Małżeństwo zaciągnęło w 2007 roku dwa kredyty hipoteczne w banku nadzorowanym przez KNF: pierwszy na zakup działki, drugi na budowę domu na tej działce, oba indeksowane do franka szwajcarskiego i zabezpieczone hipoteką. W związku z sporem o niedozwolone klauzule zawarli ugodę dla pierwszego kredytu, na mocy której bank wypłacił im zwrot części wpłat i umorzył część zadłużenia, oraz prowadzą negocjacje ugodowe dla drugiego kredytu z podobnymi warunkami. Mieszkają w wybudowanym domu, nie prowadzą…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
11 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 1 grudnia 2025 roku o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 14 stycznia 2026 r. (wpływ 14 stycznia 2026 r.), pismem 16 stycznia 2026 r. (wpływ 16 stycznia 2026 r.) oraz pismem z 19 lutego 2026 r. (wpływ 19 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1) Zainteresowana będąca stroną postępowania:
X.Y.
(…);
2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
W.Z.
(...).
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
W dniu (...) czerwca 2007 r. wraz z mężem podpisała Pani umowę o kredyt hipoteczny nr (…) w Banku (…). Na podstawie tej umowy Bank oddał do Państwa dyspozycji kwotę kredytu (…) zł (słownie (...) zł), kredyt indeksowany do waluty obcej CHF (kredyt zwany w dalszej części wniosku „kredytem A”).
Przedmiotem finansowania z kredytu A, było nabycie własności nieruchomości, tj. działki nr (…) położonej, w (...). Ustanowiono na nieruchomości hipotekę kaucyjną do kwoty (…) zł na zabezpieczenie spłaty kredytu na rzecz Banku.
Okres kredytowana został ustalony na (...) rat.
Raty kredytu spłacane były w okresie (...) sierpnia 2007 r. - (...) stycznia 2024 r. (do momentu uzyskania sądowego zabezpieczone spłacania rat).
Raty kredytu spłacane były w walucie PLN, następnie po podpisaniu aneksu do umowy kredytu w walucie CHF.
Pomiędzy małżonkami w dacie podpisania umowy kredytowej do chwili obecnej istnieje cały czas ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej.
W związku z niedozwolonymi zapisami w umowie kredytowej (klauzule abuzywne) w listopadzie 2023 r. został złożony przez Państwo za pośrednictwem kancelarii prawnej pozew sądowy przeciwko (…) z siedzibą w (...) o:
- ustalenie nieistniejącego stosunku prawnego wynikającego z powyższej umowy o kredyt hipoteczny (…) oraz zasądzenie od Pozwanego solidarnie kwoty (...) zł i (…) CHF wraz z odsetkami;
- ustalenie, że postanowienia umowy o kredyt hipoteczny i regulaminu kredytu hipotecznego udzielanego przez (…), stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą Strony powodowej od chwili zawarcia umowy.
W oczekiwaniu na wyznaczenie terminu rozprawy Strony podjęły rozmowy mające na celu wypracowanie warunków ugody pozasądowej.
Zamiarem Banku i Kredytobiorcy było polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego ważności Umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy poprzez przyjęte w ugodzie rozwiązania.
Zgodnym zamiarem Stron jest również zaniechanie dochodzenia w przyszłości roszczeń w zakresie związanym z postanowieniami dotyczącymi zawarcia i wykonywania Umowy w walucie obcej w brzmieniu sprzed zawarcia niniejszej Ugody.
Ugoda pomiędzy stronami została podpisana w dniu (...) marca 2025 r.
Do dnia podpisania ugody wpłacili Państwo na rzecz Banku łącznie (…) zł i (…) CHF (okres spłat (...) sierpnia 2007 r. - (...) stycznia 2024 r.).
Na podstawie podpisanej ugody za pośrednictwem reprezentującej Państwo kancelarii prawnej zostały złożone do Sądu dokumenty w celu cofnięcia pozwu. Bank wydał Państwu dokument stanowiący podstawę do wykreślenia hipoteki zabezpieczającej wierzytelność Banku, wynikającą z umowy kredytu (…). Stosowny wniosek w tej sprawie został złożony do Sądu Rejonowego w (...) Wydział (...).
Zgodnie z treścią zawartej ugody z Bankiem, w księgach rachunkowych Banku na dzień (...) marca 2025 r. wysokość zadłużenia (kapitał) Kredytobiorcy z tytułu umowy kredytowej wyniosła (…) CHF, co oznacza, że po przeliczeniu na walutę polską po średnim kursie NBP z dnia poprzedzającego dzień sporządzenia ugody, zadłużenie (kapitał) Kredytobiorcy na ten dzień wynosiło (…) PLN.
Następnie, Strony w ugodzie ustaliły, że po zmianie waluty obcej kredytu na walutę PLN, Bank względem Kredytobiorcy z tytułu umowy kredytu, na dzień sporządzenia ugody byłby zobowiązany do zwrotu kwoty (…) PLN. Strony zgodnie postanowiły o zwiększeniu kwoty zwrotu, o której mowa w zdaniu poprzednim, do kwoty (…) PLN.
Ponadto, na mocy zawartej ugody, Bank zwolnił Kredytobiorcę z długu (umorzył zadłużenie) na kwotę (…) PLN.
W wyniku negocjacji ugoda została podpisana, Bank wypłacił Państwu kwotę (…) PLN tytułem zwrotu kwoty oraz umorzył zadłużenie na kwotę (…) PLN.
W wyniku zwolnienia z części długu po stronie Kredytobiorcy powstał przychód w wysokości (…) PLN, w związku z tym poinformowano Państwo o ciążącym obowiązku na Banku związanym z wystawieniem PIT-11 na kwotę dotyczącą umorzenia długu.
Jednocześnie poinformowano Państwo o odstąpieniu od powyższego obowiązku, jeśli spełniają Państwo warunki regulacji rozporządzenia Ministra Finansów, dotyczące zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym, udzielonym na cele mieszkaniowe.
Do Banku zostało złożone wspólne oświadczenie małżonków dotyczące spełnienia warunków do zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z treścią Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022 r.
W dniu (...) grudnia 2007 r. podpisali Państwo umowę o kredy hipoteczny nr (…) w Banku (…) (ten sam Bank co kredyt A). Na podstawie tej umowy Bank oddał do Państwa dyspozycji kwotę kredytu (…) PLN (słownie: (…) zł), kredyt indeksowany do waluty obcej CHF (kredyt zwany w dalszej części wniosku kredytem „B”).
Ustanowiono na nieruchomości hipotekę kaucyjną do kwoty (…) PLN na zabezpieczenie spłaty kredytu na rzecz Banku. Okres kredytowania (...) miesięcy.
Kredyt „B” przeznaczony był na budowę domu systemem gospodarczym (pozwolenie na budowę domu na działce nr (…) w miejscowości (...)., wydane przez Starostę (...). otrzymali Państwo (...) października 2007 r.) Działka nr (…) w miejscowości (...). to działka, na którą był zaciągnięty kredyt opisywany powyżej - kredyt A.
Kredyt na budowę domu systemem gospodarczym wypłacany był w transzach, warunkiem wypłaty kolejnej transzy był pozytywny wynik kontroli inwestycji, uruchomienie kolejnych transz kredytu następowało zgodnie z postępem prac budowlanych.
Kosztorys prac budowlanych określono na (…) PLN – wypłacono Państwu pięć transz, razem (…) PLN ( I transza kwota - (…) PLN, II transza kwota - (…) PLN, III transza kwota - (…) PLN, IV transza kwota - (…) PLN), różnica w kwocie (…) PLN – stanowiła środki własne.
Kosztorys prac budowlanych:
- stan zerowy (roboty ziemne, fundament, ściany podziemia, izolacje) - kwota (…) PLN;
- stan surowy (ściany nadziemia, stropy schody, nadproża, konstrukcja dachu, pokrycie dachowe, stolarka okienna, drzwiowa wewnętrzna i zewnętrzna) - kwota (…) PLN;
- instalacje (elektryczna, wodna, kanalizacyjna, gazowa c.o., alarmowa) - kwota (…) PLN;
- prace wykończeniowe wewnętrzne (tynki, roboty malarskie, wylewki podłogi schody, balustrady, ocieplenie poddasza, glazury, biały montaż, stała zabudowa kuchni) - kwota (…) PLN;
- prace wykończeniowe zewnętrzne (ocieplenie elewacji, tynki, okładziny schodów) - kwota (…) PLN;
- zagospodarowanie terenu (ogrodzenie, brama wjazdowa, furtka, podjazdy, chodniki) - kwota (…) PLN (podjazdy, chodniki - nie zostały wykonane);
- inne koszty - kominek z rozprowadzeniem ciepła i wentylacja mechaniczna - kwota (…) PLN.
Razem kosztorys prac budowlanych to kwota (…) PLN (z czego kwota (…) PLN to kredyt, a kwota (…) PLN to środki własne).
Po uruchomieniu ostatniej transzy kredytu najpóźniej w ciągu 6 miesięcy zobowiązani byli Państwo do przedłożenia prawomocnej decyzji o dopuszczeniu budynku do użytkowania. Raty kredytu spłacane od (...) lutego 2008 r. - do tej pory.
Pomiędzy małżonkami na dzień podpisania umowy kredytowej do chwili obecnej istnieje cały czas ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej.
Raty kredytu spłacane były w walucie PLN, następnie po podpisaniu aneksu do umowy kredytu w walucie CHF.
W wybudowanym domu (umowa kredytu B) na uprzednio zakupionej działce (umowa kredytu A) mieszkają Państwo wraz z dziećmi od momentu jego powstania i uzyskania odbioru budynku przez stosowny organ. W budynku nigdy nie była zarejestrowana ani prowadzona działalność gospodarcza.
W listopadzie 2023 r. został złożony przez Państwo za pośrednictwem kancelarii prawnej pozew sądowy przeciwko (…) z siedziba (...) o:
- ustalenie nieistniejącego stosunku prawnego wynikającego z powyższej umowy o kredyt hipoteczny, w tym uchylenie niedozwolonego mechanizmu waloryzacji, naruszenie przepisów ustawy Prawo bankowe, sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, wadliwe pouczenie strony powodowej przez Bank o ryzyku kursowym;
- żądanie zasądzenia o zapłatę na rzecz powoda kwoty uiszczonej (…) PLN i (…) CHF (kwota uiszczona w okresie od (...) grudnia 2007 r. do (...) czerwca 2023 r. - moment wydania zaświadczenia przez Bank ). Kwota (…) PLN to kwota: spłaty kredytu (…) PLN, składka na ubezpieczenie nieruchomości (…) PLN, opłata za kontrolę inwestycji (…) PLN opłata za aneks do umowy (…) PLN;
- ustalenie bezskuteczności postanowień umowy.
W oczekiwaniu na rozprawę sądową, która ma się odbyć (...) stycznia 2026 r. Bank przesłał propozycję ugody.
Na dzień (...) października 2025 r. (datowana propozycja ugody) kwota wpłacona na rzecz Banku z tytułu umowy kredytu B to: (…) PLN i (…) CHF.
Główne założenia proponowanej ugody:
- za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia do całkowitej spłaty kredytu strony przyjmą, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy zostanie rozliczony tak - jakby od daty zawarcia umowy stanowił kredyt złotowy udzielony w kwocie (…) PLN;
- pozostałe warunki tak jak w uprzednio podpisanej ugodzie dotyczącej kredytu A.
Bank proponuje, iż po podpisaniu ugody dokona zwrotu na rzecz Kredytobiorców kwoty (…) PLN i umorzy zadłużenie na kwotę (…) PLN.
W uzupełnieniu wniosku udzieliła Pani odpowiedzi na pytania.
Czy kredyty, które zaciągnęła Pani wraz z małżonkiem (tj. kredyt zaciągnięty (...) czerwca 2007 r. i kredyt zaciągnięty (...) grudnia 2007 r.) zostały udzielone przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów?
Odpowiedź: Bank (...) z siedzibę w (...) (znany później jako (...)) to podmiot, którego działalność podlegała nadzorowi polskich organów, w tym Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), na podstawie przepisów dotyczących instytucji kredytowych działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Czy korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego, jeżeli tak to czy kredyt ten dotyczył inwestycji mieszkaniowej, o której mowa we wniosku czy innej inwestycji mieszkaniowej?
Odpowiedź: Oświadcza Pani, iż korzysta z zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonej wierzytelności omówionej w tym wniosku - dotyczy kredytu A umorzenia zadłużenia (kapitał) w kwocie (…) zł.
Ponadto, oświadcza Pani, iż nie korzystała Pani dotychczas z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu związanego z inwestycją mieszkaniową.
Kredyt A i kredyt B zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej (zakup działki i budowa domu na tej działce) omówione w niniejszym wniosku to jedyne dotychczasowe kredyty na cele mieszkaniowe zaciągnięte przez Panią.
Czy Pani mąż korzystał z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego, jeżeli tak to czy kredyt ten dotyczył inwestycji mieszkaniowej, o którym mowa we wniosku czy innej inwestycji mieszkaniowej?
Odpowiedź: Oświadcza Pani, iż małżonek W.Z. korzysta z zaniechania poboru podatku od kwoty umorzonej wierzytelności omówionej w tym wniosku - dotyczy kredytu A umorzenia zadłużenia (kapitał) w kwocie (…) zł.
Ponadto, oświadcza Pani, iż małżonek W.Z. nie korzystał dotychczas z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu związanego z inwestycją mieszkaniową.
Kredyt A i kredyt B zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej (zakup działki i budowa domu na tej działce) omówione w niniejszym wniosku to jedyne dotychczasowe kredyty na cele mieszkaniowe zaciągnięte przez współmałżonka.
W odniesieniu do kredytu zaciągniętego (...) czerwca 2007 r. – w związku z dokonaniem przez Bank na rzecz Kredytobiorców zwrotu kwoty w wysokości (…) PLN – prosiłem aby wyjaśnić:
Czy w ramach ugody Bank zwrócił Kredytobiorcom (Pani i Pani mężowi) środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Państwa (z uwzględnieniem wartości udostępnionego Państwu kredytu)?
Odpowiedź: Wpłaty rat kredytu (kapitałowo-odsetkowe) dokonane przez Panią i współmałżonka na rzecz Banku z tytułu umowy kredytu A to kwota (…) zł (kapitał (…) zł i odsetki (…) zł). Zwrócona kwota przez Bank w wysokości (…) zł mieści się w wartości wpłaconych przez Państwo do Banku kwot ponad wartość udzielonego i spłaconego kapitału kredytu.
Czy otrzymane od Banku środki pieniężne, stanowiły zwrot środków, które zostały wpłacone przez Panią i Pani męża do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ugody stały się nienależne Bankowi?
Odpowiedź: Otrzymane od Banku środki pieniężne zwane w ugodzie „kwota zwrotu” w wysokości (…) zł to zwrot środków, który został wynegocjowany. Proponowana początkowo kwota zwrotu wynosiła (…) zł wynikała z kalkulacji bankowej, sporządzonej w celu rozliczenia kredytu po przyjętym rozwiązaniu w ugodzie polegającym na zmianie waluty kredytu z CHF na walutę PLN. Kwota zwrotu z kalkulacji to saldo kredytu - nadpłata wynikająca z dokonanych przez Państwo wpłat rat kapitałowo-odsetkowych nazwana w ugodzie kwotą zwrotu. W wyniku negocjacji proponowana kwota zwrotu w wysokości (…) zł została zwiększona do kwoty (…) zł.
W związku z podpisaną ugodą kwota (…) zł była nienależna Bankowi (formalnie w ugodzie nie ma zapisu, iż kwota dokonanego zwrotu była nienależna Bankowi). Kwota otrzymanego zwrotu mieści się w kwocie wpłat dokonanych przez Państwo do Banku ponad wartość spłaconego kapitału.
Przyjęte zapisy w Ugodzie dotyczące rozliczenia kredytu:
Zamiarem Banku i Kredytobiorcy jest polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego ważności Umowy lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenie niepewności co do roszczeń wynikających z Umowy poprzez przyjęte w ugodzie rozwiązania.
Ze względu na przyjęte w Ugodzie rozwiązania związane z rozliczeniem kredytu wynikającego z Umowy (w tym zmianę waluty, wysokość i zasady spłaty wierzytelności kredytowej), zgodnym zamiarem Stron jest również zaniechanie dochodzenia w przyszłości roszczeń w zakresie związanym z postanowieniami dotyczącymi zawarcia i wykonywania Umowy w walucie obcej w brzmieniu sprzed zawarcia niniejszej Ugody.
Za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia do całkowitej spłaty kredytu strony przyjęły iż kredyt udzielony na podstawie Umowy zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia umowy
a. stanowił kredyt złotowy udzielony w kwocie (…) PLN;
b. oprocentowany był na podstawie stopy referencyjnej WIBOR 3M obowiązującej na dzień roboczy poprzedzający dzień uruchomienia kredytu oraz marzy w wysokości (...) p.p.;
c. wysokość marży, o której mowa w punkcie b, odpowiada wysokości marży kredytów mieszkaniowych ponad średnią wartość WIBOR dla miesiąca, w którym został uruchomiony kredyt; informacja o jej wysokości dla poszczególnych miesięcy dostępna jest w tabeli „Marża kredytów mieszkaniowych” w arkuszu „Marża ponad śr. WIBOR-od 20025 r” w kolumnie „Marża ponad średnią wartość WIBOR 3M” opublikowanej przez KNF na stronie internetowej www.knf.gov.pl pod tytułem „Dane statystyczne opisujące marżę ponad średnią wartość WIBOR dla potrzeb ugód dotyczących walutowych kredytów mieszkaniowych”;
d. pierwszy okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego WIBOR kończył się w dniu poprzedzającym dzień wymagalności trzeciej raty kredytu;
e. kolejne trzymiesięczne okresy obowiązywania wskaźnika referencyjnego WIBOR 3M kończyły się w dniu poprzedzającym dzień, który data odpowiada dniowi, w którym rozpoczął się poprzedni okres obowiązywania wskaźnika referencyjnego;
f. z systemem spłat w ratach równych;
g. z zachowanym obecnym systemem kredytowania.
Rozliczenie dotychczasowych spłat w ramach kredytu udzielonego na podstawie Umowy na poczet kredytu PLN kształtuje się następująco:
a. każda dotychczasowa spłata raty kredytu zostanie zaliczona w pierwszej kolejności na poczet rat odsetkowych, a następnie - rat kapitałowych kredytu w PLN. Powstała nadwyżka pomniejsza kapitał do spłaty kredytu, od którego naliczane są kolejne odsetki a niedobór - powiększa kapitał do spłaty, od którego naliczane są kolejne odsetki;
b. W przypadku spłat dokonanych bezpośrednio w CHF, spłaty przeliczone zostaną w oparciu o średni kurs NBP z dnia poprzedzającego spłatę raty.
W odniesieniu do kredytu zaciągniętego (...) grudnia 2007 r. prosiłem aby wyjaśnić:
co będzie składało się na kwotę zadłużenia w wysokości (…) PLN, które umorzy Bank, tj. czy np. będzie to kwota kredytu mieszkaniowego (kapitału), kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), opłaty (czy ich poniesienie przez kredytobiorców było niezbędne do zawarcia umowy kredytu) z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń?
Odpowiedź: Umorzenie zadłużenia w kwocie (…) zł dotyczy wartości pozostałego do spłaty kapitału kredytu udzielonego na budowę domu.
W związku z zamiarem dokonania przez Bank na rzecz Kredytobiorców zwrotu kwoty w wysokości (…) PLN prosiłem o wyjaśnienie czy w związku z zawarciem ugody Bank zwróci Kredytobiorcom (Pani i Pani mężowi) środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej przez Państwa (z uwzględnieniem wartości udostępnionego Państwu kredytu)?
Odpowiedź: Od (...) grudnia 2007 r. (dzień zawarcia umowy) do dnia (...) października 2025 r. (propozycja ugody) do Banku wpłacili Państwo na poczet spłat rat kapitałowo-odsetkowych kredytu B kwotę (…) PLN i (…) CHF oraz kwotę (…) PLN ubezpieczenie nieruchomości/kontrola inwestycji/aneks do umowy.
Łączna kwota wpłat dokonanych do Banku z tytułu kredytu B wynosi (…) zł.
Wpłacona kwota do Banku ponad wartość spłaconego kapitału kredytu B to kwota (…) zł.
Kwota (…) zł proponowanego dla Państwa zwrotu to kwota uprzednio wpłacona do Banku przez Państwo ponad wartość kapitału.
Czy będzie to zwrot środków, które zostały wpłacone przez Panią i Pani męża do Banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ugody stały się nienależne Bankowi?
Odpowiedź: Proponowana dla Państwa kwota zwrotu przez Bank w wysokości (…) zł mieści się w wartości wpłaconych przez Państwo do Banku kwot ponad wartość spłaconego kapitału kredytu. Wynika z kalkulacji bankowej sporządzonej w celu rozliczenia kredytu, po przyjętej technicznej zmianie waluty kredytu z CHF na PLN celem rozliczenia kredytu, kwota zwrotu to saldo kredytu -nadpłata, wpłaconych uprzednio do Banku środków.
Docelowe parametry, które mają być przyjęte w ugodzie:
- przyjęta suma kwot kredytu wypłacona w PLN w transzach;
- kredyt traktowany jest jakby od początku był kredytem złotowym i oprocentowanym w oparciu o stałą marżę i zmienną stawkę referencyjną WIBOR 3M;
- do kalkulacji przyjęto wysokość średniomiesięcznej marży z miesiąca uruchomienia kredytu;
- zastosowanie znajduje stawka referencyjna WIBOR 3M jaka obowiązywała na dzień roboczy poprzedzający dzień uruchomienia kredytu. Zmiana stawki w kolejnych okresach trzymiesięcznych uwzględnia wartości WIBOR 3M z dnia roboczego poprzedzającego termin raty kredytu;
- w kalkulacji uwzględnia się wszystkie wpłaty dokonane na poczet spłaty kredytu. W przypadku spłat w CHF, następuje ich przeliczenie po średnim kursie NBP z dnia poprzedzającego spłatę raty;
- każda spłacona rata kredytu zaliczana jest w pierwszej kolejności na poczet rat odsetkowych, a następnie - rat kapitałowych kredytu w PLN. Powstała nadwyżka pomniejsza kapitał do spłaty kredytu, od którego nalicza się kolejne odsetki, a niedobór - powiększa kapitał do spłaty, od którego naliczane są kolejne odsetki.
Ponadto, udzieliła Pani odpowiedzi na pytania:
Jaki dokładnie cel (cele) zaciągnięcia kredytu został wskazany w umowie kredytowej zawartej (...) grudnia 2007 r., a w szczególności czy celem zaciągnięcia kredytu podanym w umowie była tylko budowa domu systemem gospodarczym, czy również jako cel kredytu wskazane zostało zagospodarowanie terenu lub ubezpieczenie ww. nieruchomości?
Odpowiedź: Umowa o Kredyt hipoteczny nr (…) z dnia (...) grudnia 2007 r. w par. 2 w punkcie 2 umowy prezentuje zapis: „Kredyt przeznaczony jest na budowę domu systemem gospodarczym”. Jest to jedyny zapis w umowie dotyczący przeznaczenia kredytu.
Czy na zagospodarowanie terenu (ogrodzenie, bramę wjazdową, furtkę, podjazdy i chodniki) zostały przeznaczone środki pieniężne uzyskane w ramach kredytu zaciągniętego (...) grudnia 2007 r. czy inne środki pieniężne, jeżeli inne to jakie (skąd pochodziły te środki pieniężne)?
Odpowiedź: Zakup ogrodzenia, bramy wjazdowej, furtki (chodniki i podjazdy nie zostały wykonane), został sfinansowany ze środków własnych uzyskanych w ramach pracy zarobkowej. Razem z mężem od wielu lat otrzymują Państwo wynagrodzenia z pracy wykonywanej w ramach etatu. Co roku rozliczają się Państwo z US na deklaracji PIT (przykładowe dochody rozliczenie wspólne: PIT-37 za 2007 r. = (…) zł; PIT-37 za 2008 r. = (…) zł; PIT-37 za 2009 r. = (…) zł; dochody PIT-37 za 2010 r. = (…) zł). Dodatkowo w lutym 2008 roku otrzymała Pani darowiznę pieniężną od Pani ojca w wysokości (…) zł – fakt otrzymania darowizny został zgłoszony do US w (...) w dniu (...) lutego 2008 r.
Pytania
1) Czy małżonkowie wskutek kwot umorzonych wierzytelności (umorzenie zadłużenia) kredytu A kwota (…) PLN i kredytu B kwota (…) PLN mogą korzystać ze zwolnienia na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022r. w sprawie zaniechania poboru niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe?
2) Czy wypłacona „kwota zwrotu” kredytu A w kwocie (…) PLN nie stanowi dla Państwa przychodu oraz czy wypłata proponowanej „kwoty zwrotu” kredytu B w kwocie (…) PLN nie będzie stanowiła przychodu małżonków?
Państwa stanowisko w sprawie
W Państwa ocenie, w odniesieniu do pytania 1 kwoty umorzonych wierzytelności (umorzenie zadłużenia) kredytu A i kredytu B korzystają ze zwolnienia na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022r.
Obydwa kredyty A i B zostały zaciągnięte na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej (zakup działki i budowa domu systemem gospodarczym na tej działce) oraz żadne z małżonków posiadających ustrój wspólnoty majątkowej dotychczas nie korzystało z zaniechania poboru podatku dochodowego od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż powyższa inwestycja mieszkaniowa.
W Państwa ocenie w odniesieniu do pytania 2 wypłacona kwota zwrotu kredytu A i proponowana kwota zwrotu kredytu B stanowi częściowy zwrot rat kapitałowo-odsetkowych pobranych od Kredytobiorców i nie może być uznana za przysporzenie majątkowe. Zwrot kwoty wynika z podpisanej ugody oraz proponowanej ugody. Bank poprzez zapłatę i propozycję zapłaty ww. kwot dokona zwrotu części środków uprzednio wpłaconych na rzecz Banku poprzez Wnioskodawców.
Kwota końcowa zwrotu z umowy kredytu A została ustalona w wyniku negocjacji prowadzonych przed zawarciem ugody i stanowi kompromis pomiędzy roszczeniem wnioskodawcy o zwrot spłaconych rat, a stanowiskiem Banku o bezpodstawności dochodzonych przez wnioskodawcę kwot. Kwota zwrotu (…) PLN mieści się w sumie wpłat tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, bowiem kredytu udzielono na kwotę (…) PLN co stanowiło równowartość (…) CHF. Od dnia zawarcia umowy do dnia (...) czerwca 2023 r. (moment uzyskania zaświadczenia z Banku) tytułem kredytu A do Banku wpłacono (…) PLN oraz (…) CHF, czyli łącznie (…) PLN. Na rzecz Banku ponad wartość kapitału zostało wpłacone (…) PLN - informacja zawarta w oświadczeniu powodów dołączona do pozwu sądowego złożonego w listopadzie 2023 r. do Sądu.
Dodatkowo od dnia (...) czerwca 2023 r. do dnia (...) stycznia 2024 r. (do momentu uzyskania zabezpieczenia zwalniającego kredytobiorców z płacenia rat) wpłacono na rzecz Banku kwotę (…) CHF, co w przeliczeniu na PLN daje kwotę na dzień podpisania ugody (…) PLN.
Razem wpłaty dokonane na rzecz Banku z tytułu umowy kredytu A (raty kapitałowo-odsetkowe) to kwota (…) PLN ((…) PLN - wpłacona kwota ponad wartość kapitału).
Proponowana przez Bank kwota zwrotu kredytu B to kwota (...) PLN (propozycja na dzień (...) października 2025 r.).
Od dnia zawarcia umowy do dnia (...) października 2025 r. do Banku wpłacono na poczet spłat rat kapitałowo-odsetkowych kwotę (…) PLN i (…) CHF oraz kwotę (...) PLN ubezpieczenie nieruchomości/kontrola inwestycji/aneks do umowy, łącznie (...) PLN. Wpłacona kwota ponad wartość kapitału to kwota (…) PLN.
W obydwu przypadkach, w odniesieniu do „kwoty zwrotu” z umowy kredytu A i proponowanej „kwoty zwrotu” z umowy kredytu B, mamy do czynienia ze zwrotem nienależnie pobranych przez Bank rat kapitałowo-odsetkowych. Należy uznać, że tzw. „zwrot kwoty" z umowy kredytu A i B nie stanowi dla Państwa przychodu, a tym samym nie można tych kwot uznać za dochód podlegający opodatkowaniu z innych źródeł. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Zwrot kwot przez Bank na rzecz Kredytobiorców to zwrot zapłaconych Bankowi kwot, które co miesiąc były płacone w ratach kapitałowo-odsetkowych. Zwrot kwot to nic innego jak zwrot własnych pieniędzy, które wcześniej wpłacili Państwo do Banku.
W Państwa ocenie kwota zwrotu zwrócona przez Bank na podstawie podpisanej ugody i proponowana kwota zwrotu przez Bank nie jest przychodem lecz zwrotem niesłusznie zapłaconych rat, które były płacone przez Państwa z zarobionych opodatkowanych dochodów i pozostaje obojętna podatkowo.
Na potwierdzenie swojej argumentacji przywołali Państwo interpretacje zawierające podobne stanowisko w kwestii kwoty zwrotu m.in. interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12 grudnia 2024 r. znak: 0115-KDIT1.4011.560.2024.3.ASZ oraz interpretację indywidualną z 25 kwietnia 2025 r. znak: 0112-KDIL2-1.4011.220.2025.1.MB.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163, ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
· dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz
· dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez Bank wierzytelności, o których mowa we wniosku wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646, ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym, umorzone kwoty wierzytelności z tytułu kredytów, o których mowa we wniosku należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że: „gdy dochodzi do umorzenia wierzytelności przez kredytodawcę nie jest istotne, czy u podstaw uzyskanego nieodpłatnego świadczenia leży umowa o zwolnienie z długu, czy też decyzja wierzyciela o rezygnacji z dochodzenia należności. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że w następstwie takich zdarzeń dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zadłużenia. Po jego stronie powstaje tym samym przychód stanowiący równowartość umorzonej kwoty zobowiązania, którego nie musi już świadczyć na rzecz wierzyciela. Faktyczna rezygnacja wierzyciela z dochodzenia należności prowadzi więc do powstania przychodu, podobnie jak w przypadku zawarcia umowy o zwolnienie z długu, albowiem w każdym z tych przypadków po stronie dłużnika ustaje obowiązek spełnienia świadczenia. Należy bowiem zauważyć, że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”.
Prawodawca przewidział przy tym szczególne rozwiązanie dla określonych sytuacji umorzeń kredytów mieszkaniowych. Umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń – na zasadach, które określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:
1. Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2. Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1) kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2) odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5. Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1) jednego gospodarstwa domowego albo
2) więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
6. Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7. W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1) udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2) zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3) zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie:
- do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie,
- do kredytów udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw,
- do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz
- w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).
Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W literze c) art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostało wymienione m.in. nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, natomiast w literze d) wskazano budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego.
Podkreślenia wymaga, że prawo do zaniechania poboru podatku jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających to prawo należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów.
W analizowanej sprawie wskazano, że (...) czerwca 2007 r. zaciągnęli Państwo kredyt hipoteczny. Przedmiotem finasowania środkami pieniężnymi w kwocie (…) PLN z ww. kredytu było nabycie własności nieruchomości - działki nr (…). Wskazali Państwo, że Bank (…) w Polsce z siedzibę w (...) to podmiot, którego działalność podlegała nadzorowi polskich organów, w tym Komisji Nadzoru Finansowego (KNF), na podstawie przepisów dotyczących instytucji kredytowych działających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie (...) grudnia 2007 r. zawarli Państwo z ww. Bankiem kolejną umowę kredytową. W umowie kredytowej zawarto zapis: „Kredyt przeznaczony jest na budowę domu systemem gospodarczym”. Jest to jedyny zapis w umowie dotyczący przeznaczenia kredytu. Środki pieniężne w kwocie (…) PLN uzyskane w ramach tego kredytu przeznaczyli Państwo na budowę domu na wcześniej zakupionej działce.
(...) marca 2005 r. podpisali Państwo ugodę z Bankiem, dotyczącą kredytu zaciągniętego (...) czerwca 2007 r. W wyniku negocjacji Bank wypłacił Państwu kwotę (…) PLN tytułem zwrotu kwoty oraz umorzył zadłużenie na kwotę (…) PLN.
Bank wystąpił również z propozycją ugody w odniesieniu do kredytu zawartego (...) grudnia 2007 r. Główne założenia proponowanej ugody to: za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia do całkowitej spłaty kredytu strony przyjmą, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy zostanie rozliczony tak - jakby od daty zawarcia umowy stanowił kredyt złotowy udzielony w kwocie (…) PLN, pozostałe warunki tak jak w uprzednio podpisanej ugodzie dotyczącej kredytu A.
Po podpisaniu ugody, Bank wystąpił z propozycją dokonania zwrotu na rzecz Kredytobiorców kwoty (…) PLN oraz umorzenia zadłużenie na kwotę (…) PLN. Umorzenie zadłużenia w kwocie (…) zł dotyczy wartości pozostałego do spłaty kapitału kredytu udzielonego na budowę domu. Kwota (…) zł proponowanego dla Państwa zwrotu to kwota uprzednio wpłacona do Banku przez Państwa ponad wartość kapitału.
Wątpliwość Państwa budzą m.in. skutki podatkowe wynikające z umorzenia - przez Bank w ramach ugody zawartej (...) marca 2025 r. - kwoty zadłużenia stanowiącej kapitał w wysokości (…) PLN, dotyczący kredytu zaciągniętego na nabycie działki oraz skutki podatkowe umorzenia zadłużenia w kwocie (…) PLN, stanowiącego wartość pozostałego do spłaty kapitału kredytu udzielonego Państwu przez Bank (...) grudnia 2007 r. na budowę domu.
Dokonując analizy skutków podatkowych wynikających z umorzenia przez Bank ww. zadłużenia wskazuję, że z przywołanego wcześniej § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wynika, że kredyt mieszkaniowy winien zostać zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego kredyty mieszkaniowe powinny zostać zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej.
Wskazali Państwo, że kredyty hipoteczne zaciągnięte w 2007 r. na zakup działki pod budowę domu oraz na budowę domu na tej działce, zostały zaciągnięte na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej.
Przechodząc więc do możliwości skorzystania ze zwolnienia na podstawie ww. Rozporządzenia Ministra Finansów z 11 marca 2022r. w sprawie zaniechania poboru niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe w związku z umorzeniem przez Bank, w ramach ugody zawartej (...) marca 2025 r. kwoty zadłużenia stanowiącej kapitał w wysokości (…) PLN oraz zadłużenia w kwocie (…) PLN stanowiącego wartość pozostałego do spłaty kapitału kredytu z tytułu kolejnego kredytu, należy wskazać na § 1 ust. 2 ww. rozporządzenia.
Z przepisu ww. § 1 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów wynika, że: Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują: kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału); odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje; opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
Z literalnego brzmienia § 1 ust. 2 rozporządzenia wynika, że kwotami wierzytelności, które mogą korzystać z zaniechania są m.in. kwoty kapitału.
Jak już wcześniej wskazałem, aby móc skorzystać ze zwolnienia na podstawie ww. rozporządzenia Ministra Finansów, konieczne jest żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wskazali Państwo, że: Przedmiotem finansowania z kredytu A, było nabycie własności nieruchomości, tj. działki nr (…) położonej, w (…).
Mając na uwadze powyższe stwierdzam, że wydatkowanie środków pieniężnych z kredytu A, zaciągniętego (...) czerwca 2007 r. na nabycie działki należy uznać za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe.
Ponadto, wskazali Państwo – w odniesieniu do kredytu zaciągniętego (...) grudnia 2007 r., tj. kredytu B – że umowa o kredyt hipoteczny nr (…) w par. 2 w punkcie 2 tej umowy prezentuje zapis: „Kredyt przeznaczony jest na budowę domu systemem gospodarczym”. Jest to jedyny zapis w umowie dotyczący przeznaczenia kredytu. Natomiast zakup ogrodzenia, bramy wjazdowej, furtki (chodniki i podjazdy nie zostały wykonane), został sfinansowany ze środków własnych uzyskanych w ramach pracy zarobkowej.
Skoro więc celem ww. kredytu była budowa domu systemem gospodarczym, a uzyskane w ramach tego kredytu środki pieniężne zostały zgodnie z przeznaczeniem wydatkowane na budowę domu, to wydatkowanie tych środków pieniężnych z kredytu B, zaciągniętego (...) grudnia 2007 r. na budowę domu należy uznać za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe.
Podsumowując, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że umorzenie przez Bank zadłużenia tj. kapitału w kwocie (…) PLN (dotyczącego zobowiązania kredytowego zaciągniętego na nabycie działki nr (...) położonej w (...)), a także umorzenie przez Bank w ramach proponowanej ugody zadłużenia na kwotę (…) PLN, stanowiącego pozostały do spłaty kapitał kredytu udzielonego na budowę domu na ww. działce, stanowić będzie dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 tej ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jednakże, w odniesieniu do uzyskanego przez Państwa przychodu związanego z umorzeniem kapitału dotyczącego zobowiązania kredytowego zaciągniętego na nabycie działki oraz przychodu związanego z umorzeniem kapitału dotyczącego zobowiązania kredytowego zaciągniętego na budowę domu systemem gospodarczym zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe.
Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych otrzymania przez Państwa w ramach ugody zawartej (...) marca 2025 r. ustalonej kwoty w wysokości (…) PLN oraz kwoty (…) PLN w proponowanej przez Bank ugodzie w odniesieniu do kredytu zaciągniętego (...) grudnia 2007 r. wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
W analizowanej sprawie wskazali o, że kwota (…) PLN była nienależna Bankowi oraz, że kwota otrzymanego zwrotu mieści się w kwocie wpłat dokonanych przez Państwa do Banku ponad wartość spłaconego kapitału.
Wobec powyższego, skoro kwota, którą Bank wypłacił Państwu stanowi kwotę środków pieniężnych, które wcześniej przekazali Państwo na rzecz Banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych, a które to środki okazały się nienależnych Bankowi i tym samym stanowią nadpłatę, to stwierdzam, że kwota ta nie stanowi dla Państwa przychodu. Kwota ta nie spowodowała uzyskania przez Państwa przysporzenia majątkowego, wzrostu Państwa majątku.
Zatem, uzyskana w ramach ugody kwota (…) PLN nie stanowi Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, nie mają Państwo obowiązku rozliczenia tych środków pieniężnych dla celów podatkowych.
Z kolei w odniesieniu do kwoty (…) PLN wskazali Państwo, że proponowana przez Bank w ramach ugody kwota w wysokości (…) PLN mieści się w wartości wpłaconych przez Państwa do Banku kwot ponad wartość spłaconego kapitału kredytu. Wynika to z kalkulacji bankowej sporządzonej w celu rozliczenia kredytu, po przyjętej technicznej zmianie waluty kredytu z CHF na PLN celem rozliczenia kredytu, kwota zwrotu to saldo kredytu - nadpłata, wpłaconych uprzednio do Banku środków.
Zatem, kwota (…) PLN, którą Bank zamierza Państwu wypłacić w ramach proponowanej ugody nie będzie stanowiła Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, nie będą mieli Państwo obowiązku rozliczenia tych środków pieniężnych dla celów podatkowych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji stwierdzam, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego tę interpretację.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pani X.Y. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo