wierzytelności. Alternatywnie, powyższe czynności mogą być zlecone przez Spółkę z USA zewnętrznej Kancelarii. Konsorcjum będzie organizować obieg dokumentów w procesie windykacji, w tym stanowiących podstawę rozliczeń pomiędzy Konsorcjum a Spółką z USA, jak również koordynować, weryfikować prawidłowość oraz realizować rozliczenia środków finansowych, uzyskanych w wyniku działań windykacyjnych, od Dłużników.

Co do zasady, przy świadczeniu Usługi Windykacji Typu 1, czynności w zakresie Przygotowania, Organizacji i Administracji będą każdorazowo wykonywane na rzecz Spółki z USA przez Partnerów Konsorcjum.

Natomiast Działania Prawne mogą być wykonywane w następujących trzech wariantach:

Wariant A: samodzielnie przez Partnerów, przy wykorzystaniu własnego personelu zatrudnionego przez „B” lub „A”;

Wariant B: przy wykorzystaniu Kancelarii zatrudnionej przez Partnerów (lub więcej niż jednej Kancelarii); w tym wariancie, Kancelaria będzie wystawiać faktury za swoje usługi na „B”;

Wariant C: przez Kancelarię działającą bezpośrednio na zlecenie Spółki z USA; w zakresie, w jakim działania te zostaną powierzone Kancelarii, Kancelaria będzie wystawiać faktury za swoje usługi bezpośrednio na Spółkę z USA.

Niezależnie od wariantu, ani „B”, ani „A” (ani Spółka z USA) nie będą odpowiedzialne przed Klientem za efekt Działań Prawnych – zagadnienie to pozostanie poza zakresem umowy z Klientem. Zapłata ceny na rzecz Klienta nie będzie powiązana z pozytywnym efektem podejmowanych przez Konsorcjum lub Spółkę z USA czynności windykacyjnych.

Usługa Windykacji, jaka będzie wykonywana przez Konsorcjum na rzecz Spółki z USA na podstawie Umowy Usługowej obejmie ponadto zawarcie umów przelewu wierzytelności pomiędzy „B” a Spółką z USA. W ramach realizacji kompleksowej Usługi Windykacji, „B” po nabyciu wierzytelności od Klienta, dokonywać będzie warunkowych czynności zbycia poszczególnych wierzytelności (wierzytelności nie będą zbywane pakietami) na rzecz Spółki z USA („Warunkowe Umowy Cesji”). Zbycie odbywać się będzie pod warunkiem zawieszającym, który obejmie następujące zdarzenie przyszłe i niepewne (tj. przejście wierzytelności na Spółkę z USA nastąpi w momencie zajścia któregokolwiek z tych zdarzeń): uznanie długu przez Dłużnika, uprawomocnienie się wyroku zasądzającego dochodzoną należność lub prawomocne zawarcie ugody sądowej, ewentualnie – pozasądowej. Skutek rozporządzający wierzytelnością nastąpi w momencie ziszczenia się ww. opisanego warunku. Cena warunkowej sprzedaży wierzytelności będzie mieścić się w przedziale między ceną zakupu przez „B” określonej wierzytelności od Klienta a wartością nominalną tej wierzytelności.

Konsorcjum („B” jako Partner Konsorcjum) oraz Spółka z USA ustalą następujący mechanizm współpracy w zakresie zapłaty ceny: (i) przy zawarciu Warunkowej Umowy Cesji, Spółka z USA zapłaci na rzecz Konsorcjum (na rachunek należący do „A” jako lidera Konsorcjum) ustaloną kwotę wynagrodzenia; (ii) rozliczenie ostateczne Warunkowej Umowy Cesji, obejmujące dopłatę do już uiszczonej części wynagrodzenia, odbywać się będzie po ziszczeniu się warunku – tj. skutecznym wykonaniu przez Konsorcjum Usługi Windykacji rozumianej jako przeprowadzenie przez Konsorcjum windykacji wierzytelności (pozyskanie uznania długu przez Dłużnika, uprawomocnienie się wyroku zasądzającego dochodzoną wierzytelność lub prawomocne zawarcie ugody sądowej, ewentualnie – pozasądowej).

Organizacja działań windykacyjnych w powyższy sposób ma na celu dysponowanie wierzytelnością przez „B” podczas całego procesu windykacyjnego realizowanego względem Dłużnika, co z kolei umożliwi utrwalenie właściwości miejscowej sądu w miejscu siedziby powoda, a tym samym skuteczną realizację Usługi Windykacji wierzytelności. Należy założyć, że prowadzenie postępowań sądowych, w których którakolwiek ze stron postępowania nie posiadałaby siedziby w Polsce, wiązałoby się z istotnym przedłużeniem postępowania, wymagałoby składania większej ilości dokumentów (dokumenty rejestrowe, potwierdzenie właściwej reprezentacji i inne) i nie byłoby celowe z perspektywy ekonomiki procesu. Opisany model biznesowy upraszczający i przyspieszający te procedury stanowił także warunek nawiązania współpracy pomiędzy Konsorcjum a Spółką z USA.

Tym samym, zasadność zatrudnienia „B” jako podmiotu uczestniczącego w świadczeniu Usługi Windykacji (tj. skutecznym przeprowadzeniu windykacji wierzytelności) wynika z oczekiwanego przyspieszenia i uproszczenia procedur sądowych w przypadku dochodzenia wierzytelności przez podmiot z siedzibą w Polsce, w przeciwieństwie do realizacji procesu dochodzenia wierzytelności bezpośrednio przez Spółkę z USA i w jej imieniu.

W zamian za wykonywanie przez Konsorcjum czynności objętych Usługą Windykacji, Partnerom należne będzie od Spółki z USA wynagrodzenie („Wynagrodzenie”). Wysokość oraz zasady wypłaty Wynagrodzenia należnego Partnerom Konsorcjum zostaną szczegółowo określone w Umowie Usługowej. Otrzymane od Spółki z USA Wynagrodzenie będzie następnie dzielone pomiędzy Partnerów według wskazanych w Umowie Konsorcjum zasad uwzględniających m.in. ekonomiczną wartość czynności wykonywanych przez każdego z Partnerów na rzecz Spółki z USA w ramach Konsorcjum.

(2)  Usługa Windykacji Typu 2, polegająca na dochodzeniu roszczeń Klientów od Dłużników, w imieniu i na rzecz Klientów.

Z uwagi na preferencje Klienta oraz charakter danej wierzytelności, możliwe są także przypadki, w których z Klientem zostanie zawarta umowa o reprezentację Klienta i dochodzenie roszczeń w jego imieniu i na jego rzecz („Umowa Wsparcia ). Podmiotem zawierającym ww. umowę i dochodzącym zapłaty wierzytelności od Dłużnika w imieniu Klienta i na jego rzecz może być albo „B”, albo zaangażowana w projekt (przez „B” lub przez Spółkę z USA) zewnętrzna Kancelaria.

Co do zasady, przy świadczeniu Usługi Windykacji w tej formie, czynności w zakresie Przygotowania, Organizacji i Administracji będą każdorazowo wykonywane na rzecz Spółki z USA przez Partnerów Konsorcjum. Konsorcjum będzie organizować proces dochodzenia roszczeń Klienta względem Dłużnika, w tym, dokonywać analizy zasadności roszczeń, prawdopodobieństwa uzyskania i kompletności danych dla procedury windykacji, a także szacować wysokość roszczeń. Partnerzy będą również wspierać Klienta w pozyskaniu niezbędnej dokumentacji bankowej, ubezpieczeniowej lub innej, umożliwiającej dochodzenie należności. Partnerzy będą kompletować dane i dokumentację wymagane dla dochodzenia roszczeń.

Natomiast Działania Prawne mogą być wykonywane w Wariancie A, Wariancie B lub Wariancie C, jak to opisano powyżej.

W dwóch pierwszych wariantach (Wariant A i Wariant B), „B” będzie odpowiedzialna przed Klientem za staranne i należyte wykonanie usługi, ale bez gwarancji efektu. W Wariancie C, podobna odpowiedzialność będzie spoczywać na Kancelarii.

Każda wierzytelność zostanie zabezpieczona Umową Warunkowej Cesji wierzytelności, zgodnie z którą wszelkie wpływy i dochody uzyskane z takiej wierzytelności przechodzą z „B” na Spółkę z USA.

W ramach Wynagrodzenia wypłacanego na podstawie Umowy Usługowej, Spółka z USA zapewni Partnerom środki finansowe niezbędne dla wykonania Działań Prawnych. W Wariancie C, finansowanie na podobnych zasadach zostanie udostępnione przez Spółkę z USA na rzecz Kancelarii, na podstawie umowy między Kancelarią a Spółką z USA.

Wynagrodzenie Partnerów może przyjmować formę: zryczałtowanego wynagrodzenia lub premii za sukces.

Na moment złożenia wniosku, Umowa Konsorcjum została już podpisana, natomiast Umowa Usługowa została wynegocjowana, jednak nie jest jeszcze formalnie zawarta. Tym samym, Usługa Windykacji nie jest jeszcze wykonywana przez Konsorcjum.

3.    Umowy zawierane przez partnerów konsorcjum.

Umowa Konsorcjum:

Przedmiotem Umowy Konsorcjum jest określenie ogólnych warunków współpracy Partnerów w ramach Konsorcjum przy realizacji celów gospodarczych Konsorcjum, wzajemnych rozliczeń pomiędzy Partnerami w związku z wykonywaniem czynności w ramach Konsorcjum, zasad odpowiedzialności każdego z Partnerów oraz innych kwestii związanych ze współpracą podejmowaną przez Partnerów w ramach Konsorcjum.

W zgodnej intencji Partnerów, zawarta przez nich Umowa Konsorcjum nie stanowi i nie powinna być interpretowana jako umowa spółki, ani też nie ma charakteru jakiejkolwiek zorganizowanej formy prawnej wynikającej z ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych lub z ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny („KC”), w tym, spółki cywilnej lub umowy o podobnym charakterze i ma na celu wyłącznie uregulowanie zasad współpracy pomiędzy Partnerami w związku z podejmowaną przez Partnerów współpracą, w tym zasad udziału Partnerów w przychodach i kosztach Konsorcjum.

Cel Konsorcjum został określony jako połączenie wiedzy i doświadczenia oraz zasobów i potencjałów ludzkich, technicznych, finansowych i organizacyjnych Partnerów w celu inicjowania, jak również kompleksowego zarządzania, w tym windykacji należności z tytułu umów zawartych przez Klientów z Dłużnikami, w ramach Usługi Windykacji świadczonej na zlecenie Spółki z USA jako kontrahenta Konsorcjum. Strony uzgodniły, że czynności Konsorcjum będą realizowane z uwzględnieniem podziału funkcji oraz zasad dotyczących wykonywania poszczególnych czynności przez Partnerów.

Liderem Konsorcjum jest „A”, którego zadaniem będzie koordynacja działań Partnerów w ramach Konsorcjum oraz obsługa rozliczeń pomiędzy Konsorcjum a Spółką z USA.

Przedmiotem działalności Konsorcjum ma być wspólne świadczenie przez Partnerów, na rzecz Spółki z USA, Usługi Windykacji polegającej na inicjowaniu, szacowaniu, nabywaniu i kompleksowym zarządzaniu, w tym pobieraniu płatności związanych z wierzytelnościami powstałymi z tytułu umów zawartych przez Klientów, jak również windykacji roszczeń od Dłużników na rzecz i w imieniu Klientów. Usługa świadczona przez Konsorcjum na rzecz Spółki z USA będzie realizowana z uwzględnieniem podziału funkcji oraz zasad dotyczących wykonywania poszczególnych czynności przez Partnerów, które zostaną doprecyzowane w odpowiednich umowach zawieranych przez strony. W celu sfinansowania działań w zakresie windykacji roszczeń od Dłużników, Konsorcjum będzie mogło korzystać z finansowania (w tym, w formie pożyczek) zapewnionego przez Spółkę z USA.

Strony uzgodniły ponadto, że w przypadku, gdy zakupiona wierzytelność nie zostanie objęta Usługą Windykacji, to „B” albo będzie jej dochodzić we własnym imieniu, albo sprzeda daną wierzytelność.

„A” jako Partner Konsorcjum i lider Konsorcjum zobowiąże się do wykonywania, w szczególności, następujących czynności:

a)    zarządzania i nadzorowania działalności Konsorcjum jako lider Konsorcjum,

b)    prowadzenia kampanii reklamowych produktów związanych ze zbywaniem roszczeń majątkowych przysługujących potencjalnym Klientom oraz dochodzeniem roszczeń w imieniu Klientów,

c)    prowadzenia rozmów i podejmowania ustaleń z (potencjalnymi) Klientami zainteresowanymi współpracą w zakresie zbycia wierzytelności lub dochodzenia wierzytelności,

d)    zarządzania zasobami ludzkimi niezbędnymi do prawidłowego wykonywania czynności przez Konsorcjum, w tym świadczenia Usługi Windykacji na rzecz Spółki z USA,

e)    organizowania wsparcia prawnego dla działalności Konsorcjum, w tym negocjowania i zawierania umów z zewnętrznymi prawnikami,

f)     wystawiania faktur na Spółkę z USA za Usługę Windykacji wykonywaną przez Konsorcjum,

g)    prowadzenia księgowości dla Konsorcjum,

h)    ustalania i rozliczania udziałów Partnerów w zyskach Konsorcjum,

i)     w ramach swoich uprawnień jako Partner Konsorcjum, świadczenia czynności w zakresie Usługi Windykacji przydzielonych „A” na podstawie Umowy Usługowej, do których należą czynności związane z powstawaniem i onboardingiem wierzytelności, czynności raportowania, czynności związane z rachunkiem powierniczym Klienta, który zostanie otwarty przez Kancelarię w celu otrzymania i przechowywania płatności otrzymanych od lub w imieniu Dłużników, inne czynności pomocnicze.

Powyższe czynności będą wykonywane przez „A” zgodnie ze szczegółowymi postanowieniami wynikającymi z Umowy Usługowej.

Z kolei „B” jako Partner Konsorcjum zobowiąże się w szczególności do wykonywania następujących czynności:

a)    nabywania od Klientów określonych wierzytelności spełniających uzgodnione kryteria cesji, ustalone przez Spółkę z USA, które stanowią roszczenia o zwrot opłat, kosztów, odsetek i innych należności, wraz z wierzytelnościami akcesoryjnymi, które przysługują Klientowi,

b)    windykacji należności od Dłużników, w tym występowania jako strona postępowań przedsądowych oraz sądowych (jako powód w przypadku zakupu wierzytelności) przy realizacji czynności windykacyjnych wobec Dłużników.

c)    cesji i przeniesienia na Spółkę z USA wszystkich swoich praw majątkowych i udziałów w roszczeniach, o których mowa w pkt a.,

d)    udzielenia pełnomocnictwa Kancelarii zatrudnionej w celu reprezentowania „B” w sądzie do założenia i prowadzenia, we własnym imieniu, rachunku powierniczego Klienta w celu otrzymania i przechowywania płatności otrzymanych od lub w imieniu Dłużników,

e)    zawierania umów z Klientami na dochodzenie roszczeń na ich rzecz i w ich imieniu.

Czynności te będą wykonywane przez „B” na warunkach i z uwzględnieniem zasad uzgodnionych przez strony w Umowie Usługowej.

Partnerzy uzgodnili ponadto, że o ile dana czynność nie jest wyraźnie wskazana jako należąca do kompetencji „A” lub do kompetencji „B”, to w przypadku braku odmiennego porozumienia, czynność ta będzie uważana za należącą do kompetencji i obowiązków „A”.

Każdy Partner będzie uczestniczyć w przychodach i kosztach Konsorcjum. Udział każdego Partnera w przychodach i kosztach Konsorcjum zostanie ustalony zgodnie z zasadami opisanymi w Umowie Konsorcjum oraz z uwzględnieniem postanowień Umowy Usługowej. Strony wskazały ponadto, że przychody Konsorcjum będą podlegać podziałowi pomiędzy Partnerów po pomniejszeniu o uzgodnione koszty Konsorcjum, w tym, koszty operacyjne, koszty prawne, koszty finansowania, inne kwalifikowane wydatki – zgodnie ze szczegółowymi postanowieniami Umowy Usługowej. Wszelkie pozostałe koszty ponoszone przez Partnerów w związku z realizacją celów gospodarczych Konsorcjum będą przypisywane każdemu z Partnerów zgodnie z zakresem jego obowiązków, w tym, obowiązków wynikających z Umowy Usługowej.

„A”, jako lider Konsorcjum, będzie wystawiać na rzecz kontrahenta – Spółki z USA faktury na łączną kwotę Wynagrodzenia należnego Partnerom z tytułu Usługi Windykacji świadczonej przez Konsorcjum (Partnerów Konsorcjum) na rzecz Spółki z USA. Wynagrodzenie zostanie przelane przez Spółkę z USA na rachunek bankowy „A” jako lidera Konsorcjum. „A” będzie przekazywać „B” należną część Wynagrodzenia co miesiąc (za kolejne miesiące kalendarzowe). Przelewy będą dokonywane przez „A” w terminie umożliwiającym „B” dokonywanie terminowych rozliczeń dla celów podatkowych.

Pomiędzy Partnerami Konsorcjum („A” oraz „B”) nie będzie dochodziło do świadczenia jakichkolwiek usług – w planowanym modelu, usługi będą świadczone wyłącznie przez Partnerów (działających w tym zakresie wspólnie) na rzecz Spółki z USA. W szczególności, Partnerzy nie ustalili odrębnego wynagrodzenia dla „A” z tytułu pełnienia funkcji lidera Konsorcjum, uznając tym samym, że wkład „A” w tym zakresie znajduje odzwierciedlenie w udziale „A” w Konsorcjum.

Umowa Konsorcjum została zawarta na czas nieokreślony, z uwzględnieniem uprawnienia każdego z Partnerów do jej rozwiązania, w tym, w przypadkach określonych naruszeń.

Umowa Usługowa:

Jak wskazano powyżej, Partnerzy, działając w ramach Konsorcjum, podpiszą ze Spółką z USA Umowę Usługową, na podstawie której zobowiążą się świadczyć na rzecz Spółki z USA Usługę Windykacji o charakterze kompleksowym. W skład tej usługi wchodzić będą czynności niezbędne dla skutecznego przeprowadzenia windykacji długów spełniających założone kryteria kwalifikowalności, przy czym zakres i charakter czynności wykonywanych przez Konsorcjum w odniesieniu do konkretnej wierzytelności może być różny. Jak wyjaśniono, różnice te wynikają z charakteru danej wierzytelności, w tym, jej przedmiotu, osoby Dłużnika oraz cech uwzględnianych przy ocenie kwalifikowalności wierzytelności, jak również preferencji Klienta, który jest stroną umowy z Dłużnikiem.

Projektowana Umowa Usługowa wskazuje, że ze skutkiem od daty umowy, Spółka z USA powołuje „A” i „B” jako Konsorcjum do świadczenia Usługi Windykacji, a „A” i „B” przyjmują takie powołanie, na warunkach Umowy Usługowej i z zastrzeżeniem jej postanowień.

Umowa Usługowa wymienia i opisuje czynności, jakie mogą być objęte Usługą Windykacji – są to: Czynności związane z pozyskiwaniem i przyjęciem („onboarding”) wierzytelności, Czynności pomocnicze, Czynności sprawozdawcze oraz Działania Prawne (windykacyjne), opisane w pkt 2 powyżej.

Umowa Usługowa przewiduje ponadto, że Spółka z USA zapewni „B” środki finansowe na zakup lub finansowanie wierzytelności oraz precyzuje, że wierzytelności mogą być (i) nabywane przez „B” na podstawie Umów Cesji (wówczas są to tzw. nabyte wierzytelności) lub (ii) dochodzone poprzez finansowanie postępowania sądowego, pokrycie kosztów lub podobne wsparcie (wówczas są tzw. finansowane wierzytelności). Warunkiem udzielenia przez Spółkę z USA stosownego finansowania jest to, że każda wierzytelność, niezależnie od tego, czy jest to wierzytelność nabyta czy wierzytelność finansowana, została zabezpieczona Warunkową Umową Cesji wierzytelności, zgodnie z którą wszelkie wpływy i dochody uzyskane z takiej wierzytelności przechodzą z „B” na Spółkę z USA.

Odnośnie do czynności alokowanych do każdego z Partnerów, w wynegocjowanym projekcie Umowy Usługowej wskazano m.in., że „A”:

-        jako lider Konsorcjum, będzie odpowiedzialny za wykonywanie na rzecz Spółki z USA wszystkich czynności objętych Usługą Windykacji, z zastrzeżeniem czynności wyraźnie alokowanych do „B”,

-        zapewni lub spowoduje zapewnienie zarządu i podstawowych usług księgowych dla „B”, w zakresie niezbędnym do wykonywania przez „B” jej obowiązków księgowych, podatkowych i innych obowiązków prawnych wynikających z polskiego prawa,

-        jako lider Konsorcjum, będzie zobowiązany względem Spółki z USA do zapewnienia, że „B” będzie zawierać i wykonywać stosowne umowy przewidziane przez strony oraz będzie realizować ich postanowienia, w tym, będzie prawidłowo realizować przypisane tej spółce czynności,

-        z zastrzeżeniem pozostałych postanowień Umowy Usługowej, „A” ma pełne prawo do podejmowania lub spowodowania podjęcia wszelkich działań, które racjonalnie uzna za konieczne lub uzasadnione w celu świadczenia Usługi Windykacji, w szczególności w zakresie zarządzania procesem wykonywania Usługi Windykacji i prowadzenia windykacji wierzytelności; jednak w przypadku, gdy Dłużnik zaproponuje zawarcie ugody w odniesieniu do określonych wierzytelności, wymagane jest uzyskanie pisemnej zgody Spółki z USA w odniesieniu do warunków takiej ewentualnej ugody.

Z kolei czynności alokowane do „B” mają obejmować (o ile są objęte zakresem Usługi Windykacji):

-        zawarcie i wykonanie, jako nabywca, każdej Umowy Cesji z Klientem; przy czym „B” będzie miała obowiązek nabywania wierzytelności od Klientów pod warunkiem, że posiada wystarczające środki na ten cel dostarczone przez Spółkę z USA zgodnie z Umową Usługową;

-        zawarcie i wykonanie, jako cedent, każdej Warunkowej Umowy Cesji ze Spółką z USA;

-        wykonywanie, jako finansujący, każdej umowy o pokrycie kosztów roszczeń (lub innej umowy o finansowanie postępowania sądowego, pokrycie kosztów lub równoważnej umowy) z Klientem w odniesieniu do finansowanych wierzytelności;

-        prowadzenie rachunku powierniczego Klienta; rachunek ten zostanie otwarty przez Kancelarię w jej imieniu, na podstawie pełnomocnictwa udzielonego jej przez „B”, przy czym Spółka z USA (i ewentualnie inny podmiot wskazany przez Spółkę z USA) oraz Kancelaria będą upoważnionymi „sygnatariuszami” tego rachunku, zaś „A” będzie mieć do niego wgląd;

-        prowadzenie rachunku „B”, który zostanie otwarty w celu przyjmowania i przechowywania płatności otrzymanych od Dłużników lub w imieniu Dłużników, w zakresie którego Spółka z USA (oraz ewentualnie inny wskazany przez nią podmiot) i „B” będą upoważnionymi „sygnatariuszami”;

-        ile jest to wymagane, występowanie w charakterze powoda w każdym postępowaniu sądowym dotyczącym nabytej od Klienta wierzytelności lub wspieranie Klientów w postępowaniach sądowych dotyczących finansowanej wierzytelności zgodnie z odpowiednią Umową Wsparcia;

-        wykonywanie innych czynności bezpośrednio związanych z czynnościami określonymi powyżej.

Umowa Usługowa będzie zawierać szczegółowe postanowienia dotyczące sposobu postępowania z płatnościami dokonywanymi przez Dłużników z tytułu wierzytelności. Przede wszystkim, umowa zobowiąże Konsorcjum do zapewnienia, że wszystkie kwoty uzyskane od Dłużników z tytułu windykacji wierzytelności będą wpłacane na rachunek powierniczy Klienta lub rachunek „B” i że rachunek ten będzie wskazywany we wszelkiej korespondencji z Dłużnikami, komornikami sądowymi i innymi funkcjonariuszami, osobami lub podmiotami, które są właściwe dla realizacji wpłat od Dłużników. Konsorcjum przekaże także na rachunek „B” wszelkie kwoty otrzymane od Dłużników z tytułu windykacji wpłacone na rachunek inny niż rachunek powierniczy Klienta lub rachunek „B”. „A” zapewni, że wszystkie kwoty otrzymane od Dłużników z tytułu windykacji zostaną przekazane na rachunek należący do Spółki z USA w ustalonym terminie. Z kolei każda wypłata z rachunku powierniczego Klienta będzie wymagała wspólnego zatwierdzenia przez co najmniej trzech upoważnionych „sygnatariuszy”, w tym, Spółkę z USA lub wskazany przez nią podmiot.

Prawa i roszczenia „B” wynikające z rachunku powierniczego Klienta mogą zostać obciążone polskim zastawem rejestrowym na rzecz Spółki z USA w celu zabezpieczenia wypłat z tytułu windykacji na rzecz Spółki z USA zgodnie z Umową Usługową. W takim przypadku, zastaw rejestrowy na rachunku powierniczym Klienta zostanie ustanowiony na podstawie odrębnej umowy zastawu pomiędzy Kancelarią jako zastawcą a Spółką z USA jako zastawnikiem, która zostanie zawarta przed pierwszym nabyciem wierzytelności przez „B”. W projektowanej Umowie Usługowej przewidziano także dalsze zabezpieczenia ustanawiane na rzecz Spółki z USA.

Strony ustaliły ponadto, że Spółka z USA będzie przekazywać środki finansowe niezbędne do wykonania Umowy Usługowej na rachunek „A” jako lidera Konsorcjum.

Co istotne, ani Konsorcjum, ani żaden z Partnerów, ani żadna z wyznaczonych przez nich Kancelarii, nie ma na mocy Umowy Usługowej uprawnień do działania w imieniu lub na rzecz Spółki z USA lub reprezentowania Spółki z USA jako agent lub w inny sposób, w tym w negocjacjach wszelkiego rodzaju dotyczących Umów Cesji lub zawierania jakichkolwiek umów w imieniu Spółki z USA, z wyjątkiem funkcji i obowiązków wykonywanych przez Partnera Konsorcjum w ramach zwykłej działalności, do których każdy Partner jest wyraźnie upoważniony na mocy Umowy Usługowej i przez okres, w którym umowa upoważnia go do wykonywania tych funkcji i obowiązków.

W zamian za Usługę Windykacji wykonywaną przez Konsorcjum na podstawie Umowy Usługowej, Spółka z USA będzie zobowiązana do zapłaty na rzecz Konsorcjum Wynagrodzenia obejmującego kilka elementów składowych, w tym, „Opłatę za uruchomienie” (skalkulowaną w uzgodnionej kwocie należnej za każdą nabytą wierzytelność podlegającą Warunkowej Umowie Cesji), „Opłatę motywacyjną za Sprzedaż” (obliczaną poprzez odniesienie do ceny zakupu wynegocjowanej z Klientem), „Opłaty administracyjne” (należne w ustalonej kwocie w zamian za wykonywane przez Konsorcjum czynności w zakresie windykacji, czynności pomocnicze, czynności raportowania), „Opłatę za sukces” (ustalaną jako określony procent sumy wartości nominalnej zwindykowanej wierzytelności, kosztów zastępstwa procesowego i odsetek za zwłokę pobranych od Dłużnika, pomniejszonej o opłaty administracyjne), „Opłaty z tytułu udziału w zyskach” (obliczane zgodnie z ustalonym w umowie algorytmem).

Łączne Wynagrodzenie należne Konsorcjum na podstawie Umowy Usługowej będzie dokumentowane fakturą wystawianą przez „A” na Spółkę z USA za poszczególne okresy rozliczeniowe. Spółka z USA zobowiązana jest także do pokrycia opłat sądowych i podobnych kosztów postępowania sądowego poniesionych przez Partnerów Konsorcjum w związku z wykonywaniem Umowy Usługowej. Po otrzymaniu Wynagrodzenia, „A” dokona jego podziału pomiędzy siebie i „B” jako Partnerów Konsorcjum, zgodnie z udziałami Partnerów wskazanymi w Umowie Konsorcjum i Umowie Usługowej.

Umowa Usługowa będzie ponadto zawierać szereg szczegółowych postanowień dotyczących m.in. ochrony danych osobowych i informacji poufnych, uprawnienia Spółki z USA do weryfikacji informacji, rejestrów, korespondencji regulacyjnej i prawnej oraz dokumentacji umownej bezpośrednio związanej z wierzytelnościami, dostępu Spółki z USA do platformy informatycznej wierzytelności, sposobów zakończenia umowy, poufności, sposobu rozwiązywania sporów itp. Załącznikami do Umowy Usługowej będą, w szczególności, kryteria kwalifikowalności wierzytelności sporządzone przez Spółkę z USA, wytyczne dotyczące postępowania sądowego oraz wzory podstawowych dokumentów.

Należy dodatkowo wyjaśnić, że Spółka z USA jest podmiotem niepowiązanym ani z „B”, ani z „A” w rozumieniu art. 32 uVAT. Spółka z USA nie posiada oddziału ani podobnego stałego miejsca prowadzenia działalności na terenie Polski, nie jest także zarejestrowana dla celów polskiego podatku VAT. Spółka z USA nie posiada i nie będzie posiadać żadnych zasobów osobowych lub dysponować w Polsce takimi zasobami, w tym, nie planuje zatrudniać na terytorium Polski żadnych pracowników, przedstawicieli handlowych, osób uprawnionych do podejmowania w jej imieniu jakichkolwiek decyzji lub działań, itp. Wszelkie decyzje zarządcze i wszelkie inne decyzje dotyczące spraw gospodarczych Spółki z USA są i będą podejmowane przez właściwy personel tej spółki przebywający poza granicami Polski. Spółka z USA nie posiada i nie będzie posiadać w Polsce jakiejkolwiek struktury, która mogłaby uczestniczyć w podejmowaniu decyzji zarządczych lub gospodarczych, uczestniczyć w procesach negocjacji lub zawierania umów. Wszystkie czynności związane z działalnością Spółki z USA są i będą podejmowane poza Polską, co do zasady w siedzibie tej spółki zlokalizowanej w USA.

Spółka z USA nie posiada również i nie będzie posiadać w Polsce własnego zaplecza technicznego lub aktywów o charakterze materialnym lub niematerialnym, nie dysponuje także i nie będzie dysponować takimi aktywami. W szczególności, Spółka z USA nie będzie posiadać, wynajmować, dzierżyć lub w inny sposób dysponować w Polsce lokalami lub pomieszczeniami związanymi z prowadzeniem przez nią działalności w postaci biura lub punktu sprzedaży, jak również na terenie Polski nie będzie posiadać żadnych niezbędnych urządzeń do niezależnego wykonywania działalności gospodarczej lub dysponować takimi aktywami udostępnionymi jej przez inny podmiot. Wszelka infrastruktura Spółki z USA pozostanie zlokalizowana w państwie jej siedziby, tj. w USA.

Wnioskodawcy wskazują, że zdarzenia przyszłe zbliżone do opisanego powyżej były przedmiotem wniosków o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego (wnioski wspólne) złożonych przez „A” oraz jego inną spółkę zależną, działające w ramach konsorcjum i świadczące na rzecz kontrahenta z siedzibą w USA usługę o charakterze zbliżonym do Usługi Windykacji. We wnioskach tych postawiono pytania o podobnej treści, jak pytania zawarte w niniejszym wniosku. Uzyskane w tym zakresie interpretacje:

-        0112-KDIL1-3.4012.319.2025.2.MR z dnia 11 lipca 2025 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.320.2025.2.MR z dnia 11 lipca 2025 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.321.2025.2.ŁW z dnia 11 lipca 2025 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.322.2025.2.ŁW z dnia 11 lipca 2025 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.329.2025.2.KM z dnia 10 lipca 2025 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.328.2025.2.KM z dnia 9 lipca 2025 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.325.2025.2.KK z dnia 10 lipca 2025 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.324.2025.2.KK z dnia 10 lipca 2025 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.296.2024.1.KK z dnia 19 lipca 2024 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.151.2024.1.KL z dnia 20 maja 2024 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.157.2024.1.JK Z dnia 20 maja 2024 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.149.2024.1.KK z dnia 17 maja 2024 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.148.2024.1.AKS z dnia 17 maja 2024 r.,

-        0112-KDIL1-3.4012.330.2023.2.KK z dnia 1 września 2023 r.

potwierdziły prawidłowość stanowiska wnioskodawców.

Pytania

1.    Czy w świetle art. 28b uVAT, miejscem świadczenia Usługi Windykacji (zdefiniowanej w ramach opisu zdarzenia przyszłego zawartego we wniosku) wykonywanej przez Partnerów Konsorcjum, tj. „A” oraz „B”, na rzecz Spółki z USA, będą Stany Zjednoczone, a w konsekwencji, Usługa Windykacji nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce?

2.    Czy rozliczenia finansowe dokonywane pomiędzy „B” (działającą jako Partner Konsorcjum) i „A” (działającym jako Partner i lider Konsorcjum) powinny być dokumentowane dokumentami księgowymi innymi niż faktury VAT (np. notami księgowymi) – z tego względu, że podział Wynagrodzenia otrzymanego od Spółki z USA dokonywany w ramach Konsorcjum przez „A” jako lidera Konsorcjum nie będzie dotyczyć czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT?

Stanowisko Zainteresowanych

Ad 1.

Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że miejscem świadczenia Usługi Windykacji będzie miejsce, w którym Spółka z USA, będąca usługobiorcą, posiada siedzibę działalności gospodarczej, tj. Stany Zjednoczone. Tym samym, świadczona przez Partnerów Konsorcjum Usługa Windykacji nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce.

Ad 2.

W opinii Wnioskodawców, rozliczenia pomiędzy „A” (liderem i Partnerem Konsorcjum) a „B” (Partnerem Konsorcjum) w zakresie Wynagrodzenia otrzymanego od Spółki z USA powinny być dokumentowane odpowiednimi dokumentami księgowymi (np. noty księgowe), innymi niż faktury VAT. Wystawianie faktur VAT w odniesieniu do rozliczeń dokonywanych pomiędzy „B” oraz „A”, jako Partnerami Konsorcjum nie miałoby uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów uVAT z tego względu, że w opisanym modelu Konsorcjum, „B” nie będzie świadczyć żadnych usług na rzecz „A”, ale wspólnie z „A” będzie świadczyć Usługę Windykacji bezpośrednio na rzecz Spółki z USA.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawców:

Ad 1.

1.    Zakres opodatkowania i miejsce świadczenia usług na podstawie PRZEPISÓW uVAT

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej uVAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1)    odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2)    eksport towarów;

3)    import towarów na terytorium kraju;

4)    wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5)    wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W świetle art. 15 ust. 1 uVAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie z ust. 2, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody; działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z art. 28b ust. 1 uVAT wynika, że miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n. Ustęp 2 zastrzega, że w przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Pozostałe przepisy wskazane powyżej, w ocenie Wnioskodawców, nie mają zastosowania w warunkach zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku z uwagi na charakter Usługi Windykacji oraz okoliczności jej wykonywania.

Zgodnie z art. 28a ust. 1 uVAT, na potrzeby stosowania Rozdziału 3 zawartego w Dziale V uVAT, ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:

a)    podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,

b)    osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a), która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej.

2.    Usługa windykacji jako usługa o charakterze kompleksowym.

W świetle art. 28b ust. 1 uVAT, należy w pierwszym rzędzie ustalić charakter Usługi Windykacji, w tym, w celu potwierdzenia, że usługi tej nie dotyczą przepisy szczególne zawarte w art. 28e -art. 28k i art. 28n uVAT. Jak wspomniano powyżej, w ocenie Wnioskodawców, Usługa Windykacji ma charakter kompleksowej usługi, obejmującej szereg czynności, których celem jest skuteczna windykacja wierzytelności.

Mając na uwadze planowaną relację gospodarczą między Konsorcjum jako usługodawcą a Spółką z USA jako usługobiorcą w ramach Umowy Usługowej, jak również charakter gospodarczy Konsorcjum, trzeba przede wszystkim wskazać, że Spółka z USA nie jest zainteresowana nabywaniem i nie będzie nabywać „ułamkowych” czynności wykonywanych przez każdego z Partnerów Konsorcjum, ale będzie nabywać kompleksową Usługę Windykacji świadczoną przez Konsorcjum jako całość. Każda z czynności objętych Umową Usługową będzie stanowić element szerszego świadczenia, którego celem będzie przeprowadzenie wszelkich czynności windykacyjnych zmierzających do zapłaty przez Dłużników należności wynikających z danych wierzytelności, przy czym ostatecznym beneficjentem płatności uzyskanych od Dłużników z tytułu wierzytelności będzie kontrahent Konsorcjum, czyli Spółka z USA. Świadczona przez Konsorcjum Usługa Windykacji będzie wieloetapowym (zgodnie z treścią opisanego zdarzenia przyszłego) przedsięwzięciem obejmującym szereg niezbędnych kroków koniecznych dla osiągnięcia właściwego celu tej usługi - tj. skutecznego przeprowadzenia windykacji i pozyskania środków finansowych z tego tytułu przez Spółkę z USA.

Co istotne, z perspektywy Spółki z USA, tylko wspólne wykonanie przez Partnerów wszystkich czynności wschodzących w skład świadczonej usługi ma wartość funkcjonalną. Nabycie takiej kompleksowej usługi, w której świadczenie zaangażowani będą obaj Partnerzy, działający łącznie i w ramach nawiązanej współpracy, gwarantuje Spółce z USA pozyskanie przedmiotowego świadczenia w sposób efektywny pod względem czasowym i kosztowym, dzięki uzupełnianiu się możliwości i kompetencji Partnerów.

W tych okolicznościach, w ocenie Wnioskodawców, wszystkie czynności wykonywane przez Konsorcjum na podstawie Umowy Usługowej, muszą być traktowane z perspektywy podatku VAT jako kompleksowe świadczenie związane z windykacją wierzytelności, opisane w Umowie Usługowej i objęte tą umową. Nie ma przy tym znaczenia, że zakres lub charakter tych czynności może się różnić w odniesieniu do poszczególnych wierzytelności, gdyż każdorazowo oczekiwaniem Spółki z USA jest wykonanie przez Partnerów całości powierzonych im działań oraz doprowadzenie do oczekiwanego przez Spółkę z USA efektu czynności windykacyjnych.

Pojęcie świadczeń kompleksowych nie znalazło jak dotąd bezpośredniego uregulowania w przepisach dotyczących podatku VAT. Problematyka świadczeń kompleksowych była natomiast wielokrotnie i wielowątkowo analizowana zarówno przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”, „Trybunał”) jak i przez polskie sądy administracyjne.

Opodatkowaniem świadczeń kompleksowych zajął się TSUE m.in. w wyroku z dnia 27 października 2005 r. (wyrok C-41/04 w sprawie Levob Verzekeringen BV i OV Bank NV), w którym czytamy m.in.: „W kwestii tej TSUE orzekł, że mamy do czynienia z jednolitym świadczeniem, zwłaszcza w przypadku, gdy kilka elementów powinno zostać uznane za konstytutywne dla świadczenia głównego, podczas gdy, odwrotnie, jedno lub więcej świadczeń powinno być postrzegane jako jedno lub więcej świadczeń pomocniczych dzielących los prawny świadczenia głównego [...] Podobnie jest, jeśli dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta, rozumianego jako przeciętny konsument, są tak ściśle związane, że stanowią one obiektywnie jedno tylko nierozerwalne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny”. Podobne stanowisko znajdujemy w orzeczeniu z dnia 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96 Card Protection Plan Ltd. (CPP), w którym TSUE wskazał, że: „należy określić zasadnicze cechy transakcji w celu ustalenia, czy podatnik świadczy na rzecz klienta, który jest typowym klientem, kilka odrębnych usług zasadniczych czy też jedną usługę”.

W analogiczny sposób wypowiedział się TSUE w wyroku z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie C-88/09 Graphie Procédé przeciwko Ministere du Budget, des Comptes publics et de la Fonction publique:

18. „Zgodnie z orzecznictwem Trybunału, jeżeli transakcja składa się z wiązki elementów i czynności, należy uwzględnić wszystkie okoliczności, w jakich dana transakcja ma miejsce, aby ustalić, po pierwsze, czy miały miejsce dwie lub więcej odrębnych dostaw, czy też jedna dostawa, a po drugie, czy w tym ostatnim przypadku tę pojedynczą dostawę należy uznać za dostawę towarów czy za świadczenie usług (zob. podobnie wyrok z dnia 26 września 1996 r. w sprawie C-231/94 Faaborg-Gelting Linien, Rec. s. 1-2395, pkt 12-14); 1-9433, pkt 19; oraz sprawa C-111/05 Aktiebolaget NN, Zb.Orz. 2007, s. 1-2697, pkt 17).

19. Trybunał orzekł również, że biorąc pod uwagę dwie okoliczności: po pierwsze, z art. 2 szóstej dyrektywy wynika, że każda transakcja musi być normalnie uznawana za odrębną i niezależną, a po drugie, transakcja, która z ekonomicznego punktu widzenia stanowi jedną dostawę, nie powinna być sztucznie dzielona, aby nie zakłócać funkcjonowania systemu VAT, jest to pojedyncze świadczenie, gdy dwa lub więcej elementów lub czynności dostarczanych przez podatnika klientowi są tak ściśle powiązane, że tworzą obiektywnie jedno, niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie byłoby sztuczne (zob. Levob Verzekeringen i 0V Bank, pkt 20 i 22 oraz Aktiebolaget NN, pkt 22 i 23). [...]

22. W szczególności, jak wynika z akt sprawy, te czynności reprograficzne nie ograniczają się do zwykłego powielania oryginalnych dokumentów, lecz obejmują również wybór i programowanie kserokopiarek, opracowanie i oprawę dokumentów oraz sortowanie kopii.

23. Z ustaleń tych wynika zatem, że wszystkie elementy transakcji będącej przedmiotem postępowania głównego wydają się niezbędne dla działalności reprograficznej i są ze sobą ściśle powiązane.

24. [...] usługę należy uznać za pomocniczą w stosunku do usługi głównej, jeśli stanowi ona dla klientów nie cel sam w sobie, lecz środek do lepszego korzystania ze świadczonej usługi głównej (zob. ww. wyrok w sprawie Aktiebolaget NN, pkt 28)”.

     TSUE konsekwentnie zaprezentował takie samo stanowisko m.in. w wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r. w sprawie C-276/09 Everything Everywhere Ltd przeciwko Commissioners form Majesty's Revenue and Customs:

22. „Jednakże transakcja złożona z jednego świadczenia w aspekcie gospodarczym nie powinna być sztucznie rozdzielana, by nie pogarszać funkcjonalności systemu podatku VAT (zob. m.in. ww. wyroki w sprawach: CPP. pkt 29; i Aktiebolaget NN, pkt 22; oraz wyrok z dnia 22 października 2009 r. w sprawie C-242/08 Swiss Re Germany Holding, Zb.Orz. s. 1-10099, pkt 51).

23. Ponadto, w pewnych okolicznościach, formalnie odrębne transakcje, które mogą być wykonywane oddzielnie, a zatem które mogą oddzielnie prowadzić do opodatkowania lub zwolnienia, należy uważać za jedną transakcję, jeżeli nie są one od siebie niezależne (zob. wyroki: z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie C-425/06 Part Service, Zb.Orz. s. 1-897, pkt 51; z dnia 11 czerwca 2009 r. w sprawie C-572/07 RLRE Tellmer Property, Zb.Orz. s. 1-4983, pkt 18; oraz ww. w sprawie Don Bosco Onroerend Goed, pkt 36).

24. Jest tak na przykład w sytuacji, gdy można stwierdzić, że jedno lub więcej świadczeń stanowi świadczenie główne, a inne świadczenie lub świadczenia stanowią jedno lub więcej świadczeń pomocniczych dzielących los podatkowy świadczenia głównego (zob. m. in. wyroki: ww. w sprawie CPP, pkt 30; z dnia 15 maja 2001 r. w sprawie C-34/99 Prim back, Rec. s. 1-3833, pkt 45; oraz. ww. w sprawie RLRE Tellmer Property, pkt 18; a także postanowienie z dnia 14 maja 2008 r. w sprawach połączonych C-231/07 i C-232/07 Tiercé Ladbroke i Derby, pkt 21).

25. W szczególności dane świadczenie należy uważać za świadczenie pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, gdy dla klientów nie stanowi ono celu samego w sobie, lecz środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z głównej usługi usługodawcy (zob. m. in. ww. wyroki w sprawach: CPP, pkt 30; Primback pkt 45; oraz RLRE Tellmer Property, pkt 18: a także ww. postanowienie w sprawie Tiercé Ladbroke i Derby, pkt 21).

26. W celu określenia, czy podatnik zapewnia konsumentowi, rozumianemu jako przeciętny konsument, kilka odrębnych świadczeń głównych czy jedno świadczenie, należy poszukiwać elementów charakterystycznych dla rozpatrywanej czynności i uwzględnić wszystkie okoliczności, w której jest ona dokonywana (zob. podobnie ww. wyroki w sprawach: CPP, pkt 28, 29; Aktiebolaget NN, pkt 21, 22; oraz Ludwig, pkt 17; a także ww. postanowienie w sprawie Tierce Ladbroke i Derby, pkt 19, 20)”.

W powołanych orzeczeniach TSUE zwrócił uwagę na fakt, że dla potrzeb oceny określonego działania jako świadczenia jednolitego i kompleksowego najistotniejsze jest ustalenie, czy wykonywane czynności „są od siebie niezależne”, w tym poprzez zbadanie świadczenia (i) z ekonomicznego (gospodarczego) punktu widzenia oraz (ii) z perspektywy nabywcy świadczenia. W stosunku do pierwszej kwestii powszechnie wskazuje się, że podatek VAT jest podatkiem o charakterze ekonomicznym, a treść stosunku prawnego ma przy nim znaczenie drugorzędne. W konsekwencji, okoliczność, że w danej transakcji np. dochodzi do zawarcia dwóch umów lub też da się wyodrębnić dwa stosunki prawne, albo też w ramach transakcji podmiot świadczący zobligowany jest do wykonania szeregu różnych aktywności, nie ma znaczenia decydującego. Istotne jest natomiast, czy z perspektywy ekonomicznej określone świadczenie jest jednolite, czy też można je w sposób naturalny podzielić, a podział nie doprowadzi przy tym do uszczerbku dla wyodrębnionych elementów. Powyższe prowadzi do kwestii drugiej tj. kwalifikacji świadczenia z punktu widzenia klienta/konsumenta – w tym wypadku kluczowa jest analiza gospodarczego celu dokonania transakcji po stronie nabywcy. Jeżeli z punktu widzenia odbiorcy określonego świadczenia istnieje jeden przedmiot świadczenia, a w konsekwencji dla klienta dana czynność pomocnicza wykonywana przez świadczeniodawcę nie stanowi celu samego w sobie, ale środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z głównej usługi usługodawcy) – wówczas mamy do czynienia ze świadczeniem złożonym, którego podział prowadziłby do sztuczności oraz wypaczałby ekonomiczny i faktyczny cel dokonywania transakcji.

W okolicznościach przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego, weryfikacja każdej z powyższych przesłanek prowadzi do wniosku, że świadczenie realizowane przez Konsorcjum na rzecz Spółki z USA ma charakter kompleksowy. Jest tak w szczególności z tego względu, że z punktu widzenia kontrahenta Konsorcjum, tj. Spółki z USA, czynności wykonywane przez Partnerów będą mieć funkcjonalny sens jedynie jako całość, ponieważ tylko świadczone razem odpowiedzą na potrzeby Spółki z USA jako odbiorcy Usługi Windykacji. Nie ulega wątpliwości, że Spółka z USA nie byłaby zainteresowana nabywaniem poszczególnych czynności wykonywanych przez Partnerów w sposób wybiórczy: w interesie Spółki z USA jest wyłącznie nabycie całości Usługi Windykacji powierzonej do wykonania przez Konsorcjum jako kompleksowego świadczenia, w które zaangażowane są kompetencje, możliwości i działania obu Partnerów łącznie, w stopniu zapewniającym prawidłową realizację Umowy Usługowej. Wybiórcze wykonywanie poszczególnych czynności, w oderwaniu od wiodącego świadczenia: usługi windykacji wierzytelności, nie miałoby sensu ekonomicznego ani dla Spółki z USA, ani też dla Partnerów Konsorcjum. Przykładowo, zaangażowanie Partnerów w relacje z Klientami czy obsługa rachunku powierniczego Klienta mają uzasadnienie ekonomiczne jedynie w takich okolicznościach i w takim zakresie, w jakim służą osiągnięciu finalnego efektu, jakim jest skuteczna windykacja wierzytelności wyselekcjonowanych na podstawie określonych przez Spółkę z USA kryteriów kwalifikowalności, a tym samym uzyskanie przez Spółkę z USA konkretnego przychodu. Konstatacji tej nie zmienia fakt, że zależnie od preferencji Klienta oraz charakteru wierzytelności, Konsorcjum może albo nabywać wierzytelność od Klienta na podstawie Umowy Cesji w celu jej dochodzenia we własnym imieniu, albo też dochodzić roszczeń w imieniu i na jego rzecz Klienta na podstawie Umowy Wsparcia. Nie zmienia jej również to, że zakres czynności wykonywanych przez Konsorcjum w odniesieniu do poszczególnych wierzytelności może być szerszy lub węższy (w przypadku zatrudnienia Kancelarii). Każdorazowo bowiem, oczekiwaniem Spółki z USA jest wykonanie przez Partnerów całości powierzonych im działań oraz doprowadzenie do oczekiwanego przez Spółkę z USA efektu działań windykacyjnych w odniesieniu do puli wierzytelności.

W konsekwencji, w świetle przytoczonych tez z orzeczeń TSUE, w tej sprawie wystąpi jeden przedmiot świadczenia: kompleksowa Usługa Windykacji wierzytelności świadczona przez Konsorcjum na rzecz Spółki z USA, która podlega jednolitej klasyfikacji na gruncie uVAT.

Kompleksowy charakter tej usługi, która będzie świadczona przez Konsorcjum, wynika także z samej natury konsorcjum, jako formuły współpracy mającej na celu skoordynowane i wspólne działanie Partnerów tworzące w aspekcie gospodarczym jedną całość, którego końcowym efektem jest dostarczenie określonego rezultatu gospodarczego, w standardzie oczekiwanym przez kontrahenta (tu: Spółka z USA).

Na powyższy sens działania w modelu konsorcjum wskazują również jednolicie polskie sądy administracyjne. Przykładem jest wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. I SA/GI 227/23:

„W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, że przy ustalaniu na gruncie art. 8 ust. 1 u.p.t.u. jako przedmiotu opodatkowania – świadczenia usług o złożonym charakterze, jakie stanowią umowy o współpracy (kooperacyjne lub konsorcjalne), należy uwzględniać podstawowy cel wynikający z takich porozumień gospodarczych, a nie dokonywać wyodrębniania na potrzeby podatkowe w sposób oderwany od ich sensu gospodarczego poszczególnych czynności służących realizacji tego celu. Warto tu wskazać przykładowo na orzeczenia NSA z dnia: 12 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 1128/12; 4 czerwca 2014 r. sygn. akt I FSK 1012/13; 25 czerwca 2014 r. sygn. akt I FSK 1108/13; 29 lutego 2012 r. sygn. akt I FSK 562/11; 23 kwietnia 2008 r. sygn. akt I FSK 1788/07; 9 października 2008 r. sygn. akt I FSK 291/08: 6 sierpnia 2014 r. sygn. akt I FSK 1288/13; 25 czerwca 2014 r. sygn. akt I FSK 1072/13: 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1373/14; z 29 października 2015 r. sygn. akt I FSK 1352/14; z 28 stycznia 2021 r. sygn. akt I FSK 1685/20 czy z 4 lutego 2022 r. sygn. akt I FSK 903/18 (wyroki dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowaną tam argumentację.

W powołanych orzeczeniach zaprezentowany został pogląd, że celem kooperacji (współpracy współdziałania) jest uzyskanie przez skoordynowane i wspólne działania partnerów rezultatu o korzystnym dla nich wymiarze ekonomicznym. Działań takich nie można, do celów podatku od towarów i usług, wydzielać i oceniać jednostkowo, lecz z uwzględnieniem ich charakteru działania złożonego i wspólnego, tworzącego w aspekcie gospodarczym jedną całość, którego końcowym efektem, jest zrealizowanie wspólnego przedsięwzięcia”.

Podobne stanowisko znajdujemy także w innych wyrokach NSA, m.in.: z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt I FSK 1898/18 czy z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1839/15.

3.    Miejsce świadczenia usługi windykacji dla potrzeb uVAT.

W przypadku czynności wykonywanych na rzecz podmiotu zagranicznego, ustalenia wymaga miejsce świadczenia (i opodatkowania) danej czynności. W świetle wcześniejszych ustaleń, w szczególności uwzględniając fakt, że do Usługi Windykacji nie będą mieć zastosowania przepisy zawarte w art. 28b ust. 3-4, art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n uVAT, miejsce świadczenia tej usługi należy ustalić w oparciu o art. 28b ust. 1 i ust. 2 uVAT.

W okolicznościach opisanych w zdarzeniu przyszłym będącym przedmiotem złożonego wniosku, kompleksowa Usługa Windykacji będzie świadczona przez „A” oraz „B” działające wspólnie w ramach Konsorcjum na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ust. 1 uVAT. Spółka z USA jest bowiem podmiotem, który wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 uVAT. W tym kontekście, uwzględnienia wymaga zawarte w art. 28b ust. 2 uVAT zastrzeżenie dotyczące świadczenia usługi dla tzw. „stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika”.

Pojęcie „stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika” zostało przywoływane w kilku przepisach uVAT, przykładowo, w art. 17 ust. 1 pkt 4 uVAT, art. 28b ust. 1 uVAT, art. 106a uVAT – choć nie zostało w tej ustawie zdefiniowane. Z uwagi na przytoczone wyżej, jak również inne przepisy uVAT, kluczowe jest zdefiniowanie zakresu pojęciowego „siedziby działalności gospodarczej podatnika” oraz „stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika” i na tej podstawie ustalenie obowiązków i uprawnień Wnioskodawców w zakresie podatku VAT w odniesieniu do czynności, które wykonywane będą w Polsce na zlecenie Spółki z USA.

Jak wskazano, w uVAT brak jest definicji „siedziby działalności gospodarczej podatnika” oraz „stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika”. Definicje te znajdują się natomiast w przepisach Rozporządzenia UE.

Zgodnie z art. 10 Rozporządzenia UE:

1.    Na użytek stosowania art. 44 i 45 dyrektywy 2006/112/WE „miejscem siedziby działalności gospodarczej podatnika” jest miejsce, w którym wykonywane są funkcje naczelnego zarządu przedsiębiorstwa.

2.    W celu ustalenia miejsca, o którym mowa w ust. 1, uwzględnia się miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem, adres zarejestrowanej siedziby przedsiębiorstwa, i miejsce posiedzeń zarządu przedsiębiorstwa.

W przypadku, gdy te kryteria nie pozwalają z całkowitą pewnością określić miejsca siedziby działalności gospodarczej podatnika, decydującym kryterium jest miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem.

Mając na uwadze powyższe kryteria Wnioskodawcy wskazują, że miejsce siedziby gospodarczej Spółki z USA nie znajduje się na terytorium Polski, lecz w Stanach Zjednoczonych.

Z kolei „stałe miejsce prowadzenia działalności” zdefiniowano w art. 11 Rozporządzenia UE. Zgodnie z tym przepisem:

1.    „Na użytek stosowania art. 44 dyrektywy 2006/112/WE „stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej” oznacza dowolne miejsce – inne niż miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika, o którym mowa w art. 10 niniejszego rozporządzenia – które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego, by umożliwić mu odbiór i wykorzystywanie usług świadczonych do własnych potrzeb tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

2.    Na użytek stosowania następujących artykułów „stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej” oznacza dowolne miejsce – inne niż miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika, o którym mowa w art. 10 niniejszego rozporządzenia – które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego, by umożliwić mu świadczenie usług, które wykonuje:

a)    art. 45 dyrektywy 2006/112/WE;

b)    począwszy od 1 stycznia 2013 r. – art. 56 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2006/112/WE;

c)    do 31 grudnia 2014 r. – art. 58 dyrektywy 2006/112/WE;

d)    art. 192a dyrektywy 2006/112/WE.

3.    Fakt posiadania numeru identyfikacyjnego VAT sam w sobie nie jest wystarczający by uznać, że podatnik posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej”.

Z kolei:

-        art. 44 Dyrektywy VAT stanowi, że: „Miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika działającego w takim charakterze jest miejsce, w którym podatnik ten posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą ma stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu”.

-        art. 45 Dyrektywy VAT stanowi, że: „Miejscem świadczenia usług na rzecz osoby niebędącej podatnikiem jest miejsce, w którym usługodawca ma siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone ze stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym usługodawca ma stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu”.

Jak wynika z powyższego, dla zidentyfikowania „stałego miejsca prowadzenia działalności” wymagane jest występowanie miejsca, innego niż miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika, które charakteryzuje się następującymi cechami wskazanymi w ww. przepisie:

-        odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego,

-        odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza technicznego,

-        wystarczającą stałością,

-        wynikającą z powyższych cech zdolnością do umożliwienia podatnikowi, odpowiednio, odbioru i wykorzystywania usług świadczonych do własnych potrzeb tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (przy nabywaniu usług), bądź – świadczenia usług, które podatnik wykonuje (przy wykonywaniu usług).

Powyższa charakterystyka „stałego miejsca prowadzenia działalności” znajduje odzwierciedlenie w praktyce orzeczniczej TSUE. Analizując dorobek TSUE można wyodrębnić przesłanki, których zaistnienie powoduje, że można mówić o „stałym miejscu prowadzenia działalności”. TSUE zwraca uwagę na wymóg „stałości” jak również pewnej określonej minimalnej skali działalności, stanowiące zewnętrzne znamię jej stałego charakteru. Zagadnienia tego dotyczy m.in. orzeczenie w sprawie C-231/94 Faaborg-Gelting Linien A/S v. Finanzamt Flensburg, w którym wyjaśniono, że dla zaistnienia stałego miejsca prowadzenia działalności, dana aktywność powinna przybrać konkretny wymiar osobowo-rzeczowy. Podkreślono, że dla uznania, iż określone miejsce prowadzenia działalności ma charakter stały – konieczne jest zapewnienie mu infrastruktury technicznej (jeśli jest konieczna do wykonywania usług) oraz personelu. Taka osobowo-rzeczowa struktura w stałym miejscu prowadzenia działalności powinna występować w sposób stały, tzn. powtarzalny i nieprzemijający.

Odnosząc powyższe warunki do przedstawionego w tym wniosku zdarzenia przyszłego, należy wskazać, że Spółka z USA nie posiada na terenie Polski oddziału ani podobnego stałego miejsca prowadzenia działalności, nie jest także zarejestrowana dla celów polskiego podatku VAT. Spółka z USA nie posiada i nie będzie posiadać żadnych zasobów osobowych lub dysponować w Polsce takimi zasobami, w tym, nie planuje zatrudniać na terytorium Polski żadnych pracowników, przedstawicieli handlowych, osób uprawnionych do podejmowania w jej imieniu jakichkolwiek działań, itp. Wszelkie decyzje zarządcze i wszelkie inne decyzje dotyczące spraw gospodarczych Spółki z USA są i będą podejmowane przez właściwy personel tej spółki przebywający poza granicami Polski. Spółka z USA nie posiada i nie będzie posiadać w Polsce jakiejkolwiek struktury, która mogłaby uczestniczyć w podejmowaniu decyzji zarządczych lub gospodarczych, uczestniczyć w procesach negocjacji lub zawierania umów. Wszystkie czynności związane z działalnością Spółki z USA są i będą podejmowane poza Polską, co do zasady w siedzibie tej spółki zlokalizowanej w USA.

Spółka z USA nie posiada również i nie będzie posiadać w Polsce własnego zaplecza technicznego lub aktywów o charakterze materialnym lub niematerialnym, nie dysponuje także i nie będzie dysponować takimi aktywami. W szczególności, Spółka z USA nie będzie posiadać, wynajmować, dzierżyć lub w inny sposób dysponować w Polsce lokalami lub pomieszczeniami związanymi z prowadzeniem przez nią działalności w postaci biura lub punktu sprzedaży, jak również na terenie Polski nie będzie posiadać żadnych niezbędnych urządzeń do niezależnego wykonywania działalności gospodarczej lub dysponować takimi aktywami udostępnionymi jej przez inny podmiot. Wszelka infrastruktura Spółki z USA pozostanie zlokalizowana w Państwie jej siedziby, tj. w USA.

Tym samym, Spółka z USA nie posiada (i, w warunkach opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego, nie będzie posiadać) stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce – w tym, takiego miejsca, które byłoby odbiorcą Usługi Windykacji świadczonej przez Partnerów Konsorcjum. Dlatego też, miejscem świadczenia Usługi Windykacji nie będzie Polska, ale będzie nim miejsce, w którym Spółka z USA, będąca usługobiorcą, posiada siedzibę działalności gospodarczej, tj. Stany Zjednoczone. W konsekwencji, Usługa Windykacji nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce.

Powyższego ustalenia nie modyfikują przepisy art. 28b ust. 3-4, art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 lub art. 28n uVAT, które nie mają zastosowania w warunkach zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku z uwagi na charakter Usługi Windykacji i okoliczności jej wykonywania.

Ad 2.

1.    Charakter prawny umowy konsorcjum.

Umowa konsorcjum nie jest zdefiniowana ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Wyjątkiem jest prawo bankowe, które wymienia konsorcjum bankowe. Zawieranie porozumień o charakterze konsorcjum jest jednak dopuszczalne w ramach swobody umów, przewidzianej w art. 353(1) KC. Powołany przepis przewiduje, że „Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego”. Tego rodzaju porozumienia są również dobrze znane z praktyki rynkowej.

Umowa konsorcjum jest umową gospodarczą co najmniej dwóch przedsiębiorców, zawartą w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia. Celem zawiązania konsorcjum jest najczęściej wspólne działanie w realizacji określonego przedsięwzięcia gospodarczego, które ze względu na potencjał finansowy lub też zakres przedmiotowy przekracza możliwości jednego tylko podmiotu. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy, czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum zachowują niezależność w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcjum partnerzy mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (lider), przy czym może to być jeden z konsorcjantów lub osoba trzecia. Konsorcjum nie posiada wspólnego majątku, a płatności regulowane są za pośrednictwem lidera reprezentującego konsorcjum.

2.    Zakres opodatkowania na podstawie uVAT.

Jak wskazano powyżej, aby dane zdarzenie (rozliczenie) mogło zostać uznane za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi ono stanowić jedną z czynności wskazanych w art. 5 ust. 1 uVAT. W szczególności, zgodnie z art. 5 ust. 1 uVAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na podstawie art. 7 ust. 1 uVAT, przez dostawę towarów należy rozumieć, co do zasady, przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stosownie do art. 8 ust. 1 uVAT, świadczeniem usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; 2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; 3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Jak wynika z powołanych przepisów, dla uznania, że dane zdarzenie (rozliczenie) podlega opodatkowaniu, kluczowe jest zakwalifikowanie tego zdarzenia (rozliczenia) jako jednego ze zdarzeń wskazanych w art. 5 ust. 1 uVAT. Powyższe oznacza, że nie każde przesunięcie czy rozliczenie określonych wartości ekonomicznych między dwoma różnymi podmiotami podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, ale jedynie takie operacje, które stanowią dostawę towarów lub świadczenie usług. Z tego względu, rozliczenia pieniężne między uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia (konsorcjum) nie mogą być same przez się potraktowane jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli równocześnie nie towarzyszy im świadczenie usługi lub dostawa towarów.

Okolicznością, która w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 uVAT decyduje o opodatkowaniu jest odpłatny charakter świadczenia, który przejawia się w ustaleniu wynagrodzenia za dane świadczenie odzwierciedlające jego wzajemny charakter. Wynagrodzenie jest najczęściej określane umową między stronami transakcji i stanowi skutek przysporzenia po stronie usługobiorcy. Cechy „odpłatności” nie można jednak przypisywać operacji księgowej dokonywanej przez lidera polegającej na rozdziale przychodów uzyskiwanych z tytułu prowadzonego przedsięwzięcia pomiędzy jego uczestników w proporcjach wynikających z zawartych umów. W tym przypadku brak jest bowiem takiego stosunku prawnego, z którego wynikałaby wzajemność dokonywanej przez lidera czynności rozdziału przychodów: czynność ta ma charakter wyłącznie techniczny.

Taka wykładnia zakresu opodatkowania podatkiem VAT znajduje potwierdzenie w szeregu orzeczeń TSUE (m.in. wyrok z dnia 5 lutego 1980 r. w sprawie C-154/80, wyrok z dnia 1 kwietnia 1982 r. w sprawie C-89/81, wyrok z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93, wyroki z dnia 12 września 2000 r. w sprawach C-276/97, C-358/97 i C-408/97, wyrok z dnia 17 września 2002 r. w sprawie C-498/99), w których TSUE wyraził pogląd, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

-        istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

-        istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie usługobiorcy,

-        wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

-        odpłatność za otrzymane świadczenie (np. usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby podlegać opodatkowaniu,

-        istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Dokonywanie czynności opodatkowanych wymienionych w art. 5 ust. 1 uVAT podlega dokumentowaniu w sposób wskazany w tej ustawie. Zgodnie z przepisem art. 106b ust. 1 pkt 1 uVAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem. W świetle art. 2 pkt 22 uVAT, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Tym samym, zdarzenia i rozliczenia niewskazane w art. 5 ust. 1 uVAT (nieobjęte opodatkowaniem VAT) nie podlegają dokumentowaniu fakturami VAT, ale powinny być dokumentowane w inny sposób (w tym, za pomocą not księgowych).

3.    Zastosowanie powołanych przepisów w zdarzeniu przyszłym objętym wnioskiem.

W świetle art. 15 ust. 1 uVAT, każdy z Partnerów Konsorcjum jest odrębnym podatnikiem podatku VAT. Podatnikiem nie jest natomiast samo Konsorcjum. W związku z powyższym, każdy z Partnerów, w odniesieniu do prowadzonych rozliczeń, powinien – jako odrębny podatnik – stosować zawarte w uVAT zasady dotyczące identyfikacji czynności opodatkowanych, jak również zasady dokumentowania ewentualnych czynności opodatkowanych.

Artykuł 5 ust. 1 uVAT wskazuje, że tylko wymienione w tym przepisie świadczenia mogą zostać uznane za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT; zdarzenia (rozliczenia) niewymienione w art. 5 ust. 1 uVAT nie podlegają opodatkowaniu.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego wniosku, Konsorcjum zostało zawiązane z myślą o połączeniu wiedzy i doświadczenia oraz zasobów i potencjałów Partnerów w celu dochodzenia oraz kompleksowego zarządzania, w tym windykacji, wierzytelności powstałych w związku z umowami zawieranymi przez Klientów, na zlecenie Spółki z USA jako kontrahenta Konsorcjum. Zatem istotą działania Partnerów w ramach Konsorcjum będzie wykonywanie świadczeń (Usługa Windykacji) na rzecz Spółki z USA, a nie wykonywanie takich czynności na rzecz drugiego z Partnerów: Partnerzy nie będą wykonywać żadnych usług dla siebie nawzajem. Innymi słowy, w związku z zawiązaniem i funkcjonowaniem Konsorcjum, „B” nie będzie wykonywać czynności (świadczyć usług) na rzecz „A”, zaś „A” nie będzie wykonywać czynności (świadczyć usług) na rzecz „B”. Usługa Windykacji będzie świadczona przez każdego z Partnerów wyłącznie bezpośrednio na rzecz kontrahenta, tj. Spółki z USA.

W konsekwencji, w relacji pomiędzy „B” a „A” nie wystąpią czynności opodatkowane, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 uVAT. Tym samym, wzajemne rozliczenia pomiędzy Partnerami związane z prowadzoną wspólnie działalnością nie będą dotyczyć odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 uVAT, ani też innych czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 uVAT, a jedynie partycypowania we wspólnie osiąganych przez Partnerów przychodach/ponoszonych kosztach. Celem tych rozliczeń będzie wyłącznie zrealizowanie ustalonych pomiędzy Partnerami udziałów w zysku z prowadzonego wspólnie przedsięwzięcia, jakim jest Konsorcjum. W szczególności, uzyskana przez „B” partycypacja w przychodach Konsorcjum nie będzie stanowić wynagrodzenia za jakiekolwiek usługi wykonane przez „B” na rzecz „A” jako lidera Konsorcjum, ale będzie odzwierciedlać zaangażowanie „B” we współpracę z „A” w ramach wspólnie podjętego i prowadzonego przez Partnerów przedsięwzięcia gospodarczego.

Czynność taka nie rodzi skutków w podatku od towarów i usług, a tym samym nie podlega obowiązkowi fakturowania na podstawie art. 106b pkt 1 ust. 1 uVAT, nie stanowi bowiem sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 uVAT. Z tego względu, przepływy gotówkowe dokonywane pomiędzy Partnerami w związku z ich wzajemnymi rozliczeniami nie powinny być dokumentowane fakturami VAT, ale w inny sposób (np. notami księgowymi).

Podsumowując, Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że rozliczenia pomiędzy „B” (Partnerem Konsorcjum) a „A” (liderem i Partnerem Konsorcjum) dotyczące czynności wykonywanych przez Partnerów na rzecz Spółki z USA powinny być dokumentowane dokumentami księgowymi (np. noty księgowe), innymi niż faktury VAT. Wystawianie faktur VAT w odniesieniu do rozliczeń dokonywanych pomiędzy „B” oraz „A”, jako współpracującymi ze sobą Partnerami, nie miałoby uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów uVAT z tego względu, że w opisanym modelu Konsorcjum, „B” nie będzie świadczyć żadnych usług na rzecz „A” – ale wspólnie z „A” będzie świadczyć Usługę Windykacji bezpośrednio na rzecz Spółki z USA.

Przepisy uVAT nie regulują sposobu dokumentowania operacji, w przypadku których nie jest wymagane wystawianie faktur VAT. Należy zatem stwierdzić, że dopuszczalne jest dokumentowanie analizowanej operacji podziału przychodów (kosztów) dowolnym dokumentem rozliczeniowym, np. notą księgową. Trzeba przy tym zauważyć, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy o podatku VAT i jako taka nie jest objęta regulacją tych przepisów.

4.    Wykładnia europejska i orzecznictwo polskich sądów administracyjnych.

Stanowisko Wnioskodawców znajduje potwierdzenie w orzecznictwie TSUE. Mianowicie, w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro SGPS SA (EDM) przeciwko Fazenda Publica (wyrok z dnia 29 kwietnia 2004 r.) TSUE zajął stanowisko, zgodnie z którym „wykonywane przez członków konsorcjum czynności korespondujące z posiadanymi przez nich, zgodnie z postanowieniami umowy udziałami, nie stanowią czynności odpłatnych. W odniesieniu zatem do takich działań nie można mówić o transakcjach podlegających opodatkowaniu. [...] Z drugiej strony gdy wykonanie pewnych czynności wykraczających ponad określony w umowie konsorcjum udział jego członka, powoduje sytuację, w której pozostali członkowie konsorcjum płacą za te czynności przekraczające ten udział, czynności takie stanowią dostawę towarów lub świadczenie usług realizowane odpłatnie w rozumieniu art. 2 ust. 1 VI Dyrektywy” – pkt 87 i pkt 89 wyroku.

W konsekwencji TSUE stwierdził, że „Działania wykonywane przez członków konsorcjum na podstawie postanowień umowy ustalającej zasady działania konsorcjum oraz zgodnie z ustalonym udziałem w konsorcjum każdego przedsiębiorstwa, nie stanowią dostawy towaru lub usługi świadczonej odpłatnie w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych, ani nie są, w związku z tym, transakcją podlegającą opodatkowaniu tym podatkiem w rozumieniu przywołanej dyrektywy”. Tylko wówczas, „jeżeli działania członków konsorcjum dotyczące czynności wykraczających poza wynikający z umowy ich udział w konsorcjum obejmują z tego tytułu zapłatę od innych członków konsorcjum, takie działania stanowią dostawę towarów lub usług »świadczonych odpłatnie« w rozumieniu tego przepisu”.

W uzupełnieniu przedstawionego uzasadnienia prawnego, Wnioskodawcy wskazują także na przykładowe wyroki sądów administracyjnych, które bezpośrednio potwierdzają prawidłowość dokonanej przez Wnioskodawców wykładni przepisów prawa podatkowego:

-        wyrok NSA z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt I FSK 1898/18; podobnie: wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2021 r., sygn. akt I FSK 1383/19:

„[...] w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest jednolite stanowisko, że w przypadku braku wzajemnych świadczeń między członkami konsorcjum, rozliczenia pomiędzy nimi mają charakter wewnętrzny zaś okoliczność, że członkowie i lider zachowują odrębny status podatników podatku od towarów i usług nie powoduje, że dochodzi między nimi do świadczenia usług. Innymi słowy rozliczenia pieniężne między uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia nie mogą być same przez się potraktowane jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeśli równocześnie nie towarzyszy im świadczenie usługi. Przeciwnie, w ramach konsorcjum co do zasady partnerzy występują zbiorowo w charakterze usługodawców, których reprezentuje lider (tak np. w odniesieniu do usług e-learningu NSA w wyroku z dnia 10 październiku 2014 r., I FSK 1418/13). Teza, że w przypadku, gdy rozliczeniom pieniężnym między uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia (konsorcjum) nie towarzyszy świadczenie usług lub dostawa towarów, rozliczenia te nie są traktowane perse jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest często wyrażana w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2018 r., I FSK 961/16, oraz powołane tam orzecznictwo, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2021 r., I FSK 1685/20, czy wyrok NSA z dnia 23 września 2021 r., I FSK 1383/19)”.

-        wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1839/15:

„w zakresie omawianej problematyki dotyczącej rozliczeń w ramach konsorcjum istnieje ugruntowane już orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznające, że przy ustalaniu na gruncie art. 8 ust. 1 uVAT jako przedmiotu opodatkowania – świadczenia usług o złożonym charakterze, jakie stanowią umowy o współpracy (kooperacyjne lub konsorcjalne), należy uwzględniać podstawowy cel wynikający z takich porozumień gospodarczych, a nie dokonywać wyodrębniania na potrzeby podatkowe w sposób oderwany od ich sensu gospodarczego poszczególnych czynności służących realizacji tego celu (por. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r. sygn. akt I FSK 1373/14 i powoływane tam orzecznictwo sądów administracyjnych). [...]

Na tle przedstawionego stanu faktycznego sprawy za w pełni uzasadnione należy uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, który przyjął, że organ podatkowy w oderwaniu od przyjętych w zawartej przez partnerów konsorcjum umowie, celów i zasad wspólnego przedsięwzięcia uznał, że czynności organizacyjne wewnątrz konsorcjum będą czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT, co skutkowało stwierdzeniem, że podmioty działające w ramach konsorcjum należy uznać za podatników VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 uVAT i do wzajemnych rozliczeń jak i do rozliczeń z podmiotem na rzecz którego konsorcjum świadczy usługę powinny stosować ogólne zasady w zakresie wystawiania faktur. W konsekwencji błędnie uznano też, że faktury dokumentujące części zamówienia przypadające na każdego z członków Konsorcjum, powinny wystawione być na lidera, a nie na Zamawiającego a Spółka powinna księgować fakturę zbiorczą, uwzględniając w przychodach podatkowych i ewidencji sprzedaży VAT całość przedmiotu zamówienia dla Zamawiającego. [...] To Członkowie Konsorcjum (w tym lider), każdy w swojej części świadczą usługę Zamawiającemu, a nie liderowi Konsorcjum. Warto wskazać w tym względzie na wyrok TSUE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie Empresa de Desenvolvimento Mineiro SGPS SA (EDM), C-77/01, EU:C:2004:243, zgodnie z którym czynności wykonywane przez członków konsorcjum, na podstawie postanowień umowy tworzącej to konsorcjum oraz odpowiadające części przypisanej każdemu z nich w tej umowie, nie stanowią dostawy towarów lub świadczenia usług za wynagrodzeniem w rozumieniu art. 2 pkt 1 Szóstej Dyrektywy Rady [...] ani też w konsekwencji czynności opodatkowanej na podstawie tej dyrektywy”.

Podobnie m.in:

-        wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2021 r., sygn. akt I FSK 1685/20,

-        wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 1 kwietnia 2019 r., sygn. I SA/Bd 16/19,

-        wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1911/16,

-        wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1373/14,

-        wyrok NSA z dnia 10 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1493/13.

Mając na uwadze przedstawione powyższe, Wnioskodawcy wnoszą o potwierdzenie stanowiska przedstawionego w złożonym wniosku.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (stanu faktycznego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

„A” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.